- انديشه از محيط فنا نيست هر كه را
- بر نقطه دهان تو باشد مدار عمر
-
واژه نامه
- تو :
از ضماير سمبليك حافظ است كه گاه فقط با يك معشوق زنده و زيـبا از نوع انسان ، وگاه با خداي عرفاني ــ اصل وحدت وجود ــ قـابل انطباق است ، و گاه مستعار بديع و گسترده اي است كه هردو مفهوم را در بر مي گيرد
- محيط :
احاطه كننده ، پــيرامون
- مدار :
دور زدن ، گـــردش كردن ، آنـــچه شيـــئي بر آن مي گردد
English Translation :
Of the ocean of effacement no thought is (his) to whom,
First Mesra Translation:
On the point of thy mouth, (the hidden mystery), is the centre-- of life.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- هر كسي كه گردش عمرش بر گرد نقط ه دهان تو باشد از فنائي كه او را احاط ه كرده ترسي ندارد،محيط : به معني احاط ه كننده ، پيرامون و نيـز بـه معـني دريـا و مـعني عـام اقـيانوسـهاست به سبب آنكه بر خشكيها محيط ند،فنا: در باب فنا دكتر غني نوشته است : عقيده به فنا و محو شخصيت كه صوفيه فنا و محو يا استهلاك مي نامند ظ اهراً در اصل هندي است ، انعدام و از ميان بردن تمنّيات شخصي شرط محو شدن در خداست ،،، به اين نكته اساسي نيز بايد توجه داشت كه فنا صوفيه و نيروانا بودائي كاملا يك چيز نيست زيرا اگرچه در هر دو از فناي فرديت و انعدام شخصيت حكايت مي شود، ولي نيروانا كاملاً منفي است در فناي محض مي ايستد در حاليكه فناي صوفيه همراه با بقاء است ، يعني حيات ابدي در خداست ،دهان : در تصوف اشارات و انتباهات الهي است كه به علت كوچكي و ناچيز بودن به نقط ه تشبيه شده است ،مَدار: در لغت به معني مسير گردش چيزي به دور ديگر است ، و در اصط لاح نجومي به معني مسير كواكب در آسمانم يا در فلك خود مي باشد،مدار، محيط ، نقط ه هر سه اصط لاحات هندسي اند و با هم ارتباط معني دارند،حاصل معني بيت اينكه فنا مثل محيط دايره يا اقيانوسي ما را در خود گرفته ; اما كسي كه به دهان تو كه نقط ه مركزي اين دايره است توجه داشته باشد و به گرد آن نقط ه بگردد، از اين دايره فنا باكي ندارد،و به تعبير ديگر هر كسي كه اشارات الهي را از دهان معشوق - خداوند - بگيرد از مرگ و نيستي باك ندارد،**
