تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : شما كه كارمند هستيد و حقوق بگيريد، بايد حساب سال خمسى جداگانه داشته باشيد، چنان كه شوهرتان نيز بايد حساب سال داشته باشد، سر سال خمسى هر چند كه از مخارج اضافه بيايد، بايد تخميس كنيد، اجناسى كه شوهرتان مى‏خرند، اگر از سال خمسى اضافه بماند، بايد خمس آن‏ها پرداخت شود، اگر شوهرتان پرداخت نمى‏كند، يا بايد خودتان خمس آن‏ها را بدهيد يا از مرجع تقليدتان يا از نماينده ايشان اجازه مصرف آن‏ها را بگيريد.

پاسخ : هميشه و در همه حال با وضو بودن مستحب است و بدان سفارش شده است، حتما وضو بعد از وضو باعث نورانيت چند برابر مى‏شود. در روايت آمده است "الوضو على الوضو نوره، على نور و من جدّد وضوءه من غير حدثٍ آخر جدد اللَّه عزّوجلّ توبته من غير استغفار؛ وضو روى وضو نور على نور است و هر كس وضوى مجدّد بگيرد، خداوند توبه او را بدون گفتن استغفار مى‏پذيرد".(1) اگر كسى بدون وضو قرآن بخواند (در صورتى كه آيه‏ها را دست نزند) و ذكر بگويد، اشكالى ندارد و ثواب آن را نيز مى‏برد. پاورقى: 1 - من لا يحضره الفقيه، ج 1، ص 44، حديث 82.

پاسخ : در تمامى عقود از جمله اجاره، طرفين قرارداد بايد بر اساس قرار دادى كه بسته و بدان متعهد شده‏اند، عمل نمايند، بنابراين مادر شما بايد به تعهدات خود عمل نمايد و مستأجر نيز بايد تمامى تعهدات خود عمل ‏كرده باشد، گرو گرفتن قالي جهت گرفتن مبلغى كه طلبكار بوده مانعى ندارد، امّا حق استفاده از آن را نداريد. نمى‏توانيد روى آن نماز بخوانيد بايد در صورت امكان براى رفع خصومت به دادگاه مراجعه نماييد. و يا از با اجازه مرجع تقليدتان، تقاص آن مبلغ را از فرش بگيريد. اگر مبلغ فرش بيشتر از طلبكارى شما است، بقيه را به صاحبش برگردانيد. (2) پاورقى: 1 - تحرير الوسيله ج 2، ص 8، مسئله 20. 2 - آيت اللَّه فاضل، جامع المسائل، ج 1، ص 320.

پاسخ : اگر صاحبان اموال را مى‏شناسد يا اگر فوت كرده‏اند، ورثه آنان را مى‏شناسد، بايد از آنان حليّت بطلبد. اگر آنان را نمى‏شناسد يا دسترسى به آنها ندارد، بايد به مقدارى كه به آنان بدهكار است، به نيّت آنان صدقه بدهد.

پاسخ : خواهر گرامى از اين كه با ما مكاتبه كرده‏ايد و سؤالات خود را پرسيده‏ايد متشكريم. تمامى حقوقى كه مى‏گيريد مال خودتان است، هر گونه تصرفى كه خواستيد مى‏توانيد در آن داشته باشيد؟ از اين كه مقدارى از حقوق خود را صرف هزينه زندگى مى‏كنيد و به شوهرتان كمك مي نماييد، نزد خدا مأجور هستيد.

پاسخ : كشتن حشرات و حيوانات موذي اشكالي ندارد.(1)پي نوشت ها : 1 - آيت الله فاضل، جامع المسائل ، ج2، س 1631.

پاسخ : راه رفتن در بين وضو اشكال ندارد. اگر بعد از شستن صورت و دست ها چند قدم راه برود و بعد سر و پا را مسح كند، وضوي او صحيح است. مقدار چند قدم مشخص نشده است، ولي به قرينة مسئلة ديگر كه فرموده اند "اگر بين كارهاي وضو به قدري فاصله شود كه از نظر عرف پشت سر هم نباشد، وضو باطل است".(1) معلوم مي شود نبايد فاصله زياد باشد. بنابراين اگر كسي صورت و دست ها را شست، بعد حدود پنجاه قدم راه رفت و بعد مسح كشيد، وضوي او اشكال پبدا مي كند اما اگر مثلاً حدود ده قدم فاصله افتاد، اشكالي ندارد. البته اگر در حال راه رفتن وضو بگيرد، مثلاً آب به دست مي ريزد و دست مي كشد تا حدود سي قدم مي رود ، بعد مسح سر و پا مي كشد، اشكالي ندارد، چون در حال راه رفتن وضو مي گيرد و عرفاً فاصله بين وضو ايجاد نكرده است.پي نوشت ها : 1 - توضيح المسائل مراجع، ج1، مسئلة 284 و 283 و ذيل آنها.

پاسخ : از جمله مكان هايي كه نماز خواندن در آن جا مكروه است، يعني ثواب نماز كمتر است، مكاني است كه در برابر نمازگزار عكس يا مجسمه باشد. نيز در جايي كه عكس باشد، اگر چه رو به روي نمازگزار نباشد.(1) بنابراين در اتاقي كهعكس در آن باشد، گرچه پشت سر نمازگزار باشد، نماز خواندن در آن جا كراهت دارد. اگر رو به روي نمازگزار باشد، كراهت آن بيشتر است.پي نوشت ها : 1 - توضيح المسائل مراجع، ج1، مسئلة 898.

پاسخ : نظر دادن در مورد اشخاص بسيار مشكل است و نمي تواند يك موضوع معرفتي و علمي باشد؛ در قلمرو وظايف اين مركز نيز قرار ندارد. در مورد تفكرات و ايده ها اگر بپرسيد، اين مركز مي تواند پاسخگو باشد. در هر حال اين شخص كم و بيش تندروي هايي داشته و برخي از موضوعاتي را مطرح كرده كه طرح آن در مجامع عمومي صلاح نبوده، بر نظم اجتماعي تأثير منفي مي گذارد. مقصود از شك برانگيز بودن معلوم نيست. در عين حال تأكيد مي كنيم شناخت شخصيت متفكران از قلمرو اين مركز خارج است.

پاسخ : يكي از مسايل مورد بحث در علم فقه، ساختن مجسمه و خريد و فروش و نگهداري آن است حكم شرعي موارد مذكور را مراجع عظام بدين گونه بيان فرموده اند: ساختن عروسك جايز نيست و نمايش هاي عروسكي مانع ندارد. (1)ساختن مجسمة حيواني ذي روح "جاندار" (مانندانسان و حيوان كه روح دارند) حرام است، ولي نگهداشتن آن در منزل حرام نيست، خريد و فروش مجسمه اشكال ندارد.(2)آيت الله خوئي و آيت الله گلپايگاني، ساختن مجسمه را حرام اما خريد و فروشش را جائز مي دانند.(3)مجسمه سازي به فتواي برخي از مراجع اگر جنبة عقلايي داشته باشد و سبب ترويج باطل نشود نمي توان گفت به خودي خود حرام است بلكه جائز است مخصوصاً اگر در مسير خدمت به ارزش هاي اسلام و انقلاب اسلامي باشد.(4)به فتواي رهبر معظم انقلاب ساختن مجسمة انسان يا ساير حيوانات اگر به صورت كامل نباشد اشكال ندارد. (5) و نيز ساختن مجسمه به طور كامل اگر به وسيلة دستگاه باشد، نه به دست انسان اشكال ندارد.(6)نگاه به عروسك هايي كه به شكل زنان ساخته شده، اگر موجب تحريك شهوت نباشد، اشكالي ندارد و نگاه به موهاي آن ها نيز اشكالي ندارد. اگر موهاي عروسك را از موهاي زني گرفته باشند، اگر شناخته شده نباشد، نگاه به موها بدون شهوت اشكالي ندارد.پي نوشت ها : (1) امام خميني، استفتائات، ج 2،‌ ص 19. (2) همان. ص 2. (3) توضيح المسائل مراجع، تهيه و تنظيم سيد محمد حسن بني هاشمي خميني، ج 2،‌ ص 213. (4) آيت الله صانعي،‌ مجمع المسائل، ج 1، س 970 به بعد. (5) رسالة اجوبه الاستفتائات،‌س 1221. (6) همان، س 1224؛ آيت الله تبريزي،‌ استفتائات جديد، س 1010.