تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : يكى از صفات خداى متعال، ستار العيوب است. عيب‏ها و نقص‏ها را مى‏پوشاند خداوند، همه گناهان كوچك و بزرگ را مى‏پوشاند و آبروى انسان را نمى‏ريزد، ولى اگر شخص گناه كار، خودش را لو، بدهد يا در مجامع عمومى، گناه كند اين آشكار شدن ربطى به خدا ندارد.و ثانياً از كجا معلوم كه در آينده آبروى كسى كه گناهان بزرگ انجام مى‏دهد، ريخته نشود، بايد منتظر ماند. در هر صورت، اگر گناه، به حدّ پرده درى برسد و گناه كارى عادت بر گناه پيدا كند و جسارت در مقابل پروردگار پيدا كند بسيار براى او گران تمام خواهد شد.گر چه پوشيمش ز بنده پرورى‏تو چه را رسوايى از حد مى‏برى‏

پاسخ : ازدواج، سنت و روش پيامبران، مخصوصاً پيامبر گرامى اسلام است و فرمود: هر كس از اين سنت من روى گرداند از من نيست، فمن رغب عن سنتى فليس منّى.(1)و سفارش شده به آسان گرفتن در ازدواج و زود ازدواج كردن. هر چه زندگى‏ها را ساده‏تر بگيريم مشكلات فردى و اجتماعى كمتر مى‏شود و از نظر روحى و روانى راحت‏تر زندگى مى‏كنيم تجملات و خرج‏هاى اضافى و بيهوده زندگى را بر همه مشكل كرده است.از خرج‏هاى تجملى و اضافى در ابتداى ازدواج بايد پرهيز شود.مقصود از ازدواج پاكى نفس از گناه و تقرب الى الله باشد.رعايت آداب زناشويى و رعايت مستحبات و آن چه در كتب اسلامى به عنوان آداب ذكر شده است. مطلوب مى‏باشد، غيرت به جا و پرهيز از مجالس گناه و تشويق زن بر عفت و حفظ حجاب رعايت اخلاق زناشويى و احترام به يكديگر مخصوصاً در ابتداء زندگى لازم است؛ زيرا دختر و پسرى كه با هم ازدواج كرده‏اند در محيطهاى مختلفى بزرگ شده‏اند و خانواده‏ها متفاوت هستند، لذا بايد به تدريج با اخلاق يك ديگر آشنا شوند و حساسيت‏ها را درك كند.پى نوشت‏ها:1. وسائل الشيعه، ج 14، كتاب نكاح، باب 2، حديث 9.

پاسخ : اعتراف به گناه، اگر به معناى پشيمانى از گناه باشد همان توبه است. (1)"كفى بالندم توبة" ولى اعتراف گناه، نزد مردم چون موجب آبروريزى مى‏شود، نبايد باشد و فقط اعتراف به گناه، در مقام مناجات با خدا، خوب است و توبه اگر واقعى باشد، حتماً قبول مى‏وشد. "ان الله يحبّ التوابين و يحبّ المتطهّرين؛ خداوند توبه كنندگان را دوست دارد". (2)پى نوشت‏ها:1. كافى، ج 2، ص 426.2. بقره (2)، 222.

پاسخ : پولى كه در بانك گذاشته مى‏شود يا به عنوان قرض الحسنه است كه به آن سودى تعلق نمى‏گيرد، البته اگر خود بانك مبلغى به آن اضافه كند يا جايزه بدهد اشكالى ندارد.اگر پول را در بانك به عنوان سپرده دراز مدت يا كوتاه مدت بگذارد، اين گونه سرمايه گذارى، قرارداد و معامله با بانك است و بانك با صاحب پول شريك مى‏شود.اگر معامله و قرارداد با بانك به صورت مضاربه، مشاركت و جعاله باشد، منافعى كه از بانك به پول شخص تعلق مى‏گيرد ربا نيست و اشكالى ندارد.

پاسخ : توبه، شعبه‏ى است از فضل عظيم الهى و درى است از رحمت خداوند كه به روى بندگان خود باز فرموده است، اگر اين در بسته بود، رستگارى، براى كسى نبود، زيرا سرشت بشر با آلودگى، خطاكارى و گناه پيوسته است به طورى كه هر بشرى به حسب اعمال بدنى و قلبى خود را به انواع آلودگى‏ها، مبتلا مى‏سازد. بنابراين، خداوند حكيم و رحيم، توبه را دواى دردهاى معنوى و پاك كننده انواع آلودگى‏ها قرار داده، تا انسان بتواند اهل نجات گردد.اين را هم بايد دانست كه همه كس، توفيق توبه كردن، پيدا نمى‏كند بعضى از گناه كاران در اثر اصرار و زياده روى در گناه و آلودگى‏ها و انجام دادن گناهان بزرگ به جائى مى‏رسند كه ديگر لياقت توبه از آنان، سلب مى‏شود، مانند يزيد و عمر سعد و شمر و ديگر جنايتكاران تاريخ.بنابراين، بايد سعى كنيم، از گناه دورى كنيم و اگر احياناً گناهى كرديم فوراً توبه كنيم و آتش را خاموش كنيم كه بعداً قابل جبران نيست: "يا ايها الّذين آمنوا توبوا الى الله توبة نصوحا، عسى ربكم ان يكفّر عنكم سيئاتكم." (1)"اى مؤمنين توبه كنيد توبه خالص. اميد است خداوند گناهان شما را جبران كند". توبه اگر واقعى باشد حتماً قبول مى‏شود، ولى اگر واقعى نباشد و به استهزاء، شبيه باشد معلوم نيست قبول شود.و اثر توبه در آخرت اين است كه بر اثر پاك شدن گناهان، انسان در مورد محبت خداوند متعال قرار مى‏گيرد "انّ الله يحبّ التوابين و يحبّ المتطهرين". (2) و هر كس محبوب خدا شد، جايگاهش، بهشت است.پى نوشت‏ها:1. تحرير، آيه 8.2. بقره (2)، آيه 222.

پاسخ : گناهانى كه انجام گرفته از دو حال خارج نيست يا حق الله است و يا حق النّاس.براى هر دو، راه جبران دارد: جبران حقوق الهى كه ترك شده مانند نماز و روزه به اين صورت است كه قضاى آن‏ها را به جا آوريد و اگر كفاره دارد بپردازيد و توبه و استغفار كنيد.و جبران حقوق مردم، كه ضايع شده، به اين صورت است كه حقوق ضايع شده آنان را، به آنان، يا به وارث‏هاى آنان، برگردانيد و اگر هيچ كدام وجود ندارند، به حاكم شرع برگردانيد و استغفار و توبه هم بكنيد. حق الناس مانند اموال مردم، وقت مردم، نوبت مردم، ريختن آبروى مردم، ضربه زدن به جان مردم است.

پاسخ : اگر فردى يقين پيدا كند كه غذا و خوراك و لباس كه در خانه مصرف مى‏كند حلال نيست، مثلاً بداند از مال دزدى تهيه شده يا عين آن متعلق خمس است، جايز نيست از آن‏ها استفاده كند و در صورت تصرف بايد آن‏ها را به صاحبانش برگرداند و در مورد مال خمس داده نشده مى‏تواند از حاكم شرع اجازه بگيرد و تصرف كند، اما اگر در موارد مذكور، يقين ندارد، بلكه شك داشته باشد مصرف كردن آن‏ها اشكالى ندارد. (1)و اگر پدر خانواده درآمدهاى ديگرى داشته باشد و انسان نداند غذا و پوشاك از مال دزدى است و يا منافع ديگر، تصرف در آن جائز است.پى نوشت‏ها:1. امام خمينى، استفتائات، ج 1، سؤال 209 - 212.

پاسخ : در روايات سفارش أكيد بر وصيت كردن شده است. مى‏فرمايد "وصيت ثابت است بر هر مسلمانى" يا "سزاوار نيست مسلمان بخوابد، مگر اين كه وصيت نامه‏اش زير سرش باشد" "وصيت حق است، پيامبر وصيت كرد پس سزاوار است هر مسلمانى وصيت كند" پيامبر فرمود: "هر كس هنگام مرگش خوب وصيت نكند در مردانگى و عقل او نقص و كاستى است".گفته شد يا رسول الله چگونه وصيت كنيم؟ فرمود: شهادت به وحدانيت خدا، نبوت پيامبر، حق بودن بهشت و جهنم، زنده شدن و حساب و ميزان در قيامت و اين كه اسلام حق است و قرآن حق است... و بعد مواردى را كه مى‏خواهد وصيت مى‏كند."(1)در صورتى كه علائم مرگ در انسان ظاهر شود و اموال مردم يا حقوق الهى بر گردن او باشد، واجب است وصيت كند كه اموال مردم را به صاحبانش بدهند و نماز، روزه، خمس، زكاة، حج و سائر حقوق الهى كه بر عهده او بوده و ادا نكرده را انجام دهند.بديهى است اين گونه اموال (حقوق مردم و حقوق الهى) از اصل مال ميت برداشته مى‏شود و بدهى‏ها داده مى‏شود و مابقى اموال بين ورثه تقسيم مى‏شود.انسان مى‏تواند براى امور مستحبى و خيرات هم وصيت كند، مثلاً مقدارى را صرف ساختن مدرسه يا مسجد يا بى بضاعت‏ها، حج مستحبى، روضه خوانى براى حضرت اباعبدالله(ع) و ديگر امور بنمايند. البته وصيت به امور مستحبى از ثلث اموال ميت برداشته مى‏شود، در صورتى كه ورثه راضى نباشند و اگر راضى باشند مى‏توان از اصل مال كم كرد گر چه از ثلث بيش‏تر باشد.در وصيت، بايد شخصى را به عنوان وصى انتخاب كند كه بعد از مردن من آقاى الف مثلاً وصى من مى‏باشد و امور مذكور را انجام دهد.(2)پى نوشت‏ها:1. وسائل الشيعه، ج 6، كتاب الوصايا، باب 1 و 3.2. تحرير الوسيله، ج 2، 93.

پاسخ : اگر والدين فرزند را از سفر منع كردند، سفر جايز نيست و لو فرزند به 18 سالگى رسيده باشد، مخصوصاً براى دختر مجرّد، آن هم سفر خارج از كشور، قطعاً نياز به اجازه والدين دارد. اگر كسى بدون اجازه والدين مسافرت كند سفرش حرام است و نمازش را بايد تمام بخواند.

پاسخ : خودكشى به هيچ نحو جايز نيست و از گناهان كبيره است.