تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : اولاً: معلوم نيست اولين خلق خدا، حضرت آدم (ع) باشد؛ زمين و آسمان‏ها را خداى سبحان به وجود آوردو زمين را براى انسان آماده فرمود. به نظر مى‏رسد قبل از حضرت آدم، خداى سبحان موجودات ديگرى را خلق فرموده بودثانياً: اين كه حضرت آدم(ع) چطور وحى الهى را به مردم مى‏رساند، بايد گفت: وحى الهى داراى اقسام مختلف است؛ گاهى از طريق خواب و گاهى از طريق فرشته و حضرت جبرئيل امين و گاهى به روش‏هاى ديگر مثل سخن گفتن با پيامبر(ص) از پس پرده، چنان كه خداوند از وراى درخت باموسى (ع) سخن گفت.(1)ابوذر غفارى مى‏گويد: "از رسول خدا(ص) پرسيدم: نخستين پيامبر الهى كه بود؟ پيامبر (ص) فرمود: آدم(ع) گفتم: او پيغمبر مرسل بود؟ فرمود: آرى، خداوند وى را به يد قدرت خويش آفريد و از روح خود در او بدميد و سپس وى را جامع الابعاد ساخت و در آغاز امر با وى سخن گفت و او سريانى زبان بود".(2)البته ممكن هست احاديث و سخنان ديگرى در اين خصوص وجود داشته باشد كه از ذكر آن‏ها خوددارى مى‏كنيم.

پاسخ : بالا بردن روحيه معنوى در صورتى ميسر است كه موانع و مقتضيات برطرف شود، بايد زمينه‏هاى اُفت معنوى را بشناسيد، عواملى كه باعث اُفت معنوى مى‏شود: 1 - گناه و معصيت، مخصوصاً غيبت كردن. 2 - تشتّت افكار. 3 - غفلت و دورى از خدا. 4 - توجه بيش از اندازه به مظاهر و جلوه‏هاى دنيا يا حرف زدن و سخن گفتن در اين زمينه. 5 - دوستان و همكارانى كه دچار غفلت و دورى از خدا هستند و با انسان مأنوس اند و بيش از اندازه حرف مى‏زنند. 6 - هجوم افكار مختلف و خوف و هراس از آينده. اين‏ها مواردى هستند كه مى‏توانند هر كدام سهمى در دورى معنوى انسان داشته باشند. براى بالا بردن روحيه معنوى بايد اين موانع را بر طرف كنيد، به اضافه اين كه مثلاً نمازهايتان را با توجه بيش‏ترى بخوانيد و ركوع و سجود را طولانى‏تر كنيد. به معانى نماز توجه كنيد. قبل و بعد از نماز مناجات داشته باشيد. در هر صبح و شام چند آيه از قرآن را تلاوت كنيد. در كوچه و خيابان وقار و سنگينى و حجاب خود را حفظ كنيد. سعنى كنيد حقوق دانش‏آموزان را محترم بشماريد. اخلاق خوش و رضايت بخشى از خود ارائه دهيد، به طورى كه كسى از معلمان و دانش‏آموزان از شما به ناحق ناراضى نباشد. در پايان درصدد باشيد اگر مورد مناسبى براى ازدواج به شما مراجعه كرد، از آن سر باز نزنيد كه رضايت خدا در آن است.

پاسخ : خواهر محترم! از اين كه با اين واحد مكاتبه كرده‏ايد، متشكر و ممنونيم. انشاء اللَّه در نامه‏هاى بعدى اشكالات و سؤالات خود و دانش‏آموزان را براى اين واحد ارسال كنيد. در مورد مسئله خمس بايد بگوييم: كسى كه مشغول به شغلى مى‏شود، از اولين حقوقى كه دريافت مى‏كند، خود به خود سال خمسى او شروع مى‏شود و تا سال آينده در همان تاريخ، سال خمسى تان پايان مى‏يابد. در اين مدّت يك سال كه حقوق مى‏گرفته و طبيعتاً خرج مى‏كرده‏ايد، اگر تا پايان سال خمسى مقدارى از حقوق اضافه آمد، بايد 15 آن را به عنوان خمس به مرجع تقليد يا نماينده او پرداخت كنيد، مثلاً اگر در پايان سال 1000 تومان اضافه آورديد، بايد 200 تومان به عنوان خمس پرداخت نماييد. حال كه مدت چند سال است حقوق مى‏گرفته‏ايد و خمسى پرداخت نكرده‏ايد، از دو حال خارج نيست يا مى‏دانيد كه در پايان هر سال خمسى مقدارى از حقوق اضافه آمده، يا مى‏دانيد كه در پايان هر سال چيزى از حقوق اضافه نيامده است: اگر صورت دوم باشد، مشكلى نيست ولى اگر صورت اول باشد. و يا احتمال مى‏دهيد هر سال چيزى از حقوق اضافه آمده است، بايد از اموالتان ليست بردارى كنيد و با نماينده مرجع تقليدتان مصالحه كنيد. مى‏توانيد ليست قيمت اموالتان را در نامه بعدى براى ما ارسال كنيد تا شما را توجيه كنيم.

پاسخ : يعنى ورود به اين محدوده و ارتكاب اين عمل، ممنوع و حرام است. علما و مراجع معظّم تقليد عملى را كه جايز نباشد، حرام مى‏دانند، به طورى كه انسان حق وارد شدن به آن محدوده را ندارد.

پاسخ : يكى از ويژگى‏هاى جامعه ضابطه‏پذير و عدالت گرا برگزارى انتخابات سالم است، كه با مشاركت سياسى مردم به وجود مى‏آيد. انتخابات رئيس جمهورى يكى از مهم‏ترين انتخابات هر جامعه است كه بايد براساس معيارها و راهكارهاى مطمئن شكل گيرد؛ زيرا رئيس جمهورى دراكثر جوامع اولين مقام كشور است و در ساختار جامعه ايران، نيز رئيس جمهورى بعد از مقام رهبرى دومين مقام است كه بيانگر اهميت آن است.براى شناخت كانديداها منابع و راه كارهاى متعددى - با توجه به ساختار جوامع - وجود دارد كه به برخى از آن‏ها اشاره مى‏شود :1 - بهره‏گيرى از خرد و عقل.يكى از راه كارهاى مهم شناخت كانديداها بهره‏گيرى از عقل است. در هر جامعه‏اى كه انسان زندگى مى‏كند، معمولاً شناخت از جامعه خود و افراد آن داشته و مى‏توان تشخيص دهد كه شايسته‏ترين و صالح‏ترين فرد براى رياست جمهورى و يا مقام‏هاى ديگركيست؟ در حوزه فرهنگ اسلام از خرد و عقل به عنوان پيامبر باطنى ياد شده و همه مردم به خردورزى فراخوانده شده‏اند، كه يكى از مصاديق مهم عقل گرايى انديشه نمودن در گزينش رياست جمهورى... است. در جوّ و فضاى تنش زاى انتخابات و تبليغات گسترده كانديداها، بايسته است كه از خرد بهره گرفته و بهترين را انتخاب نمود.2 - رايزنى. يكى از منابع مهم شناخت و گزينش كانديداهاى شايسته، بهره‏گيرى از تجربه و انديشه صاحبان انديشه است. مشورت با خبرگان و كارشناسان سياسى و خبرگان دينمدار و حق گرا، راهكار مورد اطمينان براى كانديداها هستند. البته رايزنى بايد با افراد صورت گير دكه آنان خود جناح گرا و طرفداران كانديداها نباشند، زيرا افراد جناح گرا معمولاً از افرادى حمايت مى‏كنند كه از جناح خود آنان هستند و لو اين كه آنان صلاحيت كانديداتورى ندارند. البته مى‏توان با آن عده از افراد جناح گرا، مشورت كرد، كه دين مدار، واقع گرا، و حق مدار باشند كه مصالح عمومى را بر مصالح فردى و گروهى ترجيح دهند.3 - بهره‏گيرى از قانون اساسى. يكى از منابع مهم شناخت كاندايداها توجه به قانون اساسى است؛ زيرا قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران، برخى از ويژگى‏ها و معيارها را براى كانديداها بيان كرده‏اند كه با در نظرگرفتن آن‏ها مى‏توان بهترين‏ها و شايسته‏ترين‏ها را به عنوان رئيس جمهور و يا نماينده مجلس انتخاب نمود. در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران درباره رئيس جمهورى آمده است: رئيس جمهور بايد از ميان رجال مذهبى و سياسى كه واجد شرايط زير باشد انتخاب گردد: ايرانى الاصل، تابع ايران، مدير و مدبّر، داراى حسن سابقه و امانت و تقوا، مؤمن و معتقد به مبانى جمهورى ا سلامى ايران و مذهب رسمى كشور".(1)4 - بهره‏گيرى از نهادهاى قانونى.در هر جامعه‏اى براى تأييد كانديداها نهاداى قانونى وجود دارد كه شرايط و ويژگى‏هايى را براى رئيس جمهور... مدنظر قرار مى‏دهند و هرگاه كاندايداها صلاحيت داشته باشد نهادها آنان را تأييد كرده و به مردم معرفى مى‏كنند و مردم مى‏توانند با توجه به تأييد آن نهادها كانديداهاى خويش را گزينش كنند كه در ايران، شوراى نگهبان يكى از نهادهاى قانونى است.5 - شعارها و عملكرد كانديداها.معمولاً كانديداها شعارهايى را مطرح مى‏كنند كه نشانگر اهداف آنان است. هرگاه شعارهايآنان با نيازها، معيارها و ارزش‏هاى جامعه اسلامى همخوانى داشته باشد مى‏توان آن‏ها را به عنوان رئيس جمهور، نماينده مجلس... گزينش نمود. البته برخى از كانديداها ممكن است بهترين شعارها را مطرح كنند؛ ولى به آن عمل نكرده و خود به آن شعارها پايبند نباشند؛ از اين رو بهره‏گيرى از شعارها صددرصد نمى‏توان راه كار موثق براى شناخت كانديداها باشد؛ ولى يكى از راه‏هاى شناخت كانديداها به حساب مى‏آيد.عملكرد كانديداها نيز يكى از منابع موثق شناخت آنان است. البته عملكرد آن عده از كانديداها مى‏تواند منبع شناخت باشد كه كانديداها سابقه مسئوليت مهم داشته و در انجام مسئوليت خود موفقى باشند.6 - رسانه‏هاى گروهى.رسانه‏هاى گروهى، مانند مطبوعات، صدا و سيما... يكى از منابع موثق شناخت كانديداها هستند. اطلاع رسانى صحيح و دقيق رسانه‏هاى گروهى، بدون گرايش به جناح‏ها و كانديداها، نقش بنيادى درمعرفى و شناخت مردم از كانديداها دارند. متأسفانه برخى از رسان‏ها به خاطر جناح گرايى فضاى جامعه را غبارآلود نمودن و مردم را در گزينش كانديداهاى مورد نظر دچار مشكل مى‏كنند؛ از اين رو مردم بايد به آن دسته از رسانه‏ها اعتماد كنند كه جناح گرا نباشند.پى‏نوشت‏ها: 1 - قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران، فصل نهم، اصل 119.

پاسخ : موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك مانع ندارد و تشخيص آن با عرف مى‏باشد.(1) در اين مورد فرقى بين نوارهاى مجاز و غير مجاز نيست، هر چيزى كه رقص آور و مناسب بامجالس لهو و لعب باشد حرام است و تشخيص اين موضوع با شما است.پى‏نوشت‏ها:1 - استفتائات، ج‏2، ص 11، سؤال‏31.

پاسخ : به فتواى امام خمينى (ره) موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك مانع ندارد و تشخيص با عرف است.(1)موسيقى مطرب، آن است كه خلاف شرع مقدس اسلام و متناسب با مجالس لهو و لعب باشد و يا اين كه مضمون آن باطل باشد و انسان را از حالت عادى خارج سازد. اين موسيقى غير مجاز و حرام است.پى‏نوشت‏ها:1 - استفتائات، ج‏2، ص 11 - 18، سؤال‏31.

پاسخ : اگر زن نامحرمى را انسان بشناسد، در صورتى كه آن زن متهتّك (گستاخ) نباشد، نبايد به عكس او نگاه كند.(1)اين فتواى حضرت امام مى‏باشد كه مراجع تقليد ديگر نيز تقريباً شبيه به همين فتوا را دارند كه از نگاه به عكس زنى كه انسان او را بشناسد و آن زن از زن‏هاى مبتذل و مقيّد به حفظ حجاب شرعى است، بايد پرهيز كند و نبايد نگاه كرد.(2)نبايد خانم‏ها عكس‏هاى اين چنينين را در اختيار نامحرمان بگذارند.پى‏نوشت‏ها:1 - توضيح المسائل، ج‏1، ص 419، مسئله 2439.2 - همان، ص 420.

پاسخ : در اين جا مسئله دو حالت پيدا مى‏كند: اين انحراف عمدى است يا از روى عمد باشد، چون آن فرد رو به قبله است، نماز او فراداى مى‏شود و يا اين كه وقتى انسان متوجه انحراف شد، نماز خود را فراداى مى‏كند و بقيه نماز را تكميل مى‏كند. اين در صورتى است كه انسان در صفى قرر دارد كه با امام جماعت فاصله دارد، ولى اگر انسان در جايى قرار دارد كه نماز او متصل به نماز امام جماعت باشد، نماز خود را با امام جماعت تمام مى‏كند و نيازى به فراداى كردن نماز نمى‏باشد.اگر انحراف از روى جهل باشد، چون خيلى زياد نيست، نماز جماعت انسان درست مى‏باشد و نيازى به فرادى كردن نيت نمى‏باشد. لذا در توضيح‏المسائل مراجع در احكام قبله مى‏فرمايند: خانه كعبه كه در مكه معظّمه مى‏باشد، قبله است و بايد رو به روى آن نماز خواند ولى كسى كه دور است، اگر طورى بايستد كه بگويند رو به قبله نماز مى‏خواند، كافى است. هم چنين است كارهاى ديگرى كه مانند سر بريدن حيوانات، بايد رو به قبله انجام گيرد. آيةالله العظمى بهجت اضافه مى‏فرمايد:... همين قدر كه گمان كند رو به روى قبله است و گمان او عقلايى باشد، كافى است، اگر چه در صورت امكان، احتياط و مستحب در تحصيل علم يا اطمينان به قبله است. هم چنين اگر بتواند گمان قوى‏ترى پيدا كند، در صورتى كه مشكل نباشد، احتياط مستحب درتحصيل آن است.(1)پى‏نوشت‏ها:1 - توضيح‏المسائل مراجع، ج‏1، ص 452 و 453.

پاسخ : نماز خواندن در اين مسجد اشكال ندارد و خداى سبحان ثواب نماز أهل مسجد را براى شما مقرر خواهد فرمود. خيلى در اين مسائل وسواس به خرج ندهيد و بگوييد ان شاء الله نيت سازندگان براى خدا بوده است، تا حرمت و قداست مساجد حفظ شود. با اين كار اتحاد و همدلى بين مسلمانان بيش‏تر خواهد شد.