تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : تمام معصومين : و نيز اولياى ديگر الهى چون ساير پيامبران از جنس خود آدميان هستند.آيات بسيارى از قرآن اشارت و دلالت مستقيمى بر بعثت و برانگيخته شدن انبيا و رسولان الهى از ميان قبايل وعشيره هاى خودشان دارد كه به عنوان نمونه به برخى از تراجم آيات اشاره مى شود:1 خداوند متعال بر مؤمنين انعام فرمود آن گاه كه از خودشان به ميان خودشان پيامبرى معبوث كرد... .()(پـاورقى 4.آل عمران (3 آيهء 1642 اوست خدايى كه به ميان مردمى بى كتاب , پيامبرى از خودشان برانگيخت ... .()(پـاورقى 1.جمعه (2 آيهء 2و ديگر آيات الهى نشان دهنده اين مطلب است كه خداوند متعال رهبران و هدايت كنندگان مردم را از ميان خودشان انتخاب مى كند تا واسطه اى در امر هدايت پيش نيايد و مردم به طور مستقيم از فيض حضورشان بهره ببرندو اين مسئله با وجود ائمه اطهار: تا زمان حضور قائم آل محمد امرى طبيعى مى نمود, ولى از اين پس جاى سؤال باقى مى ماند كه اگر حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالى فرجه الشريف چون انسانهاى ديگر زندگى مى كنند اين مسئله با عمر طولانى حضرت سازگار نمى شود جز آن كه بگوييم حضرت از زندگى نباتى چون ما بهره مند نيستند وبه طورى ديگر به حيات ادامه مى دهند. و اما پاسخ اين است كه خداوند متعال با معجزه و اسبابى كه با آن موجودات عالم را كُن فيكون مى كنند مى توانند موجود پاك عزيزى چون صاحب الزمان را نيز محافظت نمايد همان گونه كه درداستان اصحاب كهف آمده است كه ايشان سيصد و اندى سال در غار به خواب مشغول بودند و بعد از آن كه برخواستند گمان مى كردند كه مدتى كوتاه شايد كمتر از يك روز در خواب بسر بردند كه داستان مفصل آن در قرآن موجود است .()(پـاورقى 2.ر.ك : كهف (18 آيهء 2به هر حال , ائمه اطهار: اوصاف جسمانى حضرت را چنين بيان كردند كه حضرت رنگشان سفيد مايل به سرخى ... استخوان شانه اش درشت و در پشت حضرت دو خال وجود دارد. كتاب غيبت شيخ مفيد از امام باقر7نقل كرده كه فرمود: مهدى 7مردى از فرزندان فاطمه 3است و درفصول المهمّه مى نويسد: مهدى موعود جوانى متوسط القامه (با قدى متوسط) نيكو روى و خوش روى است ...بينى اش باريك و پيشانى اش باز است ... .()(پـاورقى 3.على دوانى , مهدى موعود, ص 238ـ 245در هر صورت , حضرت از نظر جسمانى هيچ مغايرتى با انسان هاى ديگر ندارند و چيزى كه باعث تعجب وامتياز در نظر افراد شود در وجود مقدس حضرت راه ندارد.و در جايى ديگر شمايل جسمانى حضرت چنين بيان شده است : چهره اش گندمگون , ابروانش هلالى و كشيده ,چشمانش سياه و درشت و جذاب , شانه اش پهن ... پيشانى اش بلند و تابنده , استخوان بندى اش استوار وصخره سان ... گونه هايش كم گوشت و اندكى متمايل به زردى كه از بيدارى شب عارض شده بر گونه راستش خالى مشكين و...() است .(پـاورقى 1.خورشيد مغرب , محمد رضا حكيمى , ص 32

پاسخ : دست دادن با نامحرم جائز نيست .(1)(پـاورقى 1.آيت اللّه فاضل , جامع المسائل , ج 1 مسئله 1717

پاسخ : داماد با خواهر زن نامحرم است و دست دادن با او جايز نيست (1) مگر اين كه با دستكش دست بدهند.(پـاورقى 1.آيت اللّه تبريزى , استفتائات جديد, مسئله 1607

پاسخ : عرق جنابت , نجس نيست , حتى عرق جنب از حرام نجس نيست .(1) ولى به فتواى امام با آن لباس نمى شود نماز خواند.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئله 116

پاسخ : تسبيحات حضرت زهرا3كه عبارت از 34مرتبه الله اكبر و 33مرتبه الحمدللّه و 33مرتبه سبحان اللّه است , مصداق است كه در قرآن به مؤمنان دستور داده شده كه فراوان خدا را ياد كنيد: .(پـاورقى 1.احزاب (33 آيهء 41زراره مى گويد: امام صادق 7فرمود: .()(پـاورقى 2.وسائل الشيعه , ج 4 باب 8از ابواب تعقيب , ص 1022امام باقر7فرمود: .()(پـاورقى 3.همان , ص 1024امام صادق 7فرمود: .()(پـاورقى 4.همان .در تعدادى از روايات وارد شده كه تسبيحات زهرا3را فوراً بعد از اتمام نماز, شروع كنيد و به بچه هايتان آن رابياموزيد. كارهاى داخل خانه همراه با بچه دارى و آسياب كردن گندم يا جو و پختن نان , كار را بر زهرا3سخت گردانيده بود. على 7به زهرا3پيشنهاد كرد نزد رسول اللّه برويم و از او خادمى را درخواست كنيم تا كمى از بار مشكلات برداشته شود. وقتى خدمت رسول خدا6رسيدند و زهرا3خدمت پيامبر مشكلات را عرضه داشت , پيامبرفرمود: نمى خواهيد چيزى به شما بيآموزم كه بهتر از خادم باشد؟ هنگامى كه به رختخواب مى رويد, 34مرتبه اللّه اكبرو 33مرتبه الحمدللّه و 33مرتبه سبحان اللّه بگوييد. فاطمه 3عرضه داشت : راضى شدم .()(پـاورقى 5.همان , ص 1026امام صادق 7فرمود: .()(پـاورقى 6.همان .

پاسخ : دخترى كه تازه شوهر كرده , ولى هنوز خانهء شوهر نرفته , اگر جنب شود, بايد غسل كند, با اين توضيح كه : گاهى شوهر به خانهء او مى آيد و با او بازى مى كند و شهوت زن را تحريك مى كند, به طورى كه يقين مى كند منى اواو بيرون آمده است . در صورتى كه يقين كند مايعى كه از او خارج شده , منى است , جنب شده است و بايد غسل جنابت انجام دهد. البته دخترها خيلى ديرتر از پسرها جنب مى شوند. بايد دختر در اوج شهوت باشد تا جنب شود.اگر شك داشته باشد كه جنب شده , غسل بر او واجب نيست .(1)(پـاورقى 1.همان , مسئله 346و 352

پاسخ : انسان تا زنده است , بايد نمازهاى قضاى خودش را بخواند و ديگرى نمى تواند نمازهاى قضاى او راانجام دهد.(1) ولى پس از مردن , ديگرى مى تواند نمازهاى قضاى او را انجام دهد. زن مى تواند نمازهاى قضايى مردى را كه فوت شده است بخواند.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئله 1387

پاسخ : خواهر گرامى ! با وجود اين كه در سن نوجوانى هستى و در دبستان به تحصيل اشتغال دارى , ولى سؤالى به بزرگى ذهن و معلومات انديشمندان محقق و دانشمندان جستجوگر طرح نموده اى . اين ذكاوت وبزرگ انديشى را به شما تبريك مى گوييم و موفقيت شما را در كسب علوم دين و معارف الهى از خداوند مسئلت داريم . اسماى مبارك پنج تن , از اسم خداوند گرفته شده است . به بيان ديگر: اسم هاى مبارك محمد و على و فاطمه وحسن و حسين : به منزلهء ساقه و شاخه هايى هستند كه ريشهء همهء آن ها اسم خداوند است . جناب سلمان فارسى در يك حديث مفصل از پيامبر اكرم 6نقل مى كند كه حضرت فرمود: .()(پـاورقى 2.علامهء امينى , فاطمة الزهرا, ص 45 محمد باقر مجلسى , بحار, ج 37 ص 47و ج 36 ص 2451 محمد در لغت چه مفهومى دارد و آيا خداوند از آن منظورى داشت ؟ محمد به كسى گفته مى شود كه در او صفات و خصلت هاى نيكويى وجود داشته باشد و به خاطر آن صفات صاحبان عقل و علم آن فرد را مورد مدح و ستايش قرار دهند. به همين سبب است كه خداوند و همهء فرشتگان آسمان به پيامبر اسلام , سلام و درود مى فرستند و از او ستايش مى كنند و از همهء مؤمنان مى خواهند كه آنان نيز از خداو فرشتگان پيروى كنند و بر پيامبر اسلام سلام بفرستند:() صلّوا عليه و سلّموا تسليماً>.دانشمند لغت شناس راغب اصفهانى مى نويسد: لفظ محمد به معناى حقيقى كلمه به فردى اطلاق مى گردد كه اخلاق و حالات و برخورد و معاشرت او پسنديده و شايستهء ستايش و مدح باشد و چون طبيعت و سرشت او محمودو پسنديده است . همهء افعال و رفتارهايش همانند اخلاق و برخوردهايش نيكو و پسنديده مى باشد و انتخاب اسم براى پيامبر اسلام به همين خاطر بود و لذا خداوند در توصيف اخلاق پسنديده اش مى فرمايد: .()(پـاورقى 2.قلم (68 آيهء 4بعد مى نويسد: اين كه خداوند از قول حضرت عيسى 7به مردم بشارت و مژده مى دهد كه بعد از من پيامبرى خواهد آمد كه اسمش است . مى خواهد اين پيام را بدهد. هم چنان كه اسم او است , اخلاق و رفتار اونيز پسنديده ترين و نيكوترين است و با اين كه در كرهء زمين و در ميان انسان ها او بيش تر به معروف است ,ولى حضرت عيسى در معرفى پيامبر اسلام , او را به اسمى كه بيشتر ميان فرشتگان آسمان مشهور است . به مردم شناساند, زيرا او مى خواست در ضمن به مردم بگويد كه اخلاق و عملكردها و دين پيامبر اسلام نيكوتر از دين واخلاق من و همهء پيامبران گذشته است .()(پـاورقى 3.خصّ لفظة احمد فيما بشّر به عيسى , تنبيهاً أنّه أحمد منه و من الذين قبله (مفردات الفاظ القرآن , ص 130.2 مفهوم علىّ در لغت چيست و خداوند از انتخاب اين اسم براى اميرالمؤمنين چه منظورى داشته است ؟خداوند كه اسم خاص و ذات مباركش است , اسم هايى را براى خود برگزيد كه هر اسمى بيانگر يكى ازصفات عالى او است و آن اسم ها را مى نامند. هر چند صفات خدا همانند افعال و ذاتش نامحدوداست , اما براى اين كه ما انسان ها كه علم و فكرمان محدود است , بتوانيم در حد توان و ظرفيت بينش و دانش خود,خدا را بشناسيم , خويشتن را با نام هايى معرفى نمود. حضرت امام رضا7مى فرمايد: بود, چون بالاترين اسم ها است >.()(پـاورقى 4.فأوّل ما اختار لنفسه , العلىّ العظيم لانّه اعلى الاسماء كلّها, فمعناه الله و اسمه العلىّ العظيم , هو أوّل اسمائه لاءنه علىٌّ على كل شى ٍ (محمد باقر مجلسى ,بحارالانوار, ج 4 ص 88.خداوند به نام دوبار و چهار بار به صورت و دوبار در قرآن ذكر شده و مشتقات آن فراوان به كار رفته است . دانشمندان اهل لغت در بيان مفهوم (على ّ> مى نويسند: العلىّ الذى ليس فوقه شىءٌ فى المرتبه ;() علىّ حقيقى كسى است كه مقام و منزلت او به قدرى رفيع و بلند مرتبه باشد كه بالاتر از او كسى (پـاورقى 1.مجمع البحرين , ج 2 ص 241وجود نداشته باشد>.وقتى اين لفظ را در مورد خداوند به كار برديم مثل معنايش اين است كه خداوند بزرگ تر از آن است كه ستايش گران و مدح كنندگان بتوانند حقيقت ذات و صفات او را توصيف نمايند و يا عارفان حقيقت او رابشناسند.()(پـاورقى 2.راغب اصفهانى , مفردات الفاظ القرآن , ص 357خداوند, اولين اسمى كه براى خود انتخاب نمود, آن را براى اولين جانشين و خليفهء پيامبرش پسنديد. گويامى خواهد بفرمايد: على بعد از پيامبر يكتا و بى همتا است . اميرالمؤمنين 7از چنان شأن و منزلتى برخوردار است كه هيچ كس جز خدا و پيامبر اسلام نمى تواند او را بشناسد واو را آن گونه كه هست مدح و ستايش نمايد, چنان كه پيامبر اسلام 6فرمود: .()(پـاورقى 3.محمد باقر مجلسى , بحارالانوار, ج 39 ص 843 مفهوم فاطمه در لغت چيست و منظور خدا از انتخاب اين نام چه بود؟فاطم و فاطمه در لغت به كسى گفته مى شود كه از چيزى جدا گشته و يا چيزى را از خود دور ساخته است () و(پـاورقى 4.اقرب الموارد, ج 2 ص 933به زن شيردهى گفته مى شود كه مدت شيردادنش تمام شده و بچه را از شير گرفته است .()(پـاورقى 5.مجمع البحرين , ج 4 ص 414روزى پيامبر اكرم 6از دخترش حضرت فاطمه پرسيد: مى دانى كه چرا نام فاطمه براى شما انتخاب شد؟على 7كه در كنارش نشسته بود, از پيامبر اكرم 6خواست خودشان پاسخ اين سؤال را بدهند. پيامبراكرم 6رمود: علت انتخاب اين اسم براى دخترم اين بود كه خداوند, فاطمه و فرزندان او را از آتش جهنم روز قيامت دورنگه داشته است . محب الدين طبرى در كتاب بعد از نقل روايت مذكور از ابن عساكر مى نويسد: اين حديث را امام على بن موسى الرضا7از جدش پيامبر اكرم 6با مقدارى تفاوت چنين نقل كرده است : .()(پـاورقى 1.فاطمه الزهراء, گفتار علامه امينى , تنظيم چايچيان (حسان ), ص 79مرحوم طريحى در مجمع البحرين مى نويسد: 4 قرآن در لغت چه مفهومى دارد و هدف از اين نامگذارى چه بود؟قرآن در اصل , مصدر (ريشهء لغت قرأ) است به معنى خواندن . مصدر گاهى به معنى مفعول است و گاهى به معنى فاعل , در صورت اوّل قرآن به معنى يعنى كتابى خواندنى () است . كتابى كه شايسته است انسان آن را بخواند و در معانى آن دقت و تدبّر نمايد. (پـاورقى 2.سيد على اكبر قرشى , قاموس قرآن , ج 5 ص 262 الميزان , ج 2 ص 17 ترجمهء مصباح يزدى .به بيان ديگر: ميان همه كتاب هايى كه در عالم هستى وجود دارد, تنها كتابى كه به معناى حقيقى كلمه شايسته است مطالعه شود و بايد آن را خواند و در آن انديشه نمود, اين كتاب است . در صورت دوم : قرآن يعنى كتابى كه جامع همهء حقايق هستى است () و هر آن چه كه خير و خوشبختى و سعادت (پـاورقى 3.همان .بشر را تأمين و تضمين مى كند, در آن جمع شده است , چنان كه خود قرآن مى فرمايد: .()(پـاورقى 4.نحل (16 آيهء 89واژهء قرآن هم اكنون اسم كتابى است كه بر نبىّ مكرّم حضرت محمد6نازل شده است و هم اكنون در دست مسلمانان است و قطعاً چون اين كتاب خوانده مى شود, به اين نام ناميده شده است .اگر گفته شود خداوند در نام گذارى اين كتاب مقدس هر دو معنا را لحاظ نموده ـ يكى سبب و ديگرى مسبب ـسخنى به حقّ و صواب گفته شده است ; يعنى چون تنها كتابى كه همهء حقايق عالَم آفرينش در آن جمع شده و هر آن چه كه صلاح و سعادت بشر را در دنيا و آخرت تأمين و تضمين مى كند, در آن فراهم آمده است . اين كتاب آسمانى است . پس كتابى خواندنى است و بايد آن را خواند و در آن تدبّر و تعقل نمود.

پاسخ : اگر پدر و مادر وصيت نكرده باشند, در فرض مذكور, قضاى نماز و روزهء آنان بر كسى واجب نيست ,(1) ولى دخترها يا ديگر خويشان مى توانند تبرّعاً و فى سبيل اللّه آن ها را قضا نمايند.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 793

پاسخ : دعا به زبان فارسى و غير فارسى در قنوت جائز است ,(1) ولى برخى از مراجع خلاف احتياط مى دانند.(2) البته صرف دعا باشد و قصدش تفهيم به كسى كه در منزل تردد مى كند, نباشد.(پـاورقى 1.عروة الوثقى , فصل فى القنوت ; آيت اللّه بهجت , مسئلهء 922 آيت اللّه خامنه اى , اجوبة الاستفتائات , ج 1 ص 497(پـاورقى 2.آيت اللّه فاضل , جامع المسائل , ج 1 ص 103