تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : از ابتداى حيض، تا قبل از ده روز اگر خونى ديده شود بايد غسل حيض انجام داد ولى اگر بعد از ده روز باشد حكم استحاضه را دارد اگر متوسطه يا كثيره باشد احتياج به غسل دارد والاّ با شستشوى محلّ خونى و عوض كردن لباس مى توان نماز خواند و احتياجى به غسل ندارد.(1)پى نوشت‏ها: 1. آيت اللَّه مكارم، توضيح المسائل، مسئله 461.

پاسخ : در تعريف خون حيض اين طور آمده: حيض خونى است كه غالباً در هر ماه چند روزى از رحم زن خارج مى شود.(1) بنابراين چون شما به طور مرتب هر ماه چند روزى خون مى ديده‏ايد بايد آن‏ها را حيض محسوب مى كرديد. گرچه بعضى از خصائص خون حيض را نداشته چون آن خصوصيت‏ها و علامت‏ها غالبى است (به طور غالب علامت حيض است) ممكن است در بعضى زن‏ها و يا در بعضى از زمان‏هاى عادت ماهيانه آن علائم وجود نداشته باشد ولى بايد آن چند روزى د رماه كه خون مى ديده‏ايد شرائط ديگر حيض را داشته باشد مثلاً بايد كمتر از سه روز نبوده باشد يعنى سه روز به طور مداوم يا خون بيرون آيد و يا در مجراى رحم وجود داشته باشد و مابين دو دفعه خون ديدن كمتر از ده روز فاصله نباشد بنابراين بعد از پاك شدن اگر تا ديدن خون در نوبت بعدى ده روز يا بيشتر فاصله باشد و خون دوم نيز سه روز به طور مداوم باشد حيض است. از بين اقسام زنانى كه خون حيض مى بينند شما در قسم مضطربه هستيد اگر خون هايى كه مى بينيد كمتر از ده روز است همه‏اش حيض است.(2)اگر در ايامى كه خون مى بينيد حداقل سه روز خون نمى‏بينيد يا در مجرا به طور مداوم در سه روز خون نباشد و فقط لكّه هايى خون آلوده مى بينيد اين گونه خون‏ها حيض نيست و استحاضه محسوب مى شود. در مواقعى كه معلوم نيست كدام يك از حيض يا استحاضه است بايد به وظائف مستحاضه عمل نماييد. در هر صورت با توضيحى كه شما داده‏ايد در هر ماه، ايامى كه خون مى بينيد احتياط كنيد.پى نوشت‏ها: 1. توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 247.2. توضيح المسائل مراجع، 2. آيت اللَّه مكارم، توضيح المسائل، مسئله 432.

پاسخ : خواهر گرامى! اميدواريم مورد لطف خداوند متعال قرار گرفته و در سايه رحمت الهى زندگى خوبى را پيش رو داشته باشيد.نامه پر از گلايه و شكوه شما را خوانديم. برداشت ما اين است كه شما خود را با خواهرتان مقايسه مى‏كنيد و از طرفى حسادت، روحيه شما را ضعيف كرده است. اگر به اين افكار و خيال‏پردازى‏ها ادامه دهيد، حالات نامطلوبى براى شما به وجود خواهد آمد. لذا شما بايد خوشحال باشيد كه خواهرتان مورد توجه است. اگر شما خيرخواه و دلسوز او باشيد و براى او دعا كنيد و از او تعريف و تمجيد نماييد، خداوند اول به شما لطف مى‏كند و بعد به او چون شما را فرد عاقلى مى‏دانند و يار و مددكار مادر هستيد، بيشتر از خواهرتان مورد توجه خداى تبارك و تعالى هستيد. انسان بايد كارى كند كه توجه و لطف خدا را جلب كند.بحمدالله هم به خاطر فداكارى‏ها و تواضع شما در خانه و يارى و مددرسانى شما به پدر و مادر حتماً آينده بهتر و يا همسانى با خواهرتان خواهى داشت. بايد خود از اين افكار انحرافى و ضد اخلاقى تخليه كنيد و بيشتر به ذكر و ياد خدا مشغول باشيد و براى آينده خود و خواهرتان دعا كنيد. اصلاً به فكر انتقام‏گيرى از مادر يا از خواهر برنياييد. اين فكرها شيطانى است. از سوى ديگر بايد دقت كنيد چرا خواهرتان مورد توجه است. شايد او راز دار و عاقل و باهوش است و شما سادگى مى‏كنيد. بايد خيلى سنگين و تودار باشيد. توجه شما را به چند نكته جلب مى‏كنيم:1 - چون موقع ازدواج شما رسيده است، در اولين فرصتى كه خواستگار خوب و متدينى براى شما آمد، ازدواج كنيد و در اين امر سخت‏گيرى نكنيد. چون شما خواهر بزرگ‏تر هستيد، بايد زودتر ازدواج كنيد.2 - اصلاً مادر و خواهرتان نسبت به شما كم توجه نيستند، بلكه شما را دوست دارند و چون خواهر بزرگ‏تر هستيد، احترام مى‏گذراند.3 - خودخواهى و خودبينى و حسادت از صفات رذيله و پست اخلاقى است. بايد آن‏ها را از خود دور كنيد به جاى آن‏ها خيرخواهى، تواضع و خوش خلقى را جايگزين كنيد.4 - بدبينى هايى كه نسبت به ديگران و معلم و خواهرانتان داريد، بيجا است و ممكن است تخيلاتى بيش نباشد. خيال مى‏كنيد كه شما را دوست ندارند. آنان دوستتان دارند، ولى سادگى‏ها و نگهدارى نكردن رازها موجب كم توجهى شده است، آن هم با تغيير رفتار درست خواهد شد.5 - خوشبختى‏ها و هدايت‏ها دست خدا است. بر خدا توكل كنيد و وظائف خود را خوب انجام دهيد. خداوند جبران مى‏كند. چه بسا دخترانى كه از زيبايى بهره‏اى نداشته‏اند، اما همسر خوبى نصيبشان شده و داراى فرزندان صالحى شده‏اند و وضع زندگى خوبى پيدا كرده‏اند و بسا دخترانى زيبا كه به خاك سياه كشيده شده‏اند. 6 - از حالا به نمازتان بيشتر اهميت بدهيد و بعد از نماز گريه و زارى به درگاه خدا داشته باشيد و براى آينده خود دعا كنيد.7 - توقعات و انتظارات خود را پايين بياوريد. دخترانى كه انتظارات بيش از اندازه دارند، اگر به آن‏ها نرسند، دچار مشكلات روانى مى‏شوند. بنابراين گرچه شما درس خوانده‏ايد، اگر شوهر كاسبى كه كمتر از شما درس خوانده و جوان متدين و پاكى است، پيدا كرديد با او ازدواج كنيد.

پاسخ : اين گونه معاملات كه يك كارت را به 120000تومان بخرند و بعد.... هيچ وجه شرعى ندارد, چون مقلوم نيست به چه عنوان اين كارها صورت مى گيرد و اين پول ها از كجا به دست مى آيد و به چه عنوان مصرف مى شود و با چه معامله اى (خريد و فروش , اجاره , مضاربه و...) صورت مى گيرد. در هر صورت وجه شرعى براى اين گونه كارها متصور نيست . لذا بايد از آنها پرهيز كرد.انجام اين گونه كارها از آستان قدس رضوى بسيار بعيد است , گر چه ما اطلاع از آن نداريم .

پاسخ : خدا را شكر مى‏گوييم كه به تدريج شر آن شخص هوسباز كه همواره در كمين امثال شما نشسته و منتظر فرصت است، از سر شما كوتاه شده است و اين به تدبير شما و قدرت اراده بر مى‏گردد و پذيرش نصيحت از فهم و درايت حاكى است، كه به نصيحت‏هاى ما گوش داديد و رابطه را قطع كرديد. خدا را بسيار شكرگزار باشيد و همواره بخواهيد تمامى شر او از سر شما برداشته شود. همان طور كه عرض كرديم انسان‏هاى هوسباز با انواع حيله‏ها افراد پاكى مانند شما را به دام مى‏اندازند و پس از مدتى او را رها مى‏كنند و دنبال صيد ديگرى مى‏روند. آن صيد اولى همين طور با هزاران غم و غصه، تنهاى تنها مى‏ماند و هيچ كس به فرياد او نمى‏رسد. بحمدالله شما با جديت و بلند نظرى و صبر و متنانتى كه داشتيد، توانستيد با او قطع رابطه كنيد بايد همين روش را ادامه دهيد و هرگز دل به او نبندد و منتظر زنگ او هم نباشيد، و هرگز نگرانى از زنگ زدن او نداشته باشيد. با جديت تمام درس‏هاى خود را بخوانيد و خود را براى امتحان كنكور آماده كنيد. در تمامى شبانه روز با نظم و برنامه درس‏هاى خود را بخوانيد تا ان شاءالله موفق بشويد. چون رشته شما تجربى است، بايد محفوظات شما نسبت به درس‏هاى سال اول و دوم و سوم و چهارم بسيار باشد. بنابراين بعد از ظهرها كه درخانه هستيد، با برنامه ريزى درس‏ها را دوره كنيد و مطالب را خوب حفظ كنيد اگر كتابخانهاى ويژه خواهران هست برويد. البته براى اين كه خسته نشويد و تنوع در مطالعه داشته باشيد، اگر بتوانيد با دوستان خود درس بخوانيد، بهتر است، يا مثلاً اگر بعد از ظهرها پنج ساعت فرصت مطالعه داشته باشيد، هر ساعتى را به درسى اختصاص بدهيد، مثلاً ساعت اول را به دوره كردن درس‏هاى سال اول. بعد از آن به اندازه ده دقيقه چشم هايتان را ببنديد و كمى استراحت كنيد. بستن چشم‏ها براى استراحت ذهن بسيار مفيد است. پس از آن يك ساعت درس‏هاى رياضى سال اول و دوم و سوم و همين طور پس از آن درس‏هاى اختصاصى سال دوم را مطالعه كنيد. تنوع در درس‏ها جلوى خستگى و فرسودگى ذهن را مى‏گيرد و كمى استراحت در بين، ذهن را آماده براى ساعت‏هاى بعدى مى‏كند. البته تنظيم برنامه به ذوق و سليقه خودتان است و مقصود اين است كه بهترين بهره ورى از مطالعه را داشته باشيد و در ضمن خسته نشويد. بخشى از ساعات فراغت را به حل كردن تست‏هاى كنكور از سال‏هاى گذشته اختصاص بدهيد، اما بدانيد اگر در درس‏هاى اختصاصى و غير اختصاصى سال‏هاى دبيرستان را خوب بخوانيد و خوب فهميده باشيد، چون اكثر سؤال‏ها از آن‏ها طرح مى‏شود، خواهيد توانست در امتحان موفق بشود.در پايان در فرصت مناسب اگر خواستگار مناسب برايتان آمد، از ازدواج دريغ نكنيد،چون ازدواج باعث اطمينان خاطر و آرامش قلب مى‏شود به اضافه اين كه موقع ازدواج شما رسيده و تأخير از آن موجب ضرر است.نكته ديگر اين كه از ادعا و راز و نياز به درگاه خدا غافل نباشيد. در فرصت‏هاى مناسب به ذكر خدا مشغول باشيد و به پدر و مادرتان احترام بگذاريد و در كارهاى خانه به آنان كمك كنيد و نسبت به خواهرهايتان دلسوزى و تواضع نشان دهيد و بيشتر به آنان توجه كنيد و در كارهاى خانه به خواهرتان كمك كنيد و از آن‏ها بخواهيد براى شما دعا كند.

پاسخ : برادر عزيز و گرامى! اگر زمين مذكور وقف حضرت اباعبدالله (ع) بوده است، با تقسيم اراضى از وقفيت نمى‏افتد، بلكه باز وقف حضرت است. فعلاً آن قطعه زمين در دست هر كس از كشاورزان باشد، بايد اجازه زمين در عزادارى امام حسين(ع) هزينه شود. اگر آن زمين متولى دارد، بايد اجازه زمين مذكور را به متولى آن زمين وقفى پرداخت نمايد تا متولى، آن را در عزاداريب امام حسين(ع) هزينه كند و اگر متولى خاصى ندارد، بايد با اجازه زمين را بگيرد و خرج عزادارى نمايد. بنابراين وظيفه گرفتن اجاره زمين و هزينه كردن آن در عزادارى به عهده متولى آن زمين است و اگر متولى خاصى ندارد، بايد با مراجعه به يك مجتهد، شخص متدين و مورد اطمينانى را به عنوان متولى انتخاب نمايد و درباره آن زمينه تصميم‏گيرى كند.(1)پى‏نوشت‏ها:1 - آيت الله فاضل لنكرانى، جامع المسائل، ج‏1، ص 348.

پاسخ : البته همه دولتمردان در دولت آقاى خاتمى تلاش و كوشش مى‏كنند تا وضعيت اقتصادى كشور بهتر شود، همچنان كه در دولت آقاى هاشمى همين طور بود. بد و خوب بودن وضعيت اقتصادى كشور از چند چيز مشخص مى‏شود:1 - از وضعيت اقتصادى مردم و فقيرتر يا غنى شدن آنان؛2 - از وضع بيكارى و يا اشتغال مردم. اگر بر بيكاران افزوده شده باشد، وضعيت اقتصادى بدتر شده است. 3 - از گرديدن و چرخش كارخانه‏ها و كارايى آن‏ها نيز مى‏توان وضع اقتصادى كشور را درك كرد. اگر در دوره‏اى كارخانه‏ها و كارگاه‏ها روز به روز تعطيل شوند و كارگران بازخريد شوند و بر نرخ بيكارى افزوده شود، علامت بدى وضع اقتصادى خواهد بود.4 - از گرانى و ارزانى اجناس با توجه به درآمد مردم. اگر در دورانى نرخ اجناس ارزانتر و درآمد مردم نسبتاً بيشتر بود و در دوره ديگر نرخ درآمد مردم آن چنان رشد نكرده باشد، ولى نرخ اجناس چند برابر شده باشد، علامت وضعيت بد اقتصادى خواهد بود.

پاسخ : تربى نوجوانان و جوانان ظرافت خاصى را مى‏طلبد و اگر پدر و مادر يا معلم و استاد و يا يك مربى تربيتى آموزشى‏هاى لازم را نديده باشند، نمى‏توانند به طور صحيح وظيفه مهم خود را انجام دهند، بلكه گاهى عوض تربيت كردن، نتيجه معكوس گرفته مى‏شود و جوان را از هدايت و نور بدبين و زده مى‏كند و او را به ضلالت سوق مى‏دهد.بنابراين كسى كه مى‏خواهد مربى باشد اولاً بايد راهكارهاى آن را به خوبى بداند.ثانياً: روانشناس خوبى باشد، چون همه نوجوانان و جوانان يك جور نيستند، بلكه روحيات آنان متفاوت است و هر كدام جداگانه احتياج به روانكاوى و روحيه‏شناسى مخصوص به خود را دارند. به تعبير ديگر هر كدام درمان خاصى را مى‏طلبند. بنابراين مربى بايد اقسام و انواع روحيات و راه و روش برخورد با هر كدام را بداند، تا شيوه مناسب پيش گيرد.آن چه كه به طور كلى مى‏توان گفت و براى همگان راهكار مناسب و مفيدى است، برخورد به نحو احسن و با خوش رويى است. ارشاد و هدايت نسل جوان مستلزم شناخت دنياى نوجوان و جوان و در نظر داشتن واقعيت‏هاى مربوط به آن ها است. بايد بدانيم و در يابيم آن‏ها درچه دنيايى زندگى مى‏كنندو چه فكر و انديشه‏اى دارند و خواسته‏هايشان چيست بايد دانست او در سن و مرحله‏اى است كه مى‏خواهد با ديگران الفت داشته باشد و به گونه‏اى احساسات و فشارهاى وارده بر خود را تخليه كرده و به زندگى آرام و مطمئن برسد. به همين جهت روايات اسلامى هشدار مى‏دهند كه به ووجوان و جوان بايد رسيد و جوانان را به وظائفشان آشنا كرد، پيش از آن كه ديگران آنان را بربايند و ذهن پاك آنان را آلوده كنند. به نوجوان و جوان بايد راه‏هاى آزادانديشى و آزادمنشى را آموخت و مسائل مربوط به رشد و اصول و قواعد بزرگسالى را به او ياد داد و نوع موضغگيرى در برابر آداب و رسوم و هنر و ادبيات و طرز تفكرها را مشخص كرد.از طرفى وظيفه پدر و مادر و مربيان جامعه در برابر لغزش‏ها هشدار دادن و هدايت كردن و در موارد شديدتر، انذار و اخطار است. كه عواقب دنيوى و اخروى را به او گوشزد كنند. در برابر دشوارى‏ها بايد آنان را هدايت كرد و گاهى بايد آنان را در كام مشكلات و دشوارى‏ها انداخت تا به تدريج با آن‏ها آشنا و به آن‏ها عادت كنند.گاهى ضرورى است كه مستقيم يا غير مستقيم مسائل را براى او تجزيه و تحليل كنيم و براساس منطق با او سخن بگوييم، مثلاً تشريح عواقب يك كردار ناپسند، بيان و تحليل اين مسئله كه ارتكاب فلان امر چه سرانجامى خواهد داشت، در هدايت به سوى خوبى‏ها و سعادت و خير مؤثر است. آنان بايد بدانند اگر فلان عادت زشت را كسب كرده‏اند، به چه بيمارى‏هاى جسمى يا روانى دچار خواهند شد و اگر تن به فلان عمل زيانبخش بدهند، چه آينده پر دردسرى درانتظار آن‏ها است. بايد دريابند در برابر طوفان‏هاى غريزه، خود نگه دار باشند وگرنه سر از رسوايى و بدبختى درمى‏آورند.در برخورد با نوجوان و جوان شرح صدر و صبر و متنانت لازم است و تحسين و آفرين گفتن و تهييج و ايجاد انگيزه درآنان آثار خوبى دارد. از برخوردهاى ناپسند و تند و خشن و غير مؤدبانه بايد پرهيز كرد.

پاسخ : اگر به حاكميت به ديد يك وظيفه سنگين و مشكل نگاه كنيم و آن را وظيفه سخت و پر مشقت بدانيم، هر كس آن را نداشته باشد، راحت‏تر و سبك بالتر است. پست‏ها و مقام‏ها از ديدگاه اسلام مسئوليت‏هاى مشكل و پر مشقتى است كه در آخرت پاى ميزان حساب، به دقت از آن بازجويى خواهد شد. از طرفى مسئولان حكومتى اگر واقعاً متدين و متشرّع باشند و از خداوند متعال خوف داشته باشند، هرگز به خوشگذرانى و عياشى و چپاول بيت المال نمى‏زنند، مثلاً اميرالمؤمنين على بن ابيطالب (ع) كه حدود پنج سال رياست و رهبرى جامعه اسلامى را بر عهده داشت به جز گرفتارى و مشقت و بى خوابى و آوارگى در بيابان‏ها براى جنگيدن با دشمنان اسلام چيزى نصيب او نمى‏شد و از طرفى در بيت المال مسلمانان احتياط و دقت مى‏كرد و خودش از آن بهره نمى‏بردو اگر ديگران غذاى خوشمزه و لذيذى مى‏خوردند، اما آن حضرت نمى‏خورد. حال اين گونه مسئوليت و رياست را كه مطلوب اسلام است، در نظر بگيريد و تصور بكنيد و خودتان قضاوت بكنيد. اين گونه رياست با اين شرايط سخت، چيزى نيست كه انسان در بدر دنبال آن بدود وخواستار آن باشد.ثانياً رهبرى و رياست جمهورى شرايطى دارد كه غالباً زنان توانايى اداره آنان را ندارند و نمى‏توانند از عهده آن به خوبى بر آيند. از جمله شرايط، قوت و توانايى جسمى و روحى است. رهبر و امام بايد بتواند فرماندهى را بهع عهده بگيرد، و بايد بتواند به موقع نياز قضاى خوبى باشد. درتمام دنيا زن رسماً حاكميتى ندارد و ملكه‏ها تشريفاتى هستند، چون درحكومت وظائف سخت و مشكلى است كه توانايى جسمى و روحى بالايى را مى‏طلبد و زنان اين توانايى‏ها را ندارند. اگر بگوييد زن، رهبر و امام باشد، اما اين گونه كارهاى مشكل را به مردان واگذار كند، جوابش اين است كه در اين صورت آن زن يك رهبر و يك امام صورى و ظاهرى و در حقيقت ماكتى از رهبر و امام خواهد بود و اين خارج از بحث است.

پاسخ : براى رسيدن به (مدلول) يقينى احتياج به شناخت راه‏هاى استدلال منطقى داريم و روش استدلال و استنتاج بر سه نحو است: 1 - قياس 2 - تمثيل 3 - استقراءدر حقيقت اگر بخواهد استلال، قطعى و يقينى و بدون شبهه و شك باشد، بايد از راه قياس منطقى وارد شد و الا تمثيل و استقراء روشهاى يقينى براى رسيدن به نتيجه نيستند.اما قياس كه روش علمى است. به اين صورت است كه هر قياسى مشتمل بر يك عده قضاياى يقينى باشد زيرا اگر يكى از مقدمات يقينى نباشد نتيجه، يقينى نخواهد بود چون نتيجه‏اى كه بدست مى‏آيد تابع أخسّ مقدمتين است. مثلاً اگر بگوئيم: (اين ميز است) و (گمان مى‏كنم كه هر ميزى از چوب باشد) نمى‏توانيم به نتيجه قطعى دست يابيم يعنى نمى‏توانيم به طور قطع بگوئيم. (اين ميز از چوب است) بنابراين شرط اساسى براى نتيجه‏گيرى اين است كه مقدماتى كه در طريق استدلال است، هم يقينى باشد. هر گاه از مقدمات علمى به نتيجه يقينى دست يافتيم به اين استدلال قياس مى‏گويند بنابراين شرط استنتاج بر نحو قياس اين است كه مقدمات يقينى باشد، شرط ديگر اين نحوه استدلال اين است كه واسطه‏اى در كار باشد تا به وسيله آن بتوانيم به نتيجه برسيم. مثلاً مى‏گوئيم: (اين چوب است). و (هر چوبى و زنش از آب سبكتر است). پس نتيجه مى‏گيريم كه اين چوب نيز از آب سبكتر است. همان طور كه مشاهده ميشود حد وسط يا واسطه در استدلال كلمه چوب است. شرط سوم اين است كه مقدمه دوم (كبرى) كلى باشد. شرط چهارم اين است كه مقدمه اولى (صغرى) قضيه موجبه (مثبت) باشد و منفى نباشد اين يك شكل از اشكال اربعه قياس است اين قياس داراى 4 شكل است.(1)پى‏نوشت‏ها:1 - با استفاده از محمد رضا مظفرالمنطق، ج‏2، ص 240.