تبیان، دستیار زندگی

امام علی (ع) : بسيارند کسانی که به خاطر تعريف و تمجيد فريب مي خورند .

462 - وقال [ع ] : رب مفتون بحسن القول فيه

امام سجاد (ع) : بار خدايا از انديشه هاي دل و نگاههاي زير چشمي ( مانند نگاه به حرام و اشاره به كسي تا به او بخندند يا ستم روادارند ) و گفتگوهاي ( بيجاي ) زبانم كه مخالف خواسته ( رضا و خشنودي ) تو يا بيرون از دوستي ( پاداش دادن ) تو باشد به سوي تو ، توبه مي كنم ، توبه اي كه با آن هر اندامي جداگانه از كيفرهاي تو سالم ماند ، و از قهرها و سختگيريهاي دردناكت كه بيدادگران مي ترسند آسوده باشد

اللهم و إني اتوب اليك من كل ما خالف ارادتك ، أو زال عن محبتك من خطرات قلبي ، و لحظات عيني ، و حكايات لساني ، توبة تسلم بها كل جارحة علي حيالها من تبعاتك ، و تامن مما يخاف المعتدون من اليم سطواتك .

امام سجاد (ع) : بار خدايا به تنهاييم در برابر تو و طپيدن دلم از ترس تو و لرزه اندامم از هيبت و بزرگواري تو رحم فرما ، زيرا - اي پروردگار من - گناهانم در درگاه تو من را در جاي رسوايي برپا داشته پس اگر خاموش گردم كسي درباره ام سخن نمي گويد ، و اگر شفيع و ميانجي بطلبم ( كه من را شفاعت كند بر اثر معصيت و نافرماني ) سزاوار شفاعت نيستم

اللهم فارحم وحدتي بين يديك ، و وجيب قلبي من خشيتك ، و اضطراب اركاني من هيبتك ، فقد اقامتني - يا رب - ذنوبي مقام الخزي بفنائك ، فإن سكت لم ينطق عني احد ، و إن شفعت فلست باهل الشفاعة .

امام علی (ع) : دنيا برای غيرش آفريده شده نه برای خودش [ اشاره به اينکه هدف از آفرينش اين جهان تکامل و آمادگی برای زيستن در آن جهان است ]

463 - وقال [ع ] : الدنيا خلقت لغيرها ، و لم تخلق لنفسها

امام علی (ع) : بني اميه زمان معينی مهلت دارند تا به تاخت و تاز خود در آن مشغول باشند و همينکه بين آنها اختلاف افتاد دشمنان کفتارصفتشان آنها را فريب مي دهند و بر آنان پيروز مي گردند . شريف رضی مي گويد : مرود [ بر وزن منبر ] از ماده ارواد به معنی مهلت است و اين از فصيح ترين تعبيرات است . گويا امام [ ع ] مهلتی را که آنها برای حکومت دارند تشبيه به ميدان مسابقه کرده که مسابقه دهندگان با نظم و ترتيب در يک مسير به سوی هدفی پيش مي روند اما هنگامي که به هدف رسيدند نظام آنها به هم مي خورد .

464 - وقال [ع ] : ان لبنی اميه مرودا يجرون فيه ، و لو قد اختلفوا فيما بينهم ثم کادتهم الضباع لغلبتهم قال الرضی : و المرود هنامفعل من الارواد ، و هو الامهال و الاظهار ، و هذا من افصح الکلام و اغربه فکانه [ع ] شبه المهله التی هم فيها بالمضمار الذی يجرون فيه الی الغايه ، فاذا بلغوا منقطعها انتقض نظامهم بعدها

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و كرم خود را در گناهانم شفيع و ميانجي گردان ، و به عفو و گذشت خود گناهانم را ببخش ، و من را ( در برابر آنها به جزايي كه ( از روي عدل ) سزاوارم و آن عذاب توست جزا مده ( بلكه به فضل و كرمت با من رفتار فرما ) و احسان خود را بر من بگستر ، و من را به پرده ( عفو و گذشت ) خويش بپوشان ، و با من رفتار كن رفتار نيرومندي كه بنده خواري پيش او زاري كرده و آن نيرومند به او مهرباني نموده ، يا رفتار توانگري كه بنده بي چيز نزد او رفته و آن توانگر او را بي نياز كرده

اللهم صل علي محمد و آله ، و شفع في خطاياي كرمك ، وعد علي سيئاتي بعفوك ، و لا تجزني جزائي من عقوبتك ، و ابسط علي طولك ، و جللني بسترك ، و افعل بي فعل عزيز تضرع اليه عبد ذليل فرحمه ، أو غني تعرض له عبد فقير فنعشه .

امام سجاد (ع) : بار خدايا ( بر اثر بسياري گناه و شرمندگي ) از تو براي من پناه دهنده اي نيست پس بايد قدرت و تواناييت من را پناه دهد ، و شفيعي ( كه درخواست گذشت از گناه كند ) براي من به سوي تو نيست پس بايد احسان تو من را شفاعت نمايد ، و گناهانم من را ترسانيده ( نمي دانم در برابر عذاب و كيفر آنها چه كنم ) پس بايد گذشتت من را ايمن گرداند

اللهم لا خفير لي منك فليخفرني عزك ، و لا شفيع لي اليك فليشفع لي فضلك ، و قد اوجلتني خطاياي فليؤمني عفوك .

امام علی (ع) : امام در مدح و ستايش انصار فرموده است : به خدا سوگند آنها اسلام را هم چون فرزند در دامانشان پرورش دادند : با دستهای گشاده و پر سخاوت و زبانهای گويا و منطق کوبنده با اينکه نياز مادیبه آن نداشتند .

465 - وقال [ع ] فی مدح الانصار : هم و الله ربوا الاسلام کما يربی الفلو مع غنائهم ، بايديهم السباط ، و الستنتهم السلاط

امام علی (ع) : چشم حافظ نشيمنگاه است [ اشاره به اينکه چرا هنگامیکه انسان به خواب مي رود وضوی او باطل است ] شريف رضی مي گويد : اين از استعارات شگفت انگيز است . امام نشيمنگاه را به مشک تشبيه کرده و چشم را به بندی که سر مشک را به وسيله آن مي بندند که هرگاه بند را رها کنند مشک نمي تواند آنچه در آن است نگهدارد . مشهور اين است که اين سخن از پيامبر صلی الله عليه و آله و سلم است ولی عده ای آن را از اميرمؤمنان نقل کرده اند اين را مبرد در کتاب مقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده . و ما در کتاب مجازات آثار النبويه درباره اين استعاره سخن گفته ايم .

466 - وقال [ع ] : [[ العين وکاء السه ] ] قال الرضی : و هذه من الاستعارات العجيبه ، کانه يشبه السه بالوعاء ، و العين بالوکاءفاذا اطلق الوکاء لم ينضبط الوعاء و هذا القول فی الاشهر الاظهر من کلام النبی [ص ] ، و قد رواه قوم لامير المؤمنين [ع ] ، و ذکر ذلک المبرد فی کتاب [[ المقتضب ] ] فی باب [[ اللفظ بالحروف ] ] وقد تکملنا علی هذه الاستعاره فی کتابنا الموسوم : [[ بمجازات الاثار النبويه ] ]

امام سجاد (ع) : پس ( هرگاه چگونگي ام چنين است ) آنچه گفتم از روي ناداني به بدي كردار و روي فراموشي كار ناپسنديده ام كه گذشته نيست ، بلكه براي آن است كه آسمان تو و هر كه در آن است و زمين تو و هر كه بر روي آن است پشيماني را كه به تو آشكار ساختم و توبه اي را كه در آن به تو پناه بردم بشنوند

فما كل ما نطقت به عن جهل مني بسوء اثري ، و لا نسيان لما سبق من ذميم فعلي ، لكن لتسمع سماؤك و من فيها و ارضك و من عليها ما اظهرت لك من الندم ، و لجات اليك فيه من التوبة .