تبیان، دستیار زندگی

انجام اقدامات زیر در گرایش کودکان، نوجوانان و جوانان به باورهای دینی و جلوگیری از دین گریزی آنها نقش مهمی ایفا می کند:

الف- تقویت ارزش های دینی و تربیت دینی کودکان:

بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند که پس از خانواده، مدرسه بیش ترین نقش را در تربیت دینی و شکوفایی معنوی کودکان بر عهده دارد. به باور این گروه، معلم و محیط آموزشی به اندازه و حتی در برخی موارد بیش از خانواده در سازندگی فکر و روح کودکان نقش دارند. در واقع مدرسه نقش تکمیل کننده تربیت فرزندان را برعهده داشته و می تواند با عملکرد و برنامه ریزی دقیق، صحیح و کارشناسی شده به منظور ارتقای باورها و اعتقادات دینی، در کنار آموزش های دینی فعالیت مثبت و مؤثری داشته باشد. به طور طبیعی، کودکان به هنگام حضور در کلاس درس، تأثیرپذیری بسیاری از آموزگاران خود دارند. در واقع، رفتار،‌ اعمال و گفتار آنها بر دانش آموز بسیار تأثیرگذار است. البته تربیت دینی کودک امری بدیهی است که اگر در زمان خود صورت نگیرد، راه را برای هرگونه شکل گیری نادرست و قبول باورهای غلط باز خواهد کرد. چنانچه تربیت دینی از سنین کودکی آغاز شود، در عمق جان کودک نفوذ کرده و در فراز و نشیب های زندگی و همچنین مواجهه با تلقینات نادرست، کودک منحرف نخواهد شد. 

بعد از والدین و مدرسه، محیط بیرون از منزل، تلویزیون، سینما و دیگر محیط های اجتماعی و افرادی که با کودکان ارتباط برقرار می کنند در اعتقادات آنها تأثیر خواهند داشت. در این میان، صدا و سیما یکی از رسانه های فراگیر و بسیار تأثیرگذار است. این رسانه برای تأثیرگذاری مطلوب و فعالیت مناسب در راستای اهدافی که برای آن متصور است، باید با برنامه ریزی دقیق در امور مختلف به ویژه ارائه مباحث و برنامه های مطلوب و مناسب برای تربیت دینی کودکان فعالیت داشته باشد (ماه نامه مسجد، 1384: 29-26).

برخی بررسی ها نشان می دهند که نوجوانان بیشتر از جوانان علاقه به مذهب دارند و هرچه طبقه اجتماعی فرد بالا می رود عقیده مذهبی سست تر می شود. دلیل این امر را می توان در عدم توجه والدین یا عدم اعتقادات آنها به مذهب دانست (اکبری، 1385: 347). تقویت باورهای مذهبی، باور به آفریننده حکیم، هدف دار بودن هستی، باور به روز جزا، توکل به خدا، رضا و قضای الهی، نوع دوستی و خیرخواهی برای بندگان خدا، زمینه هرگونه جرم و گناه را می خشکاند و موجب به وجود آمدن احساس آرامش و امنیت در جامعه می شود. تذکر آخرت و یادآوری روزی که هر کسی ثمره نیک و بد اَعمالش را می بیند، انسان را به صیانت از خویشتن و مراقبت از اعمال خود وامی دارد (معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم، 1383: 266).

ب- آشنا کردن کودکان و نوجوانان با اصول دینی:

پ- تشویق به خواندن نماز:

از آن جا که نماز نقش بسیار مهمی در دوری انسان از فساد و تباهی دارد، قطعاً اگر جوانان با مساجد و خواندن نماز انس بگیرند و لذت ارتباط با خدا را درک کنند، هیچ گاه حاضر نمی شوند خود را به لذت های حرام آلوده سازند. نماز انسان را می سازد؛ روح را تزکیه می کند؛ قباحت منکرها را آن گونه که هست به آدمی نشان می دهد؛ موجب رحمت و هدایت روح می شود؛ آدمی را از فساد و زشتی ها باز می دارد؛ نقشه های شیطان را نقش بر آب می کند و انسان را بر هواهای نفسانی مسلط می کند. همان طور که خداوند در آیه (45) سوره عنکبوت فرموده است: «همانا نماز انسان را از فحشا و زشتی ها باز می دارد» (سهراب پور، 1386: 156 و 155).

ت- تقویت ایمان مذهبی:

3- انسانی که دارای ایمان مذهبی است، کمال خود را در تقرب به خدا می داند. لذا مرتکب مفاسد که سد محکمی در راه رسیدن به قرب الهی است نمی شود.
4- ایمان مذهبی به انسان، عزت، ارزش و شرافت می بخشد. شخص با ایمان هیچ گاه تسلیم مفاسد که چیزی جز ذلت نفس و اسارت در دام شیطان نیست، نمی شود.
از مجموع آنچه گفته شد می توان چنین نتیجه گرفت که ایمان مذهبی، نقش پیشگیری بسیار قوی نسبت به جرایم و مفاسد دارد. لذا کسانی که می خواهند در مسیر فساد و جاده انحرافات قرار نگیرند، باید در تقویت ایمان مذهبی خود تلاش کنند (همان، 105 و 104).
منبع :کاوه، محمد، (1391)، آسیب شناسی بیماری های اجتماعی (جلد اول)، تهران: نشر جامعه شناسان، چاپ اول 1391.