- دي پير مي فروش كه ذكرش به خير باد
- گفتا شراب نوش و غم دل ببر ز ياد
-
واژه نامه
- دل :
سرچشـــمه جريـــان خون در بــدن است
- نوش :
فـــــعل امــــر از مصدر نوشــــيدن ، اصـــطلاح باده خواران است كه به مثــــــابه نوعي ادب به حريف باده مي گويــــند
English Translation :
Yesterday, the Pir, the wine-seller whose mention be for good!
First Mesra Translation:
Said : " Drink wine; and, from recollection, take the heart's grief."
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- ديروز، پير مي فروش كه آرزومندم هميشه از او به نيكي ياد شود; گفت شراب بنوش و غم دل را از ياد ببر،معني لغوي پير مي فروش روشن است ، اما در اصطلاح عرفا به خصوص در زبان حافظ از آن به شيخ و قطب و مراد و راهنما، و به كوتاه سخن ، انسان كامل و ايده آل تعبير مي شود، پير مي فروش يا پير مغان ، يا پير باده فروش به تعبير دقيق و جاندار دكتر مرتضوي وجود خارجي ندارد و منزل او در درون خواجه بزرگوار و مسند و خانقاه او در دل شاعر عارف است ، بالاخره به عبارت رساتر پير مغان همان احساس بي شائبه و نظر صائب و دل پاك و روشن و سرشت آتشين و مي آلود و عشق آميز خواجه شيراز است ، كه هادي او در وادي ظلماني اسرار آفرينش و پير و مقتداي حقيقت و شيخ و ناصح مشفق او در تنگناي زندگي و در برابر معضلات حيات مي باشد و با تعميم بيشتر، منظور حافظ از پير اصولاً هر گونه محركي است كه در تهذيب دل عارف و دور كردن او از ريا و نفاق و تشويق او به مستي و عشق و استغراق در محبت دوست مؤثر باشد،،، و بدون ترديد براي نماياندن اين عشق پيشوا و راهنما،،، مظهري مناسب تر و زيباتر از پير مغان كه نمودار آتش تابناك زرتشت و فلسفه درخشان و شاعرانه مزديسنا و پيماينده مي مستي بخش و مرگ زداي هوم اوستا مي باشد نمي توان پيدا كرد و اين اصطلاح زيبا را مي توان واسطة العقد تأثرات خواجه شيراز از اصطلاحات و افكار مزديسني و نشانه بارز عرفان ويژه ايراني ناميد، ذوق ملامتي خواجه نيز مسلماً يكي از مهمترين عواملي است كه انتخاب اين عنوان (پيرمغان ) و اصطلاحاتي نظير آن ، مانند مغ ، مغبچه ، ديرمغان ، مي مغانه ، آتشكده و همچنين اصطلاحات ترسائي را توجيه مي كند،،، اين نكته را نبايد ناگفته گذاشت كه حافظ در آفريدن پيرمغان يا مظهر عالي عرفان عاشقانه قطعاً تأثري كلي از داستان شيخ صنعان و سرنوشت عبرت خيز او دارد، **
