تبیان، دستیار زندگی

  پدر و مادر در خانواده نقش رییس و معاون را دارند که در اثر همکاری صمیمانه آن دو و یکدلی جهت پیشبرد اهدافی که خدا برای هر خانواده در نظر گرفته است، می توانند این کوچکترین نهاد اجتماعی را به سعادت برسانند. در غیر این صورت، خسران و شقاوت والدین و فرزندان و در نتیجه اجتماع، حتمی خواهد بود. لذا در اسلام برای تخطی والدین از مسئولیت های شرعی و عقلی شان تعابیری مذمت باری وارد شده است که می خواهیم به بررسی آنها بپردازیم.

پدری که - با داشتن امکانات- در امر معیشت فرزندانش بخل می ورزد

پدری که با اسراف و تبذیر موجب تنگی معیشت فرزندانش می گردد

پدری که از قبول مسئولیت فرزندان و خانواده خود استنکاف می نماید و این مسئولیت را به گردن دیگران می اندازد

پدری که -بدون عذر موجه-جدا از فرزندان و خانواده زندگی می کند

پدری که با داشتن امکانات فرزندان خود را در تنگدستی قرار می دهد

پدری که با رفتارهای افراطی و غیر متعادل خود و رها نمودن خانواده به حال خود باعث ناراحتی همسر و فرزندانش می گردد

پدری که خودش غذا می خورد اما فرزندان خود را گرسنه می گذارد

مادران نفرین شده

مادری که بدون عذر شرعی سقط جنین می کند

مادری که بدون عذر شرعی از شیر دادن به نوزاد خود امتناع می ورزد

زنی که بدون اذن و اجازه شوهر به نوزاد دیگران شیر می دهد

پی نوشت ها :

1- (قال الإمام السجاد(ع) ) : ...و الذنوب التی تکشف الغطاء:
الإستدانة بغیر نیة الأداء.
و الإسراف فی النفقة علی الباطل.
و البخل علی الأهل والولد و ذوی الأرحام.
و سوء الخلق.و قلة الصبر.
و استعمال الضجر و الکسل.
و الإستهانة بأهل الدین ...(معانی الأخبار ص 240 و عدة الداعی ص 214) .
2- قال أمیرالمؤمنین(ع) : جود الرجل یحببه إلی أضداده. و بخله یبغضه إلی أولاده (غرر الحکم) .
_-برای اطلاع از احادیث شریف دیگری که در رابطه با موضوع: تنگ گرفتن بر همسر و فرزندان در امر معیشت می باشد.به کتاب:
همسران رحمت شده و همسران نفرین شده
مراجعه فرمائید.
3- أی: لاتجاوزوا الحد.و فیه أقوال:
أحدها: إنه خطاب لأرباب الأموال - لاتسرفوا - بأن تتصدقوا بالجمیع و لاتبقوا للعیال شیئاً.
کما فعل ثابت بن قیس بن شماس.فإنه صرم خمسین نخلاً.و تصدق بالجمیع و لم یدخل منه شیئاً -فی داره-لأهله -عن أبی العالیة و ابن جریح- (مجمع البیان ج 4 ص 578) .
4- (قال الإمام الصادق(ع) فی ذیل هذه الآیة) : ...نهاهم عن الإسراف.
و نهاهم عن التقتیر.
(و) _لکن أمر بین أمرین.
لا یعطی جمیع ما عنده ثم یدعو الله أن یرزقه.
فلا یستجیب له (الکافی ج 5 ص 67 و تحف العقول ص 348) .
_ ما بین القوسین لم یذکر فی تحف العقول.
5- قال رسول الله(ص) یجیء أحدکم بماله -کله-فیتصدق.
و یجلس یتکفف الناس؟!
إنما الصدقة عن ظهر غنی (عوالی اللئالی ج 2 ص 73) .
6- عن هشام بن المثنی قال: سأل رجل أبا عبدالله(ع) عن قول الله عز و جل:
و آتوا حقه یوم حصاده و لاتسرفوا إنه لا یحب المسرفین؟
فقال (ع) : کان فلان بن فلان الأنصاری -سماه -و کان له حرث.
و کان إذا أخذ.یتصدق به.و یبقی هو و عیاله بغیر شیء.
فجعل الله عز و جل ذلک سرفاً (الکافی ج 5 ص 55) .
(و جاء فی حدیث آخر هکذا) : إذا جذه.تصدق به.و بقی هو و عیاله بغیر شیء.
فجعل الله ذلک سرفاً...(تفسیر العیاشی -علیه الرحمة-ج 2 ص 121) .
7- روی: إن النبی(ص) قال لرجل من الأنصار -أعتق ممالیک له لم یکن له غیرهم.
فعابه النبی(ص) .
و قال (ص) : ترک صبیة صغاراً.یتکففون الناس.(الکافی ج 7 ص 9) .
8- قال رسول الله(ص) : من ضیع أهله.و قطع رحمه.حرمه الله تعالی حسن الجزاء یوم یجزی المحسنین.و ضیعه.
و من یضیعه الله تعالی فی الآخرة.فقو یتردد* مع الهالکین.حتی یأتی بالمخرج.
و لم _ یأت به (عقاب الأعمال ص 441 و اعلام الدین ص 421) .
*فی عقاب الأعمال: یردد. _ فی اعلام الدین: ‌و لن.
9- قال رسول الله(ص) : إن من شر رجالکم ...الملجیء عیاله إلی غیره (تهذیب الأحکام ج 7 ص 462) .
قال رسول الله(ص) إن من شرار رجالکم: البهات.الجری.الفحاش.الآکل وحده.و المانع رفده.و الضارب عبده.و المجلیء عیاله إلی غیره (الکافی ج 2 ص 292) .
(و جاء فی مصدر آخر هکذا) : شر الناس...الملجیء عیاله إلی غیره (جامع الأحادیث للشیخ جعفر بن أحمد القمی -علیه الرحمة-ص 220) .
10- قال الإمام الصادق(ع) : نهی (رسول الله(ص) ) عن یشبع الرجل.و یجیع أهله.
و قال (ص) : کفی بالرجل هلاک أن یضیع من یعول (دعائم الإسلام ج 2 ص 254) .
11- قال رسول الله(ص) : کفی بالمرء إثماً أن یضیع من یعول *(جامع الأحادیث للیشخ جعفر بن أحمد القمی -علیه الرحمة-ص 108 و دعائم الإسلام ج 2 ص 254 و من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 103 و الجعفریات ص 273 و عدة الداعی ص 82 ق و الکافی ج 4 ص 12) .