تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : برادر گرامى ! از اين كه با ما مكاتبه نموده وشبهات خود را مطرح ساختيد سپاسگزايم .به اين وصيت نامه ها نمى توان عمل نمود و آن ها را باور كرد; زيرا:اولاً: شيخ احمد كيست ؟ كجا است ؟ دين و مذهبش چيست ؟ چقد صداقت دارد؟ آيا وجود خارجى دارد, كه مسلّماً ندارد! ثانياً: بر فرض كه آدم شناخته شده و صادقى باشد, اما همان طور كه نوشتيد, خواب است و هر خوابى صادق نيست و نمى شود به آن اعتماد نمود.ثالثاً: اگر چه قسمتى از محتواى آن راست است و باور كردنى , مثل رعايت نكردن حجاب اسلامى توسط زن ها,كمك نكردن به مستمندان از سوى ثروتمندان , شنوايى نداشتن فرزندان از والدين , به مكه معظّمه نرفتن پولداران و...كه اين مطالب فى الجمله صحيح است , ولى نه به طور كل ّ. اما برخى از محتواى آن مخالف اسلام است , از جمله : تكليف نمودن خوانندهء وصيت نامه به نوشتن و پخش و نقل كردن آن به ديگران , كه در غير اين صورت خداونداو را از رحمتش دور خواهد ساخت ! زيرا: 1 تكليف ما لايطاق از نظر شرعى صحيح نيست .2 متخلفان از دستور الهى و پيامبر6به سرعت مجازات نمى شوند و خداوند فوراً آنان را به دردهايى مبتلانمى سازد, چه رسد به دستورهاى اين افراد. در عصر پيامبر6بعضى از مردم حرف هاى پيامبر را كه مستقيماً ازخودش شنيده بودند, عمل نمى كردند. در عين حال سال هاى سال زنده بودند. آن وقت چطور مى شود در ايام رحلت كه اگر كسى طبق گفته اش عمل نكند, آن هم مطالبى كه در عالم رؤيا بيان كرده , فوراً به دردهاى بى درمان گرفتارشود؟! كوتاه سخن اين كه پذيرش و باور نمودن اين نوع وصيت نامه ها اگر نگوييم خلاف است , حداقل مى توان گفت خيلى مشكل است .

پاسخ : جريان معاد و زندگى پس از مرگ هميشه به عنوان يك سؤال اساسى براى انسان مطرح بوده است .يك نظر اجمالى به آيات قرآن مجيد نشان مى دهد كه در ميان مسائل عقيدتى , هيچ مسئله اى در اسلام بعد از توحيد,به اهميت مسئلهء معاد و اعتقاد به حيات بعد از مرگ و حسابرسى اعمال بندگان و پاداش و كيفر و اجراى عدالت نيست . وجود حود 1200آيه دربارهء معاد در مجموع قرآن كريم و اين كه تقريباً در تمام قرآن كريم بدون استثنا,ذكرى از معاد به ميان آمده و اين كه بسيارى از سوره هاى اواخر قرآن , به طور كامل يا به طور عمده , دربارهء معاد ومقدمات و علائم و نتايج آن سخن مى گيود, شاهد گوياى اين مدعا است .(1)بدون شك ايمان به معاد تأثير بسيار عميق و گسترده اى در اعمال انسان ها دارد. اصولاً اعمال انسان بازتاب اعتقادات او است , يا به تعبير ديگر رفتار هر كس با جهان بينى او ارتباط و پيوند مستقيم و تنگاتنگ دارد. حقيقت معاد اين است كه زندگى انسان در دنيا خاتمه نمى يابد و در قوانين الهى , زندگى انسان يك زندگى ابدى و بى نهايت است و كاروان زندگى بشرى به سوى حقيقتى جاويدان به نام معاد در حركت است . آنان كه زندگى دنيا را آخرين مرحلهء حيات مى دانند, چهرهء مرگ براى آن ها مهيب و وحشتناك خواهد بود, ولى كسانى كه دنيا را گذرگاه و معبرى براى رسيدن به ابديت دانسته و معتقدند با تحقق مرگ , هنگام بهره بردارى از ثمرات اعمال فرا مى رسد, براى آن هامرگ تجسمى روحبخش و شاعرانه خواهد داشت .(2)مراد از معاد در كلمات متكلمان و فلاسفه بازگشت انسان است بعد از مرگ و حيات بعد از مرگ . تصوير آن چنين است كه انسان بعد از مرگ برانگيخته شود و به حساب اعمال وى رسيدگى شود. نيكوكاران پاداش نيكوكارى خودرا گرفته و از نِعَم جاودانى بهره مند مى شوند و بدكاران به كيفر اعمال زشت خود مى رسند و معذّب به عذاب جاودانى مى شوند. عقيده به جهان بازپسين , يك باور فطرى و طبيعى است و بر روح و فكر انسان تحميل نشده است و نقش منفى ندارد. به همين جهت از نظر جامعه شناسى , اولين فلسفه اى كه در انديشهء انسان مسئول به وجود آمد, فلسفهء دنيا وآخرت بود. عقيده به زندگى آخرت از كهن ترين عقايدى است كه در فرهنگ و معارف بشر نقش بسته و هيچ فرهنگ و فلسفه اى در تاريخ يافت نمى شود مگر آن كه ايمان به قيامت در آن تأثير داشته است . در حقيقت ايمان به حيات بعد از مرگ پاسخ مثبت به نياز طبيعى بشرى است .(3)معاد حقيقتى جاودان است كه ايمان به خدا و حكمت و عدالت او بدون ايمان به آن كامل نمى گردد. ايمان به معادبه زندگى انسان مفهوم مى دهد و روند تكاملى زندگى بشر را در مسير روشنى قرار مى دهد. ايمان به معاد ضامن اجراى تمام قوانين الهى و انگيزهء اصلى تهذيب نفوس و احقاق حقوق و عمل به تكاليف و ايثار شهيدان و فداكارى فداكاران است و انسان را حسابگر خويش مى سازد و روح دنيا پرستى را كه خمير مايهء تمام خطاها و جنايات است ,تضعيف مى كند.در كنار تعبير معاد, قرآن كريم از اين حقيقت با تعابيرى ديگر از قبيل : قيام الساعة; احياء موتى ; بعث ; حشر; نشر;لقأرب و رجوع ياد كرده است .(4)زندگى پس از مرگ , زندگى در ظرف زمان نيست . قبل از معاد برزخ است كه حد واسط زندگى دنيا و حيات اخروى است . ايمان به معاد, به انسان چنان آرامشى مى دهد كه انسان در پرتو آن , به اعمال و رفتار خود رنگ و بوى الهى مى دهد.(پـاورقى 1.آيت ا... مكارم شيرازى , پيام قرآن ,ج 5 ص 17(پـاورقى 2.ر.ك : محمد باقر شريعتى سبزوارى , معاد در نگاه عقل و دين ; آيت ا... مكارم شيرازى , پيام قرآن , ج 5و 6; استاد شهيد مرتضى مطهرى , زندگى جاويد يا حيات اخروى .(پـاورقى 3.محمد باقر شريعتى سبزوارى , معاد در نگاه عقل و دين , ص 50(پـاورقى 4.آيت ا... مكارم شيرازى , پيام قرآن , ج 5,ص 31

پاسخ : اين سؤال هميشه براى انسان مطرح بوده است كه هدف از خلقت انسان چيست ؟ اين تعبير يك وقت به اين معنا است كه : هدف خالق از خلقت چيست ؟ يعنى خالق چه انگيزه اى دارد و چه چيز عامل و باعث و محرك او براى خلقت است ؟ به اين معنا در خلقت هدفى نيست و خالق نمى توند هدفى داشته باشد, چون هدف به معنى انگيزه يعنى عامل و محرك فاعل است كه موجب شده است فاعل , كار را بكند و اگر آن نبود, فاعل اين كار رانمى كرد. ما به اين معنا دربارهء خداوند سبحان نمى توانيم قائل به هدف و غرض بشويم كه فاعل با كار خودش مى خواهد به غرضى برسد. معنايش اين است چيزى كه باعث شده فاعل , فاعل باشد, آن است كه طبعاً فاعل , با كارخود مى خواهد به آن برسد. اين مستلزم نقص فاعل است . يعنى اين طور هدف داشتن تنها در فاعل هاى بالقوه و درمخلوقات صادق است و در خالق صادق نيست . اين گونه هدف داشتن بر مى گردد به استكمال , يعنى فاعل با كارخود مى خواهد به چيزى كه ندارد برسد. اين تعبير از هدف خلقت , مختص به غير خدا است .(1)معناى ديگر هدف از خلقت اين است : در اين معنا منظور از هدف خلقت , غايت و هدف فاعل نيست , بلكه هدف فعل است . غايت فعل اين است : هر كارى را كه در نظر بگيريم , اين كار به سوى هدف و كمالى در حال انجام است وبراى آن كمال آفريده شده است كه به آن كمال برسد. فاعل اين كار را نكرده است كه خود به كمال برسد, بلكه براى اين كه فعل به كمال خود برسد. معنايش اين است كه خودِ كار رو به تكامل است . اگر حقيقت خلقت را چنين بدانيم ,در اين صورت خلقت هدف دارد.در مورد اين كه غايت در خلقت انسان چيست , بر مى گردد به اين كه ماهيت انسان چيست و در انسان چه استعدادهايى نهفته است و براى انسان چه كمالاتى امكان دارد؟ هر كمالاتى كه در امكان انسان باشد, انسان براى آن كمالات آفريده شده است .(2)بعثت انبيا براى تكميل انسان است و انبيا براى كمك به انسان ها و راهنمايى آنان بر انگيخته شدند تا با كمك وحى , انسان را به سوى كمال و هدف متعال رهنمون سازند. در منطق قرآن كريم انسان آفريده شده است كه خدا راپرستش كند: .(3) به اين معنا د منطق اسلام هدف اصلى از زندگى , جز معبود و خداى سبحان چيزى ديگرى نمى تواند باشد; يعنى قرآن مى خواهد انسان را بسازد و به او هدف و آرمان بدهد. قرآن كريم انسان را موجودى مى داند كه سعادتش را جز خدا كس ديگرى نمى تواند تأمين كند. انسان چه در حركت تكوينى و چه در حركت تشريعى هدفى جز خدا نمى شناسد و چيزهاى ديگرى كه به عنوان هدف ذكر مى شود, جنبه ءمقدمى دارد و هدف نهايى , معرفت خدا و اتصال به خدا و عبادت او است .قرآن كريم مى فرمايد: با ياد خداآرام مى گيرد. بدانيد كه دل ها به ياد خدا آرام مى گيرد>.دواى دردِ قلب مضطرب و جستجوگر انسان , فقط ياد خدا است . از اين همه عباداتى كه انسان انجام مى دهد,براى هدف بالاتر يعنى ذكر و ياد خدا است .(4) . اسلام انسان را درمسيرى قرار مى دهد كه او به منبع لايزال الهى پيوند مى خورد و به آن چنان آرامشى مى رسد كه در پرتو آن همهء شك و ترديدها و اضطراب ها را به راحتى پشت سر مى گذارد و عشق به زندگى و اميد به آينده در زندگى او موج مى زند.(پـاورقى 1.استاد شهيد مرتضى مطهرى , هدف زندگى , ص 5(پـاورقى 2.همان , ص 7(پـاورقى 3.ذاريات (51 آيهء 56(پـاورقى 4.طه (20 آيهء 14

پاسخ : برادر گرامى ! دقيقاً منظور شما را نفهميديم . اگر منظورتان اين است كه مى خواهيد تلفنى با اين واحدمشاوره كنيد, لطفاً با شمارهء 7743183با جناب حجة الاءسلام والمسلمين حاج آقاى شريعتى , مسئول واحد تماس بگيريد. اگر مراد اين است كه مى خواهيد شبهات و سؤالات خود را به وسيلهء نامه بفرستيد و پاسخ دريافت نماييدلطفاً به نشانى زير ارسال نماييد:

پاسخ : از نظر اسلام هر كسى از چند طريق مى تواند اقدام به كار كند, اعم از اين كه مهم باشد يا غير مهم : 1 تفكر و انديشه ; يكى از بهترين راه هاى براى ورود به كار اين است كه منافع و مضرّاتِ شرعى و غير شرعى آن را در نظر بگيرد. چنان چه شرعى باشد و منافعش بيش از مضراتش باشد, مى تواند آن را انجام دهد.2 استشاره ; اگر شخصاً نتواند به نتيجه مثبتى برسد, خوب است با افراد انديشمند و آينده نگر و صاحب رأى ِمتدين و متعهد شود و تبادل نظر كند. در صورت مثبت بودن , با توكّل بر خدا اقدام كند و ترديدى نداشته باشد.قرآن به پيامبر اكرم 6فرمان مى دهد كه : .(1)3 استخاره ; اگر شخصاً نتواند و از طريق شود موفّق نشود به نتيجه مثبتى برسد و در انجام آن دودل باشد, براى برطرف كردن شك و ترديد مى تواند از خداوند طلب خير كند. اگر استخاره خوب آمد, بدون دغدغهء خاطر آن كار راانجام بدهد, خواه مهم باشد, خواه غير مهم ّ.(پـاورقى 1.آل عمران (3 آيهء 159

پاسخ : برادر عزيز و گرامى با تشكر و قدردانى از جناب عالى .اگر رفت و آمد شما زياد نباشد, يعنى كثير السفر نباشيد (مثلاً 10روز يا بيش تر در وطن يا در انديمشك مى مانيد) بايد نمازتان را با قصد ده روز در انديمشك تمام بخوانيد وروزهء تان صحيح است و اگر كم تر از ده روزدر انديمشك بمانيد, نمازتان شكسته و روزهء تان صحيح نيست , چه تحصيل , مقدمهء شغل باشد يا نباشد,(1) امااگر كثير السفر باشيد, به اين معنا كه حداقل هر هفته يك بار به وطن مراجعه و دوباره به انديمشك مسافرت مى كنيد, به فتواى بسيارى از فقها, نمازتان صحيح است و به فتواى حضرت امام (ره ) و مقام معظم رهبرى وآيت اللّه فاضل نمازتان شكسته و نمى توانيد روزه بگيريد.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئله 1333

پاسخ : خواهر گرامى ! از اين كه با مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . انسان از وقتى كه به جهان ديده مى گشايد,قواى او يكى پس از ديگرى به مرحلهء ظهور مى رسد و فعاليت خود را آغاز مى كند, ولى در برابر موجودات مادى ,انسان براى تعالى و تكامل معنوى , داراى امكانات و استعدادهاى وسيعى است . هر مرحله از حيات انسان داراى ويژگى ها و آثار خاص است و يكى از اين مراحل , دوران بلوغ است . در دوران بلوغ رشد بدن و هم چنين رشد روان وارد مرحله خروشانى مى شود. تحولات سريع و غافلگير كننده به گونه اى هستند كه در مواردى ممكن است عارضه ايجاد كنند و چنانچه در اين دوران , مراقبت ها و پيش بينى هاى لازم به عمل نيايد, ممكن است مشكلات وناراحتى هاى زيادى را به همراه داشته باشد.(1)از صفات شاخص دوران بلوغ , آميخته بودن تفكر با خيالبافى , فرو رفتن در روياها, گرفتار شك و ترديد شدن ,به خصوص در بُعد جهان بينى و خداشناسى و فلسفهء خلقت , تشخص طلبى , تشديد شدن قدرت انتقاد و جستجوبراى يافتن حقيقت خود و شناخت هستى است . بلوغ سن شك و ترديد است . ترديد دربارهء همهء آن ه را كه دارد; شك دربارهء همه آن چه را كه ديده و دور و بر اوجريان دارد. او نمى خواهد آن چه را كه دارد, صد در صد بپذيرد. خويش را نيازمند تجديد نظر در همهء اين مسائل مى داند. هم چنين دربارهء ايمان و عقيدهء خود شك دارد. نمى داند آن چه را كه به او در اين زمينه داده اند, درست است يا نه . به همين جهت به تحقيق و بررسى مى پردازد. وجود شك و ترديد در اين دوران طبيعى است , اما بايد سعى شودكه در مجراى صحيحى قرار گيرد و به باور تبديل شود و شك پلى براى رسيدن به حقيقت شود و شخص به آرامش درونى و شناخت صحيح از هستى و خود برسد.اين حالت مختص شما نيست و از ويژگى هاى دوران جوانى و بلوغ است . از اين روبه هيچ وجه نگران وناراحت نباشيد, بلكه سعى كنيد با روحيه اى كه در تحصيل موفق و جدى هستيد, در اين برههء خاص زندگى هم موفق و سربلند بيرون آييد و از درياى پرتلاطم سختى ها و مشكلات به ساحل آرامش و خوشبختى برسيد.مكتب حيات بخش اسلام , براى تعديل تمايلات و جهت صحيح دادن به خواسته هاى انسانى , استفاده از عقل وعلم و تربيت و ديگر عوامل مؤثر در اين خصوص را مورد توجه قرار داده است . اسلام با نيروى عظيم ايمان و عشق به خداوند سبحان در ضمير پيروان حقيقى خود آنان را به سوى شناخت حقيقت رهنمون مى كند و ترديد و تزلزل رااز وجود آنان دور مى كند. جوانى كه در مسير شناخت حقيقت است , بايد سعى كند به تدريج پاسخ هاى مناسبى براى سؤال هاى خود بيابد. در اين مسير بايد از نقطه نظرات و راهنمايى هاى انديشمندان و عالمان دينى بهره مند شود تابتواند با استفاده از دانش و تجارب آنان جواب هاى مطلوب خويش را پيدا كند. در كنار تلاش براى شناخت حقيقت بايد سعى كند به تقويت ايمان مذهبى بپردازد و پيوند خود را با مذهب مستحكم تر كند. چون ايمان در آدمى آرامش وسكون ايجاد مى كند و روح اميد را در آدمى زنده نگه مى دارد و انسان را از پوچى و سرگردانى نجات مى دهد.نكتهء پايانى كه بايد ذكر شود, نگرشى مثبت به زندگى است . زندگى با همهء مشكلات و سختى هايى كه به همراه دارد, زيبا است . زيبايى در برخورد خوشى و شادى با غم و ناراحتى بيشتر جلوه گر مى شود و در انسان شرق براى نيل به سعادت و رفع كدورت و ناراحتى را به وجود مى آورد. تقويت اين نگرش موجب مى شود انسان به آينده بانگاهى مثبت توجه نمايد و مشكلات را پلى براى رسيدن به موفقيت بداند. شما وقتى اين مطالب را مورد توجه داديد, به تدريج به آرامش و خود باورى مى رسيد و نگاهى مثبت و اميدوارانه به زندگى و آينده خواهيد داشت .(پـاورقى 1.على قائمى , خانواده و مسائل نوجوان و جوان , ص 74

پاسخ : نامهء دردمندانه شما را خوانديم و نكاتى تقديم مى داريم :1 همان طور كه توجه داريد اين مركز صرفاً جهت پاسخ گويى به مسائل فرهنگى و تربيتى و فقهى و اسلامى و مذهبى تأسيس شده و متأسفانه توانايى پاسخ گويى به درخواست هاى اقتصادى را ندارد.2 شما مى توانيد با ازدواج , بسيارى از مشكلات را برطرف كنيد.3 اگر احساس مى كنيد معرفى شما از سوى اين مركز, به مراكز ديگر مؤثر است , لطفاً نام و نشانى آن مركز رابه ما بدهيد تا از آنان بخواهيم به شما كمك كنند.4 مشكل مسكن و بدهكارى , تنها مشكل شما نيست ; صدها نفر, از اين مشكل رنج مى برند و اما با تلاش واميد و كار و فعاليت مى توان بر مشكلات پيروز شد.5 با داشتن هدف صحيح در زندگى و برنامه ريزى دقيق و تلاش و كار مى توانيد از وام هاى بدون بهره ودرآمدى ناشى از پرستارى در محل و تزريقات و آموزش پرستارى و... بهره مند گرديد.6 به واجبات به ويژه نماز اهميت دهيد و در ترك محرّمات بكوشيد كه براى حل معضلات زندگى بسيارمؤثر است .()(پـاورقى 1.عبدالحسين دستغيب , داستان هاى شگفت .7 نماز حاجت و استغاثه و توسل را فراموش نكنيد.() .(پـاورقى 2.شيخ عباس قمى , مفاتيح الجنان , ص 801و 191و 194

پاسخ : نامهء طولانى شما را خوانديم . اين مركز مسئوليت پاسخ به مسائل فرهنگى , تربيتى , قرآنى ,فقهى , تاريخى و اسلامى را دارد و از حلّ مشكلات اقتصادى و تأمين مسكن و يا وام مسكن معذور است , اما اگراحساس مى كنيد نامهء ما به مراكزى كه نام برده ايد, مؤثّر است , عنوان آن مركز و كيفيت مكاتبه را براى ما بيان كنيد, تا شما را به آنان معرفى كنيم و سفارش نماييم مشكل اقتصادى و مسكن شما راحل نمايند.به هر حال اين معضلات در زندگى طبيعى است و كم تر كسى وجود دارد كه با اين مشكلات درگير نباشد. ازروايات معصومان : به خوبى استفاده مى شود:1 توجه به مبدأ و معاد و اصالت دادن به معنويات و اهميت به نماز و واجبات و ترك محرّمات باعث برطرف شدن گرفتارى هاى مى گردد. 2 تلاش فراوان و كار مستمر و كوشش براى پيدا كردن نان حلال , باعث وسعت و بركت و رحمت در زندگى مى گردد.3 نمازهاى حاجت و نماز استغاثه به حضرت زهرا3و امام زمان 7نيز مؤثر است .

پاسخ : برادر گرامى ! از اين كه با ما مكاتبه كرده و سؤالتان را مطرح ساختيد, سپاسگزاريم . حتماً مى دانيد يكى از نشانه ها و صفات مؤمن , اداى امانت است و خيانت به آن از گناهان كبيره است . امام صادق 7فرمود: .با اين وصف , بايد مبلغ مذكور را به عنوا اضافى پول ها, به مسئول مربوطه برگردانيد. در ضمن بايد از امثال شماجوانان قدردانى كرد كه الحمدللّه در جوانى به اين گونه مسايل شرعى توجه مى كنيد.