تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : بر همهء برادران و خواهران ايمانى لازم است به يكديگر احترام بگذارند و حريم يكديگر را حفظكنند و از مال و جان و ناموس و آبروى يكديگر دفاع كنند, چه نان و نمك هم را خورده باشند و چه نخورده باشند.اگر كسى به برادر ايمانى خود احترام گذاشت و او را دعوت كرد و سر سفرهء خود نشاند و به او نان و نمك داد, شايسته است به نحوى از او تشكر كرد, ولى زير بار منت او نرفت و مجبور نبود به خاطر غذايى كه خورده ,همواره به ميزبان , سلام و احترام كرد. اين مسئله مخصوص نان و نمك خوردن نيست ; فرض كنيد اگر كسى انسان را سوار ماشين كرد و به مقصد رساند يا بارى از دوش او برداشت و يا هر نوع كمك ديگر كرد, شايسته سپاسگزارى است (1) و خوب است در صورت توان , جبران شود و حداقل از او تشكر كرد. اعتقاد تودهء مردم كه در هر كار و يا مسئله اى كه اتفاق مى افتد, ياد نان و نمك طرف مى افتند و مى گويند نان و نمك او را خورده اى ونبايد چنين و چنان كنى , در بعضى موارد صحيح و گاه غلط است , زيرا انسان نبايد به برادر و خواهر ايمانى خودخيانت كند, چه نان و نمك او را خورده باشد, چه نخورده باشد. انسان نبايد كار خلاف و يا قضاوت نا به جاكند, چه در حق كسى كه نان و نمك او را خورده و چه كسى كه نخورده است .(پـاورقى 1.من لم يشكر المنعم من المخلوقين لم يشكر الله عزوجل ; هر كسى سپاس نعمت مخلوق را نگذارد, از خدا سپاسگزارى نكرده است (ميزان الحكمه , ج 2 ص 1492.

پاسخ : براى سركوبى غريزهء شهوت , راه هاى مختلفى وجود دارد; يكى از راه ها كه در روايات به آن اشاره شده , روزه گرفتن است .(1) و نيز بايد از عوامل تحريك شهوت دورى جست , مثل نگاه كردن به نامحرم وديدن فيلم هاى مبتذل و بيكارى و نشست و برخاست با افراد ناباب و گفت و گو و صحبت دربارهء مسائل جنسى و پوشيدن لباس تنگ و استفاده از غذاهاى با طبيعت گرم . البته براى جوان گاه غريزهء جنسى آن قدر قوى است كه با هيچ چيز نمى شود آن را كاملاً كنترل كرد.ازدواج نكردن گناه نيست , ولى ازدواج نكردن , احتمال ابتلا به گناهان جنسى را بالا مى برد. در اسلام ازدواج كردن , يك سنت بسيار خوب است . پيامبر اسلام 6مى فرمايد: (2) چنين جمله اى , براى تشويق و تأكيد شديد به ازدواج است . ازدواج منافع بسيار دارد و بدون آن , انسان كامل نمى شود. بسيارى ازمشكلات روحى و جسمى با ازدواج حل مى شود.(پـاورقى 1.ميزان الحكمة, ج 2 ص 1685(پـاورقى 2.مجلسى , بحارالانوار, ج 103 ص 220 ح 23

پاسخ : كسى كه محتلم شده است و به آب دسترسى ندارد يا آب برايش ضرر دارد, تيمم بدل از غسل كند و نمازش را بخواند.(1)البته در مورد اول كه شخص به آب دسترسى ندارد ـ در صورتى كه وقت دارد, بلافاصله نمى تواند تيمم كندو نماز بخواند, بلكه بايد به جستجوى آب بپردازد و سپس اقدام كند و اگر مى داند در اطراف آب پيدا نمى كند ويا تا رسيدن به آب , وقت تنگ مى شود, مى تواند از ابتدا تيمم كند و نماز بخواند.در صورتى كه لباس و بدن او نجس شده است و به آب دسترسى ندارد يا آب براى او ضرر دارد, مى تواند بابدن و لباس نجس نماز بخواند; البته در صورت امكان بايد به حدّاقل لباس اكتفا كند و لباس هاى زايد نجس رابيرون آورد.(2)(پـاورقى 1.در رساله هاى عمليهء مراجع , بحث تيمم , مفصّلاً در مواردى كه به جاى وضو و غسل , بايد تيمم كرد, ذكر شده است .(پـاورقى 2.مسأله 813توضيح المسائل امام خمينى (ره ).

پاسخ : همان طور كه مى دانيم در زبان عربى به روز نهمِ هر ماه تاسح يا تاسوعا, و به روز دهم , عاشر ياعاشورا گفته مى شود, ولى چون در روز نهم و دهم ماه محرّم سال 61ه. ق حادثهء بزرگ و جان سوز كربلا پيش آمد, بعد از آن سال تنها به روز نهم و دهم محرّم , تاسوعا و عاشورا اطلاق مى شود, و فلسفهء خاصى ندارد; هرچند, شايد بتوان از بعضى روايات , علّت و فلسفهء خاصى براى اين نام گذارى پيدا كرد.به عنوان مثال , امام صادق 7فرمود: پدرم به فداى كسى باد كه او را غريب گذاشته و در تضعيف او كوشيدند>.(1)در روايتى مى خوانيم : حضرت موسى بن عمران 7در مناجات خود عرضه داشت : بار خدايا! چرا امت حضرت محمّد را بر ديگر امت ها برترى دادى ؟ خطاب آمد: به خاطر ده چيز. حضرت موسى عرض كرد: آن ده چيز كدام است تا به بنى اسرائيل بگويم عمل كنند؟ فرمود: نماز و زكات و روزه و حج و جهاد و جمعه وجماعت و قرآن و علم و عاشورا. حضرت موسى عرض كرد: عاشورا چيست ؟ خطاب رسيد: عاشورا عبارت است از گريستن يا حالت گريه به خود گرفتن و نوحه و مرثيه خواندن در عزاى سبط رسول خدا6 اى موسى ! هيچ بنده اى از بندگانم بر حسين و مظلوميت او گريه و ناله نمى كند مگر اين كه اهل بهشت خواهد بود.(2)(پـاورقى 1.محدّث قمى , سفينةالبحار, ماده تسح .(پـاورقى 2.الشيخ فخر الدين الطريحى , مجمع البحرين , ج 3ـ 4 مادهء عشر.

پاسخ : مقام معظم رهبرى توضيح المسائل ندارند, اما بنابر اظهار دفتر معظم له مى توانيد از توضيح المسائل امام خمينى (ره ) استفاده كنيد و در مسائل مستحدثه از دفتر ايشان استفتا نماييد. استفتائات عربى مقام معظم رهبرى اخيراً به فارسى درى ترجمه شده است .متأسفانه براى اين واحد امكان تهيه و ارسال آن وجود ندارد.

پاسخ : خواهر گرامى ! علاقه به قرآن و كلام اللّه مجيد بسيار خوب و ارزنده است و يكى از سعادت هاى بزرگ آدمى آن است كه با قرآن انس داشته باشد.. حتماً كسانى مثل شما كه سابقهء تدريس چند ساله داشته باشند, براى استخدام در آموزش و پرورش و جاهاى ديگر, اولويت دارند. براى آگاهى بيش تر به آموزش وپرورش يا سازمان تبليغات و يا بسيج مساجد شهرستان خود مراجعه فرماييد.در پايان بايد يادآورى كرد كه غرض ما از نامه قبلى اين بود كه اگر تلفن و نامه بدون مشورت پدر و مادرصورت گيرد, درست نيست و هم چنين موارد ديگرى كه ذكر كرديد همه به صورت كلى و نصيحت گونه بود وگرنه ما نسبت به پاكى و پاك دامنى افرادى چون شما كه بى ريا مشكلات خود را با ما در ميان مى گذاريد, شك وترديدى نداريم . براى شما در همهء امور آرزوى موفقيت داريم .

پاسخ : عشق به خدا بدون تقوا و تهذيب نفس حاصل نمى شود. با نافرمانى خدا چگونه ممكن است محبّت و عشق به او حاصل شود؟ يكى از راه هاى تحصيل عشق به خدا كثرت عبادت و پرستش است .پيامبر6فرمود: .(1)باز فرمود: .(2)قرآن مى فرمايد: .(3)(پـاورقى 1.صادق احسان بخش , آثار الصادقين , ج 13 ص 209(پـاورقى 2.همان , ص 210(پـاورقى 3.انفال (8 آيهء 2ـ 4

پاسخ : اگر كسانى موفق به ديدار جمال حضرت مهدى 7شده اند, به خاطر صفاى دل و پاكى باطن وتقوا و رياضت هاى نفسانى بوده است , زيرا توفيق ديدار, سنخيّت لازم دارد. انسان هايى كه هزاران فرسنگ با آن جمال ملكوتى و قلّه مرتفع انسانيت فاصله دارند و در حضيض بدبختى و گناه اند, چگونه مى توانند توفيق ديدارداشته باشند؟! پس بايد بكوشيم خود را هم گون و مشابه آن حضرت سازيم و يا لااقل قدمى به سوى كمالات برداريم , تا اگر در اثر تقوا و پاكى باطن , توفيق زيارت حاصل شد, بدان افتخار كنيم . اللّهم ارزقنا رؤيته و اجعلنا من اعوانه و انصاره والذبّين برحمتك يا ارحم الراحمين !

پاسخ : آيا در روابط با ديگران بايد اصل را بر راستگو و صادق بودن بگذاريم و با آن ها برخورد صادقانه داشته باشيم , يا بايد اصل را بر دروغگو بودن و حيله گرى آن ها قرار بدهيم ؟جواب به اين سؤال از ظرافت خاصى برخوردار است ; از اين رو نمى توان يك جواب كلى براى همهء افرادداد, مثلاً بگوييم : اصل را بر راست گو بودن بگذاريد و به حرف هاى ديگران اعتماد كنيد, و يا نمى توان به طوركلى و براى همهء افراد گفت : اصل را بر دروغگو بودن و حيله گرى بگذاريد. در افراد و زمينه هاى مختلف بايدجواب مختصّ به آن شخص و موضوع راد داد, مثلاً دختران نبايد زود تحت تأثير حرف ها و وعده و وعيدهاى پسران قرار گيرند و نبايد سريعاً به آن ها اعتماد كنند, بلكه بايد از مشورت بزرگان مخصوصاً پدر و مادر وخويشان بهره مند شوند. زيركى و هوشيارى در برخورد با ديگران و تأنّى و تفكّر در گفتهء آنان ـ حتى افراد ظاهرالصلاح ـ خوب است , مخصوصاً در زمان هايى كه دروغگويى و چاپلوسى و كلاه بردارى زياد است , به ويژه دركارهاى مهم مانند ازدواج و محل زندگى و دوستى و تجارت .پيامبر6فرمود: .(1)باز فرمود: .(2)باز فرمود: .(3)باز فرمود: .(4)البته برخورد ما با مسلمانان و افراد شناخته شده , بايد صادقانه و خيرخواهانه باشد و نسبت به همه اظهارلطف و مرحمت بنماييم , اما زيركى و هوشيارى خود را نيز حفظ كنيم و فريب ظاهر ديگران را نخوريم .(پـاورقى 1.تحف العقول , ص 22(پـاورقى 2.تحف العقول , ص 44(پـاورقى 3.همان .(پـاورقى 4.همان .

پاسخ : هجوم افكار مختلف در سن شما يكى از عوامل ركود علمى است . جوانان به جهت اضطراب وخوف از آينده و فكر تشكيل زندگى , از مطالعه و تحصيل مى مانند; پس بايد به نحوى از هجوم اين افكارجلوگيرى كنند. بايد تمركز ذهنى پيدا كنيد. يك راه بسيار مؤثر براى تمركز ذهنى اين است كه وقتى چيزى رامى خوانيد, خود را در حال توضيح همان مطلب براى فرد ديگر تصور كنيد. به عبارت ديگر: فكر كنيد آن مطلب را براى فرد ديگرى مثلاً يك دانش آموز توضيح مى دهيد. راه ديگر اين است كه روش مطالعه را تغيير و تنوع بدهيد; يعنى برنامه هاى درسى را متنوع كنيد, مثلاً ازروش مباحثه استفاده كنيد و پس از مقدارى مطالعهء مطالب , همان مطالب را با يكى از هم كلاسى ها مباحثه وگفتگو كنيد, يا يادداشت برداريد.براى رفع خستگى ناشى از مطالعه و براى تمركز حواس بيش تر, مقدارى استراحت و پياده روى در هواى آزاد يا نرمش و يا با نوشيدن آب , كارايى خوبى دارد; پس :1 تمركز حواس ;2 استراحت بين مطالعه ;3 تنوع بخشيدن در مطالعه ;4 يادداشت بردارى ;5 مباحثهء مطالب ;6 تدريس مطالب به ديگران .از عوامل ايجاد علاقه به مطالعه و شور و عشق به درس است .