امام سجاد (ع)
:
و من را در پرورش و تأديب ( راه پسنديده نمودن ) و نيكي كردن ايشان ياري فرما ، و من را از جانب خود افزون برايشان فرزندان نرينه ببخش ، و آن را براي من نيك قرار ده ، و آنها را در آنچه ( در اين راز و نياز كه ) از تو خواسته ام ياورم گردان
و اعني علي تربيتهم و تاديبهم و برهم ، و هب لي من لدنك معهم اولادا ذكورا ، و اجعل ذلك خيرا لي ، و اجعلهم لي عونا علي ما سالتك .
صحيفه سجاديه
امام علی (ع)
:
آن خوبی و نيکی که جهنم به دنبال داشته باشد در حقيقت خوبي نيست و آن بدی و مشکلی که بهشت در پشت سرش باشد بدی محسوب نمي شود. هر نعمتی در برابر بهشت حقير و کوچک است و هر بلا و رنجی در برابر جهنم عافيت و تندرستی.
387 - وقال [ع ] : ما خير بخير بعده النار ، و ما شر بشر بعده الجنه ، و کل نعيم دون الجنه فهو محقور ، و کل بلاء دون النار عافيه
نهج البلاغه
امام علی (ع)
:
آگاه باشيد فقر يکی از بلاها است و بدتر از آن 000 بيماري بدن است و از آن بدتر بيماری قلب است . بدانيد که تقوای قلب دليل صحت بدن خواهد بود [ منظور امام از بيماری قلب فساد اخلاق و انحراف عقيده است ]
388 - وقال [ع ] : الا و ان من البلاء الفاقه ، و اشد من الفاقه مرض البدن ، و اشد من مرض البدن مرض القلب الا و ان من صحه البدن تقوی القلب
نهج البلاغه
امام سجاد (ع)
:
و من را و فرزندانم را از شيطان رانده شده ( از رحمتت ) پناه ده ، زيرا تو ما را آفريدي و ( به نيكيها ) امر كردي و ( از زشتيها ) نهي فرمودي و در پاداش آنچه ما را امر نمودي خواهان و از كيفر ( مخالفت ) آن ( يا كيفر آنچه ما را نهي كردي ) ترسانيدي ، و براي ما دشمني قرار دادي كه با ما مكر مي كند ، او را درباره ما تسلط و توانايي دادي بر آنچه ( جميع اعضا ) كه ما را بر آن درباره او تسلط ندادي ( براي آن كه ) او را در سينه هاي ما جا دادي ، و در رهگذرهاي خونهاي ما روان گردانيدي ( گفته اند : مراد از صدر " سينه " جايگاه قلب " دل " است ، و جايز است كه مراد به آن قلب باشد كه پاره گوشت صنوبري الشكل " مانند ميوه درخت كاج " است كه در سمت چپ سينه قرار گرفته ، و مراد از قلبي كه محققين فرموده اند : شيطان را بر آن راهي نيست و نيز مفسرين در قول خداي تعالي " سوره 114 ، آيه 5 " : الذي يوسوس في صدور الناس " آن شيطان كه وسوسه و انديشه بد و بيجا در سينه هاي مردم افكند " فرموده اند : اين كه نفرموده : في قلوب الناس " در دلهاي مردم " براي آن است كه شيطان را بر دل مؤمن الذي هو بين اصبعين من اصابع الرحمن " دلي كه بين دو انگشت از انگشتهاي رحمت خداوند است " تسلط و توانايي نيست ، آن قلب لطيفه ربانيه نورانيه عالمه است كه جاي فرود انوار الهيه است و به آن انسان ، انسان مي باشد و همان حقيقت انسان است كه به سبب آن براي پيروي احكام آماده مي گردد و از آن گاهي به نفس ناطقه و گاهي به روح و گاهي به عقل تعبير مي شود ، و بر گفتار محققين دلالت دارد فرمايش حضرت صادق - عليه السلام - به اين كه خداي تعالي مؤمن را گرفتار مي سازد به هر گرفتاري و مي ميراند به هر مردني و او را به از بين رفتن عقلش گرفتار نمي گرداند ، آيا نمي بيني ايوب را كه چگونه شيطان را بر مال و فرزند و اهل و هر چيز او چيره گردانيد و بر عقل او مسلط ننمود تا به وسيله آن تنها به خدا ايمان داشته باشد ، و گفته اند : معني جريان شيطان در مجاري خون آن است كه او از فرزند آدم تا زنده است جدا نمي شود چنان كه خون از او جدا نمي گردد ، ولي بزرگان و محققين معني ظاهري آن را گفته و فرموده اند : شيطان را چنان توانايي داده شده است كه بر اثر لطافت هيأت خود در عروق و رگها كه مجاري خون است روان مي گردد تا به قلب شخص مي رسد و طبق ضعف و سستي ايمان بنده و كمي يادآوري و بسياري غفلت او وسوسه مي نمايد و به مقدار قوت و بيداري و بسياري ذكر و اخلاص توحيد بنده تسلط او كم گشته و از او دور مي گردد ، و علامه مجلسي - رحمه الله - در مجلد چهاردهم بحارالانوار مي فرمايد : بين اماميه " علماي اثني عشري " بلكه بين مسلمين " علماي اسلام " خلاف نيست در اين كه جن و شياطين اجسام لطيفه اي هستند كه در بعض اوقات ديده مي شوند و در برخي ديده نمي شوند و آنها را جنبشهاي تند و توانايي بر كارهاي دشوار است و در رهگذر خون اجساد بني آدم روان مي گردند ، و گاهي خداوند به جهت مصالحي آنها را به اشكال مختلفه و صورتهاي گوناگون درآورد چنان كه سيد مرتضي - عليه الرحمه - بر آن رفته ، يا آن كه خداوند آنها را توانايي داده كه به اشكال مختلفه درآيند چنان كه اين مطلب از اخبار آشكارتر است ) بي خبر نيست ( از ما ) اگر ما ( از او ) غافل شويم ، و ( ما را ) از ياد نمي برد اگر ما ( از او ) فراموش كنيم ، ما را از كيفر تو ايمن مي سازد ( وسوسه مي كند و در دل شخص مي افكند كه فلان گناه را بجا آور كه خداوند آمرزنده و مهربان است ) و از غير تو مي ترساند ( مثلا وسوسه مي نمايد كه اگر فلان كار ناروا را براي فلان شخص بجا نياوري چنين و چنان مي شود
و اعذني و ذريتي من الشيطان الرجيم ، فإنك خلقتنا و امرتنا و نهيتنا و رغبتنا في ثواب ما امرتنا ، و رهبتنا عقابه ، و جعلت لنا عدوا يكيدنا ، سلطته منا علي ما لم تسلطنا عليه منه ، اسكنته صدورنا ، و اجريته مجاري دمائنا ، لا يغفل إن غفلنا ، و لا ينسي إن نسينا ، يؤمننا عقابك ، و يخوفنا بغيرك .
صحيفه سجاديه
امام سجاد (ع)
:
اگر گناه بزرگي قصد كنيم ما را بر آن دلير مي نمايد ، و اگر كار شايسته اي آهنگ نماييم ما را از آن بازمي دارد ، ما را به خواهشها و گناهان مي طلبد ، و شبهه ها براي ما برپا مي كند ( در بين ما شبهه ها مي اندازد تا گمراهمان سازد ) اگر به ما وعده و نويد دهد ( به كار خير و نيكي بخواند ) دروغ مي گويد ، و اگر ما را به آرزو سرگرم نمايد خلاف آن مي كند ، و اگر مكرش را از ما برنگرداني گمراهمان مي سازد ، و اگر از فساد و تباهكاريش نگاهمان نداري ما را مي لغزاند
إن هممنا بفاحشة شجعنا عليها ، و إن هممنا بعمل صالح ثبطنا عنه ، يتعرض لنا بالشهوات ، و ينصب لنا بالشبهات ، إن وعدنا كذبنا ، و إن منانا اخلفنا و إلا تصرف عنا كئده يضلنا ، و إلا تقنا خباله يستزلنا .
صحيفه سجاديه
امام علی (ع)
:
کسیکه عملش او را عقب اندازد نسبش او را پيش نخواهد برد.و در روايت ديگری آمده : آن کس که ارزشهای شخصی ندارد ارزش پدران و نياکان او را سود نخواهد داد .
389 - وقال [ع ] : [[ من ابطا به عمله لم يسرع به نسبه ] ] و فی روايه اخری : من فاته حسب نفسه لم ينفعه حسب آبائه
نهج البلاغه
امام علی (ع)
:
انسان مؤمن ساعات زندگی خود را به سه بخش تقسيم مي کند :قسمتی را صرف مناجات با پروردگارش مي نمايد قسمت ديگری را در طريق اصلاح معاش و زندگيش به کار مي گيرد و قسمت سوم برای بهره گيری از لذتهای حلال و دلپسند . و برایشخص عاقل درست نيست که حرکتش جز در يکی از اين سه جهت باشد : برای اصلاح امور زندگی يا در راه آخرت و يا در لذت غير حرام .
390 - وقال [ع ] : للمؤمن ثلاث ساعات : فساعه يناجی فيها ربه و ساعه يرم معاشه ، و ساعه يخلی بين نفسه و بين لذتها فيما يحل و يجمل و ليس للعاقل ان يکون شاخصا الا فی ثلاث : مرمه لمعاش او خطوه فی معاد ، او لذه فی غير محرم
نهج البلاغه
امام سجاد (ع)
:
بار خدايا پس به توانايي خود او را از تسلط بر ما مغلوب نما تا به وسيله دعا خواندن بسياري براي تو او را از ما بازداري پس به كمك تو از مكر او در جمله نگاهداشته شدگان ( از شر او ) درآييم
اللهم فاقهر سلطانه عنا بسلطانك حتي تحبسه عنا بكثرة الدعاء لك فنصبح من كيده في المعصومين بك .
صحيفه سجاديه
امام سجاد (ع)
:
بار خدايا همه درخواستهايم را عطا كن ، و حاجتهايم را برآور ، و من را از برآوردن ( درخواستهايم ) باز مدار كه خود آن را برايم ضامن شده اي ( بر خويشتن لازم گردانيده اي ) و دعايم را از ( درگاه ) خود منع مفرما كه تو خود من را به آن امر فرمودي ( اين دو جمله از دعا اشاره است به قول خداي تعالي " سوره 40 ، آيه 60 " : وقال ربكم ادعوني استجب لكم ان الذين يستكبرون عن عبادتي سيدخلون جهنم داخرين يعني و پروردگار شما فرمود بخوانيد من را تا خواسته شما را برآورم ، آنان كه از عبادت و پرستش من " من را خواندن " سركشي كنند بزودي با ذلت و خواري در دوزخ درآيند . حضرت صادق - عليه السلام - فرموده : عبادت در قول خداي تعالي : ان الذين يستكبرون عن عبادتي سيدخلون جهنم داخرين دعا است ، و افضل و برترين عبادت دعا است ) و آنچه در دنيا و آخرت من باعث اصلاح حالم شود به من انعام فرما ، از آن ياد آورده يا فراموش كرده باشم ( به زبان ) اظهار نموده يا ( در دل ) پنهان داشته ام ( براي مردم ) آشكار كرده يا ( براي ديگري ) در پنهان گفته باشم
اللهم اعطني كل سؤلي ، و اقض لي حوائجي ، و لا تمنعني الاجابة و قد ضمنتها لي ، و لا تحجب دعائي عنك و قد امرتني به ، و امنن علي بكل ما يصلحني في دنياي و اخرتي ما ذكرت منه و ما نسيت ، أو اظهرت أو اخفيت أو اعلنت أو اسررت .
صحيفه سجاديه
امام علی (ع)
:
در دنيا زاهد و آزاده باش تا خداوند چشم تو را نسبت به عيوب آن بينا سازد و غافل مباش که مراقب تواند .
391 - وقال [ع ] : ازهد فی الدنيا يبصرک الله عوراتها ، و لا تغفل فلست بمغفول عنک
نهج البلاغه
