- دل كه آيينه شاهي است غباري دارد
- از خدا مي طلبم صحبت روشن رايي
-
واژه نامه
- دل :
سرچشـــمه جريـــان خون در بــدن است
English Translation :
The heart, which is a royal mirror, hath (by worldly affairs and by the dross of sin) a great dust, (the prohibitor of divine bounty);
First Mesra Translation:
From God, I seek the society of-- one, luminous of opinion.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- دل كه آئينه شاهي است كدورت يافته است ; از خدا آرزو مي كنم دوست روشن ضميري به من عطا كند،دل : به تعبير عرفا آئينه اي است كه انوار جمال الهي در آن منعكس مي شود، نجم الدين رازي در تعريف دل آورده است : پس حكمت بي نهايت و قدرت بي غايت ، آن اقتضا كرد كه در وقت تخمير طينت آدم بيد قدرت در باطن آدم كه گنجينه خانه غيب بود، دلي زُجاجه صفت بسازد، كثيفي در غايت صفا و آن را در مشكاة جسد كثيف كَدِر نهد، و در ميان زجاجه دل مصباحي سازد كه المصباح في زجاجة ، و آن را سرّ گويند و فيله خفي در آن مصباح نهد، و چنانكه آقاي دكتر رياحي مصحح مرصاة العباد ذيل صفحه يادآوري كرده اند سخن نجم الدين رازي اشاره دارد و به آيه 53 از سوره نور 42) اللّه ُ نُورُ السّموات ِ وَ الاََرض ِ مَثَل ُُورِه ِ كَمِشكوه فيها مِصباح ٌ المِصباح ُ في زُجاجَة الزجاجَة ُ،،، (خدا نور (وجودبخش ) آسمان ها و زمين است داستان نورش به مشكوتي ماند كه در آن روشن چراغي باشد و آن چراغ درميان شيشه اي كه تلالؤ آن گوئي ستاره ايست درخشان ،،،) پس آئينه شاهي كه در بيت صفت دل واقع شده همان آئينه اي است كه بايد نور خداوند را، كه مقام شاهي جهان دارد، منعكس سازد، چنانكه نجم الدين رازي باز خطاب به دل گويد:اي نسخه نامه الهي كه توئي و اي آينه جمال شاهي كه توئينيز در مرصادالعباد پادشاه تعالي به معني خداي تعالي آمده است كه به اين تعبير نيز آئينه شاهي آئينه خدائي معني مي دهد،شاعر از كدورت دل خود ملول شده و آرزو مي كند مشاور روشن ضميري داشته باشد كه مانند دلش تيرگي نپذيرد و بهانه جوئي نكند، مي گويد دل من كه بايد جايگاه تجلي اسرار الهي باشد از انديشه هاي ناروا تيره و تار شده است ، و نمي تواند جلوه گاه نور تجلي باشد، دلي از خدا مي طلبم كه براي من دوست روشن بيني باشد،**
