تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : رزمندگان علاقهء خاصى به نماز جماعت داشتند, اما مانع مهمى بر سر راه آنان , يعنى غالباًنمى توانستند تجمع كنند, چون احتمال خطر بمباران هوايى يا گلوله هاى خمپاره و موشك وجود داشت و فرماندهان ,آنان را از تجمع در يك مكان منع مى كردند, مگر در مكان هايى كه فاصلهء آن با دشمن زياد بود. در آن مكان ها مانعى براى تجمع نبود و حتماً نماز جماعت بر پا مى كردند, به ويژه اگر روحانى بود.

پاسخ : در مواردى كه آب نبود, تيممم مى كردند و نماز مى خواندند و در مواردى كه احتمال خطر زياد بود,نشسته يا داخل سنگرهاى زيرزمينى نماز مى خواندند.

پاسخ : كتاب هايى كه دربارهء رزمندگان است , بيش تر در كتاب فروشى هاى سپاه و نمايشگاه هايى كه درزمينهء جبهه و جنگ است , وجود دارد. در اين مكان ها مى توان از حال و هواى رزمندگان در جهبه و از نماز آنان مطلع شد.

پاسخ : تمام نمازهاى امام (ره ) در موقع مناسب , به خصوص اول وقت بود, مگر اين كه عذرى باشد. براى آگاهى بيش تر با شمارهء 16ـ 2281213تهران , جماران , مؤسسهء نشر آثار امام (ره ) تماس بگيريد.

پاسخ : چون در اين مورد اطلاع نداريم , از پاسخ معذوريم . از مراكز مربوطه (سپاه و ارتش و يا بنياد شهيد)سؤال بفرماييد.

پاسخ : خودباختگى از بدترين دردهايى است كه گريبانگير انسان مى شود. اگر انسان قدر خود را نداند,ارزش ندارد. به تعبير قرآن اگر انسان خود را ببازد, مانند قمار بازى است كه تمام اموالش را باخته است و ديگر هيچ ندارد و در مرحلهء آخر خود را هم مى بازد: خود را باختند>. خود باختگى در دورى از خدا است . انسانى كه از خدا غافل است , در خسران به سر مى برد.اگر انسان از خدا غافل بشود, از خود هم غافل مى شود; مثلاً انسانى كه دزدى مى كند و داخل خانهء مردم مى شودو اموال را به غارت مى برد, خود را مى بازد و جانش را در خطر مى اندازد و هويت خود را از دست مى دهد و همه ءگناهان همين پيامد را دارند و هويت انسان را عوض مى كنند. به ظاهر او را انسان مى بينى , اما در باطن درنده و حيوان خطرناكى است كه بايد از او پرهيز كنند. على 7تعبير جالبى دربارهء معاويه دارد: پاك كنم تا ناخالصى ها بيرون آيد>.انسان در اثر غفلت از خدا و دورى از معنويات و فرورفتنى در گناهان , هويت خويش را از دست مى دهد و لذادر روايات آمده است كه پيامبر فرمود: .(1)در مقابل خود فراموشى و غفلت از خدا, ذكر است . ذكر يعنى توجه قلبى به خدا, و چون نماز بهترين ياد خدا است , انسان در نمازى كه با حضور قلب و معرفت باشد, خود را پيدا كرده و به خود واقعى دست مى يابد ووقتى خود را يافت و به حقيقت خود توجه كرد, هويت انسانى خود را پيدا مى نمايد و به تمام معنا انسان مى شود, اماانسان هايى كه در گناه و شهوت و غفلت غوطه ور هستند, گرچه به ظاهر انسان اند, ولى در حقيقت همان گونه كه درروايت پيامبر6آمده بود, از انسانيت به دورند.(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 7 ص 89

پاسخ : امام اميرالمؤمنين 7در خطبهء 199مى فرمايد: نماز گناهان را هم چون برگ هاى پاييزى مى ريزد و غل و زنجيرهاى معاصى را از گردن ها مى گشايد. پيامبر نماز رابه چشمهء آب گرمى كه بر در خانهء كسى باشد و شبانه روز پنج بار خود را در آن شست و شو دهد, تشبيه كرد. بدون ترديد, چرك و آلودگى در بدن چنين كسى باقى نخواهد ماند. گروهى از مؤمنان كه زينت و متاع اين جهان و چشم روشنى آن , يعنى فرزندان و اموال آنان را به خود مشغول نداشته , حق نماز را خوب شناخته اند. خداوند سبحان (درباره آن ها) مى گويد: مردانى هستند كه تجارت و داد و ستد, آنان را از ياد خدا و بر پا داشتن نماز و پرداخت زكات بازنمى دارد.رسول خدا6بعد از بشارت به بهشت , خويش را در مورد نماز به تعب و مشقّت انداخته , زيرا خداوند به اوفرموده بود: خانواده ات را به نماز فرمان ده و در برار آن شكيبا باش ; لذا آن حضرت پى در پى اهل بيت خود را به نماز امرمى كرد و خود نيز در انجام آن شكيبايى داشت .(1)بخش نامهء حضرت به اميران و فرماندارن كه امامان جماعت هم بودند, اين بود كه در نماز, رعايت حال ضعفا رابنماييد.(2) و در نامهء امام به محمد بن ابى بكر به نماز سفارش شده است : نماز را در وقت خود به جاى آر, نه آن كه به هنگام بيكارى در انجامش تعجيل كنى و به هنگام اشتغال به كار آن را تأخير اندازى . بدان تمام اعمالت در گرو نماز خواهدبود.(3)و امام در نامه اى به مالك اشتر مى فرمايد: هنگامى كه به نماز جماعت مى ايستى , بايد نمازت نه نفرت آور و نه تضييع كننده باشد نه آن قدر آن را طول بده كه موجب تنفّر مأمومان شود و نه آن قدر سريع بخوان كه نماز را ضايع كنى ,چرا كه در بين مردمى كه با تو نماز مى خوانند, هم بيمار وجود دارد و هم افرادى كه عجله دارند. من از رسول خدا6ه هنگامى كه مرا به سوى يمن فرستاد, پرسيدم : چگونه با آنان نماز بخوانم ؟ در پاسخم فرمود: نمازى بخوان , هم چون نمازى كه ناتوان ترين آنان مى خواند و نسبت به مؤمنان رحيم و مهربان باش .(4)و بالاخره وصيّت آن حضرت در آخرين لحظات عمرش كه در بستر شهادت افتاده بود, اين بود: .(5)در نهج البلاغه دربارهء اهميت دادن به نماز و مراعات اوقات آن و آداب امام جماعت و وظايف اميران و مسئولان راجع به نماز و علت وجوب آن و تأثير در بقيهء اعمال , بحث هايى مطرح است (پـاورقى 1.ناصر مكارم , شرح و ترجمهء نهج البلاغه , ج 2 ص 351(پـاورقى 2.نهج البلاغه , نامهء 52(پـاورقى 3.نهج البلاغه , نامهء 27(پـاورقى 4.همان , نامه 53(پـاورقى 5.همان , نامهء 47

پاسخ : در اين زمينه جزوه اى تهيه شده كه مناسب است آن را مطالعه بفرماييد.

پاسخ : امام صادق 7فرمود: .(1)در تفسير قشيرى آمده است : هنگامى كه وقت نماز مى رسيد, رنگ حضرت تغيير مى كرد و بدنش مى لرزيد. به اوگفته شد: چه شده است ؟ فرمود: وقت اداى امانتى رسيده كه خدا آن را بر آسمان ها و زمين عرضه كرد و توان پذيرفتن آن را نداشتند, ولى انسان با آن همه ضعف و ناتوانى اش قبول كرد. نمى دانم آيا مى توانم آن را خوب ادا كنم !.(2)در روايت ديگر آمده است : هر گاه حضرت على 7مى خواست وضو بگيرد, رنگ صورتش از ترس خدا تغييرمى كرد.(3)(پـاورقى 1.محمدى رى شهرى , ميزان الحكمة, ج 2 ص 1633(پـاورقى 2.همان .(پـاورقى 3.همان , ص 1634

پاسخ : اهميت نماز اول وقت , از روايات فراوانى استفاده مى شود, از جمله امام اميرالمؤمنين 7فرمود: .(1)امام صادق 7فرمود: .(2)پيامبر6فرمود: .(3)امام صادق 7فرمود: .(4)(پـاورقى 1.محمدى رى شهرى , ميزان الحكمة, ج 2 ص 1642(پـاورقى 2.همان , ص 1643(پـاورقى 3.همان .(پـاورقى 4.همان .