تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : براى جذب جوانان به مسجد, بايد مساجدى فعال و پويا داشته باشيم . در اين زمان از يك سو دامنه ءتهاجم دشمن به قلمرو انديشه هاى دينى گسترش يافته و از سوى ديگر, جامعهء ما يك جامعهء جوان است كه شيفته ءآشنايى با مبانى اسلامى است . بايد نهادهاى مذهبى مانند در خصوص جامعهء جوان برنامه داشته باشند تااين جان هاى مستعد را در مسير درست هدايت كنند.بى گمان به عنوان سنگرى كه از آغازِ بناى آن تا كنون داراى نقش فرهنگى و آموزشى بوده است ,نمى تواند در خصوص نسل جوان و پرسشگر, ساكت و بى برنامه باشد. براى جذب جوانان به مسجد بايد تمامى ابزارها و امكانات را در خدمت گرفت و يك فعاليت فرهنگى و تبليغى پر جاذبه را از سنگر مساجد پى ريزى نمود.در مساجد با بهره گرفتن از روش هاى آموزشى و فرهنگى , مفاهيم بلند دينى را به صورتى زيبا ارايه دهند تا آمدن جوانانبه مساجد استمرار داشته باشد و جوانان گمشدهء خود را در اين مكان مقدس بيابند و با اين مكان مأنوس گردند.امروزه در كنار فعال نمودن مساجد, بنا نهادن مؤسسات و مراكز آموزشى , فرهنگى در كنار مساجد, يك ضرورت اجتناب ناپذير به شمار مى رود. اين مراكز آموزشى وابسته به مساجد محسوب خواهد شد و اداره ومديريت آن ها جدا از ادارهء مسجد نيست . چنان چه اين مراكز بتوانند به اندازهء توان خود, پاسخگوى نيازهاى مردم مخصوصاً نسل جوان در خصوص كتاب , نشريات سودمند, فيلم , نوار, مراكز اطلاع رسانى و حتّى نيازهاى تفريحى باشند, زمينهء بسيار مناسبى براى جل بو جذب جوانان و دانش پژوهان به نماز و مسجد فراهم مى آيد. چه زيبا و دلنشين است هرگاه انبوه جوانانى كه در كتابخانهء مسجد به مطالعه نشسته اند, با شنيدن آواى ملكوتى اذان , به مسجد بشتابند و پس از بجا آوردن نماز, به كار خود ادامه دهند. وجود چنين مراكزى در كنار مساجد وپيوسته به آن , نسل جوان را با مساجد پيوند مى دهد.(1) هر قدر در مساجد جاذبه هاى معنوى و مورد قبول جوانان تقويت شود, آسان تر سريع تر مى توان جوانان را به مساجد كشاند و اين پيوند را استمرار بخشيد.(پـاورقى 1.رحيم نوبهار, سيماى مسجد, ج 2 ص 164

پاسخ : از اين كه با ما مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . مسجد از صدر اسلام تا كنون پايگاه معنوى و اجتماعى مسلمانان بوده است . تاريخ مسجد با تاريخ اسلام گره خورده و اين نهاد مقدس بى درنگ پس از بعثت پيامبراكرم 6عهده دار نقش هاى مهم و گوناگونى در نهضت و انقلاب آن حضرت بوده است . مسجد پايگاهى است كه نقش حساسى در تربيت جوانان دارد.انقلاب اسلامى ايران همانند نهضت صدر اسلام خود گواهى است بر اين مدعا كه مساجد كانونى براى جذب وتربيت جوانان تأثير گذار باشند:1 در بُعد معنوى و اخلاقى : اگر جوانان با مسجد اُنس و پيوند داشته باشند, حالت درونى و معنوى خوب وخوشى براى آنان حاصل مى شود. نماز جماعت تجلّى بخش حالات خوش و معنوى انسان هنگام ارتباط باپروردگار خويش و نقش ارزندهء آن در جهت ايجاد شور و نشاط بيشتر در مسير الى اللّه است .اگر خميرمايهء فكر و عمل جوانان با عبادات خدا در مسجد شكل بگيرد, با انجام عبادت خالصانه در اين مكان مقدس , در اوج تقرب به حق تعالى قرار مى گيرند. اگر جوانان با معنويت و عشق به خدا پرورش يابند, آينده ءدرخشانى را براى خود و جامعه ترسيم خواهند كرد. مسجد كانون مهمى جهت تقويت حيات معنوى و ارتباط با خدادر جان هاى مستعد جوانان است . 2 بُعد اعتقادى و پاسخ به شبهات : دوران جوانى , دوران پرسشگرى و مواجهه با شبهات است . مساجد فعال نقش مهمى در پاسخگويى به شبهات و پرسش هاى جوانان ايفا مى كنند و مساجد به عنوان كانون هاى مهمى جهت پاسخگويى به مسايل و شبهات جوانان مطرح مى باشند كه در ابعاد مختلف مخصوصاً شبهات اعتقادى نقش مهمى ايفا مى كنند; يعنى يكى از نيازهاى مهم نسل جوان را پاسخگو هستند. مسجدى كه امام جماعت فعال و مجموعهء پرتلاشى داشته باشد, مى تواند در اين مسير موفق تر باشد.3 بُعد روابط اجتماعى : دوران جوانى , دوران بااهميتى است كه در اين دوران به سرعت علاقه مند به گسترش روابط با ديگران و حضور در اجتماع است . مسجد كانون مناسبى جهت يافتن دوستان خوب و با ايمان است وشخص , با مشاركت در فعاليت هاى مسجد مى تواند فعاليت اجتماعى سالمى را آغاز كند و عرصهء جديد روابطاجتماعى خود را به شكل خوبى توسعه و گسترش دهد.

پاسخ : روايات اسلامى تمام خواب ها را به يك چشم نگاه نمى كند, بلكه رؤيا را سه قسم مى داند: قسمتى ازخواب ها عبارت از افكار عادى يا اسرار نهانى انسان است كه در خواب گاهى به صورت همان اسرار يا افكار ظاهرمى شود و گاهى به عللى تغيير شكل داده , با صورت ديگرى خودنمايى مى كند.قسم ديگر خواب ها عبارت از افكار ولگرد و آشفته اى است كه به خصوص در مواقع ناخوشى گريبانگيراشخاص مى شود و داراى ارزش علمى و روانى نيست .قسم سوم خواب هايى است كه جنبهء الهامى دارد و گاهى به وسيلهء آن ها حقايق از مجهولى معلوم و آشكارمى شود.()(پـاورقى 1.محمد تقى فلسفى , كودك , ج 1 ص 375و 378رسول گرامى اسلام 6فرمود: 1 بشارتى است از خداوند;2 افكار شيطانى است ;3 افكار عادى يا اسرار نهانى انسان است كه در خواب خودنمايى مى كند>.()(پـاورقى 2.محمد باقر مجلسى , بحارالانوار, ج 58 ص 181بنابراين گرچه بعضى از خواب ها رؤياى صادقه هستند, ليكن مسلّم است انسان نبايد زندگى خود را بر اساس خواب هايى كه صادقه بودنش معلوم نيست , پى ريزى نمايد و يا زندگى را مختل بكند. وظيفهء فرد مؤمن اين است كه در تمام كارها بر خدا توكل نموده و دقيقاً وظايف اسلامى را كه به عهدهء او گذاشته شده , عمل نمايد و يأس و نااميدى را در زندگى راه ندهد. وقتى انسان به تكاليف الهى عمل نمود و در تمام كارها دستورهاى اسلام را كه يكى ازتعاليمش دعا و توسل است , به كار بست , خداوند كمك مى نمايد ومشكلاتش را برطرف مى فرمايد. البته اجابت دعاو توسل شرايطى دارد و گاهى ممكن است تأخير در قبولى دعا و حل مشكل , به نفع انسان باشد, ولى بر خودش معلوم نباشد. اميدواريم خداى قادر متعال مشكل شما را حل فرمايد و زيارت عتبات عاليات را قسمت نمايد, تازيارت در خواب , به زيارت در بيدارى تعبير و مبدل شود.هر سه خواب دليل بر وجود مشكلى است كه داريد. در عين حال همهء آن ها نشان آيندهء خوب است . توسل به حضرت اباالفضل و موسى بن جعفر كه باب الحوايج هستند, يك نوع راهنمايى در خواب است . ان شاءالله مشكل حل خواهد شد.اما آن چه حقيقت دارد, خواب را بايد معبّرى كه علم تعبير خواب را از خدا گرفته , تعبير نمايد.ما چنين فيضى را دريافت نكرده ايم و كسى را هم سراغ نداريم كه مطمئن باشيم , ليكن فكر مى كنيم حرف بيجاهم نزده باشيم .

پاسخ : اين واحد پاسخ گوى سؤالات مذهبى , روانشناسى , تربيتى , سياسى , اجتماعى و غيره مى باشد و تا آن جا كه مقدور باشد, جوابگو خواهد بود. در مورد سؤالات سياسى هم به صورت كلى تا آن جا كه حرمت افراد و نظام اسلامى حفظ شود و بتواند راهگشا باشد, پاسخگو خواهيم بود.

پاسخ : طبق استفتائى كه از دفتر حضرت آية اللّه العظمى فاضل لنكرانى صورت گرفت , در جواب فرمودند:هر فيلم و صدايى كه موجب تهييج شهوت گردد و انسان را از حالت عادى خارج سازد, شرعاً حرام مى باشد.

پاسخ : طبق سؤالى كه از اين از مسئولان و طلا فروشان قم به عمل آمد (تاريخ 17خرداد 1380 هر نخودطلاى 17عيار تقريباً معادل 9370ريال و هر نخود طلاى 18عيار معادل 10200ريال و هر نخود طلاى 22عيارمعادل 12250ريال و هر نخود طلاى 24عيار (شش ساخته نشده ) معادل 13600ريال مى باشد. شايان ذكر است هر 24نخود يك مثقال محاسبه مى گردد. ضمناً قيمت هر مثقال طلاى 18عيار در تاريخ فوق الذّكر بدون احتساب اجرت 245000بوده است . اما قيمت هر نخود نقرهء خالص در همان تاريخ , معادل 2080ريال و هر مثقالى 5000يال بوده است .

پاسخ : طبق استفتاى تلفنى كه از دفتر حضرت آية اللّه العظمى فاضل لنكرانى , صورت گرفت , در جواب فرمودند: ملاك در وجوب كفاره , علم به حائض بودن زن مى باشد, نه ظنّ و گمان . پس اگر به واسطهء گمان يا به واسطه ءفراموشى به حائض بودن زن , نزديكى انجام گيرد, كفاره واجب نمى شود.

پاسخ : دادن پول پيش به عنوان رهن براى اجارهء خانه ء, ظاهراً اشكال شرعى دارد و اگر پولى داده و يا گرفته مى شود, به عنوان قرض الحسنه بايد در نظر گرفته شود. در اين خصوص حضرت آية اللّه العظمى بهجت مى فرمايند:. بنابر فتواى حضرت امام خمينى , به اين پول خمس تعلّق مى گيرد. در نامه هاى بعدى , هرگاه سؤال شرعى داشتيد, مرجع تقليد خويش رابفرماييد تا نظر آن عالِم بزرگوار نوشته شود.

پاسخ : در خصوص دسترسى به اطلاعات جامع دربارهء اختلاف شيعه و سنّى , نياز به مراجعه به كتب نوشته شده در اين خصوص مى باشد كه كتاب هايى را در خاتمه به شما معرفى خواهيم كرد, ولى به طور كلى اختلافات ,مربوط به اصول عقائد و اعتقادات مى باشد. مقدمتاً عرض مى كنيم : .(1)اما در مقابل مكتب و عقيدهء شيعه , مكتب و عقيدهء اهل سنت است كه معتقدند دربارهء امامت و خلافت , نصّى ازكتاب و سنّت وارد نشده و تعيين خليفهء پيامبر6و پيشواى مسلمانان پس از رسول اكرم 6به انتخاب مسلمانان واگذار شده است . شيعه معتقد است امامت امرى انتصابى است كه از ناحيهء خداوند متعال و توسط پيامبر گرامى اسلام 6در روزغدير خم رسماً رقم خورده است . پس يكى از موارد اختلاف اساسى شيعه با اهل سنّت , در مورد امامت مى باشد>.(2)يكى ديگر از موارد اختلاف اساسى بين شيعه و سنّى , عدل الهى است . در اين مسئله نظر شيعه , موافق گروه معتزله , تلقى شده است و مجموعاً در برابر اشاعره , به نام ناميده شده اند. نظر به اهميتى كه اين مسئله در علم كلام و عقايد دارد, از مسائل محورى به شمار آمده و حتى از اصول عقايد و از مشخصات مذهب كلامى شيعه و معتزله محسوب شده است .بايد توجه داشت كه اشاعره , عدل الهى را نفى نمى كنند و چنان نيست كه خدا را ظالم بدانند, در حالى كه آيات صريح و غير قابل تأويل , عدل الهى را اثبات و هرگونه ظلمى را از ساحت مقدّسش نفى مى كند. بحث بر سر اين است كه آيا عقل انسان مى تواند صرف نظر از بيانات شرعى (قرآن و سنّت پيامبر6 ضوابطى را براى أفعال , به خصوص افعال الهى در نظر بگيرد و بر اساس آن ها حكم به لزوم انجام كارى و ترك كار ديگرى بكند؟ مثلاً بگويد: لازم است خدى متعال , مؤمنان را به بهشت و كافران را به دوزخ ببرد, يا اين گونه قضاوت ها تنها بر اساس وحى , صورت مى گيرد و عقل نمى تواند صرف نظر از آن ها قضاوتى داشته باشد؟ نقطهء اصلى اختلاف به نام نامگذارى شده است , كه اشاعره آن را انكار كرده و معتقد شده انددر امور تكوينى آن چه را خدا انجام مى دهد, نيكو است و در امور تشريعى , آن چه را خداى سبحان امر مى كند,خوب است , نه اين كه چون كارى خوب است , خدا آن را انجام مى دهد يا به آن امر مى كند. اما عدليهء معتقدند كه افعال , صرف نظر از انتساب تكوينى و تشريعى آن ها به خداى متعال , متّصف به حسن و قبح مى شود و عقل انسان تاحدودى مى تواند حسن و قبح افعال را درك كند و ساحت الهى را از انجام افعال قبيح , تنزيه و پاك نمايد.البته نه بدان معنا كه به خداى سبحان فرمان بدهد و امر و نهى كند, بلكه بدين معنا كه تناسب كارى را با صفات كماليّهء الهى و عدم تناسب كار ديگرى را با آن ها كشف كند. بر اين اساس صدور كارهاى قبيح را از خداى متعال محال مى داند. بررسى تفصيلى اين مسئله و پاسخ به شبهاتى كه موجب انكار حسن و قبح عقلى از طرف اشاعره شده و سرانجام , ايشان را روياروى عدليّهء قرار داده است , در حوصلهء اين نوشتار نيست . هم چنين ممكن است سخنان معتزله در اين زمينه , نقطه ضعف هايى داشته باشد كه بايد در جاى خودش مورد بررسى قرار گيرد, ولى اصل اعتقادبه حسن و قبح عقلى مورد قبول شيعيان و تأييد كتاب و سنّت و پيشوايان معصوم : مى باشد.در پايان عرض مى كنيم , غير از اين دو اصل (امامت و عدل ) در بقيهء اصول دين بين شيعه و سنّى اختلاف چندانى وجود ندارد.(3)در خاتمه براى اين كه سطح اطلاعات علمى شما در اين خصوص بالاتر رود, كتاب هايى را معرفى مى نماييم : 1 عدل الهى , مرتضى مطهرى .2 آموزش عقائد, محمد تقى مصباح يزدى .3 كلام و عرفان (آشنايى با علوم اسلامى ) شهيد مطهرى .4 فِرَق و مذاهب كلامى , على ربّانى گلپايگانى .5 از آگاهان بپرسيد, دكتر محمّد تيجانى تونسى , ترجمهء سيّد محمد جواد مُهرى .(پـاورقى 1.شهيد مطهرى , آشنايى با علوم اسلام (كلام و عرفان ) ص 18ـ 19(پـاورقى 2.على ربانى گلپايگانى , فرق و مذاهب كلامى , ص 165(پـاورقى 3.استاد مصباح يزدى , آموزش عقايد, ج 1 ص 190ـ 191

پاسخ : برادر محترم ! قبل از هر چيز بايد گفت : براى جواب گرفتن مسائل شرعى , بايد مرجع تقليد خود رامشخّص نماييد تا نظر آن مرجع بزرگوار براى شما ارسال گردد.در توضيح المسائل مراجع آمده است : اگر نداند, احتياطاً بايد از او اجتناب كرد, گرچه لازم نيست .(1)ًالبته جمعى از مراجع تقليد, پيروان اديان ديگر همانند مسيحى و يهودى را نجس مى دانند, ولى بعضى از مراجع تقليد, اهل كتاب همانند مسيحى و يهودى ها را كه داراى كتاب آسمانى هستند, پاك مى دانند.مراجعى كه اهل كتاب (يود, نصارا و زرتشتى ) را پاك مى دانند, عبارتند از: فاضل لنكرانى , شيخ جواد تبريزى ,سيستانى و وحيد خراسانى .(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 84 مسئله 106 با تلخيص .