تبیان، دستیار زندگی

نتایج پژهش ها نشان می دهد افرادی که در دوران کودکی مورد سوءاستفاده ی جسمی، جنسی یا عاطفی قرار می گیرند، به احتمال بیشتری در بزرگسالی نقش والد سلطه گر یا قربانی را ایفا می کنند. سوءاستفاده ی عاطفی در مورد کودکان، رفتارها و غفلت هایی از جانب والدین یا مراقب کودک را در برمی گیرد که می تواند به اختلالات جدی رفتاری، شناختی، عاطفی یا ذهنی کودک منجر شود. در این زمینه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- سوءاستفاده ی کلامی (تحقیر کردن یا انتقاد مدام از کودک)

- داشتن درخواست های غیر منطقی از کودک که با توانایی های وی سازگار نیست.

- تأمین نکردن نیازهای عاطفی کودک

کودکان مذکری که مورد سوءاستفاده قرار می گیرند، در بزرگسالی در روابط خود بیشتر نقش فرد سلطه گر را دارند، در حالی که بیشتر دخترانی که مورد سوءاستفاده قرار گرفته اند، در روابط بزرگسالی خود نقش قربانی را ایفا می کنند.

اینکه فرزندان در طول دوران رشد خود شاهد مشاجره و نزاع دائمی والدین بوده و ببینند که والدین به سادگی کنترل خود را از دست می دهند، حتی اگر خود کودکان به طور مستقیم مورد بدرفتاری قرار نگیرند، می تواند تأثیرات زیان باری داشته باشد. این کودکان نسبت به دیگر همسالانشان پرخاشگرترند و احتمال اینکه در بزرگسالی درگیر روابط ناسالم (چه به عنوان فرد سلطه گر یا قربانی) شوند، وجود دارد.

استفاده از مواد مخدر به دلیل پیامدهای خاص آن غالبا موجب درگیر شدن در روابط ناسالم می شود. یک فرد معتاد به هنگام نیاز، کنترلی بر رفتار و گفتار خود ندارد ممکن است همسر خود را مورد سوءاستفاده ی عاطفی قرار دهد. از طرف دیگر بعضی از معتادان(به ویژه زنان) به دلیل وابستگی به همسر برای تهیه ی مواد، رفتارهای نابهنجار همسرشان را تحمل کرده و قربانی سوءاستفاده های روانی و جسمانی وی می شوند.

پسرانی که در این گونه فرهنگ ها بزرگ می شوند، از دوران کودکی می آموزند زن، موجود حقیری است که برای تأمین نیازها همیشه محتاج دیگری بوده و شایسته ی احترام نیست. بنابراین او را تحت آزار عاطفی، جسمی یا جنسی قرار می دهند. از طرف دیگر دخترانی که با این فرهنگ بزرگ می شوند به این باور می رسند که لیاقت عشق و احترام را ندارند و فقط باید کاری کنند که همسرشان از آنها راضی باشد. این دختران بدرفتاری علیه خود را امری عادی تلقی می کنند.

فقدان احساس همدلی موجب می شود که احساسات دیگران برای فرد هیچ ارزشی نداشته باشد و بنابراین اگر کاری انجام دهد که آنها را ناراحت کند از عمل خود پشیمان نمی شود، در نتیجه در آینده نیز کار خود را تکرار خواهد کرد. دلیل اصلی این امر خودخواهی فرد است. از نظر این افراد فقط خواسته ها و احساسات خودشان مهم است.

افرادی که دیگران را مورد سوءاستفاده قرار می دهند، اعتقادات خاصی در مورد خودشان و دیگران دارند، که موجب چنین رفتاری می شود. این عقاید عبارتند از:

- شما حق دارید که بیشتر تصمیمات مربوط به زندگی مشترک را اتخاذ کنید.

- دیگران باید مطابق نظر شما صحبت کنند.

- شما از اغلب مردم که شامل همسرتان نیز می شود بهتر یا برتر هستید (برای مثال، باهوشتر، زیباتر یا قدرتمندتر)؛ بنابراین دیگران باید مراعات حال شما را بکنند.

- همیشه حق با شماست.

- افرادی که از رفتار شما ناراحت می شوند، بسیار حساس یا انتقادگر هستند.

- مهم نیست که دیگران چه احساسی دارند؛ احساسات شما از همه چیز مهمتر است.

افرادی که الگوی رفتاری قربانی را نشان می دهند در مورد خودشان و روابطشان اعتقادات خاصی دارند. این باورها عبارتند از:

- شما احساس می کنید نسبت به دیگران حقیرتر و از آنها پایین تر هستید.

- اعتقاد دارید که به عنوان یک همسر، مناسب و کامل نیستید.

- هیچ آدم به درد بخوری از شما خوشش نمی آید.

- شما باور ندارید که لیاقت یک رابطه ی عاشقانه و سالم را دارید.

- لیاقتتان این است که با شما بدرفتاری شود.

- مقصر بیشتر مشکلات زندگی مشترک شما هستید.

- شما احساس می کنید با وجود ناسالم بودن رابطه تان اگر بیشتر سعی کنید می توانید آن را بهبود بخشید.

اختلال شخصیت، الگوی پایداری از رفتار و تجربه ی درونی است که با انتظارات فرهنگی، به میزان قابل ملاحظه ای مغایرت داشته، فراگیر و انعطاف ناپذیر است. این الگوی رفتاری که در دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز می شود طی زمان پایدار است و به پریشانی یا اختلال منجر می شود. از میان ده نوع اختلال شخصیت، دو اختلال شخصیت مرزی و خود شیفته، رابطه ی بسیار نزدیکی با سوءاستفاده ی عاطفی در روابط دارند.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت دارای ویژگی هایی هستند که آنها را مستعد رفتار سوءاستفاده گرانه در روابط می سازد. این ویژگی ها عبارتند از:
- کوشش های مهارگسسته برای اجتناب از طرد یا رهاشدگی واقعی یا خیالی
- الگویی از روابط بین فردی بی ثبات و افراطی که با نوسان میان دو حد آرمانی و بی ارزش کردن مشخص می شود.
- آشفتگی هویت
- رفتار تکانشی
- بی ثباتی در حالت عاطفی به صورت واکنش پذیری خلقی آشکار
- احساس مزمن پوچی
- نامتناسب بودن و شدید بودن خشم یا دشواری در تسلط بر خشم
- بروز افکار بدگمانانه (پارانویید) به صورت گذرا در مواقع فشار روانی

افراد خودشیفته نیز دارای بیشتر ویژگی های افراد سلطه گر هستند.
خصوصیاتی که موجب می شوند افراد خودشیفته همسر خود را مورد سوءاستفاده ی عاطفی قرار دهند، بدین شرح است:

- معتقد است استثنائی و بی همتاست و تنها افراد طبقه ی بالا می توانند او را درک کنند و باید با افراد (یا نهادهای) استثنائی سطح بالا ارتباط داشته باشد. بنابراین می تواند با همسرش هر طور که می خواهد رفتار کند.

- نیازمند تحسین افراطی است.

- احساس محق بودن دارد؛ انتظارات غیرمنطقی برای رفتار مطلوب از سوی دیگران یا موافقت حتمی با خواسته های خود دارد.

- در روابط بین فردی استثمارگر است؛ یعنی از دیگران برای رسیدن به اهداف خود استفاده می کند.

- فاقد حس همدلی است.

- رفتارها یا نگرش های تکبرآمیز و خودخواهانه نشان می دهد.

همان طور که مشاهده می کنید، میان ویژگی های افراد مبتلا به اختلال مرزی و خودشیفته با ویژگی های افراد سلطه گر که در بالا ذکر شد، همپوشی زیادی وجود دارد. بنابراین در صورت کمک گرفتن از متخصص و درمان اختلال شخصیت، این شیوه ی رفتاری ناسالم نیز می تواند اصلاح شود.

- وجود سابقه ی سوءاستفاده ی جسمی، جنسی یا عاطفی در کودکی

- نیاز گسترده و عمیق به عشق و توجه

- اعتماد به نفس پایین

- اعتقاد به این که شما لیاقت رفتار بهتری را ندارید.

- ناتوانی در ایجاد حد و مرز در روابط

- نیاز شدید به یک رابطه به منظور احساس ارزشمندی

- تمایل شدید به اجتناب از مقابله با مشکلات

- ناتوانی در ابراز خشم، تمایل به درونی کردن آن یا تمایل به ابراز آن به شیوه های دیگر

- تمایل به وانمود کردن اینکه همه چیز خوب پیش می رود.

- تمایل به قبول مسئولیت همه

- تمایل به سرزنش خود به خاطر مشکلاتی که در یک رابطه وجود دارد.

- ترس از تنهایی

- تمایل به تردید داشتن درباره ی خود و عقاید و باورها

-تمایل افراطی به توجیه رفتار دیگری

-ساده لوحی در برابر دیگران و اعتقاد به اینکه عشق می تواند همه ی مشکلات را حل کند.

http://phow.ir