تبیان، دستیار زندگی

"وَ قَرْنَ فِی بُیُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّةِ الْأُولى‏ وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتِینَ الزَّكاةَ وَ أَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیراً "
و در خانه‏ هاى خود قرار گیرید و همچون دوران جاهلیّتِ نخستین، با خودآرایى ظاهر نشوید (و زینت‏هاى خود را آشكار نكنید)، و نماز را بر پا دارید و زكات بدهید، و از خدا و رسولش اطاعت كنید همانا خداوند اراده كرده است كه پلیدى (گناه) را از شما اهل بیت (پیامبر) دور كند و كاملًا شما را پاك سازد.» (احزاب ، 33(

راجع به این آیه چند تا سوال دارم :
1- درسته که این آیه مربوط به زنان پیامبر هست اما به هر حال به عام زنان هم اشاره دارد ، یعنی که زنان نباید از خانه بیرون روند؟
گرچه این آیه خطاب به زنان پیامبر است ولى قطعاً مراد همه‏ ى زنان مسلمان هستند كه باید به این دستورها عمل كنند. منتهی مراد آیه عدم خروج مطلق زنان از منزل نیست بلكه مراد خروج با تبرج است در واقع و به تعبیر دیگر زن یا نباید از منزل خارج شود و یا اگر خارج می شود نباید با تبرج و خودنمایی باشد نه اینكه مطلقا نباید از منزل خارج شود .
در سیره بانوان بزرگواری چون حضرت زهرا سلام الله علیها و حضرت زینب كبری سلام الله علیها شاهدیم كه آن بزرگواران از منزل خارج می شدند اما بدون تبرج و جلب توجه و خودنمایی .
لذا ظاهرا مراد آیه عدم خروج مطلق نیست بلكه خروج با تبرج و خود نمایی است كه دستوری عام برای همه ی زنان مسلمان است .

پرسش: این آیه مربوط به عایشه هست چرا مسئله تطهیر اهلبیت اینجا آورده شده ؟
پاسخ: اولا آیه مربوط به عایشه نیست بلكه فراز ابتدایی آیه خطاب به همسران پیامبر(ص) است
در ثانی در پاسخ به این سوال كه چرا این آیه در میان جملاتى قرار گرفته كه مربوط به زنان پیامبر است؟ چند دلیل ذكر شده است به این شرح :
الف: جمله‏ ى «انّما یرید اللّه ...» به صورت جداگانه نازل شده ولى هنگام جمع آورى قرآن در این جا قرار گرفته است.(1)
به گفته ‏ى تفسیر مجمع البیان، رسم فصیحان و شاعران و ادیبان عرب این بوده كه در لابلاى مطالب معمولى حرف جدید و مهمّى مطرح مى‏ كنند تا تأثیرش بیشتر باشد. این گونه سخن گفتن یك شوك روانى و تبلیغاتى ایجاد مى‏ كند. نظیر این آیه را در آیه‏ ى سوّم سوره‏ى مائده خواندیم كه مطلب مربوط به ولایت و امامت و كمال دین و تمام نعمت و یأس كفّار و رضاى الهى، در كنار احكام مربوط به گوشت خوك و خون، نازل شده و این گونه جا سازى ‏ها رمز حفظ قرآن از دستبرد نااهلان است. (2)

ج: در میان سفارش هایى كه به زنان پیامبر مى‏كند، یك مرتبه مى‏فرماید: خدا اراده‏ى مخصوص بر عصمت اهل بیت دارد، یعنى اى زنان پیامبر! شما در خانه‏اى هستید كه معصومین‏ علیهم السلام هستند و حتماً باید تقوا را بیشتر مراعات كنید.
د: در مورد اهل‏بیت ضمیر جمع مذكر به كار رفته كه نشان غالب بودن مردان است، به خلاف جملات مربوط به زنان پیامبر كه در آنها از ضمیر جمع مؤنث استفاده شده است. «بیوتكنّ، اقمن - عنكم، یطهّركم»(3)

(1)- المیزان ، ج 16، ص311
(2)- طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج‏8، ص560
(3)- تفسیر نور ، ذیل آیه 33 احزاب