پرسش

درمورد تغذیه در دوران بارداری و اینكه چه غذاهایی می تواند در این دوران حائز اهمیت باشد را لطفاٌ توضیح دهید؟
و همچنین در مورد بعد از فارغ شدن تغذیه چگونه باشد؟

پاسخ

دوست عزیز مطالب كامل و جامعی در بخش اجتماعی/ تغذیه/ انواع برنامه های غذایی/ برنامه غذایی در سنین مختلف) با عناوین ( تغذیه دوران بارداری ) و ( تغذیه صحیح دوران شیردهی ) وجود دارد كه می توانید با مراجعه به آن قسمت در همین سایت، استفاده كافی را ببرید. حتماً مفید خواهد بود. ولی با این همه مطالبی نیز به طوركلی در این مورد برایتان بیان می كنیم.
دوران بارداری دوران ارتباط مستقیم كودك و مادر است.كودك مواد غذایی لازم برای رشد و نموش را مستقمیاً از خون مادر تأمین می كند. از اینرو رویه تغذیه ای كه شما در دوران بارداری پیش
می گیرید نیاز خود و كودكتان را تأمین می كند و این نشان دهنده اهمیت مسئاله تغذیه دو دوران بارداری و تأثیر مستقیم آن بر رشد كودك می باشد.
در بسیاری از سیستم های بدن شما در دوران بارداری تغییراتی حاصل می گردد، حجم خون بدن مادر افزایش می یابد، سینه ها رشد كرده و برای دوران شیردهی آماده می شود در دستگاه گوارش و كلیه ها نیز تغییراتی حاصل می شود . دفع ادرار افزایش یافته و مدت عبورغذا نیزازدستگاه گوارش افزایش می یابد. از اینرو یبوست در دوران بارداری امری طبیعی است.
وزن مادر در دوران بارداری با یك روند صعودی افزایش می یابد كه در ابتدا كند است و در آنها دوران بارداری یا سه ماهه آخر سرعت بیشتری دارد در صورتی كه وزن شما پیش از بارداری در محدوده افزایش وزن بین 5/11 تا 16 كیلوگرم طبیعی است.
نیازهای تغذیه ای در دوران بارداری افزایش می یابد. افزایش نیاز مادر به آهن و كلسیم بیش از مواد مغذی دیگر است. در صورتی كه این مواد مغذی به میزان مورد نیاز روزانه مصرف نشود كودك نیازش را از ذخائر بدن مادر تأمین می كند و این مادراست كه پس از تولد كودك دچار كم خونی و دردهای استخوانی می شود از اینرو برای تأمین نیاز خود و كودكتان توصیه می كنم طبق راهنمایی های زیر عمل كنید:
1. روزانه3 لیوان شیر یا ماست( هر لیوان ماست برابر 2 لیوان دوغ است) تأمین كننده نیاز كلسیم بدن شما و تأمین كننده میزان قابل توجهی از پروتئین مورد نیاز است.
2. مصرف سبزیجات سبز رنگ و میوه جات تازه تأمین كننده ویتامینهای مورد نیاز كودك شماست. مصرف اسفناج و جعفری برای تأمین كلسیم مورد نیاز شما بسیار مفید است. سالادهایی كه از گوجه فرنگی و كاهو همراه فلفل سبز تهیه شده باشد تأمین كننده ویتامین C و ماء الشعیر یا جوانه گندم تأمین كننده ویتامین B مورد نیاز شما است. مصرف روزانه 3 تا 4 عدد میوه و همچنین با هر وعده غذایی سالاد، سبزی خوردن یا سوپ سبزی لازم است.
3. با مصرف گوشت قرمز كم چربی، مرغ ، ماهی، تخم مرغ و جگر ( هر هفته) آهن و پروتئین مورد نیاز شما تأمین
می شود.
بیاد داشته باشید كه خوردن چای پس ازغذا مانع جذب آهن غذای شما می شود. توصیه می شود طبق دستور پزشك از مكمل آهن هم استفاده كنید ولی بیاد داشته باشید كه مصرف غذاهای سالم و مغذی بهترین راه تأمین نیازهای شماست.
تغذیه دوران شیر دهی یك مسأله بسیار مهم است:
اول این توصیه را به شما بكنم كه در هر شرایطی سعی كنید كودكتان را با شیر خودتان تغذیه كنید شیر مادر بهترین غذا برای كودك است و با شرایط كودك مطابق است در صورتی كه كودك زودتر از موعد بدنیا آید تغییراتی در شیر مادر حاصل
می شود كه با نیازهای كودك تطبیق دارد نیازهای تغذیه مادر در دوران شیر دهی با وضعیت عادی تفاوت زیادی دارد حتی با دوران بارداری هم تفاوت دارد.
انرژی مورد نیاز یك مادر شیرده روزانه بطور متوسط 2700 كیلو كالری است . نیاز مادر به ویتامین D ، ویتامینC،
ویتامین B1، كلسیم و فسفر و روی تقریباً دوبرابر حالت عادی و غیر بارداری است. نیاز به دیگر مواد مغذی هم افزایش می یابد ولی نه به این مقدار.
( میزان غذایی كه می خورید باید به اندازه ای باشد كه نه موجب افزایش وزن در طول دوران بارداری شود و نه رژیم لاغر باشد. بطور طبیعی بدن مادر در طول دوران شیر دهی با مصرف چربی های ذخیره ای دوران بارداری ماهانه نیم كیلوگرم كاهش وزن دارد.)
از منابع غنی نوترنیت های یاد شده، ماهی منبع غنی ویتامین D است ( حداقل هفته ای 2 بار مصرف كنید) میوه های تازه، مركبات و سبزیجات تازه منبع ویتامینC ( روزانه حداقل 3 تا 4 عدد میوه+ 4 تا 5 بشقاب كوچك سبزی)
نان سبوس دار منبع ویتامینB1 و ماء الشعیر هم حاوی B1 است . كلسیم و فسفر را از شیر( روزانه 3 لیوان كم چربی بخورید) تأمین كنید و با خوردن حبوبات و آجیل به اندازه، روی مورد نیازتان را تأمین كنید. برای برطرف كردن ضعف روزانه غیر از میزان های توصیه شده شما بایستی حداقل 150 گرم گوشت مرغ، ماهی یا گوشت قرمزمیل كنید.
برای زیاد شدن شیر توصیه می كنم مواد نشاسته ای( نان، ماكارانی و غلات صبحانه و سیب زمینی)،( روزانه 300تا 400 گرم) بخورید.

كارشناس تغذیه تبیان