تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : جامعهء روحانيت مبارز, عده اى از علماى شهر تهران هستند كه به اين نام تجمع و تشكل دارند كه قبل از انقلاب براى هماهنگى بيش تر بين نيروهاى انقلابى توسط شهيد بهشتى و عده اى از علماى تهران به وجود آمد.هم چنين مجمع روحانيون مبارز تهران , عده اى ديگر از اين عالمان و روحانيان بودند كه بر اثر بعضى ازاختلافات در اواخر عمر حضرت امام (ره ) از جامعهء روحانيت مبارز منشعب شد; زيرا مانند بقيهء احزاب نيستند, بلكه بيش تر جنبهء مذهبى و ارشادى دارند و كارهاى سياسى نيز انجام مى دهند و موضع گيرى سياسى دارند. در قم , جامعه ءروحانيت مبارز و مجمع روحانيون مبارز, دفترى ندارند, اما چون اين دو گروه , دو تشكل مهم سياسى و مذهبى مى باشند و به عنوان گروه هاى مادر عمل مى كنند, ديگر تشكل ها, گروه ها, احزاب و جمعيت ها از لحاظ خط فكرى و سياسى با يكى از آن ها پيوند خورده اند. به اين جهت مى توان گفت چنين ديدگاهى (جامعهء روحانيت و مجمع روحانيون مبارز) بر كل تشكيلات سياسى كشور حاكم است .

پاسخ : كسى از مرجعيت ساقط مى شود كه از عدالت و تقوا ساقط شود; به اين معنا كه بر طبق هواهاى نفسانى و اغراض دنيوى , به گناهان كبيره دچار شود. هر مكلّفى موظّف است با دقت و تيزبينى توجه داشته باشد مرجعى راكه انتخاب كرده , عادل است يا نه ؟ بر عدالت باقى است يا نه ؟ چون در تقليد صحيح شرط است مرجعى كه از او تقليدمى كند, عادل و اعلم باشد. اگر يكى از اين دو صفت از وجود او رخت بربست , بايد مرجعش را عوض كند, ولى اگرشك داشته باشد, نبايد به مرجع ديگر مراجعه كند.(1)حضرت امام و آيت اللّه فاضل لنكرانى مى فرمايد: احتياط واجب اين است كه مرجع تقليد حريص به دنيانباشد.(2)توجه داشته باشيد هيچ مرجع تقليدى نيست كه ولايت فقيه را قبول نداشته باشد. آن چه بعضى از مراجع اشكال دارند, گسترهء قدرت ولى فقيه مى باشد كه آيا قدرتش مقل امامِ معصوم و پيغمبر است يا قدرت محدودترى دارد.بعضى معتقدند ولى فقيه بايد اعلم باشد. عدهء ديگر مى گويند: فقط اجتهاد كافى است و به خصوص در مسائل سياسى و اجتماعى بايد مجتهد باشد. بنابراين , هيچ فقيهى ولايت فقيه را منكر نيست و به فرض اين كه يك مرجعى ولايت فقيه را از نظر دلايل فقهى نپذيرد, حاكميت عدوم مؤمنان را مى پذيرد و از باب امر به معروف و مسئلهء قضاوت ناگزير است حكومت عادل را بپذيرد و اگر فقيه باشد, قطعاً مطلوب تر است . بنابراين اظهار نظر علمى هيچ گاه كسى را از مرجعيت ساقط نمى كند.(پـاورقى 1له .توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 19(پـاورقى 2.همان , ص 16

پاسخ : تشخيص اعلميت و افضليّت هر يك از مراجع براى مردم عامى , به وسيلهء يا شهادت دو نفرمتخصص عادل است , به شرطى كه دو نفر متخصص عادلِ ديگر, مخالف آن دو, نظر ندهند. البته يعنى اين كه بين علما و مردم يك نفر از مراجع , از بقيّه معروف تر به اعلميت و افضليت باشد.مسئله بر مردم در بين تقليدى كه فعلاً مطرح هستند مشتبه شده و در حيرت اند. حال شما از علماى شهرتان سؤال كنيد و هر كدام بيشتر مورد توجه آنان بودند, از او تقليد كنيد.

پاسخ : اكثر مراجع عظام توقّف در حرم امامان معصوم : را حرام مى دانند, اما اگر زاير از درى داخل و از درديگرى خارج شود, مانعى ندارد. بنابراين نمى شود در حرم حضرت رضا7مثلاً داخل شد و در آن جا توقّف نمود,ولى اگر داخل شود و نايستد, اشكالى ندارد, اگر چه بعضى از فقها, مثل مرحوم آيةاللّه گلپايگانى , داخل شدن راحرام مى دانند, حتى اگر از درى داخل و از در ديگر خارج گردد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 225ـ 226 مسئله شمارهء 355

پاسخ : از وقتى كه اولين جزء بچه از شكم مادر بيرون مى آيد, هر خونى كه مى بيند تا ده روز خون نفاس است , به شرطى كه سر ده روز قطع شده باشد. اگر از ده روز تجاوز كند, بايد ببيند در حيض عادت دارد؟ يعنى هرماهى پنج روز, شش روز يا بيش تر و كم تر خون مى بيند يا عادت ندارد; يعنى روزهاى عادتش مشخص نيست و گاه در ماه پنج روز, ماه ديگر شش روز و در ماه بعد هفت روز عادت مى شود.اگر عادت داشته باشد, روزهاى عادت را نفاس و بقيّه را استحاضه قرار دهد.اگر عادت نداشته باشد, تا ده روز انفاس و مازاد بر آن را استحاضه قرار دهد.(1)منظور از چهل روز بعد را متوجه نشديم .گفتنى است در ايّام نفاس نماز و روزه مانند ايّام حيض بر زن واجب نيست و بعد از پاك شدن و غسل نفاس قضاى نماز واجب نيست , امّا بايد قضاى روزه را به جا آورد.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 319 مسئله شماره 517

پاسخ : زنى كه زاييدن او نزديك است و روزه براى خودش ضرر دارد, روزه بر او واجب نيست , منتهى بايدبراى هر روز يك مُد (تقريباً ده سير) طعام يعنى گندم , جو و مانند آن به فقير بدهد. حكم زنى كه بچه شير مى دهد وروزه براى بچه يا خودش ضرر دارد, مانند حكم زنى است كه زاييدن او نزديك باشد.گفتنى است در هر دو مسئلهء مذكور روزه هايى را كه نگرفته است , بايد قضا نمايد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 994و 995 مسئله هاى شماره 1728و 1729

پاسخ : حرف زدن در موقع نزديكى اشكال ندارد, خواه در زمان بسته شدن نطفه باشد, خواه نباشد, البته حرف نزدن بهتر است و بسيار به جا است اذكار وارده مثل لااله الاّاللّه سبحان اللّه , الحمدللّه بگويد, مخصوصاً وقتى تصميم دارند بچه دار شوند.

پاسخ : اگر اضافه بر هزينهء زندگى در همان سال به مصرف ساختمان برسد, خمس ندارد, اما اگر بعد از گذشت سال بخواهد به مصرف ساختمان برساند, طبق فتواى اكثر مراجع بايد خمش را بپردازد.

پاسخ : اگر كسى معامله اى بكند و يك سال از آن بگذرد, بايد خمس سودش را بپردازد و هرگاه شىء موردمعامله را بفروشد, خمس اصل سرمايه را نيز بايد بدهد, البته اگر قبلاً خمسش را نداده باشد.گفتنى است اگر سرمايه اى كه براى خريد شىء گذاشته , مطابق شأن او بوده و زندگيش بدون آن تأمين نمى شود, مطابق فتواى حضرت آيةاللّه بهجت خمس ندارد, ولى اگر سرمايه زيادتر از شأنش باشد, بايدخمس مقدار زيادتر را بپردازد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 31 ذيل مسئله شماره 1401

پاسخ : اموال محل كار يا دولتى است كه بيت المال است يا شخصى است كه صاحب دارد; در هر دو صورت بدون اجازهء مسئول مربوطه نمى شود از محل كار چيزى بيرون برد و از آن استفاده نمود, اگر چه حقوق ماهانه كم باشد.