تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : اشكالى ندارد و روزه باطل نمى‏شود.(1)پى نوشت‏ها: 1. مستفاد از استفتائات آيت اللَّه مكارم شيرازى، ص 445، سؤال 1493.

پاسخ : اگر تجويز اين گونه داروها موجب ضرر و مرض براى شخص شود، جايز نيست و در اين صورت پزشك ضامن است مگر اين كه مرض و ضرر، عمده به معتنابه نباشد و از نظر عقلاء و عرف ضرر مهمّى محسوب نشود. در اين گونه موارد پزشك به مريض بگويد كه ممكن است اين دارو اين ضرر را داشته باشد تا خود را از ضمان آن خارج نمايد.(1)

پاسخ : بايد خود را شست و شو كند و نمازيش را بخواند و روزه بگيرد و در مورد نمازهاى قبلى بايد آن‏ها را قضا نمايد و فقط قضاء كافى است.(1)پى نوشت‏ها: 1. توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 776، مسئله 1370.

پاسخ : در صورتى كه يقين كند خون حيض نيست نمازها و روزه هايى را كه ترك كرده قضا كند، و نسبت به آينده هم بايد نمازهايش را بخواند و روزه را بگيرد.(1)پى نوشت‏ها: 1. ر.ك: توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 776، مسئله 1370.

پاسخ : اگر به تشخيص پزشك يا راه ديگر يقين كند خون ريزى در اثر زخم و جراحت است، خون قروح و جروح است و احتياجى به غسل حيض و استحاضه ندارد و نماز و روزه او صحيح است.

پاسخ : اگر منظور شما از درمان، تغيير جنيست است، فتواى امام خمينى(ره) چنين است:"ظاهراً تغيير جنس مرد به زن و عكس آن، با عمل جرّاحى حرام نيست".(1)پى نوشت‏ها: 1. تحريرالوسيله، امام خمينى، ج 2، ص 563، مسئله 1، چ جامعه مدرّسين.

پاسخ : خير تفاوتى ندارد.(1)پى نوشت‏ها: 1. توضيح المسائل مراجع، مسئله 519 - 520.

پاسخ : اولاً مقايسه بين خمس با مبالغى كه مسيحيان مى‏دهند، درست نيست (يعنى سؤال غلط است) چون خمس دادن از واجبات است، امّا مبالغى را كه مسيحيان مى‏دهند از صدقات مستحبى است. خوب بود اين طور سؤآل مى‏كرديد كه چه فرقى است بين صدقاتى كه ما مسلمانان به فقراء مى‏پردازيم و بين صدقاتى كه مسيحيان براى طلب مغفرت، مى‏پردازند؟خوب اگر سؤال اين طور باشد جواب اين است كه در هر دينى از اديان الهى صدقاتى به قصد تقرب الهى به فقرا و بيچارگان مى‏دهند كه اثر طبيعى آن‏ها مغفرت و آمرزش الهى است نسبت به بعضى گناهان يا آثار دنيوى مانند نجات پيدا كردن از مرگ‏هاى غير منتظره و حوادث ناگوار مى‏باشد، مانند صله رحم و ديدار با خويشان در همه اديان الهى از كارهاى خوب و سفارش شده همه پيامبران است كه باعث طول عمر و آثار خوب ديگر است. گرچه خمس با ساير صدقات در برطرف كردن مشكلات اقتصادى جامعه مسلمانان بسيار مؤثر است، امّا مشكل خمس و شرايط و جزئيّات و موارد مصرف و هزينه آن با ساير صدقات فرق مى‏كند، و امّا در هر صورت خمس و صدقات مستحبى و واجب، همه بايد براى رضاى الهى و قربة الى اللَّه پرداخت شود و از آثار اخروى اين گونه عبادات آمرزش الهى و خشنودى پروردگار است.البته بحث اصلى در اين است كه آيا اعمال مسيحيان در زمان ظهور اسلام و آ مدن دين اسلام قبول است يا نه؟ چون در اين زمان به عقيده ما مسلمانان شرط قبولى كارهاى خير مسلمان بودن شخص است "انّما يتقبّل اللَّه من المتّقين" امّا كافر (مسيحى) در صورتى كه احتمال بدهد كه دين اسلام و قرآن حق است، بايد تحقيق بكند و اگر بدون تحقيق، همين طور به كفر خود ادامه دهد و مسيحى بماند و صدقاتى بدهد موجب آمرزش او نخواهد بود و اعمال عبادى او مورد قبول واقع نخواهد شد.براى توضيح بيشتر درباره معيار قبولى اعمال مى‏توانيد كتاب عدل الهى و مبحث اخلاص، شرط قبولى اعمال، استاد شهيد مطهرى را مطالعه كنيد.

پاسخ : زكات يكى از منابع مهم اقتصادى جامعه اسلامى محسوب شده است و از اهميت ويژه‏اى برخوردار است. آيات(1) و روايات(2) متعدّدى، در خصوص اهميت آن آمده است. به خاطر همين نقش اقتصادى زكات است كه در صدر اسلام، اين فريضه ى الهى فراموش نشده و از رونق خاصى برخوردار بوده است. پيامبر(ص) زكات مى‏گرفت(3). در زمان امام على(ع) يكى از خلفا با جمعيتى كه زكات نمى‏دادند جنگ كرد(4). كه اين جنگ نشان دهنده رونق زكات در اين مقطع زمانى است. بعد از عصر معصومان(ع) به دليل اين كه شيعيان معمولاً نتوانستند حكومت تشكيل دهند از زكات به عنوان يكى از منابع اقتصادى حكومت تبليغ نمى‏كردند، اما فقيهان شيعى در طول تاريخ، همان طورى كه به وجوب خمس فتوا دادند، به وجود زكات نيز فتوا دادند. فقيهانى مانند علامه حلى(5) شيخ طوسى،(6) و... به وجوب زكات فتوا داده‏اند كه فتوا به وجوب زكات، يكى از راه كارهاى مهم تبليغى است.در عصر حاضر نيز همه فقها به وجوب زكات فتوا داده‏اند.(7) مبلغان و روحانيان كه براى تبليغ احكام الهى، در سراسر كشور اعزام مى‏شوند، فتواهاى مراجع را در خصوص زكات نيز بيان مى‏كنند كه نشان دهنده تبليغ از عنصر زكات مى‏باشند.در خصوص عدم تبليغ از زكات، عوامل متعددى دخالت دارند كه يكى از آن‏ها، موارد اخذ و مصرف خود زكات است. زكات بر چيزهايى واجب است كه معمولاً به جامعه روستايى اختصاص دارد كه بالطبع تبليغات محدودترى را مى‏طلبد، مانند وجوب زكات بر گندم، جو، خرما، كشمش، گوسفند، شتر و گاو(8) كه اين موارد در جامعه شهرى كم‏تر وجود دارد. از سوى ديگر، يكى از موارد مصرف زكات، آزادى بردگان بيان شده است(9) كه در اين مقطع زمانى وجود ندارد.بى ترديد يكى از علل عمده عدم تبليغ از زكات، عدم آگاهى مردم از نقش كليدى آن در تأمين اقتصادى نظام و فقر زدايى است. واقعيت اين است كه تبليغات از همه احكام الهى، مخصوصاً زكات، سياست كلان فرهنگى نظام و عزم ملى را مى‏طلبد، تبليغ از طريق پيام رسانى احكام اختصاص به روحانيت ندارد، بلكه همه نهادهاى تبليغى هر كدام به نحوى در اين خصوص وظيفه دارند، گرچه روحانيت مسئوليت بيش‏ترى دارند.پى نوشت‏ها:1. ر.ك: بقره(2) آيه 43، 83، 110، حج(22) آيه 78 و تفسير نمونه، ج 8، ص 116.2. ر.ك: وسايل الشيعه، ج 6، ص 6 به بعد و بحارالانوار، ج 96، ص 12.3. ر.ك: تفسير نمونه، ج 8، ص 116 - 121.4. ر.ك: همان، ص 11.5. ر.ك: تذكرةالفقهاء، ج 1، ص 205.6. ر.ك: خلاف، ج 2، ص 54 - 61.7. ر.ك: امام خمينى، تحريرالوسيله، ج 1، ص 315، منهاج الصالحين، ص 295؛ العروة الوثقى، ج 2، ص 263.8. ر.ك: امام خمينى، همان، ج 1، ص 315.9. ر.ك: تفسير نمونه، ج 8، ص 5.

پاسخ : كسى كه به سنّ يائسگى رسيده باشد خونى كه بعد از آن مى‏بيند حيض نيست و اگر خون قروح و جروح نباشد استحاضه است و بايد طبق وظيفه مستحاضه عمل كند.(1)پى نوشت‏ها: 1. توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 38، مسئله 435 مراجعه شود.