تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : حادثهء عاشورا دو صفحه دارد: يك صفحهء سياه و تاريك , صفحهء ديگر روشن و نورانى . صفحهء سياه از آن نظر سياه است كه در آن كشتن بى گناه و جوان و شيرخوار, تاختن اسب بريدن بدن هاى بى سر, آب ندادن به انسان , شلاق زدن به زن ها و بچه ها. سوار كردن اسرا بر شتران بى جهاز و در يك كلام ظلم و جنايت مى بينيم . در اين نگاه قهرمان پسر معاويه , پسر زياد, عمر سعد, شمر و... است و مظلوم و ستمديده : حسين 7و يارانش . بااين ديد بايد براى مظلوميّت و ستم هايى كه وارد شد, گريه كرد و محزون شد. صفحهء نورانى از آن نظر نورانى است كه در آن حماسه , افتخار, تجلى انسانيت و حقيقت و حق پرستى مى بينيم .در اين ديد قهرمان , حسين 7است و يارانش , و بدبخت و مغلوب و شكست خورده يزيد است و پسر زياد و پسرسعد و... از اين ديد حسين 7خودش تنها نبود كه يك روز او را كشتند و سر از بدنش جدا ساختند و تمام شد, بلكه حسين يك مكتب است . لذا بايد هميشه يادش را زنده نگه داشت تا مكتبش زنده بماند. بايد هميشه از مردم اشك گرفت و مرد را گرياند, همان طورى كه پيامبر اكرم 7و ائمه اطهار7فرمودند: بايد براى امام اشك گرفت و اشك ريخت , امّا نه مثل اشك در مصيبت يك مظلوم و ستمديده , بلكه در مصيبت يك قهرمان بايد او را به ياد بيارويم و اشك بريزيم تا روح قهرمان در روح ما پيدا شود و احساسات قهرمانى پيداكنيم تا به اندازه اى نسبت به حق و حقيقت غيرت پيدا كنيم و ما هم عدالت خواه شويم و با ظلم و ظالم نبرد كنيم وآزادى خواه شويم و عزّت نفس و شرف انسانيت پيدا كنيم . در يك كلام حسين 7مثل ما يك تن و يك شخص نبودكه روزى كشته شده است و ديگر لازم نباشد از او يادى كنيم , بلكه يك مكتب است كه بايد با ياد او مكتبش را زنده نگه داريم .(1) (پـاورقى 1.مجموعه آثار, ج 17 ص 28..

پاسخ : از مراسمى كه در بعضى از شهرستان ها و بلاد شيعى وجود دارد, قمه زنى است كه گروهى از عزاداران براى اين كه اظهار آمادگى براى خون دادن و سر باختن در راه امام حسين كنند, انجام مى دهند. اين عمل از ديرباز: مورد اختلاف مراجع تقليد و پيروان آن ها مى باشد. عده اى آن را جايز مى دانند و گروه ديگربه خاطر تأثير نامطلوبش بر افكار ديگران و موجب وهن مذهب بودن , آن را جايز نمى دانند. البته وضع زمانى در اين مسئله بى تأثير نيست . امام خمينى 4در اوايل انقلاب در پاسخ سؤالى در اين زمينه فرمود: . حضرت آيةالله فاضل لنكرانى مى فرمايد: انقلاب اسلامى ايران در اكثر نقاط پيدا شده و ايران اسلامى به عنوان ام القراى جهان اسلام شناخته مى شود و اعمال ون رفتار ملّت ايران به عنوان الگوى اسلام مطرح است , لازم است در رابطه با مسايل سوگوارى امام حسين 7به گونه اى عمل شود كه موجب گرايش بيش تر به آن حضرت و هدف مقدس وى گردد. در اين اوضاع مسئلهء قمه زنى نه تنها چنين نقشى ندارد, بلكه به علت نداشتن هيچ گونه توجيه قابل فهم مخالفان ثمره اى جز نتيجهء سوء نخواهد داشت . لذا لازم است علاقه مندان به امام حسين 7از اين گونه اعمال خوددارى كنند.(1) آيةالله مكارم در پاسخ اين مسئله چنين فرمود: (2). رهبر فرزانهء انقلاب , حضرت آية الله خامنه اى در ديدار جمعى از روحانيون در آستانهء ايّام عاشوراى سال 1373در ضمن بيانات مبسوطى در خرافه زدايى از عزادارى سيدالشهدا فرمود: . و در پاسخ به نامهء امام جمعهء اردبيل نوشتند: (3)آن چه از مطالب فوق نتيجه مى گيريم , عبارت است از: 1ـ قمه زدن امروز چون موجب وهن به مذهب است , حرام است و ممنوع . 2ـ اگر هدف آن عده اى كه قمه مى زنند, اين باشد كه مى خواهند آمادگى خود را براى خون دادن در راه اسلام اعلان كنند, بهتر است به جاى اين كار به يكى از مراكز انتقال خون يا درمانگاه ها مراجعه كرده و خون خود را براى نجات جان بيماران هديه نمايند. گفتنى است : وقتى اصل قمه زدن حرام باشد, قهراً جزء عزادارى نيست و كار درستى نخواهد بود. روشن است وقتى قمه زدن حرام باشد, ديگر فرق نمى كند به قصد قربت انجام بگيرد يا خودنمايى . ضمناً پاسخ سؤالات 15و 48روشن شده است . (پـاورقى 1.جامع المسائل , ج 1 ص 622 (پـاورقى 2.استفتاآت جديد, ج 1 ص 55 (پـاورقى 3.جزوهء , مجموعه سخنان و استفتاآت و جواب هاى مقام معظم رهبرى كه در سال 1415از سوى دفتر تبليغات منتشر شده است .

پاسخ : وقتى دانستيم امام 7كسى است كه عالم ترين و متقى ترين و مؤمن ترين مردم عصر خويش است وداراى عصمت مى باشد و هيچ گونه اشتباهى نكرده است و معصيتى مرتكب نمى شود, بايد به آن چه انجام داده اند,تسليم محض باشيم و بدون چون و چرا قبول كنيم , زيرا در روايت معتبر آمده است : خداوند متعال صحيفه اى براى پيامبر7از آسمان فرستاد كه در آن دوازده مهر بود. هر امامى مهر خود را باز مى كرد و به آن چه در آن نوشته بود,عملى مى كرد.(1) ثانياً: بعد از شهادت حضرت على 7و انجام مراسم غسل و كفن و دفن , امام مجتبى 7روى منبر رفتند بعد ازحمد و ثناى الهى و درود و صلوات بر جدّ بزرگوار خود حضرت خاتم الأنبيا و تمجيد و تعريف از پدر مظلومش ومعرفى خود و خاندان رسالت , اعلان بيعت كردند و مردم هم با او بيعت نمودند. از فرداى آن روز عمال و حكّام خودرا در ولايات منصوب كردند. جاسوسى را كه از طرف معاويه وارد كوفه شده بود, دستگير كرده و گردن زدند و به ابن عباس (حاكم بصره )نوشته : جاسوس ديگرى را كه از طرف معاويه وارد بصره شده , بگير و گردن بزن . به دنبال آن نامه اى با لحن تند به معاويه نوشتند كه : جاسوسى مى فرستى و مكر و حيله ها مى كنى ؟! از قرار معلوم گويا قصد جنگ دارى ! اگر چنين است , من آماده ام . معاويه , جواب نامه را نوشت و براى حضرت فرستاد. مكاتبه بين حضرت و معاويه ادامه داشت تا به حضرت خبر دادند معاويه لشگر فراوانى تجهيز نموده و به جانب عراق گسيل داشته است . از طرفى با منافقان و خارجيان كه داخل لشكر حضرت امام حسن بودند و از ترس حضرت على 7اظهارمخالفت نداشتند, به وسيله جاسوسان خود تماس گرفت كه : اگر حسن بن على 7را بكشيد, به هر كدام دويست هزار درهم خواهم داد و يكى از دخترانم را به ازدواج قاتل درخواهم آورد. امام مجتبى 7پس از اطلاع , بالاى منبر رفتند و مردم را براى مقابله با معاويه ترغيب كردند. ابتدا با سردى مواجه شدند, ولى بالأخره گروه زيادى را جمع كردند و از كوفه بيرون رفتند و در تخليه پس از تقسيم و گروه بندى لشكر, عده اى را براى مقابله با لشكر معاويه فرستادند, امّا طولى نكشيد كه خبر آوردند فلان فرمانده و فلانى به معاويه پيوسته و شيرازهء لشكر متزلزل شده است . حتى به حضرت خبر دادند گروهى از فرماندهان به معاويه پيام دادند: در صورت تمايل , حسن بن على را دست بسته تحويل شما خواهيم كرد. اين جا بود كه حضرت احساس كردند جان خودش و پيروانش در خطر جدى قرارگرفته است . مهم ّتر از همه به خاطر چهرهء كاذبى كه معاويه بين مردم پيدا كرده بود, اگر امام 7و يارانش شهيد بشوند,خونشان هدر رفته و چندان اثرى نخواهد داشت . اين بود كه امام 7از راه ناچارى , دندان بر جگر گذاشت و براى حفظ اسلام و حفظ شيعيان و نشان دادن چهره ءواقعى معاويه , با او سازش نموده و ترك همه كردند, چنان كه در جنگ تحميلى ايران و عراق , امام 4مجبور شدند باصدام ترك مخاصمه كرده و كاسهء زهر را سر بكشند. ثالثاً: امام 7با معاويه , صلح به معناى واقعى كلمه نكردند, بلكه اگر اسمش را آتش بس و ترك مخاصمه بگذاريم , بسيار به جا است . به علاوه در صلح نامه موادّى گنجانده شده بود كه از جمله اين بود كه معاويه متعرض امام 7نگردد و به كتاب وسنّت رسول خدا7و سيرهء خلفاى شايسته عمل كند و بعد از خود احدى را براى خلافت تعيين ننمايد و شيعيان على 7در شام و حجاز و عراق و يمن از شر او ايمن باشند. نيز حضرت اميرمؤمنان را در نماز و منابر سب نكنند و...روشن است عمل به اين ها سراسر به ضرر معاويه تمام خواهد شد و از طرفى نمى تواند به آن عمل نكند, چون چهره ءواقعيش بين مردم آشكار خواهد شد مردم مى فهمند كه معاويه پاى بند هيچ اصلى از اصول اسلامى نيست . رابعاً: موقعيت زمان امام مجتبى و حضرت سيدالشهدا7از زمين تا آسمان تفاوت داشت , چون معاويه قابل مقايسه با يزيد پسرش نبود, زيرا: اولاً: معاويه , پيامبر7را درك كرده و از صحابى به شمار مى آمد, برخلاف يزيد;ثانياً: عنوان كاتب الوحى را داشت . مى گويند: يكى از نويسندگان وحى آسمانى معاويه بود;ثالثاً: به عنوان دايى مؤمنان معروف بود, چون برادر خاتم رسول خدا7است ; مهم تر از همه با اين كه فاسد و فاسق بود و رسول خدا7و شريعتش را قبول نداشت , امّا مى دانست اگر بخواهدحكومتش دوام داشته باشد, بايد شئون اسلامى را رعايت كند. در اين امر به حدّى متظاهر بود كه بسيارى از مردم حتّى برخى از زهاد لشكر امام على 7مردد مى شوند كه آيا حق با على است يا معاويه !خامساً: سال ها بود از طرف خلفاى ثلاث بر مردم شامات حكم رانى مى كرد و گروهى را با پول و ثروت , عده اى را با دادن پست و مقام و برخى را از طريق رعب و تهديد و بالاخره دستهء چهارم را با تزوير و تظاهر به اسلام وّّرياست ساكت كرده بود. كسى حرف نمى زد يا حق حرف زدن را نداشت . معاويه به گونه اى بر اوضاع مسلّط بود كه مى توانست هر كسى را بخواهد, بكشد و آب از آب تكان نخورد. به همين خاطر, امام حسين 7بعد از امام مجتبى 7ده سال با معاويه زندگى كرد, كه جز انتقاد از طريق نامه و صحبت كارى نكرد. امّا يزيد از هر جهت با معاويه فرق داشت . امام 7از فرصت بهترين استفاده را كرد و با شهادت خود, دودمان بنى اميه را برباد داد. (پـاورقى 1.محدّث قمى , منتهى الأمال , ج 1 ص 163

پاسخ : علامت به معناى نشانه است و از ابزار و وسايل عزادارى حضرت امام حسين 7است . اين ابزار نام علم و علامت خاصى است كه هر هيأت و دسته اى براى خود دارد كه آن را از دسته هاى ديگرمتمايز مى سازد. از شعارهاى عزاداران عرب هاى عراقى است : (1) از اين نوع شعارها فهميده مى شود هيأت ها با حمل علامت و علم مى خواهند بگويند: ما نمى گذاريم پرچم خونين كربلا كه بر دستان حضرت ابى الفضل العباس بوده , به زمين بيفتد و پايمال گردد. ]گرچه سردار علم , در خون نشست دست هايت روى رايت مانده است (2)(پـاورقى 1.جواد محدثى , فرهنگ عاشورا, ص 319ـ 321 (پـاورقى 2.عزيزاللّه زيادى .

پاسخ : آن طورى كه مورّخان نوشته اند: كاروان امام حسين 7روز دوم محرّم سال 61هجرى وارد كربلا شدوارد و زدند. بعد از آن سپاه كوفيان به تدريج وارد شد و روز نهم (تاسوعا) كاروان امام 7را محاصره كامل كرده وروز دهم روز (عاشورا) آن بزرگوار و يارانش را به شهادت رساندند. بنابراين چون اصل گرفتارى حضرت از دههء اول محرم آغاز شده است پيروان حضرت از اوّل محرم عزادارى مى كنند.(1) (پـاورقى 1.جواد محدثى , فرهنگ عاشورا, براداشت از ص 46

پاسخ : عروسى حضرت قاسم با يكى از دختران امام حسين 7صد در صد دروغ و جعلى است و سند قطعى ندارد. محدث بزرگ حاجى نورى , استاد محدث قمى مى گويد: ملا حسين كاشفى اولين كسى است كه اين قصه را دركتاب خود به نام نوشته است . اصل قضيه صد در صد دروغ است .(1)(پـاورقى 1.شهيد مطهرى , مجموعه آثار, ج 17 ص 77

پاسخ : متأسفانه بايد با كمال شرمندگى به اين واقعيت تلخ اعتراف كنيم كه عزادارى و تبليغات ما درباره ءنهضت اباعبدالله 7خيلى كم است . تازه در اين مدت كم اهداف واقعى قيام اباعبدالله 7بيان نمى شود و درسى كه حسين 7به انسان ها آموخت , به مردم تدريس نمى شود. وظيفه اين است كه : 1ـ از روحانيون با سواد و متديّن در اين گونه مجالس استفاده شود و از آن ها خواسته شودكه از علل قيام اباعبدالله 7سخن بگويند. بدبختانه امروزه در برخى از مجالس , تنها به دعوت مدّاحان و شنيد مصيبت حسين 7واهل بيتش بسنده مى شود. 2ـ بانيان متعددّى پيدا شوند كه هر كدام يك دهه , مجلس عزادارى برپا كنند, چنان كه در برخى شهرها مثل تهران , قم , مشهد و اصفهان مرسوم است . 3ـ در صورت عدم امكان تشكيل جلسات عزادارى , حداقل كتاب هاى مربوطه (مقتل هاى صحيح ) را مطالعه كرده و از اين طريق با واقعيت هاى قيام عاشورا آشنا شوند. 4ـ چنان چه از اين طريق ممكن نباشد, وظيفه اين است كه با مراكزى مثل واحد پاسخ به سؤالات دفتر تبليغات اسلامى قم مكاتبه نموده و شبهات خود را با آن درميان بگذاريد و پاسخ هاى خود را دريافت دارند.

پاسخ : امام 7غير از امر به معروف و نهى از منكر اهداف ديگرى نيز داشتند, همان طورى كه در پاسخ سؤال نوشتيم , مثل : افشاى ماهيت امويان , زنده كردن اسلام , احياى سنت نبوى و سيرهء علوى , اصلاح جامعه , نابودى سلطه استبدادى دودمان بنى اميه , حاكم ساختن حق , تأمين قسط و عدل اجتماعى , از بين بردن بدعت ها و كج روى ها,تأسيس يك مكتب عالى تربيتى و...

پاسخ : امام حسين 7 در زمانى قرار گرفته بود كه بدعت هاى زيادى در اسلام به وجود آمده بود, كه مى دانست اگر قيام نكند, چيزى از اسلام باقى نخواهد ماند. چنان كه خود فرمود: وقتى زمام دار حكومت اسلامى افرادى مثل يزيد شوند, بايد فاتحهء آن را خواند. از طرفى مى دانست كه جد بزرگوارش فرمود ظاهر, بر عهدهء عالمان است كه حقايق را بگويند, و اگر كتمان كنند, لعنت خدا بر آنان باد>(1). بر اين اساس بايد قيام مى كرد, هر چند با ياران اندكى . (پـاورقى 1.اصول كافى , ج 1 ص 54

پاسخ : يكى از اهداف مهمّ حضرت اباعبدالله 7اين بود كه مقررات و قوانين اسلامى از جمله نماز را زنده كرده و اقامه نمايند. در زيارت مى خوانيم : .(1) بى توجهى و كم اهميتى مردم به نماز و... عوامل مختلف و گوناگونى دارد, از جمله : 1ـ تحريف اهداف قيام حضرت اباعبدالله 7استاد شهيد مهطرى مى گويد: شهادت حضرت اباعبدالله 7سه مرحله دارد: الف ) شهادت تن به دست يزيديان ; ب ) شهادت شهرت و نام نيك به دست افراد ديگر, به خصوص متوكل عباسى ; ج ) شهادت هدف به دست روضه خوان ها و منبرى ها مرحله سوّم : بزرگ ترين مرحلهء شهادت است و بيان حضرت زينت 3كه به يزيد فرمود: شامل مراحلى سه گانهء شهادت مى شود. منبرى هاى جاهلى يا مغرض بين مردم ترويج كردند كه امام براى محو گناهان ما شهيد شد. اگر نمام نخوانديد, روزه نگرفتيد,حج نرفتيد و هر گناهى مرتكب شديد, ناراحت نباشيد با يك قطهره اشك ريختن براى امام حسين 7همه چيزدرست مى شود. به شخصى گفتند: چرا نماز نمى خوانى , روزه نمى گيرى و مشروب مى خورى ؟ گفت : مگر شب هاى جمعه در هيأت سينه زنى سه ضربه مرا نديده اى ؟!(2)2ـ عدم شناخت روحى حقيق نماز و آثار آن نمى دانند كه در روايات آمده است : نماز ستون , خيمهء دين است . اگر مورد پذيرش حق قرار بگيرد, ساير اعمال قبول خواهند شد و اگر مردود شد, اعمال ديگر نيز رد خواهند شد. و در روايت ديگر آمده است : نماز وسيلهء تقرّب هر انسان متقى (3) به خداوند متعال است3ـ عمل منافى پدران و مادران و مربيان با نماز;وقتى جوانان مى بينند اوليايشان نماز مى خوانند, ولى بداخلاقند, از نماز و عبادات دلزده مى شوند. (پـاورقى 1.مفاتيح الجنان , زيارت امام 7در شب هاى عيد فطر و قربان . (پـاورقى 2.مجموعه آثار, ج 17 ص 587 (پـاورقى 3.احسان بخش , آثارالصادقين .