تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : مى تواند صبر كند; هر وقت آن را فروخت , خمسش را بپردازد.

پاسخ : مسئول خاصى ندارد. در افزايش قيمت نظر كارشناسى معتبر است كه مال را به قيمت عادلانهء بازارقيمت كند و افزايش را مشخص نمايد. در منفعت كسب هم ملاك معيّن است و آن اين كه بعد از رسيد سال , هر چقدرزياد آمده باشد بايد خمسش را بپردازد. گفتنى است : بهتر است پيش روحانى متدين يا غير روحانى مطلع حساب خود را بكند.چون مراجع در اين مطلب كه چه چيزهايى متعلق خمس است , اختلاف نظر دارند, بهتر است هر كسى پيش مرجع خود يا وكيل او اموال خود را تخميس نمايد.

پاسخ : اگر زمين با پول مخمّس خريده شده باشد, پس از فروش , تنها به افزايش قيمت خمس تعلق مى گيرد,ولى اگر با پول غير مخمس خريده شده باشد, بايد خمس قيمت كل را بپردازد.

پاسخ : حسب فرمودهء امام (ره ) اگر خانه ء, وسيلهء نقليه و يا وسايل خانه با پول خمس داده شده , خريده شد,بعد از فروش اصلاً خمس ندارد; نه اصل قيمت و نه افزايش آن .اگر با پول مخمس نشده , خريده باشد, بعد از فروش , خمس همه را بايد بدهد, چه قيمت اصلى و چه اضافهء آن را.() البته اگر از منافع بين سال خريده باشد, خمس ندارد.(پـاورقى 2.استفتائات امام , ج 1 باب خمس .

پاسخ : كراراً گفتيم :بعضى بعضى مراجع عظام از جمله مرحوم امام (ره ) معتقدند: هدايا, هبات , ارثيه و مهريه خمس ندارد, اما ساير مراجع مثل آيات عظام : گلپايگانى , اراكى , فاضل و مكارم مى گويند: اگر از مئونه سال زيادبياييد, خمس دارد.

پاسخ : املاك و اموال دو نوع است : 1 تجارى , مثل خيد زمين , خانه , كالا براى فروش .2 غير تجارى , مثل اموال بخششى , ارثى و چيزهايى كه براى مئونه زندگى تهيه شده است . ظاهراً همه مراجع معتقدند در نوع اول هر گونه افزايش قيمتى (كمى و كيفى و كم يا زياد) خمس دارد.اما در نوع دوم , برخى مراجع از جمله امام (ره ) معتقدند افزايش قيمت خمس ندارد, اگر آن را بفروشند, ولى بسيارياز مراجع , مثل آيات عظام : اراكى , گلپايگانى , سيستانى , فاضل و مكارم مى گويند در صورت فروش , افزايش قيمت خمس دارد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 2 ص 22ـ 23

پاسخ : همان طور كه قبلاً متذكر شديم , طبق فتواى همهء مراجع عظام , هرگاه انسان از طريق زراعت , صنعت ويا تجارت و... درآمدى به دست آورد, چنان چه از مخارج سال او و افراد تحت تكفل او زياد بيايد, بايد خمسش رابپردازد.اگر از طريق جايزه , هبه ديده و يا ارث اموالى به دست آورد, طبق فتواى امام و برخى مراجع خمس ندارد. اماحسب فتواى عده اى , از جمله آيات عظام : بهجت , گلپايگانى , فاضل و... اگر از مخارج سال زياد بيايد, بايد خمسش را بپردازد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 2 ص 13ـ 14

پاسخ : فرش مزبور اگر با پول خمس نداده , خريده شده و زايد بر نياز و شئون شخص باشد, بايد خمس كل قيمت را بپردازد, ولى اگر با مخمّس خريده است , تنها به افزايش قيمت خمس تعلق مى گيرد.اگر سال ها بر آن بگذرد, ديگر خمس ندارد.(1)(پـاورقى 1.استفتائات امام , ج 1 ص 360 باب خمس , س 50

پاسخ : خمس در هفت چيز واجب مى شود:1 منافع كسب , 2 معدن , 3 گنج , 4 مال حلال مخلوط به حرام , 5 جواهرى كه به واسطهء غواصى به دست مى آيد, 6 غنايم جنگى , 7 زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان بخرد.(1) توضيح اول : هرگاه انساناز طريق زراعت يا صنعت يا تجارت و يا از طريق كارگرى و كارمندى در مؤسسات مختلف , درآمدى به دست آورد, چنانچه از مخارج سال او و كسانى كه نانخور او هستند, زياد بيايد, بايد خمس مازاد را بپردازد.(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 2 ص 13

پاسخ : اگر مرجعى مى گويد: در فلان مسئله بايد به حاكم شرع مراجعه كرد و طبق نظر او عمل نمود, مرادش مجتهد و فقيه جامع الشرايط مى باشد. غالباً فقهاى جامع الشرايط در حوزه هاى علميه مثل قم و نجف سكونت دارند.البته در بعضى شهرهاى ايران يا كشورهاى ديگر نيز وجود دارند. هر مجتهدى , حاكم شرع مى باشد. علمايى كه مجازباشند, مى توانند كار حاكم شرع را بكنند.