تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : همين كه انسان در صف جماعت مى ايستد و به پيشنماز حاضر كه او را به عدالت مى شناسد اقتدامى كند, اقتدا صدق مى كند و همين نيّت است و نماز او نماز جماعت محسوب مى شود. اگر در صف جماعت بايستد واقتدا نكند, بلكه نماز فرادا بخواند, از فضيلت نماز جماعت محروم مى شود و نماز او نماز جماعت محسوب نخواهدشد.

پاسخ : اگر منظور شما از آهسته خواندن , قرائت است در جايى كه بايد بلند بخواند, مانند نماز صبح و مغرب وعشا و امام از روى فراموشى آهسته مى خواند, نماز مأموم صحيح است .اگر مراد شما اين است كه امام نماز را خيلى طول مى دهد, باز نماز مأموم صحيح است و بايد در ركوع و سجود ازامام تبعيّت كند. مى توانيد به امام جماعت تذكّر دهيد حال ضفعا را رعايت كند.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 571 مسأله 995و ص 831مسأله 1485

پاسخ : اموالى را كه براى جاى مخصوصى مانند مسجد يا حسينيه وقف كرده اند, نمى شود به جاى ديگر بُرد,حتّى مهر نماز مسجدى را به مسجد ديگرى نمى توان برد.(1)فقها گفته اند: الوقف بحسب ما او قفها; اموال وقفى به مقتضاى وقت و بايد مطابق خواستهء واقف انجام شود.موقعى كه قرآن و مفاتيح براى امام زاده يا مسجدى وقف شود, كسى حق تصرف در آن را نخواهد داشت , زيرا برخلاف خواستهء واقف مى باشد.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 568 مسألهء 2691

پاسخ : تمام نمازها ـ غير از نماز ميّت ـ و روزه بر زن حائض حرام است , با اين تفاوت كه نمازهاى يوميّه اى كه زن در حال حيض نخوانده قضا ندارد, ولى روزه هاى واجب را بايد قضا نمايد. البته آيات عظام : فاضل لنكرانى ,گلپايگانى و شبيرى زنجانى بر زن حائض قضاى نماز آيات را بنابر احتياط واجب لازم مى دانند. احكام حائض ازقبيل محرّمات بر زن حائض , مستحبات و مكروهات در حال حيض , اقسام خانم هاى حائض و كارهائى كه حائض بعد از پاك شدن براى انجام عبادات مانند نماز و روزه بايد انجام دهد, در رسالهء توضيح المسائل مراجع تقليد آمده است . مراجعه فرماييد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 275و ص 282و ص 847 مسئلهء 450و 469و 1506

پاسخ : قبله براى كسانى كه دور از مكه هستند, به همين مقدار است كه بگويند رو به قبله نماز مى خواند و اگربعداً معلوم شد مقدارى به طرف راست يا چپ بوده , نماز صحيح است و قضا ندارد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 1 ص 602 استفتائات امام خمينى , ج 1 ص 163

پاسخ : رواياتى كه به دست ما رسيده , مسير طولانى , تقريباً هزار ساله را پيموده تا به ما رسيده است . اگرمشاهده شده روايات با هم متناقض هستند, مسلّماً يكى از آن دو صحيح نيست يا هر دو صحيح نيست يا علّتى مانندتقيه در كار بوده است . گاهى امامان بزرگوار شيعه در جواب سؤال كنندگان به جهت تقيه و ترس از حكام ظالم بنى اميه و بنى عباس , به صورت متفاوت جواب مى دادند, چون گاهى مخالفت كردن با حكام ظالم , به ضرر شيعيان ياامام 7تمام مى شد.علت ديگر در اختلاف بين روايات , مقدار فهم سؤال كنندگان و حاضران بود. بديهى است اگر عالمى از امام سؤال مى كرد, يكجور جواب مى شنيد و همان سؤال را اگر شخص عامى و كم سوادى سؤال مى كرد, امام 7جورديگرى جواب مى داد.علت ديگر اختلاف بين روايات , نقل به معنا بودن بيش تر روايات است , زيرا كسانى كه مطالبى و حديثى را ازامامان مى شنيدند, عين الفاظ امام را نقل نمى كردند, بلكه مضمون و محتواى كلام امام را به ديگران منتقل مى كردند, واين نحوه از نقل روايات باعث اختلاف در روايات مى شد.در هر صورت اگر دو روايت با هم متعارض شد, بايد به مرحجات مراجع كرد; يعنى : 1 آن كه با قرآن موافق است , بايد گرفت ;2 آن كه سندش صحيح است ;3 مطابق مشهور باشد و مخالف مشهور ترك شود;4 سند حديثى را كه صحيح است , بايد گرفت ;5 شبههء تقيه در آن نباشد;6 مخالف با رأى اهل سنت باشد.تمام اين ها در صورتى است كه نشود بين آن دو جمع كرد.

پاسخ : مصرف زكات فطره همانند مصرف زكات مال هشت مورد است : فقير, مسكين , مأموران جمع آورى زكات , دادن به كفّار جهت تمايل آنان به دين اسلام و يا كمك به مسلمانان , بدهكاران , خريدارى بنده ها و آزاد كردن آنان , هر كار خيرى مانند ساختن مسجد و مدرسه و هشتم : كسانى كه در مسافرت درمانده شده اند. مستحب است زكات فطره را به فقراى شيعه بدهند و احتياط آن است كه زكات فطره را به فقراى شيعه شهر خودبدهند و اگر در شهر فقير نيست , به شهرهاى مجاور منتقل كنند و به فقراى آن شهر بدهند. مستحب است در دادن زكات فطره , خويشان فقير را بر ديگران مقدم بدارند و بعد همسايگان فقير, بعد اهل علم فقير را, ولى اگر ديگران ازجهتى برترى داشته باشند, مستحبّ است آن ها را مقدم بدارند.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 145و 179

پاسخ : اگر از روى جِدّ و حقيقت ديگران مسخره كند ـ نه از روى مزاح و شوخى ـ و از طرفى رفتن نزد او وگوش دادن به سخنانش , او را جرى تر و گستاخ تر مى كند و امر به معروف و نهى از منكر هيچ گونه اثرى در او ندارد,رفتن پيش چنين كسى و گوش دادن به تمسخرهاى او حرام است و گناه دارد, چون از مصاديق غيبت است و غيبت از گناهان كبيره است .اما اگر روى شوخى گاهى حرف هايى مى زند و قصدش توهين و كوچك كردن طرف نباشد و رفتن پيش او ومراودة داشتن , او را ازاين عمل باز مى دارد يا عمل را كم تر مى كند, رفتن پيش او و گوش دادن به سخنانش اشكالى ندارد و گناه محسوب نمى شود.

پاسخ : رسول الله 6فرمود: علم و دانشجو در حالى كه علم و دانش فرا مى گيرد بميرد, از شهدا به حساب مى آيد>.از حديث شريف نبوى 6امور استظهار مى شود, از جمله : 1 شخصى كه در مدرسه است , بايد طلبه و دانش آموز و يا دانشجو باشد.2 در حال فراگيرى يا ساعات فراگيرى علم و دانش باشد.3 علم و دانش مربوطه به امور دين و مذهب باشد. اگر مربوط به علوم تجربى و مادى باشد, بايد قصد طالب علم اين باشد كه با فراگيرى آن , به امور مادى و معنوى مردم خدمت كند.4 هدف فراگيرنده خدا و خدمت به خلق باشد, نه فخر فروشى به ديگران و ضربه زدن به دين و خَلق خدا.

پاسخ : از نظر شرعى در ميان اعضاى خانواده تنها اطاعت پدر و مادر واجب است و سرپيچى از فرامين آن هاگناه دارد و شخص عاصى فرداى قيامت معاقب خواهد شد.تمرّد از دستور غير پدر و مادر ـ از اعضا خانواده ـ شرعاً گناه ندارد, امّا از نظر عرفى در نزد عقلا سرپيچى ازاوامر بزرگ تر گناه محسوب مى شود و همه شخص مستمرّد را سرزنش و ملامت مى كنند با اين حساب هر چند شرعاًنافرمانى از برادر بزرگ تر گناه ندارد, ولى بهتر است از او اطاعت شود, مخصوصاً در مواردى كه مصلحت انسان درآن باشد.