تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : نامه سركار دريافت گرديد و نگرش و بينش نگارنده‏اش كه به هر ترتيب در جست جوى حقيقت است، باعث مسرتمان شد. به طور كلى مسير اعتقادى دين اسلام از شناخت و معرفت به خدا آغاز مى‏گردد و به انتهاى زندگى انسان ختم مى‏گردد كه معاد باشد. بنابراين، در ابتداى اين راه، اولويت با شناخت خدا و رسيدن به نوعى اعتقاد قلبى و يقين نسبت به او است، زيرا بدون شناخت و پروردگار، اهداف و انگيزه‏هاى او از خلقت موجودات و انسان دانسته نمى‏شود وحقيقت وجود آدمى هرگز بر او آشكار نمى‏گردد. پس از آن نوبت مطالعه و شناخت صفات خداوند است كه عدل يكى از آن‏هاست. پس از شناخت خدا و صفات او، سير اعتقادى ما با پذيرش نبوت، امامت و معاد و عمل در طول زندگى براساس اين اعتقادات ادامه مى‏يابد.اصول دين ما در حقيقت يك دوره كامل خداشناسى و انسان‏شناسى است، زيرا پرده از رابطه عميقى كه ميان خالق و مخلوق وجود دارد برمى‏دارد و انسان را به ارزش‏هاى واقعى آشنا مى‏سازد. شايد به همين دليل باشد كه اين اصول تحقيقى است، نه تقليدى؛ يعنى هر انسانى بايد با سرانگشت دقت و همت اين راه را بپيمايد، تا به سر منزل مقصود برسد.بدين ترتيب، مطالعه منابع و مآخذ در اين مورد وسيله هايى هستند براى روشن‏تر شدن مسايل براى ذهن، و ابزارى هستند براى بهتر انديشيدن، از اين رو هيچ يك از اين منابع و مآخذ نمى‏توانند راهبر و تكيه گاه باشند، بلكه صرفاً راهنما و مشاور هستند.خوشبختانه در جامعه ما، كتاب‏هاى متنوعى در اين باره وجود دارد كه از ديرباز تاكنون به دست مؤلفان و انديشمندان به رشته تحرير درآمده‏اند. مى‏توانيد آنها را در كتابخانه‏هاى عمومى بيابيد و استفاده كنيد. از اين ميان كتاب التوحيد شيخ صدوق، شرح التجريد علامه حلى، كشف‏المراد خواجه نصيرالدين طوسى از پيشينيان و كتاب‏هاى عدل الهى و جهان بينى اسلامى از شهيد مطهرى، آموزش عقايد آقاى مصباح يزدى، آفريدگار چهار و خدا را چگونه بشناسيم آيت الله مكارم شيرازى، دوره اصول عقايد و معاد انسان و جهان از آيت الله سبحانى، بداية المعارف از مرحوم آقا مظفر، بررسى مسايل كلى امامت از آيت الله امينى، معادشناسى از علامه سيد محمد حسين تهرانى و... را از نويسندگان معاصر مى‏توان نام برد. معاد در نگاه عقل و دين نيز كتاب جامعى است و اخيراً انتشارات دفتر چاپ كرده است. توفيقات شما را از درگاه خداوند عالم خواهانيم.

پاسخ : دست كشيدن از كار در وقت ادارى و شركت در فراخوانى بسيج و گرفتن اضافه كار بابت اين عمل , تابع مقررات دولت و اداره مى باشد اگر طبق قانون و مقررات باشد, شركت در فراخوانى و دريافت اضافه كار صحيح و حلال است و اگر بر خلاف مقررات دولت اسلامى است , هيچ يك از آن ها جايز نيست ().(پـاورقى 11 امام خمينى استفتائات , ج 2 ص 50و 52 سوال 136و 137و 141اگر دولت مصوبه اى تصويب كرده باشد كه پرسنل بسيجى ادارات مى توانند به هنگام فراخوانى ها دست ازكار ادارى برداشته در اين گونه مراسمات شركت كنند جايز است ; در غير اين صورت , حرام و حقوقى كه مى گيرند جايز نيست .

پاسخ : صفات ثبوتيه خداوند متعال دو نوع است : صفت ذات صفت فعل صفات ذات , عين ذات خداوند است نه صفات فال اگر در روايات امر شده كه در پيرامون صفات الهى تفكركنيد انديشه نماييد, مراد صفات فعل خداوند است نه صفات ذات كه عين ذات است , زيرا همان طورى كه ذات خداوند نامحدود است و غير قابل درك , صفات ذات هم كه عين ذات او است نامحدود خواهد بود و غيرقابل درك . بنابراين , تفكر هم در ذات خدا و هم در صفاتى كه عين ذاتش است حرام است . چون تفكر ثمره ونتيجه اى خبر حيرت و سرگردانى و خستگى چيز ديگرى ندارد.

پاسخ : در پاسخ بايد گفت : اولا: معلوم ويقين نيست كه امام مجتبى 7مى دانست آب مسموم است يانه ; زيرا علم به غيب پيامبران و ائمه اطهار7ذاتى و مطلق نيست ,بلكه عرضى و مفيد است , يعنى هر گاه اراده كنند كه بدانند و خداوند متعال هم اجازه بدهد قادرند بدانند. شايد هنگام خوردن آب كوزه امام مجتبى 7خواسته بداند كه آب مسموم است يانه ؟ ثانياً: پيامبران و ائمه 7مأمورند مانند مردم عادى و معمولى زندگى كنند, يعنى در صورت مريضى همان طورى ساير مردم دكتر مى روند و با استعمال دارو خود را درمان مى كنندآن ها هم بايد باين گونه عمل كنند. يا همان گونه مردم در جنگ پيروز, شكست , شهيد و يا مجروح مى شوندآن ها هم چنين هستند. بنابراين , گر چه حضرت مجتبى 7مى داند آب كوزه مسموم است اما بايد مثل كسى عمل كند كه انگار چيزى را نمى داند اين كه فرمودند: آيا اين عمل نوعى خودكشى نيست ؟ خير اصلاً خودكشى نيست زيرا علم و واقع و اسرار پشت پرده تكيلف آور نيست تا عمل به خلاف آن حرام باشد. بع تعبير ديگر امام موظف نيست طبق علم به اسرار پشت پرده عمل كند تادر صورت تخلف كارش نوعى خودكشى باشد. نتيجه اين كه علم غيب , علم به انجام بده و انجام نده نيست بلكه علم به تحقق و وقوع حادثه است گفتنى است كه : درمواردى مى توانند از علم باطنى خود استفاده كننداز جمله : 1 اگر كار حرام و زشتى پيش مى آمد كه ارتكاب آن و او از روى جهل و ندانستن در نظر مردم قبيح بوده و به مقام شامخ پيامبرى يا امامت لطمه وارد مى كرد. 2 اگردانستن يك امر عادى براى اثبات پيامبرى يا امامت لازم بود مى توانستند از علم باطنى خود استفاده نمايند(1).(پـاورقى 1 - ابراهيم امينى , بررسى مسائل كلى امامت , ص 319- 320(بااقتباس )

پاسخ : ماه مبارك رمضان ماه مغفرت و آمرزش و رحمت است , ماهى است كه به قول نبى گرامى اسلام 6روزهايش بهترين روزها و شبهايش بهترين شبها و ساعت هايش بهترين ساعت ها ماه ضيافت الله است , يعنى همه مهمان , غفور و كريم مطلق هستند.ماهى است كه نفس ها ثواب تسبيح و خواب ثواب عبادت دارد. عمل ها در آن مقبول و دعاها در آن مستجاب است . و بالأخره ماهى است كه به فرموده قرآن شب قدرش از نظر ثواب و عظمت معادل عبادت هزارماه يعنى سال و چند ماه است . از طرفى قرآن مى فرمايد: ان الحسنات يذهبن السيئات همانا كارهاى نيك بدى ها را محو مى كند(1). با اين حساب در ماه مبارك رمضان روزه دار واقعى گر چه ممكن است گناهى هم مرتكب شود, اما در مقابل آن همه اعمال نيك و به تعبير در مقابل هشتاد و سه سال و اندى عبادت هيچ است وهمه محو هستند. در نتيجه انگار كه شيطان در غل و زنجير است , چون وسوسه هايش اثرى ندارد و هم نابوداست و درهاى جهنم بسته است , پس براى روزه دار واقعى وتوبه كاران گناهى نمانده تا وارد جهنم شود.حضرت امام باقر7مى فرمايد: التائب من الذنب كمن لاذنب له ...; كسى كه از گناه توبه كند كسى است كه اصلاًگناهى مرتكب نشده است .(2) گفتنى است كه درهاى جهنم بروى روزه داران بسته و شيطان نسبت به آنان غل و زنجير شده است . نه براى هر كسى .(پـاورقى 11 هود(11 آيه 114(پـاورقى 2 كلنى , اصول كافى , ج 2 باب التوبه , حديث 10

پاسخ : از اين كه با ما مكاتبه نموده شبهات خود را با مادرميان گذاشتيد سپاس گزاريم .در پاسخ بايد گفت : اولاً: از نظر طبى اشك براى شتسشوى چشم مفيد است . ثانياً: با گريه كردن عقده ها واندوه هاى درونى را مى توان بر طرف نمود; ثالثاً گريه و يادآورى خاطرات امامان براى بيدرى و قيام مردم دربرابر دستگاه ظلم و جور بسيار مفيد است .اينكه فرمودند: در شادى ما شاد و در حزن ما محزون باشيد, علتش اين است كه مى خواستند به اين وسيله ارتباط مردم با فرهنگ و مكتب آنان قطع نشود و اين فرهنگ از نسلى به نسل ديگر انتقال يابد. بنابراين گريه تنهابراى مظلوميت , غربت , شكنجه , آزار آن ها نيست تا گفته شود. آن ها هم اكنون در بهشت قرار دارند و گريه براى آن ها فايده ندارد.

پاسخ : هيچ مانعى نيست كه زن به مرد وسواسى خود يا مرد به زن وسواسى خود بگويد مطمئن باشيدآب به همه جاى بدن شما رسيده است ; به تعبير روشن تر مى تواند هنگام غسل او را نگاه كند و براى برطرف كردن شك و ترديد او بگويد: نگران نباشيد, من مى بينم كه آب به همه جاى بدن شما رسيده است . متأسفانه درحوزه مقدسه جاى مخصوصى براى گرفتن وام نيست , در حوزه هم مثل ساير شهرها بايد از طريق بانك وام گرفت . از اين بابت شرمنده هستيم .

پاسخ : زن و شوهر مى توانند در حال عريان مقابل يك ديگر در صورتى كه توجه به غسل داشته باشند,غسل كنند و منعى ندارد, اما اين كه آيا مى شود يكى روى ديگرى آب بريزد و او غسل كند, در اين خصوص مراجع اختلاف نظر دارند; مثلاً آية الله بهحن درباب وضو مى فرمايد: و منظور كمك در اصل شستن و مسح كردن است ولى اگر در مقدمات اين هامك بگيرد, مثل اين كه ديگرى آب را به صورت او بريزد ولى شخص خودش صورت را بشويد, مانعى ندارد. فتواى آيه الله زنجانى نيز همين است . اما ساير مراجع به طور كلى كمك گرفتن يرا جايز نمى دانند. بنابراين مقلدين آيه الله بهجت و آيه الله زنجانى مى توانند در هنگام غسل در ريختن آب به يك ديگركمك كنند; مثلاً زن مى تواند روى مرد آب بريزد, اما بايد نيت و عمل شستن را خود مرد انجام دهد و هم چنين اگر مرد روى همسرش آب بريزد; اما بايد نيت و عمل شستن را خود مرد انجام دهد وهم چنين اگر مد روى همسرش آب بريزد;اما مقلدين ساير مراجع نمى توانند به يك ديگر كمك كنند, حتى در آب ريختن (1).(پـاورقى 1ًـ به توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 185 ذيل شرط يازدهم مراجعه شود.

پاسخ : در هر جايى از ركعت اول و دوم نماز مى توان به امام جماعت اقتدا كرد و اقتدا در حال قنوت هيچ گونه اشكالى ندارد و در صورت اقتدا خودش هم مى تواند با امام جماعت قنوت بخواند و ثواب هم دارد.

پاسخ : به عنوان امر به معروت و نهى از منكر بر او واجب است به مردم تزكر بدهد و در صورتى كه بداندمردم به حرفش گوش مى دهند يا ضررى متوجه او نخواهد بود, اگر ترك كند, مرتكب گناه شده است . گفتنى است : اگر حرفش را باوز نكنند يا ترس دارد خسارت جانى , مالى متوجه او شود, بايد به روحانى يا فرد متدين آن ناحيه تذكر دهد تا او مردم را از اين اشتباه بزرگ بيرون آورد.