تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : اگر كسى دو ليوان را به هم بزند، آن هم با توجه به اين كه انسان‏هاى پليد و يا منكرين خداى متعال (نعوذبالله) چنين مى‏كنند، كار او نكوهيده و مورد نهى عقلاء است. مبحث شرعى: در دلايل شرعى، مستندى كه به نحو مستقيم، دالّ بر حرمت مسأله باشد وجود ندارد. اما با كمك از كليات ادله، مى‏توان بر حرمت مورد سؤال استدلال كرد. در حديثى از امام صادق(ع) آمده است: «خداوند به يكى از پيامبران خود چنين وحى كرد كه: به مؤمنين بگو تا لباس دشمنانم را نپوشند و غذاى آنها را نخورند و راه ايشان را نپيمايند [كه اگر چنين كنند] همانند دشمنان من خواهند بود» V}(تفصيل وسائل‏الشيعه، شيخ حر عاملى، نشر مؤسسه آل‏البيت، قم، چاپ دوم، سال 1414ه.ق).{V حديث فوق به نحو صريح دلالت بر اين دارد كه در آمدن به لباس دشمنان دين حرام است V}(مصباح‏الفقاهة، سيد ابوالقاسم خويى، نشر وجدانى، چاپ سوم 1371 ه.ش).{V مشخص است كه نه تنها شباهت به كفار حرمت دارد؛ بلكه تشبّه به انسان‏هايى كه ظاهرا مسلمان هستند ولى جحد و انكار عملى نسبت به اسلام و شؤونات اساسى اسلام دارند؛ مورد نهى قرار گرفته است. ازاين‏رو است كه علامه امينى مى‏گويد: «بهتر است تا برخى مستحبات، به خاطر عدم تشبه به دشمنان ترك شود. مانند ترك روزه مستحب در دهم محرم، عاشورا - به خاطر مقابله با يزيديان. زيرا ايشان اين روز را عيد گرفته و روزه داشتند» V}(الغدير، شيخ عبدالحسين امينى، دارالكتاب العربى، بيروت، چاپ اول، سال 1397ه.ق).{V

پاسخ : حقيقت تحريف نشده‏ى همه اديان توحيدى، كه پيامبران الهى مروج و مبلّغ آن بوده‏اند يكى است و بر اصول اعتقادى مشترك و يگانه استوار است. تمامى پيامبران منادى «دين واحد» بوده‏اند به همين جهت در منطق قرآن كريم اديان نداريم بلكه دين واحدى داريم كه تمام پيامبران منادى آن بوده‏اند و آن عبارت است از اسلام و تسليم در برابر خداوند: A}انّ الدين عند الله الاسلام{A؛ همانا دين در نزد خداوند فقط اسلام است(V}آل عمران، آيه 19{V.) و پيامبران الهى همگى مسلمانند: A}ما كان ابراهيم يهوديا ولا نصرانيا ولكن كان حنيفا مسلما{A؛ ابراهيم نه يهودى بود و نه نصرانى، بلكه مسلمان بودV}آل عمران، آيه 67{V. بر اين اساس، حقيقت تحريف نشده‏ى اديان توحيدى يكى است و پيامبران الهى مبلّغ اصول و اركان اعتقادى مشترك و يگانه‏اى بوده‏اند. هر چند در طول تاريخ اديان گرفتار تحريف و انحراف، توسط پيروان نادان و يا افراد سودپرست و خودخواه جامعه مى‏شدند. اما در عين حال اديان توحيدى از چند جهت متفاوت مى‏شوند: 1- تحريف: بدون شك در طى زمان اديان گرفتار تحريف و انحراف توسط پيروان نادان و يا افراد سودپرست و خودخواه جامعه شده‏اند كه همين امر ضرورت بعثت پيامبر ديگرى را به منظور خاطرنشان ساختن تحريفات و پيراستن آن از آلودگى تحريف، در پى داشته است. 2- تفاوت محيط و احتياج و سطح استعداد مردم: پيامبران براى هدايت مردم آمده‏اند، ازاين‏رو نوع دستورها و سطح مطالب و معارف بايد در حدود رشد و درك جامعه و نيازهاى محيط باشد. طبعا بشر در قرون اوليه روابط اجتماعى بسيار محدودى داشت و نظام اجتماعى گسترش و تفصيلى نداشت ازاين‏رو قوانين محدودى زندگى او را اداره مى‏كرد. همچنين در ناحيه آراء و عقايد و انديشه‏ها هم عمق و دقت آنچنانى نداشت و هم آراء و عقايد مختلف و متنوع در زمينه مسائل اساسى هستى‏شناسى ابراز نشده بود. ازاين‏رو لزوم آمدن پيامبران جديد، با قطع نظر از مسأله تحريف، از جهت بيان تدريجى احكام و معارف دين متناسب با فهم و رشد مردم بوده است. يعنى حتى اگر در اديان گذشته تحريف هم صورت نمى‏گرفت باز هم نياز به آمدن پيامبران جديد به منظور: 1- بيان ظرائف و دقائق همان اصول اعتقادى و شاخه‏هاى فرعى آنها. به عنوان مثال ظرائف و فروع مسائل مربوط به توحيد و عدل الهى و معاد و مسائلى چون جبر و اختيار، قضا و قدر و... آن‏گونه كه در اسلام بيان شده است در اديان گذشته تبيين نشده است. 2- بيان احكام و قوانين مربوط به شؤون مختلف زندگى فردى و اجتماعى بشر. بنابراين، حتى اگر در اديان گذشته تحريف هم صورت نمى‏گرفت دين مورد قبول كه بيان كامل و جامع و دقيق اصول عقايد و نيز احكام و قوانين فردى و اجتماعى را در بر دارد همان است كه توسط آخرين پيام‏آور الهى بيان شده است و آن دين اسلام است. ضمن اين كه: پس از آن كه بيان شد حقيقت تحريف نشده‏ى همه اديان توحيدى، واحد است و اصلاً اديان نيست و دين است، لذا تعبد به حقيقت تحريف نشده‏ى آنها، تعبد به امر واحد است و به معناى كثرت‏گرايى دينى (پلوراليزم دينى) نيست.

پاسخ : P} زاهد ار زندى حافظ نكند فهم چه باك{E}ديو بگريزد از آن قوم كه قرآن خوانند{P V}(ديوان حافظ دكتر انجوى شيرازي){V مضمون مصراع دوم، ترجمه‏ى روايتى است از حضرت على(ع) كه مى‏فرمايند: H}«البيت الذّى يقرء فيه القرآن و يذكرُالله عزّ و جلّ فيه تكثر بركته و تحضره الملائكه و تَهجُره الشيطان»{H با خانه‏اى كه در آن تلاوت قران شود و از خداوند ياد شود، بركت آن خانه افزون گردد، ملائكه در آن خانه حاضر مى‏شوند و در نتيجه شيطان از آن خانه رانده مى‏گردد V}(روايتي نزديک همين مضمون از امام صادق(ع) در بحارالانوار، ج 93، ص 161 نقل شده است.){V بعضى آثار و خاصيت‏هاى قرائت قرآن را در شعر استاد نصرالله مردانى ملاحظه نمائيد: P}جان مؤمن شادمان از خواندن قرآن بود {E}خواندن قرآن به معنى جان را جانان بود {P P}عزّت از قرآن بود تا زنده باشى در جهان{E}چون بميرى مونست در قبر هم قرآن بود {P P}شرع چون سبزى است، قرآن قطره‏ى باران بدان {E}قوه‏ى هر سبزه از قطره باران بود {P P}هر كه بر فرزند خود از بهر قرآن رنج برد {E}رفتنش روز جزا اندر بهشت آسان بود {P سرچشمه حقايق و معارف اسلامى قرآن كريم است كه كتاب آسمانى و سند نبوّت پيغمبر اكرم(ص) و سخن خداى تعالى است. قرآن كريم در مدت 23 سال زمان دعوت پيغمبر اكرم(ص) تدريجاً نازل شده و نيازمندى‏هاى جامعه بشرى را پاسخ گفته است. قرآن كتابى است كه در سخنان خود هدفى جز راهنمايى مردم به سوى سعادت ندارد. به عبارتى قرآن كريم «اعتقاد درست»، «خلق پسنديده» و «عمل شايسته» را كه پايه‏هاى سعادت فرد و جامعه انسانى است با كلامى رسا تعليم مى‏كند. A}«و نزلنا عليك الكتاب تبياناً لكلِّ شى‏ءٍ و هُدىً و رحمه و بُشرى للمُسلمين»{A؛ V}(سوره‏ى نحل، آيه‏ى 89).{V خلاصه‏ى ترجمه: كتابى را كه هر چيز را روشن مى‏كند به سوى تو (اى پيامبر) فرتساديم، و آن را مايه‏ى هدايت و رحمت و بشارت براى مسلمانان قرار داديم. قرآن معارف اسلامى را كه به اختصار بيان فرموده براى تفصيلات آن معارف مخصوصاً براى توضيحات مسائل فقهى مردم را به درِ خانه اهل بيت(ع) هدايت مى‏كند. چنان كه مى‏فرمايد: A}«و انزلنا اليك الذكر لتبين للنّاس ما نُزّلَ اليهم»{A؛ قرآن را فرستاديم تا آن چه را كه از جانب خدا براى مردم فرستاده شده است براى آنان روشن سازى V}(سوره نحل، آيه‏ى 44){V اين‏جا تفسير قرآن مطرح مى‏شود. تفسير با كلماتى مانند تبيين، تفصيل، ايضاح و كشف، مترادف است. در زمان زندگى پيامبر اكرم مسلمانان آيات قرآن را از زبان ايشان فرا مى‏گرفتند و تا آن جا كه ظرفيّت علمى و فكرى آنان اجازه مى‏داد، در فهم معانى و مقاصد آن مى‏كوشيدند. اگر مشكلاتى در فهم آيات پيش مى‏آمد به آن حضرت مراجعه مى‏كردند و آن حضرت در كمال سهولت مشكل را حل و فصل مى‏نمودند. پيامبر اكرم در تفسير كتاب خدا و توضيح معارف دين، گفتار اهل بيت خود را مانند سخن خود دانسته و فرموده است كه «قرآن و اهل بيت من تا دامنه‏ى قيامت از يكديگر جدا نمى‏شوند و هر كس بخواهد از قرآن استفاده كند بايد دست به دامن اهل بيت من بزند»V}(حديث معروف ثقلين).{V پس از مهم‏ترين خاصيت‏هاى تفسير قرآن كريم مى‏توانيم به بهره‏گيرى بيشتر از معارف و معانى آن اشاره كنيم. و نيز بيان شد كه پيامبر(ص) مبيّن حقيقى قرآن، و ما شيعيان معتقديم بعد از ايشان اهل بيت آن حضرت(ص) مفسّران واقعى قرآن و به عبارتى قرآن مجسّم و مجسّد و ناطق مى‏باشند. مطلب بعد اين است: روايت شريفى درباره فضيلت سوره حمد وارد شده است كه امام رضا(ع) از اميرمؤمنان و ايشان از پيامبر و پيامبر از ذات اقدس اله نقل مى‏نمايند كه خداوند مى‏فرمايد: من سوره حمد را ميان خود و بنده‏ام تقسيم كردم، نيمى از آن براى من و نيمى از آن براى بنده‏ى من است و بنده من حق دارد هر چه را مى‏خواهد از من بخواهد... V}(تفسير الميزان، ج 1، ص 37){V يا از اميرمؤمنان(ع) روايت شده كه فرمود: آن چه در همه قرآن هست در سوره فاتحه (يا حمد) هست، و هر آن چه كه در سوره فاتحه هست در «بسم‏الله الرحمن الرحيم« هست و آن چه در «بسم‏الله الرحمن الرحيم» هست در باء «بسم‏الله» هست و آن چه كه در «باء» هست در نقطه باء هست و من نقطه زير باء «بسم‏الله» هستم. و در خبر ديگر آمده «باء» بهاء و روشنى خداوند، «سين» والايى اوست V}(اسرار الصلوه، ميرزا جوادآقا ملكى تبريزى، ص 340){V ملاحظه مى‏كنيد قرآنى كه به صورت اجمال بيان شده است، نياز به مبين و مفسر دارد و اهل بيت عصمت و طهارت مفسّران حقيقى قرآن هستند. و نيز دريافتيم كه تفسير قرآن براى پى بردن به معارف و معانى قرآن است. ولى اين بدان معنى نيست كه حق مطلب كاملاً ادا شده و تفسير قرآن به صورت تمام و كمال صورت گرفته است. مطلب بعد درباره قرائت قرآن و نظم در امور است. در كلام اميرمؤمنان حضرت على(ع) در توصيف قرآن مى‏خوانيم H}«فى صفه القرآن: اَلا انِّ فيه علم مايأتى و الحديث عن الماضى و دواء دائكم، و نظم ما بينكم»{H بدانيد در قرآن علم گذشته‏ها و آيندگان آمده است. قرآن دواء بيمارى‏هاى شما و سبب نظم و ساماندهى ميان شماست V}(نهج‏البلاغه، خ 158).{V درباره امام رضا(ع) نقل شده است كه حضرت هر سه روز يك ختم قرآن انجام مى‏دادند و مى‏فرمودند: اگر بخواهم كمتر از سه روز هم مى‏توانم يك قرآن ختم كنم. ولى هنگام خواندن به آيات توجه مى‏دهم و تفكر و تدبر مى‏كنم... V}(اعلام الورى، ص 438).{V امام صادق(ع) فرمود: قرآن عهدنامه‏اى بر خلق خداست، شايسته است كه انسان به عهدنامه‏ى خدا نگاه كند و شبانه روز - لااقل - پنجاه آيه بخواند (چون نگاه به كلمات قرآن عبادت است) V}(كافى، ج 2، ص 609){V يا عظمت ماه رمضان به اين است كه در اين ماه قرآن نازل شده است. پيامبر اكرم (ص) فرمود، تلاوت يك آيه از قرآن در اين ماه برابرى مى‏كند با تلاوت همه‏ى قرآن در ساير ماه‏ها V}(بحار، ج 93، ص 341، ح 5){V تلاوت قرآن با شرايطى كه ائمه معصومين بيان مى‏كنند موجب نظم و برنامه‏ريزى در همه شئون زندگى مى‏شود. نماز كه از بارزترين نمودهاى قرآن مجيد است در پنج نوبت خوانده مى‏شود. اين طرز انجام دادن يك تكليف الهى به طور حتم موجب نظم و برنامه‏ريزى در امور مى‏شود. - براى اطلاع بيشتر در زمينه مباحث ذكر شده و روش‏هاى حفظ قرآن از نشريه قرآنى بشارت ر.ك: بشارت، نشريه قرآنى ويژه جوانان، قم، بلوار شهيد محمد منتظرى، كوچه 8، پلاك 12، صندوق پستى 3319 - 37185. اين بحث را با كلام و دعاى دلنشين مولايمان سيد الساجدين زين‏العابدين على بن الحسين(ع) به پايان مى‏بريم: خدايا! قرآن را وسيله دستيابى والاترين مراتب كرامت و بزرگى ما قرار ده، و آن را چنين براى ما نردبان عروج به جايگاه سلامت، سبب پاداش در عرصه قيامت و وسيله دستيابى به نعمت‏هاى سراي جاودان قرار ده V}(صحيفه سجاديه، دعاى 42).{V

پاسخ : كنترل چشم تابعى از روح تقواست كه اگر در آدمى پديدار شد به تبع آن كنترل چشم نيز به دنبال آن خواهد آمد و راهى كه صددرصد گناه نكردن در تمام زندگى را تضمين كند براى افراد عادى بشر چيز سهلى نيست؛ زيرا انسان موجودى مختار و داراى تمايلات گوناگون است. و با عزمى آهنين و مبارزه‏اى دائمى و تدريجى با نفس مى‏توان به چنين جايگاه رفيعى دست يافت. موارد زير در اين زمينه بسيار سودمند است، ولى هيچ يك را تضمين قطعى نمى‏توان به حساب آورد. بلكه تضمين نهايى، در نفس و عزم راسخ خود انسان است: 1) مطالعه پيوسته در عوالم پس از مرگ و احوال برزخ و قيامت و جديت در ترس از عوالم پس از مرگ. 2) مطالعه پيرامون عواقب وخيم گناهان. 3) ارتباط پيوسته و قلبى با خداوند، خواندن قرآن، دعاها، نماز شب و ... وليكن با توجه و حال. 4) داشتن حالت انابه، خضوع، و تضرع دائمى، توبه و استغفار. 5) دورى از عواملى كه انسان را به گناه متمايل مى‏سازد؛ مانند محيط هاى آلوده به گناه. 6) از بين بردن زمينه‏هاى گناه؛ مثلاً كسى كه انحرافات جنسى دارد بايد هرچه سريع‏تر ازدواج كند. 7) نشست و برخاست با انسان‏هاى مؤمن و خداترس واقعى. 8) جديت در مبارزه با خواهش‏هاى نفسانى. 9) توجه به عواقب نگاه به نامحرم. بهترين راه منصرف كردن نگاه و ديد و يا بازداشتن نگاه از تيزى و خيره نمودن است. حضرت على(ع) فرمود: «كسى كه چشم خود را پايين اندازد، دلش آسوده گردد، تأسف كمتر خورد و از نابودى در امان ماند»، V}(غرر الحكم، ص 9122 - 9125).{V همچنين مى‏فرمايد: «هر كه نگاه‏هايش پاك باشد، اوصافش نيكو شود»؛ «كسى كه عنان چشم خود را رها كند، زندگى‏اش را به زحمت مى‏اندازد»؛ «كسى كه نگاه‏هايش پياپى باشد، حسرت‏هايش دائمى و پياپى خواهد بود»، V}(تحف‏العقول، ص 97){V و نيز فرمود: «بسا هوسى از نيم نگاهى حاصل است»، V}(بحارالانوار، ج 71، ص 293).{V در قرآن كريم آمده است: «اى پيامبر! به مؤمنان و مؤمنات بگو كه در مقابل نامحرم چشم‏هاى خود را بپوشانند و نگاه خيره نكنند»، V}(نور، آيات 31 - 30).{V گفتنى است كه نگاه همراه با تيزى و خيرگى، نگاهى است كه انسان زيبايى و زشتى طرف مقابل را تشخيص دهد.

پاسخ : اين جمله که «فاطمه پيغمبر مي شد اگر يک زن نبود» در صدد بيان مقام معنوي و ولايت باطني و تکويني حضرت زهرا(س) مي باشد. بر اساس اعتقادات شيعه به استناد روايات و تحقيقات عرفاني، حضرت زهرا(س) از نظر مقام معنوي و ولايت باطني هيچ تفاوتي با ساير معصومين(ع) نداشت. بله، حکمت الهي اقتضا مي کند که به دليل ويژگي هاي اجتماعي منصب امام و نبوت و شرايط جسمي و فقهي زن، بانوان با آن که در مقام معنوي کم از مردان ندارند متولي اين منصب ها نگردند. زيرا منصب پيامبري و امامت مستلزم رفت و آمد و معاشرت زياد با مردها مي باشد. - براي مطالعه در اين زمينه کتاب «مصباح الولايه، امام خميني» مفيد است.

پاسخ : علم پيشين الهى نسبت به اعمال ما مستلزم جبر نيست؛ زيرا زمانى جبر است كه علت اعمال ما باشد در حالى كه خدا از افعال ما آگاه است؛ چون ما آنها را انجام مى‏دهيم نه اينكه چون او مى‏داند ما انجام مى‏دهيم. به عبارت ديگر خداوند موجودى است غير زمانى و براى او قبل و بعدى نيست و همه زمان‏ها نزد او يكسان است و گذشته و آينده و حال نزد او مساوى است. پس همين طور كه علم ديگران به اعمال ما در حال انجام يا بعد از آن يا قبل از آن رافع اختيار از ما نيست علم قبلى خداوند به اعمال ما رافع اختيار نيست و علم خدا به افعال انسان قبل از خلقت به اين معنا نيست كه او تقدير كرده انسان چنين اعمالى را انجام دهد؛ بلكه تقدير و مشيت الهى بر اين قرار گرفته است كه انسان اعمالش را از روى اراده و اختيار خودش انجام دهد و خدا نيز علم دارد كه هر كسى با اراده و اختيار خودش چه كارهايى را انجام خواهد داد و اين مساوى با اراده و اختيار انسان است. آگاهى خداوند نسبت به آينده انسانها مطلبى قطعى و مبرهن است، زيرا گذشته، حال وآينده نسبت براى ما كه محاط به زمان هستيم مطرح است در هر مرحله از زمان اجزاء پسين و پيشين آن ازما غايب است، ليكن براى خداوند كه موجودى غير زمانى،بل خالق زمان و مكان است، گذشته و آينده‏اى نيست و تمام هستى با همه ابعاد و امتدادات زمانى مكانى‏اش نزد او حاضراست. بنابراين حوادث آينده براى ما آينده است و حوادث گذشته از نظرما گذشته است و در مورد ذات اقدس احدى اين مطالب راه ندارد. بنابراين اگر منظورشما اين باشد كه چون خدا مى‏داند پس كنشهاى ما از ازل مقدر شده و سرنوشت هركسى رقم خورده و كسى قادر به تغيير آن نيست، به عبارت ديگر انسان در افعال خود مجبور است. با دقت در بيان فوق، بخوبى روشن مى‏شود كه علم الهى هرگز موجب جبر و نمايشى خواندن افعال بشرى نيست، زيرا زمانى علم الهى موجب جبر است كه علم او سبب و علت كنش و رفتار ما باشد، وبه تعبير ديگر، چون او مى‏داند كه ما انجام مى‏دهيم،در حاليكه برعكس چون ما چنين مى‏كنيم خدا مى‏داند واگر غير از اين مى‏كرديم آن را مى‏دانست. پس همانطور كه وقتى ما عملى را در برابر ديدگاه كسى انجام دهيم هيچكس نمى‏گويد چون فلانى مى‏بيند پس عمل فاعل جبرى است. در رابطه باعلم الهى بر افعال ما در زمانهاى گذشته نيز نبايد چنين گفت زيرا زمانهاى گذشته چنانكه بيان شد، نسبت به ما گذشته است و نسبت به خدا گذشته و حال و آينده يكسان مى‏باشد و فرقى بين علم خدا در زمانهاى سه گانه نيست. همانگونه كه از اين لحاظ فرقي بين علم خدا و علم ما نيست، اگر علم شما علت و سبب انجام و تحقق معلوم مي گردد، علم خدا هم همين طور است و پرواضح است كه علم ما هيچ اثرگذاري خارجي ندارد. در عين حال بايد توجه داشت كه هر انسانى تمام قواى لازم براى افعالش را از ناحيه خدا دارد و اختيارش هم از ناحيه اوست. ليكن جبر، زمانى است كه خداوند مستقيما در كنشهاى ما دخالت داشته و قدرت گزينش را از ما سلب كرده باشد در حاليكه وجدانا مى‏يابيم كه در كنشهاى خود انتخابگريم، و اراده حق تعالى به اين تعلق گرفته است كه ما با آزادى كامل و در پى هدايتهاى فطرت و عقل و انبياء هر يك از دو راه سعادت و شقاوت را كه توانستيم برگزينيم ليكن پس از پيمودن هر يك نتايج آن ديگر به اختيار ما نيست و سرنوشت محتوم ما بر اساس همان رقم زده خواهد شد. - براي مطالعه گسترده تر ر.ك: دكتر محمد سعيدي مهر، علم پيشين الهي و اختيار انسان، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي تهران، 1375.

پاسخ : انتخاب نام براى فرزند: سنت در نامگذارى، امام صادق(ع) فرمود: هيچ نوزادى براى ما متولد نمى‏شود مگر اين كه نخست او را محمد مى‏ناميم و پس از هفت روز اگر خواستيم نامش را تغيير مى‏دهيم وگرنه همان نام را بر او باقى مى‏گذاريم( V}مستدرك الوسائل، ج 15، ص 127{V). 2- انتخاب نام خوب حق فرزند است: ابن عباس از پيامبر(ص) نقل مى‏كند كه فرمود: حق فرزند بر پدر آن است كه نام خوبى بر او بنهد و به بهترين شكل تربيتش نمايد( V}كنزالعمال، ج 16، ص 477{V). 3- بهترين نام براى پسران: در روايت‏هاى اسلامى نام‏هاى فراوانى براى پسران ذكر شده است ولى روى چند نام به عنوان بهترين نام‏ها تأكيد بيشترى رفته است: عبدالله و عبدالرحمن - محمد - نام على و امامان معصوم(ع) - نام پيامبران. سليمان جعفر مى‏گويد: از حضرت ابوالحسن(ع) شنيدم كه فرمود: هيچگاه فقر و بيچارگى به خانه‏اى كه در آن نام محمد، احمد، على، حسن، حسين، جعفر، طالب، عبدالله يا فاطمه باشد داخل نمى‏شود( V}وسائل الشيعه، ج 15، ص 129{V). 4- بهترين نام دختران: فاطمه است. 5- در روايات توصيه شده است كه نام پادشاهان و فراعنه را بر فرزندان خود نگذاريد. 6- نيز در روايت‏هاى اهل‏بيت(ع) توصيه شده است نام دشمنان اهل‏بيت(ع) را بر كودكان خويش مگذاريد. 7- نام مبغوضين را برمگزينيد. 8- در سيره پيامبر مشاهده شده است كه حضرت نام‏هاى ناپسند را تغيير مى‏دادند. مثلاً طبق نقلى نام شخصى را از عبدالشمس به عبدالوهاب تغيير دادند. يا نام اسود (سياه) را به ابيض (سفيد) تغيير نمودند. تا جايى كه نقل شده اگر كسى بر پيامبر وارد مى‏شد و نام خوبى نداشت، پيامبر نام او را تغيير مى‏داد( V}كنزالعمال، ج 16، ص 596 و 591{V). 9- توصيه امام معصوم(ع) اين است كه با نام شهدا، خاطره‏ى ايشان را زنده كنيد. مثلاً نام: حمزه و... . 10- اگر مرد يا زن نيكوكارى از دنيا بروند با نامگذارى فرزندان به نام ايشان، نام و ياد ايشان را زنده كنيد. - براى آگاهى بيشتر ر.ك: حقوق فرزندان در مكتب اهل‏بيت(ع)، محمد جواد طبسى، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى. T}نام پسر:{T محمد، احمد، محمود، تقى، داود، ستار، اسماعيل، زكريا، سعيد، اكبر، جعفر، يحيى، صادق، اصغر، جميل، رضا، صابر، احسان، جواد، رضوان، شهاب، رفيع، شريف، رشيد، مهدى، جمال، حامد، حاتم، محسن، ابوذر، حسن، لقمان، بشير، سلمان، سليمان، مرتضى، مصطفى، مجتبى، موسى، حبيب، هارون، طه، سالم، صالح، كاظم، نقى، شعيب و... T}نام دختر:{T آمنه، رباب، طاهره، آسيه، طوبى، منيره، مباركه، حورا، انسيه، قدسيه، عليّه، مباركه، صديقه، نيّره، سليمه، فهيمه، نفيسه، عفت، فاخره، زهره، زليخا، جميله، طيبه، كبرى، ساره، مريم، فرشته، مرضيه، حوّا، حكيمه و... .

پاسخ : اولاً، يكى از لوازم نبوت عامه اين است كه هيچ مردمى بدون راهنما نيستند و ممكن نيست خداوند ملتى را بدون رهنما رها كند زيرا خدا مربى و مدبر انسان است و انسان مسافرى است كه عوالمى را پشت سر گذاشته و عوالمى پيش روى دارد انسان بدون راهنمايى وحى نمى‏داند از چه عوالمى آمده است و به كدام عوالم مى‏رود قرآن كريم در اين مورد مى‏فرمايد هيچ امتى بدون پيغمبر و راهنما نخواهد بود «ان من امة الاخلا فيها نذير»، V}(فاطر، آيه 24){V امكان ندارد جمعيتى در منطقه‏اى زندگى كنند و خداوند براى آنان راهنما نفرستد خداوند مردم را خواه موحد و خواه غير موحد از نبوت جدا نمى‏كند اصولاً نبوت از بشريت جدا نمى‏شود يعنى ممكن نيست در عصرى يا نسلى در سرزمينى گروهى زندگى كنند و براى آنان نبوت نباشد و ممكن نيست جامعه بشرى را بيافريند و وحى و سروش غيبى را خلق نكند زيرا جامعه بدون وحى حيات انسانى نخواهد داشت. انفكاك بشريت و نبوت ممكن نيست يا خود پيغمبر در يك جامعه معين به سر مى‏برد و يا نماينده و جانشين او و يا كتاب و تعاليمش. اين كه در غرب پيامبرى ظهور كرده است يا نه بايد گفت ممكن است در آن قسمتها جمعيتى نبوده و يا اگر بوده ما دليلى نداريم كه خداوند براى آنها انبيايى نفرستاده است چون همه انبيايى كه آمار و نامشان در جوامع روايى هست تنها نام بعضى در قرآن ذكر شده است خداى سبحان مى‏فرمايد: «منهم من قصصنا عليك و منهم من لم نقصص عليك؛ ما پيش از تو رسولانى فرستاديم سرگذشت گروهى از آنان را براى تو باز گفته و گروهى را براى تو بازگو نكرده‏ايم،» V}(غافر، آيه 78){V لذا شايد در غرب نيز انبيايى بوده‏اند كه در قرآن قصه آنان نيامده است و علت عدم ذكر نام و قصه آنان در قرآن اين است كه كتاب و آثار تبليغى آنها براى مردم مشرق زمين و خاورميانه اصلاً آشنا نبود، V}(تفسير موضوعى ج 6 آيت عبدالله جوادى آملى).{V ثانيا، بايد راهى وراى حس و عقل باشد كه بتوان از آن براى هدايت مردم استفاده كرد اما فعليت يافتن هدايت افراد مشروط به دو شرط است: يكى آنكه خودشان بخواهند از اين نعمت الهى بهره‏مند شوند، دوم آنكه ديگران موانعى براى هدايت آنان فراهم نكنند و محروم ماندن بسيارى از مردم از هدايت انبياء در اثر سوء اختيار خودشان بوده است چنانكه محروميت بسيارى ديگر در اثر موانعى بوده كه ديگران در راه گسترش دعوت انبياء بوجود آورده بودند. و پيامبران خدا همواره براى برداشتن اين موانع مى‏كوشيدند با دشمنان خدا و بويژه زورمندان و مستكبران به ستيز برمى‏خواستند بسيارى از ايشان در راه ابلاغ رسالت الهى و هدايت مردم جان خود را فدا كردند. نكته قابل توجه اينكه ويژگى اختيارى بودن حركت تكاملى انسان ايجاب مى‏كند كه همه اين جريانات به صورتى انجام يابدكه زمينه حسن يا سوء انتخاب براى طرفين حق و باطل فراهم باشد مگر اينكه تسلط زورمندان و اهل باطل بجايى برسد كه راه هدايت ديگران را بكلى مسدود كند و نور حق و هدايت را در جامعه خاموش سازند در اين صورت خداى متعال از راه هاى غيبى و غير عادى طرفداران حق را يارى خواهد كرد اگر چنين موانعى بر سر راه انبياء نمى‏بود دعوت ايشان بگوش همه جهانيان مى‏رسيد و همگى از نعمت هدايت الهى بوسيله وحى و نبوت بهره‏مند مى‏شدند پس گناه محروميت بسيارى از مردم از هدايت انبياء بگردن كسانى است كه جلو گسترش دعوت ايشان را گرفته‏اند، V}(آموزش عقايد ج 2 استاد محمد تقى مصباح يزدى).{V

پاسخ : از روايات در باب نزول حضرت عيسي، به دست مي آيد كه حضرت عيسي پس از نزول بر زمين پشت امام مهدي(عج) نماز گزارده و هر سال به حج مي رود و در نبردهايي با يهود و دجال همراه مسلمانان مي باشد و بعد از حدود چهل سال رحلت كرده و طي مراسمي علني توسط حضرت مهدي(عج) در كنار قبر مادرش حضرت مريم در قدس به خاك سپارده مي شود. البته قضاوت درباره اين جزئيات مشكل مي باشد ولي آنچه براساس روايات به دست مي آيد اين است كه حضرت عيسي يار و ياور امام زمان(عج) خواهند بود ولي بي شك جانشين حضرت در حكومت نخواهند بود. V}(ر.ك: عصر ظهور، علي كوراني، سازمان تبليغات اسلامي، ص 340 - 349){V

پاسخ : براى پاسخ به سؤال شما بايد ديد آيا تقليد اساسا مذموم است؟ در چه مواردى تقليد پسنديده است؟ منع از تقليد در اصول دين به چه معناست؟ آيا تقليد غير بالغ در اصول دين كارى نادرست است؟ انسان به مقتضاى عقل و فطرتش از علت وقايع و يا معلوماتى كه به ذهنش وارد مى‏شود جستجو مى‏كند. يعنى انسان به نحو غريزى چيزى را بدون دليل نمى‏پذيرد. از آنجا كه به طور عادى امكان بدست آوردن دليل همه‏ى امور و معلومات براى يك فرد از انسان نيست عقل تبعيت از ديگرى را جايز مى‏شمارد البته ديگرى كه در آن موضوع نوعى تخصص و تجربه داشته باشد. بنابراين اگر كسى توانايى بدست آوردن دليل را ندارد مى‏تواند بلكه بايد از داناى در آن موضوع پيروى و تقليد كند. پس هر تقليدى از ديدگاه عقل مذموم نيست. V}(الميزان، ج 1، ص 212 ذيل آيه 74 بقره){V. تقليد در اصول دين نيز مطلقا مذموم نيست، نابالغ توانايى درك دليل معارف دينى را ندارد چرا كه درك آن نياز به رشد عقلانى و شناخت مقدمات متعدد دارد. از سوى ديگر تقليدى در اصول دين منع شده كه صرفا تبعيت كوركورانه بدون هيچگونه تعقلى باشد ولى اگر تقليد در اصول، يقين آور باشد آن تقليد مذموم نبوده بخصوص براى غير بالغى كه توانايى درك دليل ندارد. اضافه بر اين از نگاه فقهى اعمال شخصى كه عقايد حق دارد صحيح است ولو عقايد او مستند به تقليد باشد. در بحث‏هاى اصولى منقّح گشته كه يقين از هر طريق حاصل گردد حجت بوده و قابل احتجاج در پيشگاه الهى مى‏باشد. پس يقين تقليدى نيز قابل اعتماد است. البته انسانى كه با تقليد در عقايد به يقين رسيده اگر بواسطه مواجهه با سؤالاتى شك كند و از حالت يقين خارج گردد ديگر نمى‏تواند به تقليد ادامه دهد و بايد به جستجوى دليل برود. مگر آن كه خود از بدست آوردن دليل ناتوان باشد. در پايان متذكر مى‏شويم مسئله خداشناسى ريشه‏هاى فطرى داشته و فطرت انسان او را به سوى پذيرش خدا سوق مى‏دهد.