کد:
57374
پرسش
با سلام خدمت شما و عرض خسته نباشید سوالی داشتم می خواستم در مورد حلال بودن شطرنج سوال كنم اگر حلال است پس احادیثی كه صحبت از حرام بودن شطرنج می كند (در كتاب حرمات شطرنج ایت ا... مظفری ) درست نیست مثلا در یكی از احادیث می گوید كه نگاه كردن به شطرنج مانند نگاه كردن به بدن برهنه مادر است
ودر این كتا ب حرف از شطرنجی زده شده كه در هر حال حتی برای سرگرمی هم البته بدون شرط بندی حرام است (و مگر حرام خدا تا روز قیامت حرام و حلال ان تا روز قیامت
حلال نیست؟)
با تشكر
پاسخ
با عرض سلام و تحیت.
دوست محترم!
احكام الهی ثابتند؛ و اگر تغییری هست یا در اثر تغییر موضوع است و یا تغییر در فتوای فقها. در خصوص مثالی كه زده اید ـ یعنی شطرنج ـ تغییر فتوا نبوده است. آنچه باعث این تفاوت یا تغییر شده، تفاوت یا تغییر در موضوع بوده است.
در احكام الهی، موضوع حكم از جایگاه ویژه ای برخوردار است؛ یعنی با تغییر موضوع، حكم آن هم می توان تغییر كند، و با ثابت بودن موضوع، حكم آن هم ثابت می ماند.
بنابراین اگر موضوعی در گذشته حكمی داشته، ولی الآن آن موضوع دگرگون شده و تغییر نموده است، به گونه ای كه این موضوع امروزی، دیگر آن موضوع گذشته نیست، حكم آن نیز با تغییر موضوع تغییر می یابد.
به عنوان مثال همین بازی شطرنج، در گذشته چون از آلات قمار محسوب می شده و در عرف آن زمان مردم از بازی شطرنج آنچه كه به ذهن آنان می آمده و عمل می شده قماركردن با آن بوده است، و قمار هم حرام است؛ از این رو بازی شطرنج نیز كه وسیله قمار بوده، حرام بوده است. اما اكنون با گذشت زمان، و تغییرات و دگرگونی هایی كه در فرهنگ و رسوم پیش آمده، اگر شطرنج از وسیله و آلت قمار بودن خارج شده ـ یعنی معمول افراد با آن قمار نمی كنند ـ بلكه یك بازی فكری و سرگرم كننده است، پس این شطرنج دیگر آن شطرنج گذشته نیست، و چون عنوان آن تغییر كرده و امروزه دیگر به عنوان یك وسیله و ابزاری برای قماركردن نیست؛ پس وقتی موضوع عوض شد حكم آن هم عوض می شود. وقتی شطرنج وسیله ای برای قمار نباشد، مانند بقیه وسائل استفاده و بازی با آن اشكالی ندارد.
این ویژگی لاینفك اجتهاد است كه همیشه متوجه تغییر شرائط و زمان و مكان باشد.
در انتها، لازم است متذكر شویم كه بعضی از فقها شطرنج را نه به این سبب كه آلت قمار است، بلكه به خودی خود حرام می دانند. طبعا این گروه با تغییر شرائط شطرنج حكم حرمت را همچنان باقی می دانند. این اختلاف دیدگاه در شطرنج ناشی از اختلاف فقها در برداشت از روایات شطرنج است.
امیدواریم تا این مقدار برای روشن شدن مطالب كافی باشد.
در ضمن مطالعه كد 44642، در بخش تازه های مذهبی سایت نیز در این زمینه مفید به نظر می رسد.
پیروز باشید.
مشاوره مذهبی ـ قم.
مشاور :
موسسه ذکر
| پرسش :
دوشنبه 17/1/1383
| پاسخ :
جمعه 21/1/1383
|
|
|
0
سال
|
معارف اسلامي
| تعداد مشاهده:
65 بار
