تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : روان شناسان امروزه همين توصيهء اسلامى را به مردم مى كنند و علت هايى را براى آن بيان نموده اند كه اجمالى از آن را مى آوريم : 1 تنها خوابيدن سبب ترس شديد مى گردد و روحيهء شهامت و شجاعت را از انسان مى گيرد.2 در بعضى افراد سبب دل مردگى , افسردگى , بيخوابى فرمن , روان پريشى و ديوانگى مى گردد. 3 تنها خوابيدن سبب سكته هاى مغزى در افراد شده و در افرادى كه مستعد سكته هستند, بيش تر تأثيرمى گذرد.4 سبب , و... مى گردد.در عين حال , دين ما با بيان حكم كراهت تنها خوابيدن , پيروانش را از اين كار نهى كرده و سلامت پيروانش رامد نظر داشته است .(1)(پـاورقى 1. خواب و رويا در يوگا, آناندا جيوتى ; روان شناسى خواب و رويا, پرى آرهنيتون .

پاسخ : به معناى برداشته شدن پرده از عالم غيب و القاى مفاهيم و معناى الهى و غيبى بر قلب سالك است . در حقيقت بى واسطهء حس هاى ظاهرى به حقايق دست يافتن , كشف و شهود ناميده مى شود. از اين رو,كشف و شهود علمى حضورى است . لذا نتايج حاصل از آن نزد عرفا بر نتايج حاصل از براهين عقلى ترجيح دارد.البته بايد توجه داشت كه هر نوع كشفى , صادقانه نيست و بسيارى اوقات با توهم و خيال درهم شده و اشتباه مى گردند. در تصوف نوعاً فرو رفتن به ابتداى آرامش و ديدن رؤياهاى صادقه يا كشف و شهود است كه درآن با انجام حراكات خاص و گفتن اذكار خاص و يك نوع اتحاد رتيميك , صوفى از عالم ظاهر خارج شده و به عالم باطن مى رسد (اين ادعايى است كه آنها دارند), در حالى كه اين نوع خلسه , كاملاً فيزيكى است ; يعنى صوفى با قراردادن جسم و ذهن خويش , در مدتى طولانى در معرض انواع ناآرامى ها, كم كم جسم و ذهن را از تعادل خارج كرده وقواى آن را رو به خاموشى مى برد. بدن نيز داراى حالتى است كه پس از قرار گرفتن در فشارهاى خاص دچار مى گردد و براى لحظاتى شعور خارج تحت تأثير شعور باطن قرار مى گيرد. در اين لحظات انسان به خلسه رسيده و شعور باطن كه هم مخزن توهمات و تخيلات و روياهاى گذشته و هم منبع اشراقات است , فعال مى شود. بدين صورت است كه متصوفه در اين حالت چيزهايى مى بينند يا مى شنوند كه همهء آنها را نمى توان به حساب اشراق يا شهود گذاشت . عين همين مطلب در عرفان تبتى و پيروان طريقت يوگا وجود دارد, منتهى تخليه ءشعور باطن در آن خيلى منظم تر و علمى تر است . با اين حال آنان همهء آنچه را مى بينند, كشف و شهود نمى دانند. بدين ترتيب , هر نوع ادعايى در اين زمينه را نبايد جدّى تلقى كرد.

پاسخ : پس از ظهور حضرت ولى عصر(عج ) عده اى بسيار محدود از اولياى خداوند كه در طهارت روح , ايمان قلبى , اشتياق به ظهور و ساير فضايل اخلاقى , منحصر به فرد بوده اند, سر از خاك بر مى دارند و به جمع ياوران حضرت مى پيوندند. عده اى از ايشان در ركاب حضرت به شهادت مى رسند و عده اى به مرگ طبيعى از دنيا خواهندرفت . بدين ترتيب آنها دوبار زندگى در جهان را تجربه خواهند كرد. از اين روى تابع قانون آن خواهند بود. در نيتجه ,اعمال آنان مانند گذشته ثبت و ضبط مى گردد. اما چون جز خير از ايشان سر نمى زند, بازخواست عذاب قيامت , جان كندن در حال احتضار و فشار قبر چندان برايشان معنا و مفهومى ندارد و مسلّماً ميان حيات و ممات آنان باانسان هاى معمولى تفاوت وجود دارد().دربارهء وجود گناه در چنان جامعه اى بايد بگوييم كه متأسفانه در آن جامعه گناه و عصيان وجود دارد, منتهى درحد افراد و گروه ها است , نه به طور وسيع و عالم گير.(پـاورقى 1. تاريخ مابعد الظهور, سيدمحمد صدر, چاپ بيروت .

پاسخ : چنين شغلى و در اسلام وجود ندارد. البته بعضى ادعيه و اسماء داراى قدرت هاى مادى و معنوى خاصى هستند كه مى توانند سبب دگرگونى هايى در عالم ظاهر و باطن گردند, اما بايد توجه داشت كه چنين ادعيه واسمائى فقط وقتى به كار مى روند كه اوّلاً مورد استفادهء فردى قرار گيرند كه علم به استفاده از آنها داشته باشد; ثانياًاهل باطن باشد و نفسش داراى قوهء تأثير و تصرف در عالم باطن باشد. در غير صورت , از اذكار و اوراد داخل كتاب هاى رمل و جفر كه بعضى مردمان آنها را دارند و انسان ها را با آن مى فريبند, كارى ساخته نيست .ارتباط با ارواح يا اجنه صحت دارد و داراى علمى معضل است كه به آن مى گويند, ولى اين كاربه اين آسانى ها نيست و چندان نمى توان به مدعيان آن توجه كرد و گفتار و رفتارشان را حمل بر صحت و راستى كرد.از اين روى , چندان به گفتار فال بين ها و رمّال ها و جن گيرها اعتماد نكنيد و هركس را صاحب اين علوم ندانيد. در مورد عددالجبرى چهار حرف كه مورد سؤال شما است , بايد بگوييم آنها را به معادل هاى عربى شان بر مى گردانند و حساب مى كنند, مثلاً حرف فارسى گاهى در عربى به و گاهى به تبديل مى شود. به و گاهى به . حرف گاف به و حرف گاهى و گاهى مى شود. در موردنحوهء تأثير دعا و اسماء در افراد بايد گفت كه در خواص ويژه اى براى حروف و اعداد قائل هستند و از راه اين ارتباط و خواص , به نوشتن اوراد و اذكار و طلسمات و... مى پردازند.(1)(پـاورقى 1. كتاب طلاسم , تأليف ابن سينا, چاپ قاهره ; الجفر الابيض , تأليف دكتر طوفى , چاپ قاهره .

پاسخ : در مورد ازدواج حضرت و عدم آن , اختلاف نظر وجود دارد و رواياتى كه معتقدان به آن براى اثبات فرضيهء خود آورده اند, ناكافى و ناتمام است . اما به طور كل در اين باره سه نظريه وجود دارد:1 امام 7هرگز ازدواج نكرده است , مانند حضرت عيسى 7و چون امر غيبت مهم تر از ازدواج بوده , ترك اين سنت اسلامى خدشه اى بر عمل امام وارد نمى كند.2 امام ازدواج كرده اند, ولى فرزند ندارند. 3 داراى همسر و فرزند مى باشند.با آن كه واقعيت امر بر كس معلوم نيست , ولى احتمال اول از دو احتمال آخر قوى تر مى باشد.در مورداين كه چرا نام ايشان به صورتى مقطع نوشته مى شود, بايد بگوييم كه در زمان هاى پيش , بردن و نوشتن نامشان به واسطهء ممنوع بود, زيرا شيعيان در سختى و مرارت زندگى مى كردند, اما اكنون چنين مسائلى وجودندارد.(1) ولى از آن جا كه رواياتى در عدم ازدواج حضرت نداريم , امام زمان 7هم به عنوان امام مسلمانان قطعاً از سنت رسول خدا پيروى مى كند كه فرمود: . هم چنين آيهء قرآن كه مى فرمايد: .بنابراين امام عصر بدون ترديد ازدواج كرده است . در برخى دعاها به ذريهء حضرت نيز درود مى فرستيم . پيدااست ازدواج كرده است , ليكن زن و بچه او را به عنوان امام عصر نمى شناسند.(پـاورقى 1. مجله حوزه , ويژه نامهء امام زمان .

پاسخ : دو كلمهء و از اصطلاحات عرفانى و از بالاترين مقامات سير و سلوك است . مقام در واقع به معناى وارستگى و استغناى محبّ (عبد) از خود و پيوستن به معبود (محبوب ) است و آن مقامى است كه پس از رسيدن عبد به توحيد محض و يكرنگى با ذات اقدس الهى حاصل مى شود. به بيان ديگر آدمى پس از نفى شرك و حركت در مسير توحيد, كم كم از جلوهء خاكى و آلودگى پاك مى شود و در همهء اجزا خدايى مى گردد. وقتى مستغنى از خويش گرديد و از منيت و خوديت رهايى يافت , چونان قطره اى كه به دامان دريا بازگردد, در درياى حق مستغرق مى گردد و به معبود مى پيوندد. اين درجه اى است كه عرفاً اعتقاد دارند عبد در دنيا به آن تواند رسيد. مقام كه اوج كمالاتى آدمى و از مقامات اخروى است , آنگاه است كه عبد از نيز رهايى يافته و فاصلهء ميان و براى او از ميان رفته است و او از به رسيده و در حقيقت گرديده است . به بيان ساده تر, در مقام بقات به بدل گرديده و قطره رنگ باخته و عين دريا شده است . در مورد اين كه چگونه مى توان به اين مقامات رسيد, بايد بگوييم پاسخ به اين سادگى نيست و اين مقال گنجايش آن را ندارد. منتها بايد گفت اساس همهء اينها در است .(1)(پـاورقى 1. عارف و صوفى چه مى گويند؟ جواد متجرى تهرانى ; فرهنگ اصطلاحات عرفانى , دكتر رحيم عفيفى .

پاسخ : ازدواج يك امر حياتى است و همسردارى نيازمند آموزش هاى اسلامى و روانشاختى است .انسان بايد با تحقيق و تفحص كامل , همسرى را براى شريك زندگى انتخاب كند. هم اكنون حضرت عالى به هردليلى همسرى را انتخاب كرده ايد و بايد او را نگه داريد, مگر اين كه مسئله خيلى حاد شود. اين كه مى فرماييدبرادرش يك روزى به اتهام گروهكى دستگير شده است , گناه برادر به خواهر مربوط نيست : . از سوى ديگر اگر پروندهء داشت , به اين زودى آزاد نمى شد. در اوائل انقلاب از اين نوع دستگيريها فراوان بود.وانگهى زن و شوهر بايد حقوق يكديگر را بدانند و حرمت هم را پاس دارند. چگونه مردها مايلند هر حرفى را بزنند وجواب نشوند؟! جناب عالى حالت بدبينى پيدا كرده ايد و گمان مى كنيد در ازدواج شكست خورده ايد, در حالى كه هيچ كس نمى تواند ادعا كند همسر ايده آلش را به دست آورده است . بنابراين بهتر اين است انديشهء طلاق را از سر بيرون كنيد. زدن زن , كار انسان لئيم است . امام على فرمود: . طبيعى است وقتى زن در معرض كتك كارى قرار گرفت , بايد فرياد برآورد قرآن مى فرمايد: .كتك زدن جز در مورد نشوز و سر به هوا بودن كه به رابطهء نامشروع منجر مى شود, در اسلام نداريم , آن هم زدنى كه به ديه منتهى نشود, مثل زدن از روى لباس , كه نه سرخ مى شود و نه كبود. اگر بخواهيد طلاق بدهيد, بايد تمام مهريه را پرداخت كنيد. دوست عزيز مصلحت اين است با هم بسازيد. گوش به حرف مردم ندهيد. گناهى در كارنيست . پدر و مادر و برادر اگر حتى مشرك باشند, ربطى به دختر ندارد, نه شرعاً و نه عقلاً بهتر است تجديد نظربفرماييد و با رعايت احترام متقابل و حقوق زوجيت , زندگى گرمى داشته باشيد. ما حاضريم تلفنى با شما صحبت كنيم و به حق داورى نماييم .با مسئول واحد تماس بگيريد: 7743183

پاسخ : اگر چه اكثر مجتهدان به صورت فتوا يا احتياط واجب مى فرمايند: لازم است از مجتهد اعلم تقليدنمود, ليكن رعايت اين حكم در صورتى واجب است كه اعلميت يكى يا بعضى از آنان دانسته شود. اما تا كنون درميان مجتهدان حاضر ـ كثّر ا... تعالى امثالهم ـ اعلم دانسته نشده است . بنابراين تقليد كردن از هر يك از هفت نفرى كه جامعهء محترم مدرسين حوزهء علميهء قم معرفى كرده اند, ان شاءا... كافى و مجزى است و عمل به تكليف شده است .

پاسخ : يكى از مطالبى كه در روايات آمده و به جهات غيب و عوالم بعد از مرگ ارتباط دارد, مسئله فشار قبراست . اين فشار بدان معنا نيست كه مشاهده كنيم ديوارهاى قبر ار دو طرف به هم نزديك شوند و جسد ميّت درمضيقه و تنگنا قرار گيرد, بلكه اين فشار, عذابى است كه در وراى اين عالم دامن گير مرده مى شود و با چشم مادى وظاهر بين دنيوى قابل درك نيست . فشار قبر به معناى درهم كوبيده شدن استخوان ها و عضلات ميّت نيست . بنابراين قبرى كه به موجب روايات , باغى از باغ هاى بهشت است و يا حفره اى از حفره هاى جهنم , گودال ظاهرى نيست كه در قبرستان حفر شده , بلكه مراد از قبر جايگاه روح مرده در عالم برزخ است . هم چنين مراد از فشار قبر فشار بر روح ميت است كه در قبر برزخى بر ورح متوّفى وارد مى شود و او را به شدّت معذّب و ناراحت مى كند.(1)دليل بر اين كه مراد از قبر همان قبر خاكى نيست , بلكه قبر برزخى است , رواياتى است از قبيل : از امام صادق 7وال شد: كسى را كه به دار آويخته اند, چگونه فشار قبر مى بيند؟ حضرت فرمود: (2). عوامل فشار قبر1 يكى از عوامل فشار قبر بداخلاقى است . هنگامى كه سعدبن معاد از دنيا رفت و پيامبر6او را دفن كرد,مادر سعد گفت : گوارا باد بر تو بهشت ! پيامبر6فرمود: اى مادر سعد! ساكت شو! سعد دچار فشار قبر شد. ازپيامبر6سوال كردند: سعد با اين همه عظمت چرا فشار قبر مى بيند؟ حضرت فرمود: چون سعد در خانه بداخلاق بود.(3)2 ضايع كردن نعمت ها, پيامبر6فرمود: (4).3 نمّامى , پرهيز نكردن از بول و دورى كردن مرد از زنش .على 7فرمود: (5).(پـاورقى 1. با استفاده از معاد فلسفى , ج 1 ص 243(پـاورقى 2. بحارالانوار, ج 6 ص 266(پـاورقى 3. همان , ص 220(پـاورقى 4. همان , ص 221(پـاورقى 5.همان , ص 222

پاسخ : شرطبندى در بازى ها و غير بازى ها كه از آن به يا تعبير مى شود, جائز نيست , ولى گرفتن جائزه در مسابقات اشكالى ندارد. شرطبندى در سه بازى : شنا و اسب سوارى و تيراندازى اشكال ندارد. دراين باره سؤال كرده اند: بعضى در مسابقات فوتبال , والبيال و پينگ پنك مبلغ 40 يا 50تومان پول مى سپارند و روى آن شرطبندى مى كنند و هر گروه يا تيمى كه برنده شده , با آن پول ميوه يا شيرينى خريدارى كرده و مى خورند. آيا اين بازى حكم قمار را دارد؟جواب فرموده اند: شرطبندى و گرفتن و دادن پول حرام است .(1) حال اگر شرطبندى نشود, بلكه طرفين قراردادى بسته و تحت عنوان عقدى ديگر از قبيل مصالحه متعهد شوند و هر گروه يا تيمى كه برنده شد, به مقدار پول مصالحه شده , شيرينى يا نوشابه خريدارى و متفقاً يا منقرداً استفاده كند, حكم اين قرادداد چيست ؟جواب فرمودند: صلح و شرط بايد مشروع باشد. بنابراين حرمت شرعى برد و باخت به نحوى كه ذكر شده است ,به قوت خود باقى است .(2)از حضرت امام خمينى (ره ) سوال شده است : ورزشى كه در آن برد و باخت مطرح است , مانند مسابقات فوتبال ,واليبال , كشتى و... چه صورتى دارد؟ آيا حلال است يا حرام ؟جواب فرموده اند: اگر براى برنده چيزى مقرر كنند, حرام است (3).(پـاورقى 1. آيت الله فاضل لنكرانى , جامع المسائل , ج 1 ص 247(پـاورقى 2. همان , ج 2 ص 273(پـاورقى 3. امام خمينى , استفتاءات , ج 2 ص 8