تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : از نظر شرعى , بعد از اجراى صيغهء عقد, پسر و دختر محرم شده و زن و شوهر مى شوند, اگر چه اسمشان در دفتر ازدواج وارد نشده و زن و شوهر رسمى نشوند. بنابراين مثل ساير زن و شوهر مى توانند از يكديگراستمتاع كرده و كام بگيرند. مى توانند تفريح بروند و ساير كارها.البته بعضى مناطق رسمشان اين است كه تا شب عروسى دختر تصرف نشود. لذا خوب است براى رعايت رسوم محل از تصرف خوددارى شود, اگر چه شرعاً اشكالى ندارد.براى اطلاع بيشتر, جزوهء احكام پس از ازدواج شماره 191ارسال مى گردد. اميدواريم مطالعهء آن ثمر بخش باشد.

پاسخ : بحثى است بين آقايان مراجع كه آيا محل شغل حكم وطن را دارد و مى شود در آن جا روزه گرفته ونماز را تمام خواند يا حكم وطن را ندارد كه نمى تواند روزه بگيرد و نمازش را بايد شكسته بخواند؟ عده اى از جمله امام و آية اللّه فاضل لنكرانى معتقدند حكم وطن را ندارد. در نتيجه اگر بخواهد نماز را تمام بخواند و روزه بگيرد, بايد قصد ده روز كند. در غير اين صورت نمازش شكسته است و روزه نمى تواند بگيرد, حتى اگر سال ها طول بكشد.اما گروهى از جمله آيت اللّه بهجت و مقام معظم رهبرى و مكارم شيرازى و تبريزى معتقدند وطن است . در اين صورت مى تواند روزه بگيرد و نمازش را تمام بخواند. البته اگر بين محل اقامت و محل كار بيش از ده روز فاصله بيفتد, در سفر اول بايد نماز را شكسته بخواند و روزه افطار نمايد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 1 ص 726 با تلخيص .

پاسخ : برادر گرامى ! انسان از دو راه جنب مى شود: 1 آميزش ; 2 بيرون آمدن منى در خواب يا بيدارى .در خواب مانند اين كه انسان خواب شهوى ببيند و جنب شود و در بيدارى به دو شكل ممكن است صورت بگيرد: أ) بى اختيار از او منى خارج شود, مثل اين كه به منظرهء شهوى نگاه كند و جنب شود.ب ) با اختيار مانند اين كه عمداً با دست يا با چيز ديگرى خود را جنب كند (استمنا يا خودارضايى ).()(پـاورقى 4.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 204 مسئله 345انسانى كه جنب شده , مستحب است غسل جنابت را انجام دهد,() ولى براى خواندن نماز يا وارد شدن و ماندن (پـاورقى 5.همان , ص 210 مسئله 357در مساجد يا تماس با آيات قرآن واسامى خدا و پيامبر و امامان يا براى روزه گرفتن يا براى وارد شدن در حرم امامان يا خواندن سوره هايى كه آيه سجدهء واجب دارد, غسل جنابت واجب مى شود.()(پـاورقى 1.همان , ص 208 مسئله 355بعد از انجام غسل جنابت اگر بخواهيم نماز بخوانيم يا كارهايى انجام دهيم كه شرط صحت آن ها طهارت است ,با غسل جنابت مى توانيم آن ها را انجام دهيم و تا وقتى كه بعد از غسل جنابت , حدثى سرنزده باشد, نبايد وضوبگيريم .()(پـاورقى 2.همان , ص 222 مسئله 391

پاسخ : لبخند زدن در نماز, نماز را باطل نمى كند.(1) نماز خواندن زنان با مانتو در صورتى كه تمامى بدن غير از گردى صورت و دست ها و پاها تا مچ پوشيده باشد, نماز صحيح است .(2)(پـاورقى 1 .همان , مسئله هفتم از مبطلات نماز.(پـاورقى 2.همان , ص 428 مسئله 789

پاسخ : در نماز جماعت لازم نيست مأمومين صداى امام جماعت را بشنوند. بنابراين نماز مأمومين درست است . مى توانيد ميكروفون يقه اى تهيه كنيد تا هنگام نماز صداى امام جماعت را نمازگزاران بشنوند. مستحب است امام جماعت در حمد وسوره و ذكرهايى كه بلند مى خواند, صداى خود را به قدرى بلند كند كه ديگران بشنوند, ولى بايد بيش از اندازه صدا را بلند نكند.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 782 مسئله 1486

پاسخ : خواهر گرامى ! ايام جوانى , دوران درخشندگى و فروغ زندگى است . دوران سرور و شادمانى و قوّت وقدرتِ عمر انسان است . از اين كه در دوران جوانى با طرح سؤالاتى در صدد شناخت و معرفت زندگى امامان معصوم : برآمديد, به شما تحسين و تهنيت مى گوييم . تبريك و تهنيت از دو جهت , يكى اين كه شناخت امامان , يكى از مصاديق و ميوه هاى حكمت است , چنان كه امام صادق 7در توضيح آيهء شريفهء () به ابو بصير مى فرمايد: < مراد از آن حكمتى كه خداوند به هر كس عنايت كرد, خير و(پـاورقى 3.بقره (2 آيهء 269نيكى فراوان نصيب او نموده , اطاعت خدا و شناخت معرفت امام است >.()(پـاورقى 4.محمد بن يعقوب كلينى , اصول كافى , ج 1 ص 261جهت دوم , بهره ورى درست از دوران جوانى و قدرشناسى از آن است . در پاسخ سؤال شما لازم است مقدمه رابه عنوان تذكر بيان كنيم :دوران امامتِ يازده امام كه از سال يازدهم هجرى قمرى با امامت اميرالمؤمنين 7شروع مى شود و تا سال 260 كه سال شهادت امام حسن عسكرى 7است ـ پايان مى يابد. 250سال طول كشيد. با توجه به اين كه زمان و زمانه چون آب جارى در جريان تغيير و تحول است و اوضاع سياسى و اجتماعى و اقتصادى و عقيدتى و فرهنگى جامعه ءاسلامى در طول دو قرن و نيم دچار تطوّر و تحول فراوانى گشت , بينش ها و گرايشهاى مردم در عرصه هاى مختلف دگرگون شد.به ديگر بيان : اوضاع اجتماعى امت اسلام در طول امامت يازده امامى كه در ميان مردم حضور عينى و حسّى داشتند, دچار دو نوع دگرگونى گشته بود: يكى دگرگونى علمى و فكرى , دوم دگرگونى در مقتضيات زمان . با توجه به اين دگرگونى ها نمى توان انتظار داشت نحوهء زندگى امامان : در طول 250سال يكنواخت و يكسان باشد. چنان كه به علت همين تفاوت ها حضرت موسى 7پيامبر جنگ و مبازره مى گردد و عيسى 7پيام آور صلح و محبّت . امام حسن مجتبى 7راه صلح را در پيش مى گيرد و اباعبداللّه 7راه شهادت و خون , و امام سجاد وامام باقر و امام صادق : راه تقيّه را. برخى امامان زندگى متوسط داشتند و برخى ديگر بسيار ساده مى زيستند. بعضى بذل و بخشش كلان مى كردند, به گونه اى كه گاهى به يك شاعر جايزهء هنگفتى مى دادند, ولى بعضى ديگر,از دادن يك من جو, اضافه بر سهميه , از بيت المال حتى به نزديك ترين كسان خود مثل برادر دريغ كردند.كسانى كه سيرهء زندگانى هر يك از امامان : را به صورت انفصالى و جدا از هم مى نگرند, مى پندارند كه سيره وعملكرد آنان ناهماهنگ است . بلكه تضاد دارند و چه بسا همين دوگانگى را در مجموعهء زندگى يك امام هم ببينند.اما اگر به جاى نگاه سطحى , سيرهء آن بزرگواران از منظر توجه به مقتضيات زمان و سطح فكر و تعليمات جامعه ,محققانه , موشكافى و تجزيه و تحليل گردد, مشاهده مى شود كه همهء حركت هاى به ظاهر متفاوت يا متضاد آنان ,يك هدف را دنبال مى كند; يعنى هدف واحد است , ولى راه هاى رسيدن به آن متكثر و متفاوت است .احكام و قوانين ثابت و متغيّرعلت تفاوت ظاهرى سيرهء زندگانى امامان : را مى توان از منظر نيز مورد بررسى قرارداد. آموزه هاى اسلام دو دسته اند: يك دسته قوانين ثابت و تغيير ناپذيرند. اين دسته قوانين كه به منزلهء روح و مغزدين هستند, به قوانين اوليه معروفند. دستهء ديگر, قوانين متغيرند كه به تناسب مقتضيات زمان و مكان و تحوّل اوضاع اجتماعى , تغيير پيدا مى كنند وبه اصطلاح به تناسب تغيير موضوع , حكم نيز تغيير مى يابد. اين دسته قوانين كه به منزلهء جسم يا پوستهء ظاهرى دين مى باشند, به قوانين ثانويه معروفند.روى اين جهت زندگانى ائمه : را هم بايد از دو جنبه و نگاه مورد بررسى قرار داد: در نگاه اول , يك سرى اصول مشترك و عملكردهاى يكسان در سيرهء ائمه مى بينيم كه مربوط به روح دين است و همهء خداپرستان موظفند در اين اصول از سيره و شيروهء آنان پيروى كنند, همان گونه كه به حكم آيهء شريفه () مأمور به تبعيت و پيروى از پيامبر اكرم 6هستند.(پـاورقى 1.احزاب (33 آيهء 21در نگاه دوم , عملكردها و سيره و شيوه هايى را در زندگانى امامان : مى بينيم كه تابع مقتضيات زمان ومتناسب با اوضاع زندگى اجتماعى مردم عصر خويش است . هرگاه كسى بخواهد عملكرد و سيرهء 250سالهء زندگى امامان : را با يك نگاه بنگرد و همه را به منزلهء دين ببيند و نتواند تفكيك بين روح دين و مقتضيات اجتماعى را تشخيص دهد, مى پندارد كه بين سيره و عملكرد امامان معصوم : تضاد و اختلاف وجود دارد. مثلاًوقتى به سيرت رسول اكرم 6مراجعه مى كنيم , مى بينيم كه فقيرانه زندگى كرده , نان جو خورده و لباس وصله دارپوشيده است . اميرالمؤمنين 7نيز همين طور. كسى بگويد به حكم همه ءمردم موظفند از روش و سيره رسول اكرم 6پيروى كنند و همه فقيرانه زندگى كنند و همه بايد نان جو بخورند ولباس وصله دار بپوشند, درست نيست . نحوهء زندگانى امام مجتبى 7را مطالعه مى كنيم يا زندگانى امام صادق وامام رضا8را بررسى مى كنيم . مى بينيم آن ها فقيرانه زندگى نمى كردند, بلكه غذاى خوب مى خوردند و جامهء خوب مى پوشيدند و مركب خوب سوار مى شدند.در روايتى ذكر شده كه امام صادق 7به خانه شخصى وارد شد و مشاهده كرد صاحب خانه با اين كه آدم متمكّنى است , ولى در خانهء محقّرى زندگى مى كند. حضرت سؤال نمود: چرا خانهء وسيع ترى را براى خود تهيّه نمى كنى ؟ گفت : اين خانهء پدرى من است . پدرم با اين كه متموّل بود, در اين جا زندگى مى كرد. امام مى فرمايد: شايدپدرت شعور نداشته ! آيا تو هم بايد مثل او باشى ؟ تو مى خواهى يك عمر جرم بى شعورى پدرت را بپردازى ؟()(پـاورقى 2.شهيد مطهرى , سيرى در سيرهء ائمه , ص 15در كافى و تحف العقول آمده كه روزى سفيان ثورى ـ يكى از اخبارى هاى اهل سنت ـ به امام صادق 7اعراض مى كند و مى گويد: مى بينم كه شما لباس لطيفى پوشيده اى , در حالى كه جدّت پيامبر اكرم 6چنين لباسى رانمى پوشيد. امام فرمود: تو خيال مى كنى چون پيغمبر6چنان بود, مردم هم تا ابد بايد آن طور باشند؟ تو نمى دانى كيفيت لباس جزء دستور جو روح ج اسلام نيست , بلكه تابع مقتضيات زمان است ؟ تو بايد عقل و قوهء درك وحسابگرى داشته باشى و وضع آن عصر و زمان و منطقه را در نظر بگيرى . در آن زمان زندگى متوسط همان بود كه پيغمبر داشت . دستور اسلام مواسات و مساوات با مردم است . بايد ديد اكثر مردم در آن زمان چگونه زندگى داشته اند.()(پـاورقى 1.همان , ص 17براى شناخت صحيح شيوهء زندگى امامان 7بايد به زواياى زندگى آن ها توجه كرد و آن را از جنبه هاى مختلف تجيزيه و تحليل نمود.شناخت و آگاهى و داشتن تحليل درست از حالات اخلاقى , عرفانى , عبادى , موضع گيرى امامان : در برابرقيام هاى مسلحانه و نحوهء برخورد آنان با طاغوت هاى عصر, منابع مالى و درآمد آن ها, مخارج و بذل و بخشش ها,سَبْك زندگى , ساده زيستن , مسكن , معاشرت واخلاق و نحوهء برخورد با همسران و فرزندان و... با توجه به اوضاع ومقتضيات زمان , از امورى هستند كه ما را عارف به مقام و منزلت ائمه و سيره و زندگانى آنان مى سازد. به دست آوردن چنين شناختى از حوصلهء اين پاسخ بيرون است . كتاب هاى زير را جهت مطالعه پيشنهاد مى كنيم : 1 سيرى در سيرهء ائمه اطهار, شهيد مطهرى .2 فرازهاى برجسته اى از سيرهء امامان شيعه , محمد تقى عبدوس و محمد محمدى اشتهاردى .3 سيرى در نهج البلاغه , شهيد مطهرى .4 سيرهء پيشوايان , مهدى پيشوايى .5 مقتضيات زمان , جلد 1ـ 2 شهيد مطهرى .6 نقش ائمه در احياى دين (71, سيد مرتضى عسكرى .

پاسخ : مستحب است انسان هميشه با وضو باشد; هنگام كاركردن , خوابيدن , مطالعه , ورزش و نيز مستحب است انسانى كه با وضو و با طهارت است , دوباره وضو بگيرد: .()(پـاورقى 1.وسائل الشيعه , ج 1 ص 265 باب 8از ابواب وضوء.امام صادق 7فرمود: خدا گناه او را بدون استغفار مى پذيرد>.نيز از پيامبر6وارد شده است : .(پـاورقى 3.ميزان الحكمة, عنوان 4101امام صادق 7فرمود: .(پـاورقى 4.همان .باز از حضرت نقل شده است : .()(پـاورقى 5.همان .پيامبر6فرمود: .()(پـاورقى 6.همان . پيامبر6فرمود: .()(پـاورقى 7.همان , عنوان 4105و .()(پـاورقى 1.همان .از نظر فتواى فقهاى عظام اگر كسى قبل از اذان وضو بگيرد, مى تواند با آن وضو نمازهاى واجب را بخواند.()(پـاورقى 2.عروة الوثقى , فصل فى الوضوءات المستحبّه , مسئله 3

پاسخ : برادر گرامى ! حيات انسانىِ مصفايى را كه در آن تنفس مى كنيد, به شما تبريك مى گوييم . حيات طيّبه اى كه برخاسته از فطرت انسان دوستى و مخصوصاً غير ناب دينى شما است , كه فرياد مظلوميت , مسلمانان ستم ديدهء فلسطين را كه بيش از نيم قرن است زير بار بى رحمانه ترين ستم قصابان سنگدل تاريخ قرار دارند, شنيده ايد.جلادانى كه از كشتن انسان و خُرد كردن استخوان هاى آنان و خراب كردن خانه و كاشانه بر سر زنان و كودكان وسالخوردگان بى دفاع لذت مى برند! آرى برادر, اين سخن پيامبر ما مسلمانان است كه فرمود: به خواب مى رود, در انديشهء خدمت به مسلمانان و اهتمام و رسيدگى به كار آنان و حل مشكلاتشان نباشد, از جملهء مسلمانان خارج است ! هر كسى فرياد كمك خواهى و مددطلبى مسلمانى را بشنود و او را اجابت نكند و به دادش نرسد, مسلمان نيست !>.برادر گرامى ! در قسمت دوم حديث , دقت بيشترى شود. پيامبر اكرم 6نفرمود:اگر فرياد تظلّم مسلمانى راشنيد, بلكه فرمود: اگر مسلمانى فرياد هر انسان مظلومى از هر كجاى دنيارا بشنود حتى اگر مسلمان هم نباشد و به داداو نرسد, مسلمان نيست ! همهء مسلمانان جهان و هر كسى كه وحدانيت خداوند و نبوت و خاتميت پيامبر اسلام راباور دارد, جزو امتاسلام است . مرزهاى جغرافيايى نمى تواند امت واحد اسلامى را از هم تفكيك كند. قرآن مسلمانان را برادر هم مى خواند و مى فرمايد: .()(پـاورقى 1.حجرات (49 آيهء 10بر اين اساس حمايت و دفاع از جان و مال و حيثيت و آبروى هر مسلمانى بر مسلمان ديگر واجب است . قرآن كريم , كسانى را كه فرياد مظلوميت و استمداد جويى مستضعفان را مى شنوند و در حمايت از آنان دست به اسلحه نمى برند و جهاد و مبارزه نمى كنند, مورد مؤاخذه و ملامت قرار مى دهد و مى فرمايد: .()(پـاورقى 2.نساء (4 آيهء 75چرا ايرانيان به مردم فلسطين كمك نمى كنند؟!قصه غم انگيز سكوت مرگبار دولت ها و حكومت هاى اسلامى , همه مسلمانان دردمند دنيا را گلوگير كرده است .امام خمينى فرمود: . اى كاش همهء مسلمانان جهان و حاكمان آنان از خواب سنگين غفلت و خودباختگى بيدارمى شدند و موقعيت خويش را در دنياى انباشته از ظلم و ستم مى شناختند. از يك سو مى ديدند در هر گوشهء جهان ,جنگ و خون ريزى است و اگر در هر دو طرف آن مسلمانان نباشند, حداقل يك طرف آن هستند. اگر در دنيا يك يهودى كشته شود يا به جرم جاسوسى دستگير و زندانى گردد, همهء بوق هاى تبليغاتى و مجامع بين المللى دنيا به فرياد مى آيند, ولى اگر هزاران مسلمان كشته شوند, فريادى از هيچ حلقوى بر نمى خيزد. از سويى ديگر توجه مى كردند كه از لحاظ امكانات اقتصادى , جغرافيايى , نيروى انسانى و مهم تر موقعيت استراتژى از چه پايگاهى برخوردارند و چگونه مى توانند با همكارى و هماهنگى , گلوگاه حيات و زندگى مستكبران و ستمگران جهان وحاميان آنان را دردستان خويش بفشارند و آنان را به تسليم در برابر حق و عدالت وادار سازند.برادر! تا بيدارى عمومى پيدا نشود و زمينهء نهضت جهانى امت اسلام فراهم نگردد, اقدام مستقيم و فردى حكومت اسلامى ايران يا هر دولت ديگرى , انتحار بى ثمر است و بايد زمينهء مساعد براى قيام و نهضت و نتيجه بخش بودن ايثار خون فراهم گردد تا بهانه به دست شياطين دنيا مخصوصاً شيطان بزرگ براى تهاجم جهانى عليه ايران اسلامى فراهم نگردد. آيا وضعيت جهان امروز را مشاهده نمى كنيد كه چگونه برخى از دولت هاى قدرتمند دنيا به بهانهء تعقيب و دستگيرى يك تروريست به نام به افغانستان لشكر كشى كرده اند و با كشتن هزاران انسان بى دفاع و آواره ساختن ميليون ها مظلوم , چه تراژدى غم انگيز و داستانى سراسر ظلم و ستم ساخته اند و بقيه ءكشورها هم آمادگى خود را براى لشكر كشى يا حمايت از متجاوزان اعلام كرده اند؟! آيا در چنين دنياى مملو از ظلم و ستم , يك دولت و حكومت مانند ايران مى تواند به تنهايى و به طور مستقيم وارد جنگ با صهيونيسم شود؟!نكته اى كه لازم است به آن توجه داشته باشيد اين است كه مسئلهء اسرائيل و صهيونيسم , مسئلهء يك دولت تروريستىِ نژاد پرستى كه داراى چند ميلوين جمعيت است نمى باشد, بلكه دولت صهيونيستى اسرائيل نمايندهء همه مستكبران دنيا از آمريكا واتحاديهء اروپا گرفته , بلكه بسيارى از حكومت هاى شرقى است . به بيانى صحيح تر:صهيونيسم بين الملل شريان حياتى سياسى ,اقتصادى , نظامى و تبليغاتى بسيارى از دولت ها و حكومت هاى جهان را در دست خويش دارد و اگر به هنگام ضرورت به دستور آنان عمل نگردد, رگ حيات شان را قطع خواهد كرد.حادثهء بيستم شهريور 80در امريكا تنها يك اخطار صهيونيسم به دولتمردان امريكا بود. جهت اطلاع از سازمان بين الملل صهيونيسم توصيه مى كنيم دو كتاب زير را مطالعه كنيد: 1 دنيا بازيچهء يهود, نوشتهء آيت اللّه سيد محمد شيرازى .2 سرگذشت فلسطين , اثر آقاى هاشمى رفسنجانى .كمك هاى غير مستقيم مردم و دولت ايران به مظلومان فلسطين : از آغاز تجاوز صهيونيسم به خاك فلسطين باحمايت امريكا و انگليس پيوسته مردم مسلمان ايران با توصيهء مراجع تقليد, كمك هاى مالى خويش را به سمت مظلومان فلسطين و لبنان سرازير مى كردند, اگر چه اندك و ناكافى بوده و بايد بيشتر از آن كمك مى كردند. پس ازپيروزى انقلاب اسلامى , دولت ايران به اشكال مختلف به مردم فلسطين كمك كرده است , از جمله : كمك سياسى وتبليغاتى و انعكاس جنايات صهيونيسم از طريق رسانه ها و نمايندگى هاى سياسى در دنيا و حمايت مالى و آموزش نظامى و... .به اميد روزى كه مسلمانان دنيا دست در دست يكديگر, گلوى صهيونيسم را بفشارند و براى هميشه اين شجره ءخبيثه را از كرهء زمين بردارند.

پاسخ : از جمله اسرارى كه اميد است با فرج و ظهور قائم آل محمد7آشكار شود, محل قبر مطهرفاطمه اطهر3است . اين مطلب را بايد دانست كه قبر شريف حضرت در مدينه و اطراف قبر پيامبر و يا بقيع است .حضرت به خاطر ستم فراوانى كه در حقش روا شد, هنگام رحلت تقاضا كرد شبانه به دور از چشم دشمنان دفن شود.در كتاب هاى تاريخى نقل شده است : همين كه على 7فاطمه 3را بهخاك سپرد, در اطراف قبر حضرت هفت قبر وبه قولى جهل قبر ديگر ساخت و بر آن ها آب پاشيد تا قبر حضرت بر دشمنان نامعلوم باشد. به روايت ديگر قبر آن بانو را با زمين هموار كرد. على 7اين عمل را از اين لحاظ انجام داد كه دشمنان از موضع قبر زهرا7با خبر نباشند وبر قبر حضرت نماز نخوانند و قبر شريفش را نشكافند.()(پـاورقى 1.محمد جواد نجفى , ستارگان درخشان , سرگذشت دو بانوى بزرگ (صديقه اطهر3و زينب كبرى 3, ص 111

پاسخ : باقى ماندن بر تقليد امام جائز است , در صورتى كه به نظر شما آيت اللّه فاضل با مرحوم امام (ره ) ازحيث علم مساوى باشند, ولى چنانچه امام را اعلم بدانيد, بايد به فتواى امام باقى بمانيد و اگر آيت اللّه فاضل را اعلم بدانيد, بايد به ايشان رجوع كنيد. فتواى آيت اللّه فاضل اين است كه اگر ميت اعلم باشد, بقاى بر تقليد او واجب است .