تبیان، دستیار زندگی

یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون .ای کسانی ایمان آورده اید ، روزه بر شما واجب شد همانگونه که بر کسانی که قبل از شما بودند نوشته شد تا شاید پرهیزگار شوید.    بقره / 183

فلسفه روزه :

روزه یکی از احکام انسان ساز اسلام است که انسان را از دام خواسته های حقیر جسمانی و حیوانی می رهاند و اورا به مقام قرب الهی و جایگاه رفیع انسانیت میرساند.

فواید روزه :

1-فواید جسمی :

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: صوموا تصحوا : روزه بگیرید تا سالم بمانید ودر دیگر روایات آمده است « معده آدمی خانه بیماریهای اوست و پرهیز از غذا درمان آن است .»

دانشمندان علم پزشکی می گویند: روزه باعث استراحت معده است ، در حال روزه اسید معده بجای غذا به وسیله صفرا خنثی میشود و زخم معده ایجاد نمی گردد. دانشمند روسی الکسی سوفورین می گوید : « روزه فایده ویژه ای در درمان کم خونی ، ضعف روده ها ، التهاب بسیط و مزمن دمل های خارجی و داخلی ، سل ، اسکلیروز، روماتیسم ، نقرس ، استسقاء، نوراستنی ، عرق النساء، فراز( ریختگی پوست ) ، بیماریهای چشم ، مرض قند ، بیماریهای جلدی ، بیماریهای کلیه ، کبد و بیماریهای دیگر دارد.

امام صادق علیه السلام می فرماید: اگر مردم کمتر غذا میخوردند ، هر آئینه بدنهای آنها سالم می ماند.

2-فوید روحی و معنوی :

قرآن کریم در سوره بقره آیه 183 فایده روزه را رسیدن به تقوای الهی می داند. زیرا تقوا و پرهیزگاری در تربیت و سازندگی شخصیت یک مسلمان نقش بسیار مهمی دارد ، برای رسیدن به این اثر است که در سخن شریف نبوی صلی الله علیه و آله اجتناب از گناهان در این ماه از بهترین اعمال آن شمرده شده است .

گرسنگی و تشنگی و دیگر محدودیت ها و مراقبتها در ماه مبارک رمضان ، شعله های سرکش غرایز حیوانی و هوس ها را تا حد چشمگیری خاموش میسازد ودر نتیجه ناهنجاریها و گناهان در جامعه کاهش می یابد .براساس آمار و ارقام ، آمار جرم و جنایت در این مـاه بسیار پایین است کسی که یک ماه نان و آب و همسر خـودرا کنار گذاشت مـی تواند نسبت به مـال و

ناموس دیگران نیز خودرا کنترل کند. در نتیجه ماه رمضان ، ماه بازگشت به خدا و خویشتن ، ماه کناره گیری از بدیها و ماه رویش و تجلی خوبیها و ارزشهای معنوی است .

روزه و صبر:

یکی از فواید معنوی و تربیتی روزه تمرین صبر و بردباری است .انسان مسلمان در زندگی فردی و اجتماعی خویش برای رسیدن به هدف هایی مبارزه می کند و با مشکلاتی نیز روبروست . بدون صبر پیروزی بر مشکلات و رسیدن به هدفها محال است ، صبر و تحمل مقاومت انسان را بالا برده و اراده اورا توانا می سازد و با صبر و مقاومت است که می توان به پیکار با ستمگران رفت .

روزه به ویژه در گرمای تابستان و روزهای بلند آن که فشار تشنگی طاقت فرسا میشود به طور چشمگیری به انسان صبر و مقاومت می بخشد و تحمل رنج و سختی را بر آدمی آسان میسازد در همین مورد در سخن شریف صلی الله علیه و آله چنین آمده است :« رمضان ماه صبر است و پاداش صبر بهشت است » . در واقع روزه دار در کلاس درس ماه مبارک رمضان ، یکماه تمرین عملی صبر و تحمل و بردباری را می نماید و خودرا تربیت نموده و شخصی مقاوم و دارای استقامت می گردد.

روزه و تمرین ارزشها :

-        روزه باعث تقویت عاطفه است .کسی که یک ماه گرسنگی را چشید ، درد آشنا میشود و رنج گرسنگان را احساس و درک می کند.راستی اگر کشورهای ثروتمند جهان چند روز را در سال روزه بدارند و طعم گرسنگی را بچشند بازهم این همه گرسنه در جهان وجود خواهد داشت ؟

-    روزه روح انسان را شبیه فرشتگان می نماید ، فرشتگانی که از خوردن و آشامیدن دورند و تنها به عبادت و بندگی خدا مشغولند .

-    در روایت میخوانیم : روزه دار می بایست از دروغ ، گناه ، مجادله ، بدگمانی ، حسادت ، غیبت ، مخافت با حق ، فحش و سرزنش و خشم ، طعنه و ظلم و مردم آزاری ، غفلت ، معاشرت با فاسدان ، سخن چینی و حرام خواری و دشمنی با دیگران دوری نماید و نسبت به نماز ، سکوت و حلم و بردباری ، صبر و صداقت و یاد قیامت توجه خاص داشته باشد که همه اینها از آثار تربیتی روزه است که نه فقط در ماه رمضان بلکه در غیر آن باید این آثار و دستاوردها را حفظ نمود.

روزه و توجه به نظم و انضباط :

نظم و انضباط و تنظیم اوقات بر خلاف بعضی ها که گمان می کنند از ویژگیهای زندگی غربیان است ، از تعلیمات اصیل اسلامی است .اصولاً فرائض اسلامی نشانگر توجه اسلام به نظم و انضباط است ، هریک از نمازهای پنج گانه را باید دروقت مخصوص آن خواند . مراسم حج باید در وقت و مکانی خاص انجام شود. روزه نیز در ماه مبارک رمضان با دیدن هلال ماه شروع و با دیدن هلال ماه شوال خاتمه می یابد و یا هر روز، از سپیده دم آغاز و تا مغرب پایان می پذیرد ودر فصول 4 گانه سال نیز جریان دارد ، گاه در روزهای بلند و گاه در روزهای کوتاه قرار میگیرد. نمازها در ماه مبارک رمضان به موقع و سر وقت خوانده می شود خیلی ها مقید به قرائت مقدار معینی از آیات قرآن می باشند. در زمانی معین افطاری و سحری میخورند. مقید به خواندن دعاهای معین می باشند و... که همه اینها نظم و انضباط و وقت شناسی و تقید را برای انسان بدنبال دارد و اینهم یکی از فواید روزه است و اگر با برنامه ریزی دقیق امورات انجام شود هیچ مشکلی برای انسان بوجود نمی آید.

حامد باقرفرد از استان مرکزی شهر مهاجران