تبیان، دستیار زندگی

آشامیدن آب از مجاور دسته ظرف یا لبه شکسته آن

پیامبر خدا (ص) : مباد کسی از شما از کنار دسته ظرف ، آب بخورد ؛ چرا که آن جا جای گرد آمدن آلودگی است . 

امام علی (ع) : از لبه شکسته ظرف و از کنار دسته آن آب نخورید ؛ چرا که شیطا ن بر دسته شکسته می نشیند . 

امام باقر (ع) : از دسته کوزه و از شکستگی آن – اگر در آن ، شکستگی باشد – نباید آب آشامید ؛ چراکه آشامیدنگاه شیطان هاست .

امام رضا (ع) هر کس می خواهد معده اش اورا آزار ندهد برروی غذا آب نخورد تا هنگامی که غذا خوردنت را به پایان می برد . هر کس چنین کند ، بدنش به رطوبت می گراید ، معده اش ضعیف می شود و رگهایش نیروی غذا رابه خود نمی گیرند؛ زیرا اگر پشت سر هم روی غذا آب ریخته شود ، آن غذا در معده نارس و بد گوارش می گردد .

امام علی (ع) : پیامبر خدا چون گوشت می خورد ، در آشامیدن آب ،شتاب نمی ورزید . یکی از یاران که از اهل بیت پیامبر بود ، ازایشان پرسید : ای پیامبر خدا ! چه قدر کم بر روی گوشت ، آب می آشامی ! 

فرمود : " هیچ کس نیست که این گوشت چرب را بخورد و تا پایان غذا از آشامیدن آب خودداری ورزد ، مگر اینکه غذا را گوارا می یابد . 

زمان مناسب نوشیدن آب : 

شخصی که دارای مزاج معتدل است، می‌تواند پس از یک ساعت که از صرف غذا گذشته آب بنوشد. شخص گرم‌مزاج هر زمان که عطش صادق داشته باشد و شخص سردمزاج بهتر است بیش از یک ساعت صبر نماید. حکم کلی منوط بر مزاج شخص و وجود عطش صادق می‌باشد. 
اوقات ممنوع نوشیدن آب، خصوصاً آب سرد
• نوشیدن آب قبل از غذا و در هنگام غذا خوردن و یا بلافاصله پس از آن، خصوصاً اشخاصی که معده سرد دارند و بلغم در بدنشان بسیار است. در اشخاص گرم‌مزاج نوشیدن آب در مواقعی که ذکر شد اشکال ندارد.
• نوشیدن آب در صبح ناشتا؛ زیرا آن زمان معده خالی است و با جذب سریع آن سردی به اعضاء رئیسه بدن (مغز، قلب و کبد) می‌رسد. (هرچند این عمل در هوای بسیار گرم برای افرادی که جهاز هاضمه گرم دارند، چندان مضر نیست)؛ لازم به ذکر است که نوشیدن یک استکان آب جوش صبح ناشتا باعث شستشوی معده و افزایش اشتها برای صرف صبحانه است و خصوصاً که شخص بخواهد صبح شیر بخورد، نوشیدن آب جوش ضروری است.

• نوشیدن آب بعد از جماع خصوصاً این‌که آب سرد باشد بسیار مضر است و باعث سردی حرارت غریزی بدن می‌شود.
• پس از حمام خصوصاً که در هنگام گرمی و خالی بودن معده باشد.
• بعد از خوردن مسهل که به خاطر خروج رطوبات و مواد، بدن به زودی آب را جذب می‌نماید و باعث ضعف قوا می‌شود.
• قبل از خواب، در بین خواب و بعد از بیدار شدن از خواب که باعث به وجود آمدن اکثر امراض دماغی است و اگر آب سرد باشد باعث سردی حرارت غریزی و ضعف قوا می‌شود.
• آشامیدن آب گرم روی غذای شور و آب سرد روی غذای گرم ممنوع است و باعث عفونت غذا می‌شود و نیز آب سرد روی غذای شیرین آثار سوء به همراه دارد. 
• نوشیدن آب پس از مصرف سبزیجات و میوه‌ها خصوصاً میوه‌های پرآب به جهت آن‌که همزمانی حضور جرم میوه و آب نوشیده شده باعث بروز برخی بیماری‌های پوستی می‌شود، ممنوع است.  نوشیدن آب تا وقتی خربزه، هندوانه گیلاس و انگور در معده هستند ضرر بیشتری دارد.
نکتۀ قابل ذکر این‌که امور ذکر شده در ممنوعیت مصرف آب کلی نیست؛ چرا که برخی افراد گرم‌مزاج به خاطر غلبه حرارت و یا اشخاصی که عادت به انجام این کار دارند؛ خیلی دچار مشكل نمی‌شوند. اگر چه بسیاری از این ضرر و زیان‌ها در دوران سالخوردگی بروز می‌نمایند. 
فرد تشنه باید چند بار آب را مضمضه کند و اگر تسکین نیافت چند قطره آب فرو برد و اگر باز تسکین نیافت، مقدار کمی غذا، مثلاً قدری نان بخورد و بعد مقداری آب به اندازه‌ائی که عطش او تسکین یابد، نه آنکه بسیار سیراب شود. یا اینکه بهتر است آب را با چیزی مثل سویق مخلوط کنند و بخورند تا سریع در تمام بدن نفوذ نکند.

نوشیدن آب سرد، آب نیم‌گرم و آب گرم
بهترین آب برای نوشیدن در اشخاص سالم، آبی است که سرد معتدل باشد. روش مناسب سرد کردن آب آن است که آنرا در ظرفی ریخته و یخ را در ظرف دیگر، تا آب به صورت تماس غیرمستقیم، سرد شود، نه آنکه جرم یخ را در آب بریزند چرا که این حکم مخلوط نمودن دو آب مختلف را پیدا می‌کند. آب نیم‌گرم و گرم برای معالجه و اصلاح حال بدن مناسب است؛ نه اینکه به صورت عادت مصرف شود چرا که باعث سستی معده می‌شوند.
در مواردی که لازم است شخص قی کند یا اسهال داده شود، توصیه به نوشیدن آب گرم یا نیم گرم می‌شود. همچنین در تسکین عطش کاذب، هنگام افطار و شدت سرفه، یکی دو فنجان به آرامی آشامیدن، مسکن عطش و شدت سرفه است. در روایات توصیه به نوشیدن آب جوشیده سرد شده فرموده‌اند و از خوردن یخ نهی نموده‌اند.

آب بسیار گرم تحلیل برنده اخلاط رقیق و نفخ می‌باشد. شستشودهندۀ معده و برطرف کنندۀ تشنگی نوع سودائی و بلغم شور است. البته مصرف زیاد آن موجب سستی معده و لاغری بدن میشود.