- بيا كه ترك فلك خوان روزه غارت كرد
- هلال عيد به دور قدح اشارت كرد
-
واژه نامه
- ترك :
به معني مردم اهل تركستان است ، و در زبان فارسي كنايه از خوبرو است
- دور :
حركت دوراني ، گردش كواكب
- فلك :
مجموع آسمان ، سپـهر
English Translation :
Come; for plunder of the tray of fasting, the Turk of the sky (Mars) hath-- made:
First Mesra Translation:
Hint at the circulation of the cup, the new crescent moon hath-- made.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- بيا كه فلك ، چون تركي غارتگر، سفره روزه را غارت كرد; هلال ماه به منحني دور قدح اشاره كرد،ترك فلك به معناي فلك ترك و غارتگر است ، سلمان ساوجي گفته :اگر نه ترك فلك پيش او كمربنددفلك به جاي كله برسرش نهد بِنطاقرسم بر اين بوده كه غلامان ترك بعد از مجالس ضيافت ، به خصوص ضيافتهاي افطار ماه رمضان ، خوان را غارت مي كردند، چنانكه جاي ديگر گفته : چنان بردند صبر از دل كه تركان خوان يغما را،مي گويد بيا كه فلك ، مثل تركان غارتگر، به سفره رنگين ماه رمضان هجوم آورد و آن را يغما كرد، كنايه از اينكه زمان غارتگر است ، گردش فلك موجب گذشت زمان شد و ماه رمضان را به آخر رساند، اكنون هلال عيد فطر طلوع كرده ، و گردي هلال يادآور منحني دور قدح شراب است ، اشاره به معني دارد كه با آمدن عيد فطر ماه عبادت و سخت گيري گذشته و ديگر مي توان شراب نوشيد،براي ترك فلك تعبير ديگري هم مي توان در نظر گرفت ، ترك در ادب فارسي به معني محبوب زيباست ، و به اعتبار اينكه ماه نيز نماد زيبائي است ، ترك فلك به معني زيباي آسمان و چنانكه در فرهنگ اصطلاحات نجومي هم آمده كنايه از ماه است كه آن را عروس آسمان نيز گويند، و مقصود از آن در بيت هلال عيد فطر است ، با اين تعبير معني اينكه : بيا كه ماه نو با طلوع خود به سفره هاي ماه روزه پايان داد، **
