گروه سیاسی مشرق ــ برگزاری شانزدهمین اجلاس سران جنبش عدم تعهد را در تهران می توان بزرگترین فعالیت دیپلماتیك در دولت های نهم و دهم خواند، از این رو با توجه به اینكه اخبار رسمی پیرامون آن به حد كافی انتشار یافته و كمتر به مسائل حاشیه ای آن، یعنی نحوه برگزاری و پذیرایی از شركت كنندگان پرداخته شده به سراغ محمدرضا فرقانی سخنگوی اجلاس رفتیم و با وی در این خصوص به گفتگو نشستیم.
***
روند دعوت سران كشور های عضو جنبش عدم تعهد برای شركت در اجلاس تهران چگونه بود؟
دعوت از مهمانان برای یك اجلاس بین المللی یك روند خاص و مشخصی دارد كه معمولا هم در همه سازمان های بین المللی همان روند انجام می شود و بر اساس همان روند دعوتنامه صورت می گیرد. اولین موضوع برای دعوت بحث میزبان است و برای این اجلاس از 3 سال پیش یعنی در اجلاس شرم الشیخ میزبانی به عهده ایران گذاشته شده بود. سند اجلاس سران هم باز بر اساس عرفی كه در جنبش عدم تعهد وجود دارد، در اجلاس وزرای خارجه كه چند ماه قبل از برگزاری اجلاس سران برگزار می شود تدوین می شود و بر این اساس محتوای اجلاس از قبل مشخص می شود.
سند اجلاس تهران هم اوایل امسال در اجلاس وزرای خارجه كه در شرم الشیخ مصر برگزار شده بود تدوین شده بود و یك بار دیگر بر میزبانی ایران مهر تایید گذارده شد. از آن زمان ما كار های اجرایی برای دعوت از سران كشور های عضو را آغاز كردیم. اما قبل از دعوت كشور میزبان باید امكانات لازم برای برگزاری اجلاس در سطح سران را فراهم كند كه در ایران هم از سال گذشته با صدور دو حكم از سوی رئیس جمهور این كار شروع شد و دو ستاد تشكیل شد. یكی ستاد اجرایی بود كه آقای دكتر احمدی نژاد طی حكمی آقای سعیدلو را به عنوان مسئول آن مشخص كردند و حكم دیگر هم برای آقای دكتر صالحی وزیر امور خارجه به عنوان مسئول ستاد محتوایی اجلاس سران صادر شد. كارهای اجرایی از بعد از تعیین آقای سعیدلو انجام شد و جلسات متعددی برگزار شد تا ستاد شكل بگیرد و معاونت های مختلفی هم برای ستاد تعیین شد.
همچنین گروه های كاری مختلفی برای آن مشخص شد. برای تعیین محل برگزاری اجلاس هم اگرچه از قبل از این، یعنی از سال 89 كارهایی انجام شده بود و ابتدا كیش به عنوان محل برگزاری اجلاس مشخص شد اما به دلایلی میزبانی كیش منتفی شد و بعد از تشكیل ستاد اجرایی به صورت منسجم تری موضوع تعیین محل برگزاری اجلاس پیگیری شد.
چرا كیش منتفی شد؟
مهم ترین دلیلی كه برای منتفی شدن میزبانی كیش مطرح بود مشكل امنیتی بود كه ارگان های مربوط به برگزاری اجلاس در آن را تأیید نكردند بنابراین قرار شد كه اجلاس در داخل كشور برگزار شود. پس از بررسی های اولیه، اصفهان مطرح شد و به دلیل اینكه هم ترافیك تهران را نداشت و هم شهری تاریخی ود و از جاذبه های بالایی برای میهمانان برخوردار بود، مزیت های بالایی برای میزبانی اجلاس داشت. با این حال بزرگترین مشكل اصفهان این بود كه مكان مناسب برای برگزاری اجلاس در این سطح را نداشت و همچنین محل مناسب برای اقامت سران هم در آن موجود نبود. اول پیشنهاد شد كه محل اجلاس و نیز محل اسكان سران در اصفهان ساخته شود. چند جلسه با حضور استاندار و معاونان استانداری اصفهان و نیز نهاد ریاست جمهوری و وزارت امور خارجه برگزار شد؛ نهایتاً با توجه به اینكه مقداری از زمان از دست رفته بود و زمان باقی مانده شاید كفایت لازم را برای انجام همه كار ها از صفر و ایجاد زیربناهای مورد نیاز وجود نداشت اصفهان هم منتفی شد.
زمانی كه اصفهان منتفی شد چقدر زمان تا برگزاری اجلاس باقی بود؟
حدود یك سال تا یك سال ونیم قبل از اجلاس این بحث مطرح شد. ضمن آنكه علاوه بر زمان اندك، هزینه ساخت محل برگزاری اجلاس و اسكان سران هم بالا بود و نهایتاً تصمیم گرفته شد اجلاس در تهران و با امكانات موجود برگزار شود. چون هم در هزینه ها صرفه جویی می شد و هم مكان هایی برای برگزاری اجلاس وجود داشت و نهایتاً حدود یك سال قبل از اجلاس برگزاری آن در تهران به تصویب نهایی رسید و مقرر شد امكانات موجود بازسازی و بهسازی شود و همین امكانات برای برگزاری اجلاس مورد استفاده قرار گیرد. قرار شد اجلاس در همان ساختمان سران كنفرانس اسلامی برگزار شود و یكی دو سالن هم به عنوان پشتیبان و جایگزین در نظر گرفته شد و برای محل اسكان هم از امكاناتی كه در سعدآباد موجود بود و سوییت های مناسبی كه در هتل های تهران وجود داشت و نیز مهمانسراهای سازمان ها و نهادهای دولتی كه از شأنیت خوبی هم برخوردار بودند استفاده شود.
برآورد اولیه حاكی از این بود كه می توانیم این كار را انجام دهیم و فقط لازم است بازسازی و بهسازی صورت بگیرد و ستاد اجرایی به ریاست آقای دكتر سعیدلو این كار را پیگیری كردند و انجام دادند و با بسیج همه امكانات و با استفاده از ظرفیت ها و توان وزارتخانه های موجود و سازمان های دولتی و با بهره گرفتن از امكانات مهندسی داخلی خوشبختانه هم سالن اجلاس را به نحو شایسته ای بازسازی كردیم و هم محل های اسكان با هزینه های بسیار كمتری از هزینه هایی كه برای ساخت چنین اماكنی لازم است بازسازی شد.
بعد از اینكه ما مطمئن شدیم كه می توانیم این كار ها را انجام دهیم اول تاریخ برگزاری اجلاس را برای بعد از ماه رمضان مشخص كردیم و این تاریخ به تأیید رئیس جمهور رسید و به دفتر هماهنگی جنبش، ابلاغ و از طریق آن به همه كشور های عضو هم اعلام شد. بعد از تعیین تاریخ مرحله بعد تنظیم و ارسال دعوتنامه ها برای سران كشور های عضو جنبش بود كه دعوتنامه برای سران 120 كشور عضو اصلی و 17 كشور عضو ناظر تنظیم شد و به امضای رئیس جمهور رسید و از كانال های دیپلماتیك مختلف مانند وزارت امور خارجه، سفرا، معاونان رئیس جمهور و فرستادگان ویژه، تقدیم سران كشور های عضو شد. در این مرحله قرار شد علاوه بر كشور های عضو و ناظر، مهمانانی هم دعوت شوند كه آقایان پوتین از روسیه و عبدالله گل از تركیه به عنوان مهمانان ویژه دعوت شدند.
پس چرا مهمانان ویژه نیامدند؟
آنها مهمان بودند و ما فقط خواستیم احترام بگذاریم و معمولاً مهمانان در چنین اجلاس هایی در سطح سران شركت نمی كنند. تركیه و روسیه هم حضور پیدا كردند اما نه در سطح سران. بقیه كشور های میهمان در سطوح پایین تر از سران دعوت شدند.
ساختمان اجلاس از كِی به شما تحویل داده شد؟
دقیقاً دو هفته قبل از برگزاری اجلاس كار های عمرانی ساختمان اجلاس به پایان رسیده بود. چون هم باید یك ساختمان به عنوان ساختمان تشریفات باید در كنار ساختمان اصلی ساخته می شد و هم خود ساختمان اصلی تعمیر و بهسازی می شد و دكوراسیون داخلی آن تغییراتی می كرد و فقط كارهای نظافت و تعبیه سیستم های صوتی و تصویری و كارهای اینچنینی مانده بود كه قبل از اجلاس به اتمام رسید.
اما ما شنیدیم كه ساعت 5 صبح روز آغاز اجلاس سالن تحویل داده شد؟
نه اگر منظورتان تحویل نهایی به این معناست كه همه كار ها انجام شده باشد خب تا یك ساعت قبل از آغاز اجلاس هم در سالن كار انجام می شد اما تحویل به این معنا كه كار ساخت و ساز و بهسازی تمام شده باشد دو هفته پیش از اجلاس انجام شده بود.
صحبت های زیادی در باره هزینه های اجلاس در سطح جامعه وجود دارد. لطفاً در این خصوص توضیح بفرمایید. ببینید اینكه بخواهیم دقیق بگوییم چقدر هزینه شده است هنوز كامل برآورد نشده تا بتوان رقم دقیقی ذكر كرد. چون كار گستردگی های زیادی داشت اما انچه كه الآن می توانم بگویم این است كه برگزاری اجلاس سران كشورهای عضو جنبش عدم تعهد به رغم گستردگی زیاد و تعداد مهمانان و كشورهای شركت كننده در مقایسه با اجلاس سران كنفرانس اسلامی كه حدود یك سوم این تعداد كشور در آن شركت كرده بودند شاید حدود نصف آن مبلغ هزینه داشت. مگر در اجلاس كنفرانس اسلامی چه هزینه هایی شده بود؟
چون برای آن اجلاس ساختمان كنفرانس ساخته بودند و ساختن آن هزینه بر بود. برای اسكان مهمانان هم ساختمان هایی در مجموعه های حافظیه و سعدآباد ساخته شده بود و ما از همین امكانات استفاده كردیم. بنابراین طبیعی است كه هزینه های ما كمتر شد. البته شما نرخ تورم را از 16 سال پیش تا كنون در نظر بگیرید. با وجود این هزینه ریالی برگزاری این اجلاس حدود نصف اجلاس پیشین بود.
خودروهای بنزی هم كه برای اجلاس در نظر گرفته شده بود از دیگر موضوعات مورد بحث بود. آقای سروش پور؛ مسؤول تشریفات، مصاحبه ای كرده بودند و گفتند كه این بنزها را از كشور های همسایه اجاره كردیم. اما در یكی از سایت ها خبری منتشر شده بود كه نشان می داد ظاهراً بنزهای زیادی هم خریداری شده بود. لطفاً در این رابطه هم توضیح بدهید.
ما برای برگزاری اجلاس در چند رده به خودرو نیاز داشتیم. یك رده خودروهایی بوده كه برای جابجایی سران مورد استفاده قرار می گیرد و خودروهای زرهی هستند كه باید برای رؤسای جمهور و نخست وزیران شركت كننده در اجلاس مورد استفاده قرار می گرفت. ما این خودروها را نداشتیم و باید تهیه می كردیم. بنابراین یك تعداد از این خودروها را وارد كردیم كه بعداًهم می تواند در مورد مهمانان خارجی و سران كشور هایی كه به تهران سفر خواهند كرد مورد استفاده قرار گیرد. مازاد بر آن را به جای اینكه خریداری شود و هزینه هنگفتی صرف خرید خودروهای لوكس شود كه مورد استفاده ای هم غیر از اجلاس ندارند، تصمیم بر این شد كه از كشور های همسایه كه این امكان را دارند اجاره كنیم.
از كدام كشور ها اجاره كردید؟
از یكی از كشورهای همسایه.
چند دستگاه بنز اجاره شد؟ برای سران 20 خودرو لازم بود كه 10 عدد را خودمان خریدیم و 20 مورد دیگر را اجاره كردیم. چون هزینه نگهداری این خودروها هم زیاد است و استفاده چندانی هم ندارند. مابقی خودروهای استفاده شده به چه صورت بود؟
خودروهای اجاره ای كیفیت خیلی بالایی نداشتند، اما آنهایی كه خریداری كردیم از كیفیت خیلی خوبی برخوردارند. غیر از سران رده های دیگری هم هستند كه شامل وزرا و هیئت های عالی رتبه می شوند كه باز نیازمند خودروهای تشریفاتی هستند. اینها هم یك مقداری از قبل داشتیم و یك مقداری هم تأمین شد. برای اعضای عادی هیئت ها هم خودروهایی لازم بود كه باید در اختیار آنها قرار می گرفت كه اینها هم همگی از خودروهای تولید داخل مانند ماكسیما و مگان و زانتیا استفاده شد و تعداد خیلی كمی هم هیوندا بود كه این هم باز با شركت قرارداد اجاره بسته شد و قرار شد بعد از پایان اجلاس درصورتی كه ارگان ها نیاز داشته باشند به ارگان ها فروخته شود.
پر جمعیت ترین هیئت مربوط به كدام كشور بود؟
هیئت هندوستان بود.
بالاخره هیئت هند 250 نفر بودند یا 150 نفر؟
خود هیئت هند حدود 200 نفر بود منتها سفارت هند تمام كارمندهایش بسیج شده بودند برای تنظیم امور این هیئت و حتی یك تعدادی از دیپلمات های هندی هم از كشور های همسایه آمده بودند برای كمك. در مجموع هیت هندی با كارمندان سفارتخانه های كشور های همسایه كه به ایران آمده بودند حدود 250 نفر شدند.
هیئت هندی از كجاها بازدید كردند؟
از مكان های دیدنی تهران بازدید كردند اما از تهران خارج نشدند.
آقای بان كی مون در كجا اسكان داده شده بود؟ و از چه مكان هایی بازدید داشت؟
بان كی مون در جمع برخی از محققان و تحلیلگران و دانشجویان و اساتید سیاست خارجی در دانشكده وزارت امور خارجه حاضر شد. به دفتر خودشان یعنی دفتر سازمان ملل در تهران رفتند و طبیعتاً جاهای مختلف تهران را هم از نزدیك دیده اند اما مكان خاصی كه ایشان تقاضا داشته باشند ببینند وجود نداشت.
كم تعدادترین هیئت كدام بود؟ ما هیئت های یك نفره زیاد داشتیم. مثلاً از موریس فقط وزیر امور خارجه به تنهایی شركت كرده بود و از روسیه هم فقط نماینده ویژه آقای پوتین آمده بود. خیلی از كشور های دیگری هم كه در سطوح پایین تری شركت كرده بودند با هیئت های یك نفره آمده بودند. در سال های گذشته دولت نهم و دهم روابط بسیار خوبی با كشور های آمریكای لاتین داشته و حتی آقای سعیدلو شخصاً دعوتنامه های كشور های آمریكای لاتین را تحویل دادند اما حضور این كشور ها در اجلاس تهران خیلی كمرنگ بود. علت آن چیست؟
كشورهای آمریكای لاتین حضور خوبی در اجلاس تهران داشتند. درست است كه در سطح سران نیامدند اما سطح حضورشان قابل قبول بود. كشورهایی مانند كوبا، ونزوئلا، بولیوی و نیكاراگوئه در سطح معاونان رئیس جمهور و وزیر امور خارجه شركت كرده بودند. بقیه كشور های آمریكای لاتین هم در سطح وزرا شركت كرده بودند.
چرا در سطح سران شركت نكردند؟
آقای چاوز خوب می دانید كه به علت بیماری ای كه دارد كلاً سفر نمی رود و همه مسافرت هایش را كنسل كرده است. آقای رائول كاسترو، رئیس جمهور كوبا هم بنابر دلایلی كه اعلام كردند نتوانست بیاید و معاون خودش را فرستاد. نیكاراگوئه و بولیوی هم اگرچه اعلام كرده بودند كه می آیند و همه برنامه ها برای آمدنشان فراهم بود اما باز به دلیل كارهایی كه پیش آمده بود و شاید یكی از آنها هم بحثی بود كه كشورهای آمریكای لاتین برای برخورد با دولت انگلیس در قضیه آسانژ باشد. چون اگر خاطرتان باشد در همان مقطع آسانژ به سفارت انگلیس در اكوادور پناهنده شده بود و بحران دیپلماتیك میان اكوادور و انگلیس به وجود آمده بود و همه كشورهای آمریكای لاتین هم از اكوادور حمایت كردند و شاید همین موضوع باعث شده باشد كه برخی كشور های این منطقه برخلاف هماهنگی های قبلی نتوانند در اجلاس حاضر شوند.
تركیه و آدربایجان چرا در سطح سران نیامدند؟
تركیه كه اصلاً عضو جنبش نیست و آذربایجان هم در سطح وزیر امور خارجه شركت كرد ولی در همان زمان گویا برنامه تداخل كاری پیش آمده بود و علی اف سفری به بلاروس داشت و نتوانست در اجلاس تهران حاضر شود.
برخی از نمایندگان تذكر داده بودند كه چرا از مجلس برای این اجلاس دعوت به عمل نیامده بود و حتی یكی از نمایندگان در تذكری گفته بود دولت باید چند نفر از نمایندگان را به عنوان ناظر دعوت می كرد. آیا واقعا از نمایندگان دعوت به عمل نیامده بود؟
اولاً برای مراسم افتتاحیه ما از مجلس دعوت كرده بودیم و تعدادی از نمایندگان هم حضور هم پیدا كرده بودند كه حداقل بیش از 15 نماینده را من خودم در مراسم افتتاحیه دیده بودم. در طول برگزاری اجلاس هم باز نمایندگانی از مجلس در اجلاس حضور داشتند. یعنی چه در مراسم افتتاحیه و چه در طول مدت برگزاری اجلاس و چه مراسم اختتامیه نمایندگانی از مجلس حضور داشتند.
چه تعداد قراردادهای اقتصادی در حاشیه اجلاس بسته شد؟
ببینید ماهیت اجلاس و فلسفه دعوت از كشور ها بین المللی بود. یعنی كشورها برای حضور در یك اجلاس بین المللی در اجلاس حضور پیدا كرده بودند و اعضای هیئت های خودشان را متناسب با اجلاس انتخاب كرده بودند. معمولاً دراین هیئت ها بحث های اقتصادی و قراردادی مطرح نیست. فقط چند كشور كه برای سفرهای دوجانبه به ایران آمده بودند هیئت هایشان متناسب با بحث های دوجانبه و اقتصادی تنظیم شده بود كه از آن جمله می توان به هند، مغولستان، رئیس پرزدیوم كره شمالی اشاره كرد. خب اینها افرادی برای مذاكرات دوجانبه در هیئت های خودشان پیش بینی كرده بودند و مذاكراتی هم صورت گرفت و بعضاً توافقاتی هم انجام شد. مثلاً در سفر رئیس جمهور مغولستان دو سند میان دو كشور به امضا رسید و نیز در سفر نخست وزیر هند هم مذاكرات اقتصادی میان مسؤولان ایران و هند صورت گرفت.
چه هیئت هایی بیشتر از تور های تهران گردی استقبال كردند؟ ما برای اینكه بتوانیم حداكثر استفاده را از حضور كشورها در تهران ببریم و این كشور ها با تهران و ایران آماده شوند، تورهایی را به همین منظور در نظر گرفتیم كه اگر هیئت ها بخواهند از اماكن دیدنی تهران مانند پارك ها، موزه ها، مراكز خرید و ... تهران دیدن كنند تسهیلاتی برای آنان فراهم باشد و اكثر كشورها هم از این امكانات استقبال كردند. البته هیئت های كشورهای عربی بیشتر بیشتر علاقه به خرید آجیل و فرش از بازار تهران داشتند. كشور های دیگر هم به تناسب نیاز و علاقه شان از این امكانات بهره بردند. اما در میان محصولات داخلی فرش و آجیل و صنایع دستی و نیز لباس با استقبال بسیار زیادی مواجه بود. بیشتر از كدام شهرها بازدید داشتند؟
از شهر های زیادی بازدید صورت گرفت. زنجان، شیراز، مشهد و حتی شمال مورد بازدید مهمانان واقع شد اما تعداد بازدید ها از این شهر ها زیاد بالا نبود. چون اغلب سران زود باز می گشتند و وزرای خارجه هم چون قبلاً باید در اجلاس وزرای خارجه شركت می كردند خیلی زمان برای سفر نداشتند.
هزینه این تورها را ریاست جمهوری پرداخت كرد یا خود مهمانان؟
تهران گردی كه چندان هزینه نداشت و ایران گردی هم هیئت هایی كه مهمان ما بودند هزینه هایشان بر عهده ما بود كه البته فقط یك مورد بود و آن هم هیئت مغولستان بود و بقیه هیئت ها اگر تمایل به بازدید از شهری داشتند هزینه آن به عهده خودشان بود. خیلی از هیئت ها و رؤسای هیئت های خارجی كه برای شركت در اجلاس تهران آمده بودند از دیدن آنچه در تهران جریان داشت خیلی شگفت زده شده بودند چون تصویر و ذهنیتی كه برای آنان ساخته شده بود با آنچه می دیدند تفاوت بسیار زیادی داشت. اكثرا اینها فكر می كردند ایران كشوری است كه چون تحریم است وضعیت اجتماعی نا بسامانی دارد و در فقر به سر می برد. مخصوصاً با تبلیغاتی كه روی قیمت مرغ شده بود این تصور تقویت می شد اما وقتی وارد تهران شدند در همان نگاه اول مشاهده اوضاع ایران آنها را شگفت زده كرد و تعداد زیادی از این هیئت ها در صحبت هایی كه با مقامات ما یا مهمانداران خود داشتند این را مطرح می كردند كه برای ما اصلاً قابل تصور نبود كه ایران چنین وضعیتی داشته باشد و یك كشور پیشرفته و دارای جمعیت زنده و با نشاط باشد كه اثری از تحریم در آن مشاهده نمی شود. همه اذعان داشتند كه ایران واقعاً برخلاف تبلیغاتی كه صورت می گیرد یك كشور قدرتمند و پیشرفته است كه از فرهنگ بالایی برخوردار است.
جالب ترین اظهار نظر در مورد ایران از سوی چه كشوری بود؟ اظهارات زیادی در خصوص ایران و مكان های دیدنی آن صورت گرفت اما شاید جالب ترین آنها اظهارات رئیس جمهور مغولستان بود كه در صحبتی كه با خودم داشت می گفت «از ایران خیلی خوشم آمده. كشور بسیار زیبایی است، كشور بسیار ثروتمند و با تمدن غنی و کهن است. البته ما می دانستیم كه ایران از تمدن كهنی برخوردار است اما فكر نمی كردیم به این خوبی تمدن مدرن را با تمدن كهن آمیخته باشد.» چون روز قبل هم از سلطانیه بازدید كرده بود می گفت خیلی برایم شگفت انگیز بود كه شما هم تمدن قدیم خودتان را به طور كامل حفظ كرده اید و هم تمدن مردن را پذیرفته اید و آمیختگی بسیار جالبی را ایجاد كرده اید و می گفت آنقدر من از ایران خوشم آمده كه دیگر برای دور آینده هم كاندیدای ریاست جمهوری نمی شوم و تلاش خواهم كرد تور گردشگری برای بازدید مردم كشورم از جاذبه های ایران ایجاد كنم. كشورهای دیگر چطور؟
تقریباً همه كشور هایی كه برای نخستین بار به ایران می آمدند مجذوب توسعه و جاذبه های ایران شده بودند. چون ما با خیلی از كشور های عضو جنبش ارتباط دیپلماتیك نداریم و آنها هم مراوده زیادی با ما نداشتند. برای اینها تهران و ایران و فرهنگ و نحوه برخورد ایرانیان بسیار جالب و شگفت انگیز بود.
واكنش آنان به پوشش زنان و حضور آنان در جامعه چگونه بود؟
قطعا یكی از موارد تبلیغات مسموم استكبار علیه ایران موضوع چگونگی حضور و فعالیت زنان در جامعه است كه تصاویر كاملاً غلط و نادرستی را ایجاد می كند. آنچه را كه مهمانان در اجلاس دیدند حضور فعال خانم ها در عرصه های مختلف اعم از كار های خبری و اطلاع رسانی و یا حضور در برگزاری اجلاس به عنوان مترجم و همراه هیئت ها و نیز حضور و فعالیت زنان در جامعه و سطح شهر بود كه برای آنها خیلی شگفت انگیز بود. حتی حضور خانم ها در مهمانی شام رسمی كه برگزار شد هم برای آنها تعجب برانگیز بود.
ضیافت شام رسمی كجا برگزار شد؟
در یكی از سالن های نمایشگاه بین المللی كه به نحو بسیار زیبایی بازسازی شده بود و همه كشورها در این مهمانی حضور داشتند.
حضور خانم ها در این مراسم چگونه بود كه جلب توجه می كرد؟
خانم ها در گروه های هنری و فرهنگی كه برای این مراسم تدارك دیده شده بود حضور داشتند.
از غذاهای ایرانی هم خوششان آمده بود؟
غذاهای ایرانی در همه جای دنیا به لذیذ بودن معروف هستند و هیئت های خارجی ای هم كه در اجلاس حاضر شده بودند از كیفیت و مزه و نیز طرز پخت غذاهای ایرانی بسیار تعریف می كردند. حتی یك هیئت گفته بود ما نمی دانستیم كه برنج را این گونه هم می توان پخت.
هیئت كدام كشور بود؟
هیئت یكی از كشورهای آفریقایی.
آنجا برنج را خام می خورند؟
ما سؤال نكردیم اما احتمالاً یا خام می خورند یا به گونه دیگری پخت می كنند. مخصوصاً از غذای آبگوشت ایرانی هم خیلی خوششان آمده بود و درخواست می كردند.
در دیدار آقای احمدی نژاد و مرسی چه گذشت؟
این دیدار در محل اجلاس برگزار شد و دومین ملاقات آقای احمدی نژاد با آقای مرسی بود. نخستین بار در مكه و در حاشیه اجلاس كنفرانس اسلامی با هم دیدار كرده بودند. ملاقات خوب و بسیار مثبتی بود. اگر چه محور اصلی موضوعات مورد بحث برگزاری اجلاس و مسائل منطقه و جهان اسلام بود و همچنین در خصوص مسائل و موضوعات دوجانبه و برقراری روابط هم صحبت هایی صورت گرفت و قرار شد دو كشور اقداماتی را در این خصوص انجام دهند.
پسر پادشاه عربستان حامل چه پیامی بود؟
ملاقات پسر پادشاه عربستان با رئیس جمهور ملاقات خصوصی بود كه در نهایت آقای احمدی نژاد اعلام كردند كه مسائل بسیار خوبی بود و خیلی از مسائل منطقه و موضوع روابط دو كشور هم خیلی صریح و شفاف مورد بحث قرار گرفت و دو طرف مواضع خودشان را به یكدیگر منتقل كردند. شاید به دلیل همین ملاقات بود كه الآن شاهد تغییر در مواضع كشور عربستان در قبال ایران هستیم.
چه تغییری ایجاد شده؟
اگر دقت كرده باشید بعد از اجلاس مقامات عربستانی هم موضوع دخالت ایران در بحرین را رد كردند و اعلام كردند كه ایران هیچ دخالتی در بحرین ندارد و حضور نیروهای ایرانی را فریب بحرین برای تغییر در روند اعتراضات مردمی این كشور دانستند و گفتند ما هیچ شواهدی از دخالت ایران در موضوع بحرین مشاهده نكرده ایم. وزیر كشور عربستان هم چند روز پیش مجدداً هرگونه دخالت ایران را در نا آرامی های شرق عربستان رد كرد.
گفته می شود شركت قریشی كه غذای اجلاس را تأمین می كرد به روایتی 8 میلیارد و به روایتی دیگر 40 میلیارد گرفته است. آیا این موضوع صحت دارد؟
40 میلیارد كه قطعاً دروغ است. من مبلغ دقیق آن را نمی دانم اما مهم این است كه شركت قریشی هم غذای اجلاس كارشناسان، هم اجلاس وزاری خارجه و هم اجلاس سران را تأمین می كرد و هم از زمان یك ماه قبل كه ستادهایی برای برگزاری اجلاس تشكیل شده بود و نیروهای ستادی و امنیتی در این ستاد ها مستقر شده بودند تأمین غذای آنها را هم بر عهده داشت. یعنی این طور نبوده كه فقط برای دو روز این هزینه صرف شده باشد.
چه كسی قرار است مسؤول دبیرخانه اجلاس شود؟
دبیرخانه اجلاس به دلیل اینكه جمهوری اسلامی ایران رئیس جنبش است باید طبق عرف این جنبش در وزارتخانه های كشور های میزبان تشكیل شود و در آنجا به عنوان دبیرخانه موقت متمركز باشد. در ایران هم به احتمال بسیار زیاد این دبیرخانه در وزارت امور خارجه تشكیل خواهد شد. البته نه به عنوان ساختمانی. بیشتر وظایف دبیرخانه كارهای محتوایی است كه باید انجام شود و كارهای محتوایی هم جزء وظایف وزارت امور خارجه است.
گفته می شود كه حدود 1000 نفر قرار است برای دبیرخانه استخدام شوند. این موضوع صحت دارد؟
من فكر می كنم این موضوع كه از قول دكتر صالحی؛ وزیر امور خارجه مطرح شد اشتباه منعكس شده است. من نمی دانم آقای صالحی این حرف را زده اند یا نه اما آنچه مسلم است این است كه دبیرخانه به 1000 نفر نیرو احتیاج ندارد و با این تعداد نیرو هم تشكیل نشود. حتی شاید كمتر از 10 درصد این میزان نیرو لازم داشته باشد و قطعا یك دبیرخانه جمع و جوری تشكیل خواهد شد كه كارها را پیگیری خواهد كرد. احتمالاً منظور آقای صالحی این بود كه از آنجایی كه وزارت امور خارجه اخیراً مجوز استخدام 1000 نفر نیرو را گرفته است احتمالاً بخشی از این نیروها در دبیرخانه جنبش به كار گرفته خواهند شد.
با توجه به اینكه از سوی كشور های غربی انزوای نظام تبلیغ می شد برگزاری این اجلاس چه تأثیری بر این تبلیغات داشت؟ بله تبلیغات وسیعی از سوی غرب انجام می شد مبنی بر اینكه جمهوری اسلامی ایران تبدیل به یك كشور منزوی شده و تحریم ها ایران را به انزوا كشانده و سیاست خارجی ایران دارای دیپلماسی فعالی نیست اما خوشبختانه با برگزاری این اجلاس عملاً نشان داده شد كه این تبلیغات ها صحت ندارند و جمهوری اسلامی ایران نه تنها یك كشور منزوی نیست بلكه یك كشور فعال در عرصه دیپلماسی و سیاست بین المللی و یك كشور تأثیرگذار و توانمند است. سفر آقای احمدی نژاد به نیویورك چه زمانی است؟
احتمالاً هفته اول مهر صورت می گیرد.
