تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : قرآن كريم مى‏فرمايد: "و يسئلونك عن الروح قل الروح من أمر ربى و ما أوتيتم من العلم الا قليلاً؛(1) از تو درباره روح سؤال مى‏كنند، بگو: روح از فرمان پروردگار من است و جز اندكى از دانش به شما داده نشده است".مفسران بزرگ در گذشته و حال درباره معنى روح و تفسير اين آيه شريفه سخن بسيار گفته‏اند. يكى از تفسيرها اين استكه پرسش كنندگان از حقيقت روح آدمى سؤال كردند؛ روح عظيمى كه ما را از حيوانات جدا مى‏سازد و برترين شرف ما است و تمام قدرت و فعاليت ما از آن سرچشمه مى‏گيرد. از آن جا كه روح، ساختمانى مغاير با ساختمان ماده دارد و اصول حاكم بر آن غير از اصول حاكم بر ماده و خواص فيزيكى و شيميايى آن است، پيامبر(ص) مأمور مى‏شود در يك جمله كوتاه و پر معنى بگويد: "روح از عالم امر است؛ يعنى خلقتى اسرارآميز دارد.(2)اين كه گفته شد روح از عالم امر است، معنايش اين است كه روح موجود مجرد است و در پيدايش متوقف بر ماده و ماديات نيست، بلكه با امر و مشيت الهى دفعتاً موجود مى‏شود. چنان كه قرآن مى‏فرمايد: "انّما أمره اذا أراد شيئا أن يقول له كن فيكون؛(3) فرمان او چنين است كه هرگاه چيزى را اراده كند، تنها به آن مى‏گويد: موجود باش، آن نيز بى درنگ موجود مى‏شود".بنابراين تفسير مراد از روح در اين آيه شريفه روح انسان است. مرحوم علامه طباطبايى مى‏فرمايد: "قل الروح" پاسخ كافى است از سؤال از روح و آن اين كه روح از مقوله امر است كه فقط با امر الهى دفعتاً موجود مى‏شود. لذا معناى مااوتيتم من العم الا قليلاً اين است كه علم به روح كه خداوند به شما داده، اندكى از بسيار است، چون روح موقعيتى در عالم وجود دارد و آثار و خواصى در اين عالم بروز مى‏دهد كه بسيار بديع و عجيب است و شما از آن آثار بى خبريد.(4)پى نوشت‏ها: 1. اسرا (17) آيه 85.2. تفسير نمونه، ج 12، ص 252.3. يس (36) آيه 82.4. محمد حسين طباطبايى، تفسير الميزان (ترجمه)، ج 13، ص 333.

پاسخ : با توجه به آن چه در سؤال مذكور گشت , مبنى بر اين كه نياز شديد به وسيلهء نقليه داريد و توضيحات ديگر,بنابرفتواى حضرت آيةاللّه العظمى بهجت ـ حفظه اللّه تعالى ـ شما مستطيع نيستيد و از اين جهت حج واجب بر ذمه نداريد.بهتر است كه به زندگى شخصى و خانوادگى برسيد.

پاسخ : زن بايد در موقع نماز تمام بدن حتى سر و موى خود را بپوشاند, ولى پوشاندن صورت به مقدارى كه در وضو شسته مى شود و دست ها تا مچ و پاها تا مچ پا لازم نيست . اما براى آن يقين كند مقدار واجب را پوشانده است , بايد مقدارى از اطراف صورت و قدرى پايين تر از مچ را هم بپوشاند.(1)ضمن آرزوى موفقيت و درخواست توفيقات روز افزون براى شما و خانواده تان , در مورد مكاتب و مذاهب اهل سنت , درخواست معرفى كتابى در اين زمينه براى مطالعه را كرده بوديد. مى توانيد كتاب نوشتهء على ربانى گلپايگانى و كتاب ج 3 اثر عبدالله مبلّغى آبادانى را مطالعه فرماييد.اميدواريم خداى مهربان خير و سعادت هر دو جهان را براى شما فراهم نمايد.(پـاورقى 1.امام خمينى , توضيح المسائل , مسئله 789

پاسخ : موقعى كه انسان در نماز مى خواهد كمى جلو يا عقب رود, يا كمى بدن را به طرف راست يا چپ حركت دهد, بايد چيزى نگويد, ولى را بايد در حال برخاستن بگويد, و در موقع گفتن ذكرهاى واجب , بدن بايد بى حركت باشد, بلكه احتياط واجب آن است كه در موقع گفتن ذكرهاى مستحبىِ نمازبدنش آرام باشد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 1 مسئله 965

پاسخ : يكى از وظايف شيعيان در عصر غيبتِ كبرى برخاستن به محض شنيدن اسم مبارك حضرت امام زمان 7است , خصوصاً اگر نام مقدس برده شود. و اين جهت تعظيم آن وجود مقدس مى باشد. اين عمل دربين شيعيان حتى در زمان امام جعفر صادق 7نيز معمول بود. كسى خدمت امام صادق 7عرض كرد: علت چيست كه مردم در موقع ذكر كلمهء قيام مى كنند؟ حضرت جواب فرمود: كه اشاره به دولت او و اظهار تأثر نسبت به غربت او است , ياد كند, آن جناب نيز به خاطر محبت زيادى كه به دوستانش دارد, نظر لطفى به او خواهد كرد. سپس چون در اين حال مورد توجه امام واقع مى شود, سزاوار است كه به خاطر احترام ايشان به پا خيزد و تعجيل فرجش را ازخد بخواهد>.(1)(پـاورقى 1.آيت اللّه لطف اللّه صافى گلپايگانى , منتخب الاءثر, ص 640 شماره 4 شيخ عباس قمى , منتهى الآمال ; ص 488 عبدالرحمن انصارى , در انتظار خورشيد ولايت , ص 132

پاسخ : مس نمودن خطّ قرآن ,يعنى رساندن جايى از بدن به خط قرآن براى كسى كه وضو ندارد, يا جنب است , حرام است , ولى تماس موى انسان با خط قرآن مانعى ندارد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئلهء 317و 355 امام خمينى , تحريرالوسيله , ج 1 ص 32 مسئله 1 محمد كاظم طباطبايى ,عروة الوثقى , ج 1 ص 189 مسئله 3

پاسخ : اجاره دادن چرخ خياطى با معلوم شدن مدت اجاره , مثلاً, يك ماه يا يك سال و با تعيين مقدار پولى كه بايد اجازه كننده در مدت اجاره به صاحب چرخ خياطى بپرازد, مثلاً ماهى هزار تومان صحيح است .(1)(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 2 مسئله 2187و 2193

پاسخ : در نامه خود اشاره نكرده ايد كه معيارتان براى ازدواج چه بوده است و اصلاً چه معيارهايى براى انتخاب همسر داريد, از طرفى تفاوت هاى مهمى ميان مورد اول و مورد دوم انتخابى شما وجود دارد كه نشان مى دهدشما در مسئلهء ازدواج منتظر يك و هستيد, حال اين كه مسئله ازدواج , امر كوچكى نيست و منتظربخت و اقبال بودن در آن چندان معقول به نظر نمى رسد. در ضمن , به خاطر جور نشدن وصلت خود با مورد اولتان خود را سرزنش نكنيد و ناراحت نباشيد ; زيرا اين يك امر طبيعى است و نوعاً اتفاق مى افتد, ولى در عين حال مواظب باشيد اين كارها باعث ضربه خوردن روحيات و عواطف ديگر نشود. به هر حال , جهت آمادگى بيشتر شما بامسئلهء ازدواج , نكاتى را خدمت شما بيان مى داريم و اميدواريم كه در انتخاب همسرى شايستههرازدواجى , قبل از هر چيز يك انتخاب مهم است و نبايد با آن سهل و آسان برخورد كرد ; از طرفى , نبايد از آن ترسيد وخود را به زحمت انداخت , بلكه بايد تحت شرايط و مقررات خاصى به اين انتخاب دست زد و ارزيابى صحيحى ازطرف مقابل دست يافت . اصولاً, اين شرايط را در سه محور مى توان بررسى كرد: 1 كفويت ; 2 اخلاق ; 3 اعتقاد. مسئله كفويت دارى چهار بعد بسيار حساس است , اول كفويت فرهنگى , دوم كفويت اجتماعى , سوم كفويت اقتصادى وچهارمكفويت ظاهرى . معناى كفويت اين كه زن و شوهر از جهات چهارگانه فوق داراى هماهنگى ,همگنى و برابرى باشند, به همين دليل به زن و شوهر, مى گويند. اين بديهى است كه هر فردى در خانواده , شهر و محيط خاص خود پرورش يافته و خواسته و ناخواسته متاثر ازفرهنگ قوم خويش است و اين فرهنگ , از سبك رفت و آمد گرفته تا نوع غذا و پوشاك و... او نفوذ دارد. بنابراين ,در امر ازدواج بايد دقت كرد كه خانواده ها و دختر و پسر از نظر فرهنگ عمومى داراى تعارضات عميق و شديدى نباشند. به همين ديل بهتر است هر كس از محيط زندگى و فاميل خودش همسرى براى زندگى اختيار كند (دقت كنيدگفتيم بهتر است نگفتيم بايد و حتماً). كفويت اجتماعى نيز مسئلهء مهمى است . ميان خانواده هاى زوجين , نبايد از نظر اجتماعى تفاوت فاحشى باشد واختلافات طبقه اى درميان آن ها مشهود باشد. بنابراين , بهتر است انسان از خانواده هايى زن بگيرد كه از لحاظموقعيت اجتماعى با خانواده خودش برابر باشند و در جامعه معروف به فساد و فحشا و سوءسابقه و... نباشند. هم چنين بهتر است دو خانواده اختلاف مادى زيادى هم نداشته باشند, يعنى يكى در اوج فقر و ديگر در اوج غنا نباشد.البته نيكوتر اين است خانواده پسر از خانواده دختر وضعيت بهترى داشته باشد تا دختر در زندگى آينده , امكانات بهترى نسبت بهخانه پدرش داشته باشد. كفويت ظاهرى نيز به اين معنا است كه زن و شوهر از لحاظ شكل و شمايل ظاهرى به هم بيايند, يكى خيلى زيباو ديگرى بالعكس نباشد, يكى خيلى بلند و ديگرى خيلى كوتاه نباشد و... . اين چهار كفويت مهم عقلى است كه پيش از هر ازدواجى بايد مورد توجه قرار گيرد. مسئلهء مهم بعدى . مسئلهء اخلاق و رفتار و اعتقادات است . مسلماً كسى كه مذهبى است با كسى كه تقيدى به مذهب ندارد در زندگى دچار مشكل مى شود: اين مى خواهد آرايش كرده بيرون برود و آن مى خواهد زنش بدون آرايش و با چادر باشد. اين نماز مى خواند و آن ديگرى نمى خواند و.... اخلاق و رفتار هم نكته اى بديهى است كه شامل , , , , و خلاصه جميع زيبايى هاى روحى واخلاقى مى شود. بنابراين , در مسئلهء ازدواج بايد توجه داشت كه همسر انسان داراى حداكثر اين فضايل و محسنات باشد نه حداقل آن , مثلا همسرى كه زيبا است , تحصيلات درخور شأن دارد و اخلاق و رفتارش خوب است , ولى نه فرهنگ متناسب و نه اعتقاد صحيحى دارد و همين طور هرهرى مذهب است و تمام اعتقادش در اخلاق داشتن خلاصه مى شود چيزى كه متأسفانه امروز مد هم شده , با وجود همه محسنات , به درد زندگى نمى خورد. به شما پيشنهادمى كنيم همسرى بگيرد كه در نظر علمى و تحصيلى درحد شما باشد. از نظر زيبايى از شما زيباتر باشد, از نظرخانوادگى به خانواده شما بيايد, اهل منت و غرور و فخر فروشى نباشد, مهربان , راستگو, خوش اخلاق و پاكدامن باشد, به وظايف خود به عنوان زن خانه آگاه باشد و بداند هدف از ازدواج چيست و... . اين نكات به اضافه نكاتى كه پيش از اين عنوان كرديم , مى تواند معيارهاى خوبى براى انتخاب همسر باشد. در مورد جواب منفى مورد دوم نيز به نظر ما نيازى به پيگيرى و رجوع مجدّد شما نيست و شما بهتر است به فكرمورد ديگرى باشيد. منتظر نامه هاى بعدى تان هستيم !

پاسخ : رساله عربى مقام معظم رهبرى به نام اجوبه الاستفتائات در دو جلد چاپ شده و أخيراً به زبان فارسى درى ترجمه شده و براى فارسى زبانان قابل استفاده است , مى توانيد آن را تهيه كرده و برطبق آن عمل كنيد در ضمن مى توانيد فتاواى معظم له را از دفتر ايشان در قم به شمارهء 7474سؤال بفرماييد, ما نيز پاسخگوى شما هستيم . در مورد تغيير مرجع تقليد بايد عرض كنيم كه اگر تشخيص داديد و براى شما معلوم شد كه مرجع ديگرى ازايشان اعلم (دانشمندتر) است بايد به ديگرى رجوع كنيد و اگر احراز نكرديد, نمى توانيد به مرجع ديگرى مراجعه كنيد (1)(پـاورقى 4 ـ توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 29

پاسخ : اگر كسى نذر كند عملى را انجام دهد, بايد همان طور كه نذر كرده است , به جا آورد. چنانچه از روى اختيار به نذر خود عمل نكند, بايد كفاره بدهد, يعنى تايپ شود به شصت فقير طعام دهد يا دو ماه پى در پى روزبگيرد. (1)(پـاورقى 1 ـ توضيح المسائل مراجع , ج 2 مسئله 2651و 2654