عنوان :
امثال قرآن و بررسي مضامين آن در دوران جاهليت و زبان فارسي
نويسنده :
رحيمه پيام
سال :
1374
استاد :
سيد محمدباقر حجتي
دانشگاه :
آزاد اسلامي تهران شمال
موضوع :
اين پژوهش در پنج فصل با مباحث ذيل تدوين شده است : فصل اول، پيرامون مثل شامل مثل در لغت، معناي ضربالمثل يا مثل سائر، فوائد مثل، انواع مثل و مثل نزد عربزبانان و فارسيزبانان.فصل دوم، مثل در قرآن حاوي هدف قرآن از بيان مثل، نحوه ذكر مثل در قرآن، معناي مثل در قرآن، ارزش علم امثال و اقسام امثال قرآني،فصل سوم، امثال سائره و امثال كامنه قرآن با ذكر موارد . فصل چهارم ، بررسي مضامين امثال قرآن در ادب فارسي و سرانجام فصل پنجم، امثال واضحه قرآن.
عنوان :
النورالمبين في تفسير اميرالمومنين(ع)
نويسنده :
نادر فضلي
سال :
1374
استاد :
سيد محمدباقر حجتي
دانشگاه :
دانشگاه تهران
موضوع :
اين رساله به زبان عربي نوشته شده، و در آن به تقريب تمام روايات تفسيري امام علي (ع) از كتابهاي حديث و تفسي عامه و خاصه، از ابتداي قرآن تا پايان سوره نسا همراه با معناي كلمات دشوار ذكر شدهاند. مأخذ شيعي آن البرهان في تفسير القرآن و تفسير نورالثقلين و منابع اهل سنت آن جلد دوم كنزل العمال و الدر المنثور است .
عنوان :
المعجم النحوي الألفاظ القرآن الكريم
نويسنده :
محمود عباسزاده كاظم آبادي
سال :
1374
استاد :
سيد اميرمحمود انوار
دانشگاه :
دانشگاه تهران
موضوع :
در اين پاياننامه واژگان اسمي كه حرف اول از حروف اصلي آنها همزه است، به لحاظ نحوي در آيات قرآن كريم مورد بررسي قرار گرفتهاند و نقش نحوي هر يك از آنها در مواضع مختلف قرآن شناسايي و بيان گرديده است.
عنوان :
المعجم النحوي الالفاظ القرآن الكريم
نويسنده :
محمد علي مطالبي ابرقويي
سال :
1374
استاد :
فيروز حريرچي
دانشگاه :
دانشگاه تهران
موضوع :
در اين پاياننامه اسماء مذكور در آيات قرآن از حرف ضاد تا پايان حرف ياء از نظر اعراب و نحو بررسي شده است. مبناي اين پژوهش قرائت عاصم به روايت از حفص بوده است . در اين پاياننامه اغلب در بيان نحو اسماء قول مشهور مورد توجه قرار گرفته، لكن ديگر اقوال نيز ذكر شدهاند.
عنوان :
البلاغي مفسراً
نويسنده :
علي الاوسي
سال :
1374
استاد :
سيد محمد باقر حجتي
دانشگاه :
دانشگاه تهران
موضوع :
اين پاياننامه كه به زبان عربي نوشته شده است و به معرفي محمد جواد بلاغي و روش تفسير او در آلاء الرحمن اختصاص دارد ،مطالب آن در سه بخش تنظيم شده است . در بخش اول عصر و زندگي بلاغي و در بخش دوم روش او در تفسير قرآن بررسي شدهاند، در اين بخش قواعدي كه بلاغي تفسير خود را بر آن بنيان نهاده و نيز علوم قرآن از ديدگاه او مورد بررسي قرار گرفتهاند. بخش سوم به معرفي ويژگيهاي تفسير بلاغي اختصاص دارد . در اين بخش گرايهاي اجتماعي و اعتقادي بلاغي تبيين شده است.
عنوان :
الاعراب و البيان في سوره المنمل
نويسنده :
توفيق رجبي
سال :
1374
استاد :
اميرمحمود انوار
دانشگاه :
آزاد اسلامي تهران مركزي
موضوع :
در اين پاياننامه نكات صرفي، نحوي، بياني و بلاغي سوره نمل اعم از تشبيه، استعاره، مجاز و كنايه مورد بررسي قرار گرفتهاند. در ضمن اختلاف قرائات آيات نيز بيان شده است .
عنوان :
افسردگي و حزن در آيات، روايات و روانشناسي
نويسنده :
محمد تقديري
سال :
1374
استاد :
احمد بهشتي
دانشگاه :
مركز تربيت مدرس حوزه علميه قم
موضوع :
در اين پايان نامه افسردگي و حزن با توجه به آيات و روايات و علم روانشناسي مورد بررسي قرار گرفته است. در ابتدا، مفهوم افسردگي و نظريات مختلف درباره افسردگي، جايگاه افسردگي در روانشناسي غرب و بحرانهاي زندگي و پيدايش افسردگي، سپس حزن و مفهوم آن، ارتباط حزن با افسردگي، علل و زمينههاي پيدايش حزن و افسردگي، و آثار افسردگي بيان شده است و در پايان روشهاي مختلف درمان افسردگي و حزن معرفي شده است .
عنوان :
اعجاز قرآن
نويسنده :
احمد رمضاني
سال :
1374
استاد :
زينالعاليدن نجفي
دانشگاه :
مركز آموزش عالي تربيت مربي عقيدتي ـ سياسي
موضوع :
در اين پاياننامه موضوعات زير بررسيشدهاند: تعريف لغوي و اصطلاحي اعجاز، شرايط اعجاز، قرآن معجزه ابدي، ضرورت شناخت اعجاز قرآن، اعجاز لفظي قرآن، در حوزه فصاحت و بلاغت، عدم اختلاف در اسلوب، جاذبه قرآن،و اعجاز علمي آن مشتمل بر كرويت زمين، جاذبه زمين، حركت زمين، حيات در ساير كرات، اخبار غيبي قرآن همچون ورود پيامبر (ص) و مسلمانان به مكه و فتح آن، كثرت نسل پيامبر(ص9، شكست و پيروزي روم ، نابودي ابولهب ـ اعجاز تشريع قرآن ـ در داشتن ضمانت اجرايي احكام و سازگاري آنها با تمدنها و فطرت آدمي. پاسخ به شبهاتي پيرامون اعجاز قرآن مانند تناقض در آيات،تحريف قرآن، ناهماهنگي با قواعد نحوي، نظريه صرفه و …
عنوان :
اعتدال در قرآن
نويسنده :
مرجانه مهديزاده
سال :
1374
استاد :
سيد محمد باقر حجتي
دانشگاه :
آزاد اسلامي تهران شمال
موضوع :
اين پاياننامه در چهار فصل نوشته شده است . در بخش اول بحث لغوي عدل و اعتدال آمده، در بخش دوم پيرامون عدل و اعتدال در قرآن بحث شده و از اوصاف سه گروه ظالم و مقتصد و سابق ، اسوههاي عدالت و اعتدال و نيز نمونههاي ظلم و بيعدالتي سخن رفته است . بخش سوم با نام تعادل از ديدگاه نهج البلاغه به بررسي ابعاد تعادل، زمينههاي تعادل و ارزش تعالي اختصاص دارد . بخش چهارم درباره مفهوم اعتدال و عدل از نظر علماي اخلاق است و در آن ، فضيلت عدالت و رابطه آن با محبت ،حلم و عفو بررسي شده است .
عنوان :
اصول و مباني تفسير علمي قرآن كريم و نقد و ارزيابي تفاسير منتخب علمي عصر حاضر
نويسنده :
علي مطوري
سال :
1374
استاد :
عباسعلي عميد زنجاني
دانشگاه :
دانشگاه تربيت مدرس
موضوع :
شناخت شيوه تفسير و سابقه تاريخي و ارزيابي موضوع اين رساله است . ابوحامد غزالي نخستين كسي است كه نظريه اشتمال قرآن بر علوم اولين و آخرين را مطرح كرد . پس از وي ، فخر رازي، زركشي و ديگران اين نظريه را ترويج كردند. در دوره معاصر بر اثر پيشرفت سريع علوم، پيدايش مكاتب جديد اجتماعي ـ اقتصادي ـ و فلسفي، و مبارزات ضد استعماري و احياگرانه ديني، نگرش علمي به قرآن كريم دستخوش تحولات چشمگيري شده است . بسياري از انديشمندان اسلامي به انگيزه پاسداري از حريم قرآن كريم ، رفع شبه « نزاع علم و دين » و نماياندن اعجاز علمي قرآن كريم، به اين شيوه تفسيري علاقهمند شده و آن را توسعه بخشيدهاند. مخالفان تفسير علمي نيز با تأكيد بر نقش انسانسازي قرآن كريم،توقع بيان مسائل علمي از قرآن را از شأن اين كتاب عزيز ، به دور ميدانند . لذا از داخل نمودن علوم طبيعي در تفسير ، نهي نمودهاند. به نظر ميرسد چنانچه مفسر رعايت حدود و ضوابط يك تفسير مقبول را بنمايد و با محور قرار دادن قرآن كريم، بخواهد در پرتو علوم بشري، وسعت ميدان نگرش خود را در تفسير بيفزايد و از تحميل يافتههاي علمي بر قرآن بپرهيزد،تفسير علمي او از مصاديق « تفسير به راي » نخواهد بود.
