تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : غرض از آفرينش مخلوقات، فيض و رحمت رساندن به آن ها مي‌‌ باشد و با درك صحيح چند مطلب اين مسئله روشن مي‌‌ گردد: 1. خداوند غنى بالذات است و هيچ كمبودى ندارد، و هر كمالى را كه بتوان آن را كمال تصور كرد، خداى سبحان داراى آن مي‌ باشد. محال است كه كوچكترين نقص در خدا باشد، زيرا هر چيزى نقص داشته باشد، محتاج است و هر محتاج ممكن الوجود است، نه واجب الوجود. قرآن مي‌ فرمايد: " خداوند از همة جهانيان بى نياز است".[1]2. خداوند فياض و بخشندة مطلق است؛ يعنى هر آن چه كه قابليت موجود شدن را داشته باشد، از طرف خداي منان به آن وجود عنايت مي‌‌‌‌‌‌‌ شود، زيرا هيچ گونه بخلى براى ذات اقدس احديت تصور ندارد، بلكه فياضيتش اقتضا مي‌‌‌‌‌‌‌ كند به چيزى كه قابليت اخذ نعمت وجود دارد، وجود ببخشد. قرآن مي‌‌‌‌‌‌‌ فرمايد: "پروردگارت بى نياز و صاحب رحمت است".[2]و 114 مرتبه مي‌‌‌ فرمايد : "بسم الله الرحمن الرحيم؛به نام خداوند بخشندة بخشايشگر".3. افعال خدا غايت و هدف دار و حكيمانه است، زيرا حكيمانه بودن كار، كمال است و خداوند مستجمع جميع كمالات است.قرآن مي‌ فرمايد: "ما آسمان و زمين و آن چه را بين آن ها است، به بازيچه نيافريديم. جهان براى ما اسباب بازى نيست. نيافريديم مگر به حق".[3]پس خداوند غنى بالذات و فيّاض مطلق و حكيم است. طبث صفت فياضيت، مقتضاى ذات خداوند است كه خلق كند و جهان را بيافريند و مقتضاى حكمتش اين است كه آفرينشش هدف دارد و چون خداى سبحان هيچ نقصى ندارد و كمبودى برايش تصور ندارد، معنى ندارد هدف از خلقت به كمال رسيدن خودش باشد. پس هدف از خلقت وجود بخشيدن و به جهان و حفظ وجود آن و به كمال رساندن آن مي‌ باشد. كمال نهايى رسيدن به جوار قرب پروردگار است . و راه نيل به قرب الهى هم عبادت و پرستش و در آزمايش نمرة قبولى گرفتن است. قرآن مي‌ فرمايد: " من جن و انس را نيافريم جز براي اين كه عبادتم كنند".[4]و فرمود: " آن كسى كه مرگ و حيات را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما بهتر عمل مي‌كند".[5]در اين زمينه مي‌ توانيد به كتاب معارف قرآن ، اثر استاد محمد تقى مصباح يزدى و كتاب عدل الهى از شهيد مطهرى و تفسير نمونه، ج 22 ، ص 384 مراجعه فرماييد. در مورد سؤال دوم هم لازم است از استاد شايسته بهره مند شويد.1[1] آل عمران (3) آيه 97.1[2] انعام (6) آيه 133.1[3] دخان (44) آيه 38 - 39.1[4] ذاريات (51) آيه 56.1[5] ملك (67) آيه 2.

پاسخ : كتاب هاى متعددى در بارة احاديث پيامبر نوشته شده است. مثلاً كتاب " نهج الفصاحهْْ" و نيز "مكاتيب الرّسول" كه شامل مكاتبات و نامه هاى پيامبر مي‌‌‌ باشد و كتاب "خطيب النّبى " كه شامل خطبه هاى پيامبر گرامي اسلام مي‌‌‌ باشد.

پاسخ : حسود به كسى مي‌‌‌ گويند كه آرزوى زوال نعمت ازديگرى را دارد. به اصطلاح نمى تواند ببيند ديگرى داراى نعمتى است. حسادت يكى از صفات مذموم است، هم براى مردان و هم براى زنان.[3] بخيل به كسى مي‌ گويند كه از آنچه دارد، استفاده نمى كند و به ديگران هم نمى دهد. و در روايت آمده: " بخيل كسى است كه از طعام و غذاى مردم نمى خورد تا آنان از غذاى او نخورند".[4]اميرالمؤمنين(ع) مي‌ فرمايد: "بهترين خصلت هاى زنان، بدترين خصلت هاى مردان است: تكبر و ترس و بخل براى زنان خوب است، ولى براى مردان بد است".[5][3] آيت الله مهدوى كني، اخلاق عملي، ص 294.[4] معارف و معاريف ، ج 3، ص 75.[5] بحارالأنوار ، ج 100، ص 238.

پاسخ : برادر گرامى ! از صميميت و صراحت و صداقت شما متشكريم. اميد است بتوانيم راهنماى شايسته اى باشيم.آنچه كه نوشته ايد، از آثار سوء خود ارضايى است. و قدرت شهوت جنسى در ايام جوانى مانند جرقه اى است كه در انبار باروت زده شود. اگر جوان خود را در اين وادى رها كند و احياناً زمينة آن را با نگاه كردن به فيلم ها وعكس هاى سكسى و مشاهدة مناظر شهوت انگيز و نگاه كردن به دختران و زنان در كوچه و خيابان فراهم كند، ثمرات ناگوار و نتايج زيان بارى را باعث خواهد شد. تازه اين ها اول بدبختى و بيچارگى خواهد بود. اگر خود را از اسارت شيطان نفس و شيطان هاى بيرونى نجات ندهيد، بايد منتظر عواقب خطرناك ترى باشيد. اميرالمؤمنين (ع) مي‌ فرمايد: " چه بسا لذّت كوتاه و شهوت زودگذرى كه غصّه هاى درازى به دنبال مي‌آورد و اندوه فراوانى را ايجاد مي‌ كند". برادر عزيز! افرادى چون جنابعالي با ارسال نامه ها به ما مي‌ نويسند: مي‌ خواهم خون گريه كنم ؛ مي‌‌‌‌خواهم فرياد بكشم؛ بيچاره و تنها و ويلان و سرگردان شدم؛ متنفر از همه كس و همه چيز! با اين وضع چه بايد كرد؟ از طرفى ترويج مسائل سكسى و كنترل نكردن جو جامعه و از طرف ديگري به فكر نبودن خود افراد و رها كردن خود به دست اين و آن دوست و سر كوچه ايستادن و نگاه و چشم چرانى و عدم توجه پدر و مادر و مسئولان، كار را به اينجا مي‌‌‌‌‌ كشاند كه نالة امثال شما گوش آسمان ها را كر مي‌ كند.حال كه وضع شما به مرحلة حساسي رسيده است، به نكاتى كه گفته مي‌ شود، توجه كنيد و بدان با جدّيّت عمل كنيد: 1-تصميم و ارادة قوي بر ترك اعتياد به اين عمل زشت.2- التزام به اين كه مواقع نماز به مسجد رفته و نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا را با جماعت در يكى از مساجد شهر بخوانيد. بايد متعهد به اين مسئله بشويد.3-خواندن حداقل دو صفحه از قرآن به طور مرتب در هر روز، بايد متعهد و پاى بند به اين مسئله بشويد.4- از تنهايى بايد پرهيز كنيد. 5- از ايستادن در مكان ها رفت و آمد زنان و دختران و رفت و آمد بيهوده به خيابان ها و بازارها بايد خوددارى كنيد.6- اگر اهل مطالعه هستيد، به سالن مطالعه و كتاب خانه هاى عمومى برويد. و اگر اهل كار و تلاش هستيد، به كار مشغول باشيد.7- ورزش روزانه با لباس هايى كه تنگ نيست.8- گرچه نوشته ايد كه ازدواج برايم ممكن نيست، ولي براى رهايى از اين مشكلات ، راه اصلى ازدواج است. در اين صورت مسئلة ازدواج را با پدر و مادر يا پدر بزرگ يا خاله و عمة خود مطرح كنيد، گرچه برادر بزرگتان هنوز ازدواج نكرده است، ولى اشكالى ندارد كه شما زودتر ازدواج كنيد. مي‌ توانيد با ازدواج صحيح و سالم و ساده خود را از مهالك نجات دهيد.همواره دست گدايى و التماس به سوي خدا دراز كنيد و از او بخواهيد شما را از شرّ اين گرفتارى نجات دهد، زيرا ادامة اين كار هم دنياى شما را خراب مي‌ كند و هم آخرت را. پس دست به درگاه خدا بلند كنيد و از او كمك بخواهيد. جزوه اى در همين زمينه برايتان ارسال مي‌ شود كه با دقت مطالعه نموده و به آن عمل كنيد. در صورت وخامت وضع، به روانپزشك مراجعه كنيد، چون يكى از علل خود ارضايي، اضطراب و نگرانى است كه بايد درمان شود.

پاسخ : توحيد داراي مراتب و درجاتي است:1 - توحيد ذاتي؛2 - توحيد صفاتي؛3 - توحيد افعالي؛4 - توحيد عبادي.توحيد در خالقيت و ربوبيت از شاخه هاي توحيد افعالي هستند. توحيد در خالقيت يعني در جهان يك خالق و آفريننده بيشتر نداريم و كسي كه به خالق هاي متعدد معتقد باشد، مشرك است. توحيد در ربوبيت يعني اين كه گرداننده و مدير همة جهان، خالق واحد است.مقابل توحيد در ربيوبيت، شرك است.توحيد افعالي در يك تفسير ساده و روشن مفهومش اين است كه سراسر جهان فعل خدا است و تمام كارها، حركت ها ، تأثيرو تأثيرها به ذات پاك او منتهي مي شود و به او قائم است و در حقيقت "لا مؤثر في الوجود الا الله، هيچ موجودي تأثير مستقل ندارد جز خدا" . حتي اگر شمشير مي برد و آتش مي سوزاند و آب گياهان را مي روياند، همه به اراده و فرمان او است و خلاصه هر موجودي هر اثري دارد، از ناحية خداوند است.به تعبير ديگر: همانگونه كه موجودات در اصل وجود وابسته به ذات هو هستند، در تأثير و فعل خود نيز چنين اند، ولي اين معني هرگز نفي عالم اسباب و حاكميت قانون عليت را نميكند، زيرا خداوند خودش خواسته كه همة كارها از طريق علل و اسباب آن جاري گردد. موجودات عالم همان طوري كه در ذات خود استقلال ندارند، استقلال در تأثير هم ندارند. موجودند به وجود خدا و مؤثرند به تأثير خداوند. شأني از شئون او است. پس اگر به تأثير و سببيت مخلوقات در نظام جهان معتقد باشيم، ولي بدين نحو كه آن ها استقلال در تأثير ندارند، بلكه همة نقش آن ها به اذن الله و به مؤثريت الله انجام مي گيرد، منافات با توحيد افعالي ندارد، چنان كه حضرت عيسي مي گويد: من از گل جشكل پرنده مي سازم. سپس در آن مي دمم و به فرمان خدا پرنده اي مي گردد، و به اذن خدا كور مادر زاد و مبتلايان به برص (پيسي) را بهبودي مي بخشم و مردگان را به اذن خدا زنده مي كنم.(1) قرآن كريم در مورد توحيد در خالقيت مي فرمايد :"قل الله خالق كلي شي و هو الواحد القهار؛ بگو خدا خالق همه چيز است و او است يكتا و پيروز".(2)در آيه ديگر مي فرمايد : "هل من خالق غير الله يرزقكم من السماء و الارض لا اله الاهو فاني توفكون؛ آيا خالقي غير از خدا وجود دارد كه شما را از آسمان و زمين روزي دهد؟ هيچ معبودي جز او نيست. با اين حال چگونه به سوي بناطل منحرف مي شويد؟".(3)قرآن مجيد دربارة توحيد ربوبيت به مسلمانان دستور مي دهد همه روزه چندين بار اين حقيقت را تكرار و اقرار كنند و بگويند : الحمد لله رب العالمين؛ ستايش مخصوص خداوندي است كه پروردگار جهانيان است.(4)تعبير به "رب العالمين" بيش از چهل بار در آيات مختلف قرآن به كار رفته است و مي فرمايد : "قل اغير الله أبغي و هو رب كل شي؛ بگو آيا غير از خدا پروردگاري بطلبم، در حالي كه او پروردگار همه چيز است".(5)پس شركت در خالقيت و شركت در ربوبيت مطلقا باطل و بي اساس است و به هيچ وجه قابل توجيه نمي باشد. رمز اصلي اش هم اين است كه معلول و با تمام تأثيراتش عين ربط به علت هستي بخشش است و لحظه اي بدون وابستگي به خداي جهان امكان بقا و تأثير ندارد و همان گونه كه در اصل هستي نياز به علت دارد، در بقا و تأثيرهم انياز به علت دارد . همان طوري كه نور افشاني يك لامپ برق نياز به وصل به شبكة برق دارد و لحظة قطع برق از شبكه، مساوي با ظلمت لامپ است. كار خدا مثلا كار صنعتگر نيست كه مصنوعش پس از درست شدن نياز به صنعتگر نداشته باشد.مثلا اتومبيل پس از ساخته شدن بدون نياز به زنده بودن مهندس سازنده طبث مكانيسم خود به كار ادامه مي دهد. اگر چنين بينديشيم كه عوامل مؤثر در جهان مثل آب، باران، برق، حرارت، خاك، گياه، حيوان، انسان و غيره نسبت شان به خدا مثل نسبت اتومبيل به سازنده است ، قطعا شركت است، چون مخلوق در حدوث و بقا نيازمند خالق است. در بقا و تأثير همان اندازه نيازمند است كه در حدوث محتاج است. جهان عين فيض، عين تعلق و عين وابستگي ا ست. لذا تأثير و سببيت اشيا عين خلاقيت خداوند و گسترش فاعليت او است.ونتيجه اين كه خالق همة هستي مربي و اداره كننده و گرداننده و نظام بخش عالم هستي تنها ذات پاك خدا است و خالقيت حقيقي و استقلال ، منحصر به خداي متعال است و همة موجودات در وجود و تأثيرات در همة احوال نيازمند وي مي باشند و محال است كه موجودي بي نياز از وي گردد و بتواند باشد يا بتواند مستقلا و بدون تكيه بر او كاري را انجام بدهد. لذا عقيده به تأثيري و سببيت استقلال مخلوقات شركت است.( 6 )پي نوشت ها :1 - آل عمران (3) آيه 49.2 - رعد (13) آيه 16.3 - فاطر (35) آيه 3.4 - حمد (1) آيه 1.5 - انعام (6) آيه 164.6 - محمد تقي مصباح يزدي، آموزش فلسفه، ج2، ص 358؛ مرتضي مطهري ، مجموعه آثار، ج2، ص 127 128؛ ناصر مكارم شيرازي، پيام قرآن، ج3، ص 306 و 322.

پاسخ : مراكز علمى و پژوهشى زيادى در شهر مقدس قم مشغول به فعاليت و تحقيق مي‌‌ باشند كه مي‌‌توانيد با تهيّه كتاب " راهنماى مراكز فرهنگى شهرستان قم" از آن مراكز مطلع شويد.

پاسخ : برادر بزرگوار! ضمن تقدير و تشكر از اعتماد و مكاتبة شما با اين واحد، اميدواريم كه موفق و سعادتمند باشيد. اين مركز "واحد پاسخ به سؤالات" زير نظر مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى مي‌‌‌‌‌‌ باشد كه آمادة پاسخ گويى به سؤال هاى كلامى ، عقيدتي، فلسفي، عرفاني، تاريخي، قرآني، تفسير و نيز مشاوره در زمينة مشكلات روحى و خانوادگى مي‌‌‌‌ باشد . شما مي‌‌‌‌ توانيد با شماره تلفن هاى مستقيم 7743183 - 7734530 يا تلفنخانه 94 - 7743189 - داخلى 02 تماس حاصل فرماييد.

پاسخ : به كارى كه انجام ندادن آن بهتر است و انجام دادن آن گناه نيست، مكروه مي‌ گويند ، مانند برهنه بودن بدن يا سر در توالت، تكيه دادن هنگام غذا خوردن و بر شكم خوابيدن.مباح به كارى مي‌ گويند كه انجام دادن و ندادن آن مساوى باشد، مانند كسى كه تشنه نيست و يك ليوان آب بنوشد. واجب به كار هايى مي‌ گويند كه انجام دادن آن ها لاز استك به طورى كه اگر انجام نگيرد، عقوبت الهى را به دنبال دارد، مانند نماز هاى يوميّه . مستحب به كارهايى مي‌ گويند كه انجام دادن آن ها بهتر است و داراى ثواب مي‌ باشد و انجام ندادن آن ها گناه نيست، مانند خواندن نماز شب ، با وضو خوابيدن، بول و غائط كردن قبل از خوابيدن و زيارت قبور مؤمنان.

پاسخ : ترانه در لغت به معناى دو بيتي، صوت، نغمه، سرود و خوانندگى آمده است.[2]گوش دادن به ترانه هايى كه به صورت غنا خوانده مي‌ شود يا همراه با موسيقى هاى مهيّج و شهوت زا است و يا مضمون آن مستهجن و زشت و ركيك است ، حرام است. غنا به آوازهايى كه مناسب با مجالس لهو و لعب و عياشى است، گفته مي‌ شود، اما گوش دادن به آواز هاى خوب و زيبا كه غنا نباشد، اشكالى ندارد. تشخيص اين كه كدام ترانه حرام است، با خود شما است. احتياط در اين گونه موارد مطلوب است.[2] لغت نامه دهخدا، كلمة ترانه.

پاسخ : كلمة ناموس داراى معانى بسيار است. به معانى : احكام الهي، قانون، وحي، صاحب راز، خانة راهب ، خوابگاه شير، مرد دانا، سياست، ريا، بانگ، آبرو، عزّت ، نيكنامي، خجالت، عصمت، عفت. زن و زن هاى متعلق به يك مرد مثل مادر و خواهر و دختر و معانى ديگر آمده است. اما آنچه كه در عرف مامعروف و مشهور است، ناموس به معناى زن و زن هاى متعلق به انسان است كه پاكى آنان باعث حفظ آبروى انسان مي‌‌‌شود. ناموس دارى دينى به معناى اين است كه انسان مؤمن غيرت و حيانسبت زنان خويشاوند داشته باشد.[1][1] لغت نامة دهخدا، كلمة ناموس.