- دوستان دختر رز توبه ز مستوري كرد
- شد سوي محتسب و كار به دستوري كرد
-
واژه نامه
- محتسب :
مأمور اجراي احكام شرع
- مستوري :
پوشيـــدگي ، نجابـــت ، پاكـــدامني ، پرهيـــزگاري
English Translation :
Friends! repentance of veiledness, the daughter of the vine (love)-- made:
First Mesra Translation:
To the Muhtasib (reason, love's forbidder) she went; and by (God's) permission the work (of loosening the knot from the feet of holy travellers)-- made.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- دوستان ، شراب از مستوري توبه كرد; نزد محتسب رفت و طبق پروانه كار كرد،دختر رز: شراب لعلي ، انگور، دانه انگور،دستوري : اجازه ، پروانه ، و آن دستوري كه محتسب مي داده و در بيت مورد نظر است چنانكه دكتر غني نوشته : جوازي بود كه محتسب به فواحش مي داده زيرا گاهي اجازه مي دادند، در اين صورت محل فواحش را بيت اللطف مي گفته اند و در تواريخ قديم از ماليات بيت اللطف صحبت مي شود، دستوري به معناي زن فاحشه نيز آمده ، چنانكه در اين بيت اوحدي :اصل در زن سداد و مستوري استورش اين هر دو نيست دستوري استاز دختر رز مراد شراب است و نسبت دادن مستوري يعني پوشيدگي و نجابت به اين دختر از اين جهت است كه شراب وقتي در خم است ديده نمي شود، به علاوه سر خم گل گرفته شده ، مثل اينكه با سربند پوشيده شده و اين حالت مستوري آن است ، و هنگامي كه از خم به شيشه ريخته مي شود چهره خود را آشكار مي سازد و به حريفان عرضه مي شود،حالت ديگر شراب را هم مي توان به مستوري آن تعبير كرد و آن وقتي است كه بر اثر منع و تكفير، شراب را در جاهاي دور از دسترس پنهان مي كنند، با توجه به اينكه اين غزل چنانكه خواهيم ديد، مربوط به پايان يافتن يكي ازهمين دورانهاي سخت گيري حكومت است مي توان گفت بيشتر ناظر به معني اخير است ، اكنون به دوستان مژده مي دهد كه دختر رز از نجابت توبه كرد و به اجازه محتسب دستوري شده است ، به بيان ديگر مي گويد دوران منع و تكفير به پايان رسيده و اكنون محتسب اجازه داده كه شراب از مخفيگاه خود بيرون آيد و به حريفان مجلس عرضه شود،نكته لطيف شعر اين است كه دختر رز از نجابت توبه كرده در حاليكه از روسپي گري توبه مي كنند،**
