تبیان، دستیار زندگی

امام علی (ع) : علم خويشتن را جهل و يقينتان را شک قرار ندهيد [ يعنی]آنگاه که عالم و آگاه شديد عمل کنيد و زمانیکه يقين کرديد اقدام نمائيد .

274 - وقال [ع ] : لا تجعلوا علمکم جهلا ، و يقينکم شکا اذا علمتم فاعملوا ، و اذا تيقنتم فاقدموا

امام سجاد (ع) : اي خداي من چون ( گناهان ) من را پرده ( عفو ) خود پوشاندي و رسوايم نكردي ، و با بخشش خود با من خوشرفتاري نمودي و در كيفرم شتاب نكردي ، و از فضل و احسان خويش درباره من بردباري نمودي و نعمت را از من نگرفتي ، و احسانت را به من ( به غم و اندوه ) تيره نساختي ، پس بر بسياري زاري و سختي فقر و بي چيزي و بدي جايگاهم رحم فرما

الهي فإذ قد تغمدتني بسترك فلم تفضحني ، و تأنيتني بكرمك فلم تعاجلني و حلمت عني بتفضلك فلم تغير نعمتك علي ، و لم تكدر معروفك عندي ، فارحم طول تضرعي ، و شدة مسكنتي ، و سوء موقفي .

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و من را از گناهان نگهدار ، و به فرمانبري بدار ، و نيكي بازگشت از گناه را روزي ام فرموده به توبه پاكم گردان ، و با نگهداري ( خود از گناهان و گرفتاريها ) كمكم كن ، و با تندرستي سازگارم نما ، و شيريني آمرزش را به من بچشان ، و من را رها شده عفو و آزاد گرديده رحمتت گردان ، و ( در نامه عمل ) ايمني از خشمت را برايم بنويس ، و من را به آن اكنون ( در دنيا ) پيش از آينده ( آخرت ) مژده ده ، مژده اي كه آن را بشناسم ، و نشانه اي در آن به من بنما كه آن را ( به خود يا ديگري ) آشكار سازم ( مژده و شناساندن نشانه در دنيا آن است كه در خواب بيند آنچه اجابت دعايش به آن محقق مي گردد ، زيرا رؤياي صالحه مژده دهنده است ، حضرت امام محمد باقر - عليه السلام - در تفسير قول خداي تعالي " سوره 10 ، آيه 63 " : الذين امنوا و كانوا يتقون ( آيه 64 ) لهم البشري في الحيوة الدنيا و في الاخرة " دوستان خدا آنانند كه ايمان آورده پرهيزكارند ، ايشان را است مژده در زندگي دنيا و در آخرت " فرمود : مژده در دنيا روياي صالحه است كه مؤمن آن را براي خود مي بيند يا تو براي او مي بيني ، و در آخرت مژده به بهشت است ، و آن مژده آن است كه فرشتگان ايشان را هنگام بيرون شدن از قبرها و در قيامت مژده مي دهند تا به بهشت درآيند ، و آنان را در همه احوال به بهشت مژده مي دهند . و گفته اند : روياي صالحه موجب بشارت و مژده است ، زيرا دليل صفاي قلب و پاكي دل و اتصال نفس به عالم قدس است ، و آن آگاهي يافتن بر بعض چيزهاست كه در آنجاست ، در شرح صحيفه مرحوم سيد نعمت الله جزائري " نور الانوار " است : رسول خدا - صلي الله عليه و آله - مي فرمود : رؤياي حسنه از مرد آراسته جزيي از چهل و شش جزء نبوت و پيغمبري است ، و رؤياي صالحه از جانب خداست ، پس هرگاه يكي از شما " در خواب " ببيند آنچه را دوست دارد جز براي دوست خود بيان نكند ، و هرگاه روياي ناپسند ديد از سمت چپ سه بار آب دهان اندازد و از شر شيطان و آن رؤيا به خدا پناه برد و براي كسي بيان ننمايد هرگز به او زياني نرساند )

اللهم صل علي محمد و اله ، وقني من المعاصي ، و استعملني بالطاعة ، و ارزقني حسن الانابة و طهرني بالتوبة ، و ايدني بالعصمة ، و استصلحني بالعافية ، و اذقني حلاوة المغفرة ، و اجعلني طليق عفوك ، و عتيق رحمتك ، و اكتب لي امانا من سخطك ، و بشرني بذلك في العاجل دون الاجل ، بشري اعرفها ، و عرفني فيه علامة اتبينها .

امام علی (ع) : [9] طمع واردکننده منافع است نه صادرکننده و بخشنده [10] ضامنی است که وفا نمي کند بسيار شده که نوشنده آب پيش از آنکه سيراب شود گلوگير شده . [11] به هر مقدار ارزش چيزیکه برای بدست آوردنش سر و دست شکسته مي شود بيشتر باشد به همان قدر مصيبت از دست دادنش زيادتر است [12] آروزها چشم دل را کور مي کنند . بهره و سود به سوی کسی مي آيد که دنبالش نرود .

275 - وقال [ع ] : ان الطمع مورد غير مصدر ، و ضامن غير و فی و ربما شرق شارب الماء قبل ريه ، و کلما عظم قدر الشی ء المتنافس فيه عظمت الرزيه لفقده و الامانی تعمی اعين البصائر ، و الحظ ياتی من لا ياتيه

امام صادق (ع) : هرگاه سختي يا پيشامد ناگواري براي مردي رخ داد يا امري او را اندوهناك كرد پس دو زانوي خود را با آرنجهاي دستانش برهنه كند و به زمين بچسباند و سينه خود را بر زمين گذارد و با اين حال در سجده براي حاجت خود دعا كند .

اذا نزلت برجل نازلة او شديدة او كربه أمر فليكشف عن ركبتيه و ذراعيه و ليلصقهما بالارض و ليلزق جؤجؤه بالارض ثم ليدع بحاجته و هو ساجد .

امام صادق (ع) : حافظ قرآن كه بدان عمل كند در آخرت با فرشتگان پيغام برنده و نيك رفتار خدا رفيق است .

الحافظ للقرآن العامل به مع السفرة الكرام البررة .

امام علی (ع) : [13] بار پرورگارا به تو پناه مي برم از اينکه ظاهرم را درچشمها نيکو جلوه دهی [14] و باطنم را در پيشگاهت زشت سازی. [15] بخواهم به وسيله اعمالی که تو از آن خوب آگاهی خوشبينی و احترامات مردم را برای خود حفظ و نگهداری کنم . [16] و ظاهر خوبم را برای مردم آشکار کنم و اعمال بدم را فقط تو بدانی[17] تا به بندگانت نزديک گردم و از رضا و خشنودی تو دور

276 - وقال [ع ] : اللهم انی اعوذ بک من ان تحسن فی لامعه العيون علانيتی ، و تقبح فيما ابطن لک سريرتی ، محفظا علی رثاء الناس من نفسی بجميع ما انت مطلع عليه منی ، فابدی للناس حسن ظاهری ، و افضی اليک بسوء عملی ، تقربا الی عبادک ، و تباعدا من مرضاتک

امام سجاد (ع) : زيرا روا ساختن درخواست من در برابر توانايي تو دشوار نيست ، و تو را در توانايي و بردباريت به رنج نمي افكند ، و در برابر بخششهاي بسيارت كه آيات ( قرآن ) تو بر آن دلالت دارد تو را سنگيني نمي دهد ، زيرا تو انجام مي دهي آنچه مي خواهي ، و حكم مي كني آنچه اراده مي نمايي ، چون به هر چيز توانايي .

إن ذلك لا يضيق عليك في وسعك ، و لا يتكأدك في قدرتك ، و لا يتصعدك في اناتك ، و لا يؤدك في جزيل هباتك التي دلت عليها اياتك إنك تفعل ما تشاء ، و تحكم ما تريد ، إنك علي كل شي ء قدير .

امام سجاد (ع) : بار خدايا ما ( خداپرستان ) به تو پناه مي بريم از تباهكاريها ( يا وسوسه ها ) ي شيطان ( آفريده شده از آتش ) رانده شده ( از رحمت ) و از حيله و چاره جويي و مكرهاي ( گوناگون ) او ، و از اطمينان به آرزوها ( يا دروغها ) و وعده ها و فريب و دامهاي او

اللهم إنا نعوذ بك من نزغات الشيطان الرجيم و كيده و مكائده ، و من الثقة بامانيه و مواعيده و غروره و مصائده .

امام علی (ع) : نه سوگند به کسی که ما را در بقايای شب تار نگهداشت شبی که لبخند سپيده دمش از روزی روشن خبر مي دهد که چنين و چنان نبوده است [ هدف از ذکر اين عبارت بيان طرز جالب سوگند امام است ]

277 - وقال [ع ] : لا و الذی امسينا منه فی غبر ليله دهماء ، تکشر عن يوم اغر ، ما کان کذا و کذا