تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : دربارة تاريخ رحلت حضرت زهرا (س) روايات مختلف و متضاد است. (از چهل روز تا شش ماه بعد از رحلت پيامبر (ص)).ميان علماى شيعه، دو تاريخ مشهور و مقبول است: يكى هفتاد و پنج روز بعد از رحلت پيامبر (ص) و ديگرى نود و پنج روز.با توجه به رحلت پيامبر اسلام (ص) در بيست و هشتم صفر، بنا به روايت هفتاد و پنج روز، در مورخة سيزدهم تا پانزدهم جمادى الأوّل ، شهادت حضرت زهرا است و اين ايام را فاطمية اوّل مي‌ خوانند.اما بنا به روايت نود و پنج روز، شهادت حضرت در سوم تا پنجم جمادى الثانى است و اين ايام را فاطمية دوم مي‌ خوانند.

پاسخ : كسى كه دسترسى به آب نداشته يا عذر ديگرى داشته و تيمم كرده، بعد از برطرف شدن عذرش بايد غسل انجام دهد، ولى اعمالي كه با تيمم انجام داده، اعاده ندارد.روزة فرد معذور با تيمم بدل از غسل در ماه مبارك رمضان صحيح است و در روزة قضايى اگر وقت وسعت داشته باشد، روزه صحيح نيست، ولى اگر وقت ضيق باشد، مثل اينكه پنج روز روزة قضايى دارد و پنج روز به رسيدن ماه رمضان باقى مانده است، مي‌ تواند با تيمم روزه هاى قضايى را بگيرد. در روزة استيجارى خلاف احتياط است.1[1]1[1] آيت الله فاضل، جامع المسائل ، ج 2، س 385 و 386.

پاسخ : يك سرى دعاهايى در اين باره وجود دارد كه در مفاتيج الجنان شيخ عباس قمى آمده است. به آن كتاب مراجعه نمايند.

پاسخ : عاشورا از ريشة عشر به معناى ده و دهم است. و در عبرى روز دهم اولين ماه سال تشرين عاشورا گفته مي‌‌ شد كه برابر است با اولين ماه سال قمري. و به همين جهت دهمين روز محرم را عاشورا گويند و تاسوعا هم از ريشة تسع كه به معناى نه و نهم است.

پاسخ : اين سخن چندان مستند نيست. تنها نقلى كه وجود دارد، اين داستان است: مردى به نام على بن فاضل مازندراني در سال 699 قمري، ادعا كرد كه من به جزيره اى رفتم كه حضرت ولى عصر (عج) و ياران و فرزندانش در آن جا سكونت دارند. نام آن خضرا است.[3]اين داستان ضعف هايى دارد. براي اطلاع رجوع شود به كتاب "جزيرة خضرا افسانه يا واقعيت" به قلم جمعى از دانشمندان معاصر، ترجمه و تدوين از ابوالفضل طريقه دار.2[3] ر.ك: مجلسي، بحارالأنوار ، ج 52 ، ص 159 ـ 174.

پاسخ : رسول الله (ص) فرمود: " للشهيد عند الله سبع خصال : يغفرله فى أوّل دُفعهٍْْ من دمه و يرى مقعده فى الجنهْْ و يحلّى حلّهْْ الإيمان و يزوّج اثنتين و سبعين زوجهْْ مِن الحور العين و يجار من عذاب القبر و يؤمَّن من الفزغ الأكبر و يوضع على رأسه تاج الوقار الياقوتهْْ منه خير مِن الدنيا و ما فيها و يشفع فى سبعين إنساناً مِن أهل بيته؛1[2]در پيشگاه خدا براى شهيد هفت خصلت مقرر شده است: با نخستين قطره از خون وى گناهانش آمرزيده است، و جايگاه خويش را در بهشت مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بيند. با زيور ايمان آراسته مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ گردد و هفتاد و دو تن از حور العين را به همسرى تزويج مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ كند و از عذاب قبر ايمني دارد و از ترس روز قيامت مصون است و بر سرش تاج وقار مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ نهند كه يك ياقوت از آن بهتر از دنيا و امور دنيايى است و از خاندان خود هفتاد تن را شفاعت مي‌‌ كند".1[2] كنز العمال، متقى هندي، ج 4، ص 405 ، خ 11132.

پاسخ : خطبه اى است منسوب به حضرت علي(ع) كه نقطه ندارد و خطبه اى ديگر "الف و لام" ندارد. اين دو خطبه به پيوست ارسال مي‌‌ گردد.- كتاب الخطبتان يلا نقطه و لا الف على محمود دخيل.الخطبهْْ الخاليهْْ عن الألفبين أيدينا مصادر كثيرهْْ لهذه الخطبهْْ، فقد ذكرها ابن أبى الحديد فى شرح نهج البلاغهْْ 19 /140 و المجلسى في بحار الأنوار 17/ 124 و اكفعمى فى المصباح 744 و الكنجى الشافعى فى كفايهْْ الطالب 248، و الفير وزابادى فى قضائل الخمسهْْ 2/256 و كاشف الغطاء فى مستدرك نهج البلاغهْْ 44 و المستنبط فى القطرهْْ 2/176 و التسترى فى قضاء أميرالمؤمنين عليه السلام 61 و المازندرانى فى الكوكب الدى 2/211 و الدلفى فى فضائل آل الرسول 4 و ذكر بعضيها ابن شهر آشوب فى المناقب 1/ 271 ، و نحن ننقلها عن شرح نهج البلاغهْْ.قال ابى أبى الحديد: هى خطبهْْ رواها كثير من الناس له عليه السلام، خاليهْْ من حرف الألف. قالوا : تذاكر أصحاب رسول الله صلى الله عليه و آله أى حروف الهجاء أدخل فى الكلام؟ فأجمعوا على الألف، فقال عليه السلام: حمدت من عظمت منّته و سبغت نعمته، و سبقت غضبه رحمته، و تمت كلمته، و نفذت مشيئته و بلغت قضيته حمدته حمد مقر لربوبيته، متخضع لعبوديته، متنصل من خطيئته، متفردبتوحيده، مؤمّل منه مغفرهْْ تنجيه، يوم يُشغل عن فصيلته و بنيه و نستعينه و نسترشده و نستهديه و نؤمن به و نتوكل عليه؛ و شهدت له شهود مخلص موقن، و فردّّّّّّّّّّّّّّّّّّّّته تفريد مؤمن متيقّن ، و وحدته توحيد عبد مذعن ليس له شريك فى ملكه، و لم يكن له وليٌّ فى صنعه ، جلّ عن مشير و وزير، و عن عون و معين، و نصير و نظير.علم فستر، و بطن فخبر و ملك فقهر، و عُصى فغفر، و حكم فعدل ، لم يزل و لن يزول (ليس كمثله شيء) و هو بعد كل شيء، ربّ، متعزّر بعزته، متمكن بقوته، متقدّس بعلوّه، متكبّر بسموّه ليس يدركه بصر و لم يُحط به نظر، قوى منيع، بصير سميع ، رؤوف رحيم.عجز عن وصفه من يصفه، و ضلّ عن نعته من يعرفه، قرب فبعُد ، بعد فقرب يجيب دعوهْْ من يدعوه و يرزقه و يحبوه ذو لطف خفيّ، و بطش قويّ و رحمهْْ موسعهْْ ، زعقوبهْْ موجعهْْ، وحمته جنهْْ عريضهْْ مونقهْْ و عقوبته جحيم ممدودهْْ موبقهْْ و شهدت ببعث محمد رسوله، و عبده وصفيه، و نبيّه و نجيبه و حبيبه و خليله، بعثه فى خير عصر، و حين فترهْْ و كفر، رحمهْْ لعبيده، و منّهْْ لمزيده ختم به نبوته، و شيّد به حجته و بلغ و كدح رؤوف بكلّ مؤمن، رحيم سخيٌّ ، رضيٌّ وليٌّ زكيٌّ عليه رحمهْْ و تسليم، و بركهْْ و تكريم ، من ربّ غفور رحيم، قريب مجيب وصيّتكم معشر من حضرنى بوصيّهْْ ربّكم، و ذكّرتكم بسنّهْْ نبيّكم فعليكم برهبهْْ تسكن قلوبكم ، و خشيهْْ تذرى دموعكم و تقيهْْ تنجيكم قبل يوم يبليكم و يذهلكم يوم يفوز فيه من ثقل وزن حسنته، و خف وزن سيّئته و لتكن مسألتكم و تملقكم مسألهْْ ذلّ و خضوع، و شكر و خشوع، بتوبهْْ و نزوع و ندم و رجوع و ليغتنم كلّ مغتنم منكم صحته قبل سقمه و شيبته قبل هرمه و سعته قبل فقره، و فرغته قبل شغله ، و حضره قبل سفره، قبل تكبر و تهرّم و تسقم، يمله طبيبه، و يعرض عنه حبيبه، و ينقطع عمره، و يتغيّر عقله ، ثم قيل: هو موعوك و جسمه منهوك ثم جدّفي نزع شديد، و حضره كل قريب و بعيد، فشخص بصره و طمح نظره و رشح جبينه و عطف عرينه و سكن حنينه و حزنته نفسه ، و بكته عرسه و حفر رمسه و يتمّ منه ولده، و تفرق منه عدده و قُسم جمعه و ذهب بصره و سمعه و مدّد و جرّد و عرّى و غسّل ، و نشّف و سجّي و بُسط له وهييء و نُشر ُُُُعليه كفنه، و شُدّ منه ذقنه و قُمّص و عمّم و ودّع و سلّم و حمل فوق سرير، و صُلّى عليه بتكبير و نُقل من دور مزخرفهْْ و قصور مشيّدهْْ ، و حُجر منجّدهْْ و جُعل فى ضريح ملحود و ضيّق مرصود بلبن منضود مسقّف بجلمود و هيل عليه حفره، حُثى عليه مدره و تحقق حذره و نُسيخبره، و رجع عنه وليّه و صفيه و نديمه و نسيبه، و تبدّل به قرينه و حبيبه، فهو حشو قبر ، و رهين قفر يسعى بجسمه دود قبره، و يسيل صديده من منخره، يسحق تربه لحمه، و ينشف دمه، و يرّم عظمه ، حتى يوم حشره، فنشر من قبره حين ينفخ فى صور و يُدعى بحشر و نشور فثمّ بعثرت قبور و حصلت سريرهْْ صدور و جيء بكل نبيّ و صدّيق و شهيد.و توحّد للفصل قدير بعبده ، جبير بصير ، فكم من زفرهْْ تُضنيه و حسرهْْ تنضيه فى موقف مهول و مشهد جليل، بين يدي ملك عظيم، و بكل صغير و كبير عليم فحينئذ يُلجمُه عرقُ و يحصره قلقه، عبرته و صرخته غير مسموعهْْ ، و حجته غير مقبولهْْ زالت جريدته و نشرت صحيفته نظر فى سوء عمله، و شهدت عليه عينه بنظره و يده ببطشه و رجلُه بخطوه، و فرجه بلمسه، و جلده بمسّه فسلسل جيده و غلّت يده و سيق فسحب وحده، فورد جهنم بكرب و شدّهْْ فظلّ يعذّب فى جحيم و يُسقى شربهْْ من حميم تشوى وجهه و تسلخ جلده، و تضربه زبنيهْْ بمقمع من حديد و يعود جلده بعد نضجه كجلد جديد يستغيث فتعرض عنه خزنهْْ جهنم يستصرخ فيلبث حقبهْْ يندم.نعوذ برب قدير، من شرّ كلّ مصير و نسأله عفو من رضى عنه، و مغفرهْْ من قبله، فهو وليُّ مسألتى و منجح طلبتيفمن زُحزح عن تعذيب ربه، جُعل فى جنّته بقربه، و خُلد فى قصور مشيّدهْْ ، و ملّك بحور عين و حفدهْْ و طيف عليه بكؤوس و سكن في حظيرهْْ قدس و تقلّب فى نعيم و سُقى من تسنيم و شرب من عين سلسبيل و مزج له بزنجبيل ، مختّم بمسك و عبير مستديم للملك ّ، مستشعر للسرور، يشرب من خمور من روض مغدق ليس يصدّع من شربه، و ليس ينزف.هذه منزلهْْ من خشى ربّه و حذر نفسه معصيته ، و تلك عقوبهْْ من جحد مشيئته و سوّلت له نفسه معصيته ، فهو قول فصل و حكم عدل ، و خبر قصص قصّ و وعظ نصّ (تنزيل من حكيم حميد) نزل به روح قدس مبين علي قلب نبى مهتد رشيد صلّت عليه رسل سفرهْْ مكرمون بررهْْ عذت برب عليم ، رحيم كريم، من شر كلّ عدوّ لعين رجيم، فليتضرع متضرعكم، و ليبتهل مبتهلكم، و ليستغفر كلّ مربوب منكم، لى ولكم، و حسبى ربى وحده. الخطبهْْ الخاليهْْ من النقطهْْذكرها السيد الموسوى المستنبط رحمه الله فى كتابه القطرهْْ من بحار مناقب النبى و العترهْْ 2/179 و حسون الدلفى في فضائل آل الرسول ص 6.و يظهر من سياق الخطبهْْ أنها كانت خطبهْْ نكاح، و يبدو لى ـ والله العالم ـ أنه عليه السلام خطب هذه الخطبهْْ فى عقد نكاح له عليه السلام، فقد روى أبو مخنف عن الحارث الأعور قال: والله لقد رأيت عليا و انه ليخطب قاعدا كقائم ، و محاربا كمسالم يريد بقوله قاعدا خطبهْْ النكاح.قال عليه السلام: الحمد لله الملكل المحمود، و لملك الودود مصور كل مولود، مآل كل مطرود ساطح لمهد و موطد الأوطاد و مرسل الأمطار ، و مسهل الأوطار عالم الأسرار و مدركها ومدمر الأملاك و مهلكها و مكور الدهور و مكرها و مورد الأمور و مصدرها عمّ سماحه و كمل ركامه و همل و طاوع السؤال و الأمل أوسع الرمل و أرمل أحمده حمداً و أوحده كما وحد الأواه و هو الله لا إله للأُمم سواه و لا صادع لما عدّ له و سوّاه ، أرسل محمداً علما للاسلام ، و إماما للحكام، و مسدداً للرعاء و معطل أحكام ودوسواع أعلم و علم،و حكم و أحكم، أصل الأصول و مهد و أكد الموعود و أوعد أوصل الله له الاكرام ، و أودع روحه السلام و رحم آله و أهله الكرام، ما لمع رائل و ملع دال و طلع هلال، و سمع اهلال.اعملوا رعاكم الله اصلح الأعمال، و اسلكوا مسالك الحلال و اطرحوا الحرام و دعوه، واسمعوا أمرالله وعوه و صلوا الأرحام و راعوها و عاصوا الأهواء واردعوها وصاهروا أهل الصلاح و الورع و صارموا رهط اللهو و الطمع ، و مصاهر كم أطهر الأحرار مولداً، و أسراهم سؤدداً و أحلا هم مورداً و هاهو أمّكم و حل حرمكم، مملكا عروسكم المكرمه و ماهر لها كما مهر رسول الله أم سلمه وهو أكرم صهر أودع الأولاد، و ملك ما أراد ، و ما سها مملكه و لا وهم و لاوكس ملاحمه و لا وصم اسأل الله لكم احماد وصاله و دوام اسعاده ، وألهم كل اصلاح حاله و الاعداد لمآله و معاده و له الحمد السرمد و المدح لرسوله أحمد (ص).

پاسخ : در كتاب مونس الخرين فى معرفهْْ الحق و اليقين، از تأليفات شيخ صدوق آمده است كه شيخ حسن بن مثله جمكرانى گويد: شب سه شنبه هفدهم ماه رمضان سال 373 در خانة خود بودم كه ناگهان جماعتى آمدند و مرا صدا زدند و گفتند كه حضرت مهدى (عج) شما را طلبيده اند.به همراه جماعت به مكانى كه هم اكنون مسجد مقدس جمكران در آن واقع شده است.رفتيم. در آن جا حضرت به من فرمود: " به صاحب اين زمين(حسن بن مسلم) بگو كه اين اين زمين شريفى است و خداى تعالى اين زمين را از زمين هاى ديگر برگزيده است. برو نزد سيد ابوالحسن و به او بگو كه اين زمين را از حسن بن مسلم بگيرد و با همكارى مردم در اين زمين مسجدى بنا كنند و به مردم بگو تا به اين مكان توجه كنند و آن را عزيز دارند و چهار ركعت نماز در اين جا به جا آورند" .سپس حضرت دستور خواندن نماز را به وى داد. حسن بن مثله مي‌ گويد: به حضرت عرض كردم: براى اين كه ديگران حرف من را بپذيرند، احتياج به دليل و نشانه است، چون كه مردم حرف بى دليل را نمى پذيرند. حضرت فرمود: ما نشانه اى و علامتى مي‌ گذاريم تا قول تو تصديق شود. برو نزد سيد ابي الحسن الرضا و به او بگو كه اين كارها را انجام دهد... .من به خانه آمدم و فردا صبح به همراه "على المنذر" نزد سيد ابوالحسن الرضا رفتيم و سيد ابوالحسن گفت: از سحر تا كنون من در انتظار شما بودم. تو اهل جمكراني؟ گفتم آرى . گفت: اين حسن مثله! من خوابيده بودم . در خواب شخص به من گفت: بامداد مردى از جمكران به نام حسن مثله پيش تو مي‌‌ آيد. بايد سخنش را تصديق كني. سخن او سخن ما است. من هم ماجرا را گفتم و به فرمان ناحية مقدسه اين مسجد ساخته شد.[1]البته اين مسئله صرفاً نقل قول است و قابل اعتماد نمى باشد، ولى فعلاً مسجد جمكران مسجد با بركتى است و بعيد نيست مورد نظر امام زمان قرار گرفته باشد.1[1] ر.ك: بحار، ج 53، ص 230 ـ 234.

پاسخ : ترس از خدا و مرگ ممدوح و خوب است. اگر ما انسان ها از خدا و از شب اوّل قبر ترس داشتيم، دنبال معصيت و گناه نمى رفتيم. خوف از خدا از درجات بالا بودن ايمان حكايت مي‌‌ كند و ترس از جن و مرگ، علامت ضعف ايمان شما نيست. مقدارى از اين گونه ترس ها طبيعى است.اما براى تقويت ايمان به خدا و روز قيامت بايد دو مرحله را طى كنيد: 1- مرحلة علمي، به اين معنا كه كتاب هايى در زمينة خداشناسى و آثار و عظمت مخلوقات خدا مطالعه كنيد تا از نظر عقيده استوارتر شويد. در اين زمينه كتاب هاى مرحوم شهيد مطهرى را مطالعه كنيد.2- مرحلة عملى به اين معنا كه اعمالى كه ايمان و اعتقاد را قوى مي‌ كند، انجام دهيد، مثلاً به نماز اهميت بدهيد و سعى كنيد در اوّل وقت نماز بخوانيد و با حال خوب و با طمأنينه نمازتان را بخوانيد. قبل و بعد از نماز دعاو راز و نياز داشته باشيد و بعد از نماز تسبيحات حضرت زهرا(س) را فراموش نكنيد. در شبانه روز مقدارى قرآن تلاوت كنيد و اگر فرصت كرديد، روزى چند آيه حفظ كنيد.سعى كنيد هيچ وقت دروغ نگويى و در رفتار و اخلاق با پدر و مادر و همسرتان كمال دقّت و ظرافت و خوشرويى را داشته باشيد.در صورت امكان به مَشاهد مشرفه و زيارتگاه ها مانندحرم حضرت امام رضا(ع) و زيارت حضرت معصومه (ع) برويد. و در ايام عزادارى حضرت اباعبدالله (ع) در مجالس روضه و سخنرانى شركت كنيد. رعايت اين نكات و انجام اين اعمال كم كم در شما روحية تقوا و ايمان را ايجاد مي‌ كند وروز به روزبر درجات آن مي‌ افزايد.

پاسخ : خواهر عزيز! ضمن احترام به شوهرتان و رعايت ادب به ايشان بايد به وظيفة شرعى خود عمل كنيد. البته او چون جوان است، هويََ و هوس هايى دارد. شما با اخلاق و رفتار پسنديده و با خنده رويى طورى او را به خود جلب كنيد كه شيفته و شيداى شما بشود. وقتى كه محبت او را به خود جلب كرديد، حرف ها و نصيحت هاى شما براى او مؤثر تر خواهد شد. در عين حال دلبستگى او به شما بيشتر و مستحكم تر خواهد شد. او فعلاً نمى داند اگر شما با چهره اى آراسته در كوچه و خيابان ظاهر شويد، براى شما خطر آفرين است. چه بسا دخترانى كه تازه ازدواج كردند و با ظاهرى آرايش كرده، از خانه بيرون آمدند و در دام صيادان افتادند و بعد از آن ها خبرى نشد . در برخى از موارد تازه داماد همراه با عروس خانمِ بزك كرده، سوار بر ماشين شدند و رانندة هوسباز با ترفندهاى گوناگون تازه داماد بى تجربه را به دامي انداخت و عروس را برد. اگر آمار اين گونه مسائل را شوهر شما بداند، هرگز از شما درخواست نمى كند اين گونه از خانه بيرون آييد. بدانيد دام صيادان براى امثال شما گسترده است. بايد حواستان جمع باشد. با زبان نرم از نامزدتان بخواهيد كه از درخواست خود صرف نظر كند. بدانيد كه حجاب محافظ مردان و زنان است، مخصوصاً كساني كه مانند شما تازه داماد و عروس هستند.ضمناً مسائل ديندارى شوخى نيست . همسر نمى تواند شما را به گناهوا دارد . بايد ديد انگيزة ايشان از اين كار چيست؟ مايل است زيبايى همسرش را به همة مردم نشان دهد كه اين علامت بى غيرتى است اگر مي‌‌خواهد حسرت ديگران را بر انگيزاند بگويند عجب شانسى دارد كه اين نشانة كم عقلى و احساس حقارت است.در هر صورت شما به عنوان يك زن مسلمان قرص و محكم ايستادگى كنيد و بفرماييد بنده هرگز به خاطر رضاي شوهر، غضب پروردگار را نمى خرم . اگر بخواهى پافشارى كنى از تو جدا مي‌ شوم . البته او هرگز به فكر جدايى نمى افتد . اگر مانعى نبود با تلفن مستقيمبا مسئول واحد ،آقاى شريعتى سبزوارى صحبت كرده و گوشى را به دست شوهر بدهيد تا ايشان را با منطق قانع نمايند.