تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : اگر مسافر نمازش را نخواند و قبل از غروب يا قبل از پايان وقت نماز مغرب و عشا به وطن مراجعت كرد، بايد نمازش را چهار ركعتى بخواند. اگر درمسافرت نمازش را حتى شكسته خواند، لزومى ندارد در وطن تكرار نمايد.(1)پى‏نوشت‏ها:1 - توضيح‏المسائل، مراجع، ج‏1، ص 734 و 757.

پاسخ : همان طور كه خودتان مرقوم فرموديد تمامى روحانيان بزرگوارى كه در اين كسوت به سر مى‏برند، قابل اعتماد و اطمينان مى‏باشند، حالا چه روحانى معمولى و امام جماعت محلى باشد و چه مرجع تقليد باشد، منتها درجه فضل و كمال و دانش علما و روحانيان كم و زياد دارد. ممكن است روحانى نماهايى باشند كه ناشناخته باشند و سرشناس در ميان اهل محل يا شهر نباشند. اگر انسان به چنين اشخاصى برخورد كند كه حركات و اعمال خلاف شئون و زى طلبگى دارند، بايد در مورد آن‏ها تحقيق و تفحص كند و يا اگر واقعاً آن شخص روحانى نبود، ولى لباس روحانى به تن داشت و با اعمال خودش مى‏خواست آبروى روحانيان را خدشه دار نمايد، بايد به مراكز مربوطه مثل دفتر امام جمعه اطلاع دهيد تا اين افراد در جامعه نفوذ نكنند و عزت و اقتدار روحانيت در ميان مردم و براى تبليغ دين الهى باقى بماند. موفق و سعادتمند گرديد.

پاسخ : مسافرى كه نمازش را درمسافرت يا در حين بازگشت نخوانده است، وقتى به وطنش رسيد، بايد نمازش را كامل (چهار ركعتى) بخواند.(2)پى‏نوشت‏ها:1 - توضيح‏المسائل مراجع، ج‏1، ص 757.

پاسخ : همه روحانيون، طلبه هستند، زيرا طلبه به معناى دانشجويان علم مى‏باشد كه از روز اول تحصيلشان تا آخر عمر به عنوان طالب علم محسوب مى‏شوند، منتهى وقتى طلبه از علم و متنانت و درخور شأن شغل خود برخوردار مى‏شوند، از القاب محترمانه‏اى همانند حجةالاسلام و حجةالاسلام و المسلمين بهره‏مند مى‏شوند. اگر روحانى بزرگوار به درجه اجتهاد رسيده باشند، از لقب آيةالله و اگر به مقام مرجعيت رسيده باشد، از لقب آيةالله العظمى برخوردار مى‏شوند. اعمال و رفتار و اخلاق آن‏ها بيانگر اين القاب مى‏باشد.

پاسخ : قريب به اتفاق مراجع معظم تقليد، چه كسانى كه زنده‏اند و يا مرحوم شده‏اند، فتوا مى‏دهند كه مى‏توان ذكرهاى مستحبى را در نماز به هر زبانى غير از عربى خواند، اما ذكرهاى واجب مخصوص هر جزء يا ركن نماز بايد به عربى خوانده شوند. البته هر مكلفى بايد براساس فتواى مرجع تقليد خود عمل كند.(1)پى‏نوشت‏ها:1 - سيد محمد كاظم يزدى، شرح العروة الوثقى، ج‏1، بحث‏هاى ركوع و سجود و قنوت، ص 622 - 627.

پاسخ : اين سؤال مبهم مى‏باشد؛ زيرا وجود مبارك آقا امام زمان(ع) قابل احساس نيست، بلكه وجود مباركى است كه همانند آفتاب پشت ابر مى‏باشد كه در زمان غيبت كبرا، از روشنايى وجود او استفاده مى‏كنيم.

پاسخ : اولاً: به نظر مى‏رسد اين سؤال، درست نباشد كه يك بهشت را براى خداى سبحان و بهشت ديگرى را براى مردم فرض كنيم؛ زيرا هر آن چه در آسمان‏ها و زمين هست، مالك حقيقى و خالق حقيقى آن‏ها خداى سبحان مى‏باشد، چرا كه قرآن شريف مى‏فرمايد: "و لله ما فى السموات و ما فى الارض و كان الله بكل شيى‏ء محيطاً؛(1) و "لله ما فى السموات و الارض ان الله هو الغنى الحميد".(2)آيات ديگرى حاكى از اين است كه هر آن چه در آسمان‏ها و زمين هست، در اختيار خداى سبحان است و خدا احاطه برآن‏ها دارد و غنى از آن‏ها است.پى‏نوشت‏ها:1 - نساء (4) آيه 126. 2 - لقمان(31) آيه 26.

پاسخ : نمازهاى واجب شش تا است: 1 - نماز يوميه. 2 - نماز آيات.3 - نماز ميت.4 - نماز طواف خانه خدا.5 - نماز قضاى پدر كه بر پسر بزرگتر واجب است.6 - نمازى كه به واسطه اجاره و نذر و قسم وعده واجب مى‏شود.(1)پى‏نوشت‏ها:1 - توضيح‏المسائل مراجع، ج‏1، ص 421، احكام نماز.

پاسخ : بيش‏تر محققان علوم قرآنى قائلند كه نزول قرآن هم به صورت تدريجى و هم به صورت يكباره و دفعى انجام گرفته است، اما اين كه نزول دفعى قرآن به چه صورت و آيا در شب انجام گرفته و يا در روز، عالمان و مفسران قرآن به آيات زير استدلال كردند:الف) "انا انزلناه فى ليلة القدر؛ ما قرآن را در شب قدرنازل كرديم".(2)ب) "انا انزلناه فى ليلة مباركة انا كنا مندرين؛ ما آن را در شبى خجسته نازل كرديم و بى گمان ما هشدار دهنده‏ايم".(3)ج) "شهر رمضان الذى انزل فيه القرآن هدى للناس و بينات من الهدى و الفرقان؛ ماه رمضان ماهى است كه قرآن در آن رهنماى مردم و (در بردارنده) آيه هايى روشن از هدايت و (معيار) تشخيص حق از باطل فرو فرستاده شده است".(4)ج) "ان كنتم آمنتم بالله و ما انزلنا على عبدنا يوم الفرقان يوم التقى الجمعان و الله على كل شى‏ء قدير؛ اگر به خداوند و آن چه بر بنده خود در روز جدايى حق از باطل روز برخورد دو گروه نازل كرده‏ايم، ايمان آورده‏ايد و خداوند بر هر كارى تواناست".(3)مفسران مى‏گويند: لفظ "انزال" افاده معناى عموم و اجمال مى‏كند، چنان كه لفظ "تنزيل" افاده معناى تفرق و تدريج مى‏كند. دراحاديث بسيارى بر اين حقيقت تأكيد شده است، چنان كه از سعيد بن جبير از ابن عباس روايت شده است كه گفت: "قرآن كريم در شب قدر يكباره به آسمان دنيا نازل شد و هم چنان در "مواقع النجوم" بود و خداوند متعال همواره آن را پياپى بر پيامبر(ص) خويش نازل مى‏كرد". در روايت ديگرى از ابن عباس آمده است:"قرآن كريم يكباره در شب قدر به آسمان دنيا نازل شده، آن گاه طى بيست سال، به تدريج بر پيامبر اكرم(ص) نازل شده است". وى نظر خويش را به آياتى همانند آيه 33 سوره فرقان و يا آيه 106 سوره اسراء مستدل مى‏كند. احاديث در اين باره بسيارند كه از ذكر آن‏ها خوددارى مى‏كنيم. ضمناً بيشتر قريب به اتفاق دانشوران علم تفسير و علوم قرآنى هم داستانند كه قرآن در آغاز يكباره از لوح محفوظ به بيت العزة در آسمان دنيا نازل شده است.در نزول دفعى قرآن كريم رازها و حكمت هايى نهفته است كه خداوند متعال صلاح ديد آن را در دو مرحله به اجمال و در نهايت به طور تدريجى نازل كند، سيوطى در "الاتقان" حكمت نزول تدريجى قرآن را در بزرگداشت شأن منزل (قرآن كريم) و بزرگداشت شأن "منزل عليه" يعنى پيامبر اكرم(ص) و اعلام به باشندگان آسمان‏هاى هفتگانه مبنى بر اين كه اين آخرين كتابى است كه بر خاتم پيامبران و اشرف مخلوقات نازل مى‏كنيم، دانسته است. عالمان علوم قرآنى، به حكمت‏هاى ديگرى از قبيل بزرگداشت شأن امت محمدى(ص)، تعظيم شأن بنى آدم در نزد فرشتگان و اكمال نعمت بر پيامبر اكرم(ص) از آن روى كه كتاب آسماين بر وى هم به صورت اجمالى و هم به صورت تدريجى نازل شده است.(4) معتقدند.پى‏نوشت‏ها:1 - قدر (97) آيه 1.2 - دخان(44) آيه‏3.3 - بقره(2) آيه 185.4 - انفال(8) آيه 41.5 - بهاءالدين خرمشاهى، دانشنامه قرآن و قرن پژوهى، ج‏2، ص 2226 - 2227.

پاسخ : خلافت امام على(ع) درحدود چهار سال و نه مال به طول انجاميد.(1) اما خلافت حضرت تقريباً از سال 35 هجرى قمرى و بع داز بيعت مردم آغاز گرديد؛ زيرا امام(ع) در سال چهل هجرى قمرى به شهادت رسيد. در نتيجه از آن رو كه حكومت امام على(ع) در حدود پنج سال طول كشيد و امام(ع) 63 سال زندگانى كرد، معلوم مى‏شود امام (ع) در زمان خلافت 58 ساله بوده‏اند. البته اختلاف هايى در تاريخ درباره زندگانى ائمه(ع) وجود دارد، ولى ما مشهور و معروف را اخذ نموده و از ذكر اختلاف خوددارى كرديم.پى‏نوشت‏ها:1 - رسول جعفريان، تاريخ تحول دولت و خلافت از بر آمدن اسلام تا برافتادن سفيانيان، ص 138، مهدى پيشوايى، سيره پيشوايان، ص 26 - 84.