دانستنی های علمی
سوالات و پاسخ ها، شماره ششم
110
سؤال: جایز است با تأمل را توضیح دهید؟
پاسخ: کاری که انجام آن جایز باشد هر چند احتیاط مستحبی ترک آن است.
111
سؤال: جرم حایل را توضیح دهید؟
پاسخ: ماده ای که در رسیدن آب به پوست بدن ویا هر جسمی مانع شود.
112
سؤال: حرج را توضیح دهید؟
پاسخ: تنگنایی ، مشقت وزحمت فوق العاده.
113
سؤال: حق اختصاص را توضیح دهید .
پاسخ: حق شخصی نسبت به چیزی که مالیت ویا ملکیت آن را شارع مقدس برای احدی نپذیرفته است.
114
سؤال: رد مظالم را توضیح دهید .را توضیح دهید .
پاسخ: انفاق بر فقراء به نیابت از سوی کسی که اوبر انفاق کنند ه حق مالی داشته است اما شناسایی اوودفع مال به وی ، ممکن نمی باشد وحتی به کسان ووارثان شرعی اوهم دسترسی ندارد.
115
سؤال: شبهه مفهومی را توضیح دهید؟
پاسخ: ندانستن انطباق عنوانی را بر یک موضوع خارج بدین سبب که حدود موضوع را نمی دانیم ، شبهه مفهومی می گویند . مثل این که ندانیم عنوان غنا بر صدای معینی صدق می کند یا نه؟ زیرا حدود ومفهوم غنا را نمی دانیم .
116
سؤال: شرط ویا تعهد ضمنی را توضیح دهید ؟
پاسخ: چیزی که در عرف عقلا وخردمندان در داد وستدها مندرج است هر چند که تصریح نشود ودر واقع معامله بر آن اساس واقع می شود مثل این که قیمت وارزش کالاها باید به هم نزدیک باشند پس اگر خریدار وفروشنده بفهمند که ارزش جنس فروخته ویا خریداری شده خیلی کمتر ویا بیشتر از آن بوده که معامله روی آن انجام یافته است ، اومی تواند ادعای غبن کند ومعامله را به هم بزند زیرا چنان چیزی در ارتکاز عقلا هست که تفاوت مالیت ها نباید زیاد باشد.
117
سؤال: شك را توضیح دهید .
پاسخ: تردید ودودلی در امری که هر دواحتمال یکسان ومورد توجه عقلا وخردمندان باشد ویکی را بر دیگری ترجیح نباشد.
118
سؤال: شأن همسر را توضیح دهید؟
پاسخ: آنچه شایسته یک زن ومناسب با وضع شوهر است وبه عکس وضع وشئون شوهر نسبت به همسر.
119
سؤال: صورت نوعیه را توضیح دهید؟
پاسخ: مالیت وشکل ووضع هر چیزی که مردم به آن سبب به آن چیز رغبت می کنند ودر برابرش بها می دهند.
120
سؤال: ضرر متعدّ به (قابل توجه).را توضیح دهید؟
پاسخ: ضرر وزیانی که عقلای بشر به اجتناب از آن ، اهتمام می ورزند.
121
سؤال: ضرورت بر طرف کنند تکلیف را توضیح دهید ؟
پاسخ: واقع شدن در تنگنای ضرر وزیان قابل توجه وافتادن در مخمصه ای که عادتاً تحمل پذیر نیست.
122
سؤال: عدّة را توضیح دهید ؟
پاسخ: زمانی که یک زن به سبب طلاق ویا رگ شوهرش ویا در اثر وطی شبهه ، باید انتظار بکشد وجایز نیست با دیگری ازدواج کند.
123
سؤال: فسخ را توضیح دهید؟
پاسخ: نقض وبه هم زدن معامله وداد وستدی را گویند.
124
سؤال: قصد بدلیّت وتعویض را توضیح دهید؟
پاسخ: کسی بخواهد چیزی را به جای چیز دیگر قرار دهد.
125
سؤال: کافر ذمی را توضیح دهید؟
پاسخ: آن کس که ولی امر مسلمین با اوعقد ذمّه می بندد که امروز وجود خارجی ندارد.
126
سؤال: کافر معاهد را توضیح دهید؟
پاسخ: آن کس که با مسلمانان ویا با جمعی از ایشان پیمان عدم تعرض می بندد.
127
سؤال: کافری که مال اومحترم است را توضیح دهید؟
پاسخ: آن کس که نوعی از سوی مسلمان امان دارد ( مستآمن ، ذمّی ، معاهد )
128
سؤال: لحیان را توضیح دهید؟
پاسخ: دواستخوان فک که صورت را در بر گرفته وریش بر آنها می روید.
129
سؤال: مثقال صیرفی را توضیح دهید؟
پاسخ: مقداری از طلا که در بازار ، متعارف وشناخته شده است وفروشندگان طلا ، اندازه آن را می دانند.
130
سؤال: محاذات میقات را توضیح دهید؟
پاسخ: اگر دوخط متقاطع فرض کنیم که زاویه قائمه نود درجه تشکیل دهند ویکی از آن دوخط در مکه ودومی از میقات گذرد وقتی انسان در نقطه تقاطع روبه قبله ومکه مکرمه بایستد اودر واقع در محاذات وبرابر میقات قرار گرفته است واعتبار در چنین محاذاتی ، صدق عرفی است ودقت عقلی لازم نمی باشد.
131
سؤال: مشهور را توضیح دهید؟
پاسخ: یعنی حکم مزبور ، احتیاط وجوبی است.
132
سؤال: موسیقی متناسب با مجالس لهوولعب را توضیح دهید؟
پاسخ: آنچه که مردمان لاابالی در مجالس بزم وعیاشی می نوازند ویا می خوانند.
133
سؤال: نیت قربت مطلق را توضیح دهید؟
پاسخ: عملی که به قصد تقرب به خدا به جا آورده می شود بدون تعیین ادا وقضا بودن آن ویا هر خصوصیت دیگر.
134
سؤال: وطی شبهه را توضیح دهید؟
پاسخ: اقدام به عمل جنسی وهمخوابی با کسی که حلال نیست اما به توهم حلیت وبدون تعمّد گناه صورت گرفته باشد ویا وطی به خیال صحت عقدی که در واقع باطل بوده ودارای اثر شرعی نبوده است ، واقع گردیده است .
135
سؤال: واجب می شود با اشکال را توضیح دهید؟
پاسخ: به هر حال انجام آن بر مکلف واجب ولازم است . پس فتوای وجوبی است .
136
سؤال: واجب می شود به تأمل را توضیح دهید؟
پاسخ: آن نیز فتوای به وجوب شئ است .
137
سؤال: واجب می شود به کفایت را توضیح دهید؟
پاسخ: همه باید آن را انجام دهند اما با قیام جمعی از عهده دیگران ساقط می شود ولی اگر همه ترک کنند ، سزاوار کیفر شوند.
تنظیم: سید سعید میرباقری
جمعه 1/11/1389 - 19:47
عقاید و احکام
سوالات و پاسخ ها، شماره پنجم
90
سؤال: غنا چیست ؟ موسیقی مناسب مجالس لهو و لعب یعنی چه ؟
پاسخ: غنا آوازی است که کیفیت خواندن آن مناسب با مجالس عیاشی و بزن و بکوب باشد و همچنین موسیقی لهوی یعنی موسیقی ای که نواختن آن مناسب با مجالس یاد شده است .
91
سؤال: مقدار یک مد طعام چقدر میشود ؟
پاسخ: هر مد حدوداً معادل 750 گرم است .
92
سؤال: احتیاط استحبابی را توضیح دهید؟
پاسخ: چیزی که مکلف می تواند آن را به جا نیاورد وترک کند .
93
سؤال: احتیاط وجوبی را توضیح دهید؟
پاسخ: عملی که مکلف خود را میان فعل وترک آن ومراجعه به مجتهد دیگر مخیر بداند (الأعلم فلأعلم ) .
94
سؤال: احرام به نذر را توضیح دهید؟
پاسخ: احرام برای حج جز از میقات ویا محاذی آن ، جایز نیست واگر شخصی بخواهد قبل از رسیدن به میقات ، احرام ببندد ، می تواند با خواندن صیغه ، نذر شرعی کند مثلاً بگوید : برای خدا بر عهده من است که در فلان جا محرم شوم.
بدین ترتیب محرم شدن از چنان جایی جایز می شود اگر چه آنجا، میقات ویا محاذی آن نباشد.
95
سؤال: احوط اولی را توضیح دهید؟
پاسخ: احتیاط مستحبی .
96
سؤال: احوط لزومی را توضیح دهید؟
پاسخ: احتیاط واجب . وبه همین معناست جمله ( اشکال دارد) وجمله ( جای تأمل است).
97
سؤال: استحاله را توضیح دهید؟
پاسخ: تغییر شکل نوعی یک چیز ودگرگونی آن ، طوری که عرفاً چیز اوّل نباشد . مانند تبدیل گوشت به خاکستر.
98
سؤال: استصحاب را توضیح دهید؟
پاسخ: معتبر بودن حکم ویا عنوان پیشین پس از شک در آن ، مثلاً می دانستیم که زید عادل است. بعداً عملی از اودیدیم اما یقین نداریم آیا آن عمل ، موجب فسق اومی شود یا نه؟
بنابر این باید اورا همچنان عادل بشناسیم وعدالتش را که محرز بود استصحاب کنیم.
99
سؤال: استهلاک را توضیح دهید؟
پاسخ: ذوب شدن چیزی در چیز دیگر طوری که عین واثری از چیز اول باقی نماند.
100
سؤال: اطراف شبهه اعلمیّت را توضیح دهید؟
پاسخ: گروهی از مجتهدین که می دانیم یکی در میان ایشان ، داناتر از بقیه است واعلم ، از آن گروه خارج نیست.
101
سؤال: اطمینان را توضیح دهید؟
پاسخ: گمان نیرومندی که احتمال مخالف آن بسیار ضعیف باشد طوری که عقلا وخردمندان در زندگانی خود به آن توجّه نمی کنند .
102
سؤال: آلات لهوحرام را توضیح دهید ؟
پاسخ: ابزار ساخته بشری است که برای لهوحرام وضع شده اند.
103
سؤال: تدلیس را توضیح دهید؟
پاسخ: ارائه شخص ویا چیزی غیرآن وضع وصفتی که در واقع هست به قصد ترغیب مشتری ویا برانگیختن شخصی برای ازدواج با وی.
104
سؤال: تذکیه را توضیح دهید؟
پاسخ: راه حلال وپاک گشتن گوشت وپوست حیوان است با شرایط معین.
مثلاً تذکیه ماهی ، زنده بیرون آورده شدن آن است از دریا وآب ویا لااقل در داخل تور وابزار صید مرده باشد نه در بیرون آن ودر آب. وهمینطور اگر چهار رگ گاو، گوسفند ومرغی را که قابل تذکیه هستند ببرند گوشت وپوست آنها پاک وحلال می شود وحتی اگر حیوان حرام گوشت قابل تذکیه باشد وچهار رگ اوقطع شود پاک می گردد هر چند گه خوردن گوشت آن حرام است پس تذکیه ماهی ، زنده از آب بیرون آوردن آن است ودر جز ماهی با بریدن چهار رگ .
105
سؤال: تقصیر در نماز را توضیح دهید؟
پاسخ: دورکعت خواندن نماز های چهار رکعتی را در سفر، تقصیر گویند.
106
سؤال: جاهل قاصر را توضیح دهید؟
پاسخ: کسی را گویند که در ندانستن حکم معذور است زیرا در فعل ویا ترک چیزی به دلیل وحجتی استناد داشته هر چند که خطای آن آشکار گردیده است.
107
سؤال: جاهل مقصّر را توضیح دهید؟
پاسخ: کسی را گویند که در ندانستن حکم معذور نیست مانند کسی که در آموختن مسائل دینی ، سستی واهمال کرده است.
108
سؤال: جاهل به حکم را توضیح دهید؟
پاسخ: کسی را گویند که حکم شرعی را می داند اما انطباق آن را با موضوع معینی نمی داند وآن دوقسم است : اول : منشأ جهل گستردگی دامنه موضوع است وآن را شبهه موضوعی گویند مانند کسی که معنای دقیق غنا را نمی داند ولذا در حرمت برخی موضوعات غنایی تردید پیدا می کند. دوم: آنکه حال مصداق خارجی معین را نمی داند مثل این که نمی داند مایع موجود در پیش روی اوشراب است یا نه؟ وآن را شبهه مصداقیه نامند.
109
سؤال: جایز است با اشکال دارد را توضیح دهی؟
پاسخ: کاری که انجام آن جایز باشد هر چند احتیاط مستحبی ترک آن است.
تنظیم: سید سعید میرباقری
جمعه 1/11/1389 - 19:46
عقاید و احکام
سوالات و پاسخ ها، شماره چهارم
70
سؤال: منظور از هنگام شام که در مفاتیح ذکر شده است چیست؟ عصر است یا شب؟
پاسخ: شب است.
71
سؤال: جاهل قاصر و مقصر طبق فتوای شما به چه کسی گفته می شود؟
پاسخ: جاهل قاصر کسی است که درجهل خود معذور باشد.
72
سؤال: قاعده ید به ید در نجاست به حکم آقای سیستانی چیست؟
پاسخ: در بحث طهارت و نجاست گفته می شود اگر شئی ای در اختیار مسلمانان باشد و از او استفاده کند که طها رت اولازم است حکم می شود به پاک بودن آن شئی.
73
سؤال: منظور از عورتین کجاست ؟
پاسخ: آلت و بیضتین و دُبُر .
74
سؤال: لطفاً راجع به کلمات زیر توضیح دهید .
1- احتیاط واجب؟
2- احتیاط مستحب؟
3- اقوی واظهر؟
پاسخ: 1 ـ « احیتاط واجب » یعنی مقلّدمخیّر است که در این مسأله یا احتیاط کند یا به مجتهد اعلم بعدی که فتوا به عدم احتیاط می دهد مراجعه کند .
2 ـ « احتیاط مستحب » یعنی بهتر است احتیاط شود اگر چه لازم نیست .
3 ـ « أقوی و أظهر » فتوا است.
75
سؤال: منظور از یک دینار شرعی چیست و همچنین 9 نخود طلا بصورت مبلغ ریالی و همچنین ارزش سکه ایران انرا بیان فرمایید ؟
پاسخ: یک دینار شرعی برابر با 51/3 گرم طلاست و 9 نخود برابر با نصف یک دینار شرعی است.
76
سؤال: در کتب فقهی ، عبارت نظیر «هو من المسلمات فی الفقه »زیاد مطرح شده است ، بفرمائید.
1ـ منظور از مسلمات در این چیست ؟
2ـ آیا با وجودنظرات مخالف و لوشاذ، در مساله یا امکان مناقشه در آن ، میتوان این موضوع را از مسلمات دانست ؟
3ـ در مقایسه با قول مشهور و اجماع چه جایگاهی دارد؟آیا بالاتر از اجماع یا رتبه آن بعد از اجماع است ؟
پاسخ:
1ـ یعنی مسائلی که آنها که آشنا با فقه هستند در آن شک ندارد .
2- با وجود نظر محالف از فقهاء نمیتوان مساله را از مسلمات فقه دانست .
3ـ مسلمات از اجماع و مشهور بالاتر است .
77
سؤال: لهو ولعب را توضیح دهدید؟
پاسخ: منظور مجالس عیاشی است و معنای ان نزد عرف روشن است
78
سؤال: در مورد غیبت از فاسق لطفا فاسق را معرفی کنید به صورت کامل ؟
پاسخ: فاسق کسی است که مرتکب معصیت بشود و غیبت هر فاسقی جایز نیست مگر متجاهر به فسقی باشد که در خصوص همان امر غیبت او اشکال ندارد .
79
سؤال: مرجع عالم به چه کسی میگویند؟
پاسخ: به مجتهدی که صاحب رساله است وشرط تقلید اعلمیت است .
80
سؤال: چه فرقی میان فقه، عقیده وطریقه وجود دارد؟
پاسخ: فقه در رابطه با افعال انسان است وعقیده در رابطه با اعتقادات اوودر دین چیزی به نام طریقت نداریم.
81
سؤال: غیبت کردن وافترا یا تهمت را برایم تعریف کنید . درچه صورتی چیزی غیبت محسوب میشود اگر در این مورد مثالی ارائه کنید ممنون می شوم.
پاسخ: غیبت یعنی ذکر عیبی که مستور وپوشیده است البته در وقتی که شخص غایب است وتهمت یعنی نسبت ناروا وخلاف واقع به کسی زدن.
82
سؤال: در کتب فقهی ، عبارت : «هو من المسلّمات فی الفقه »زیاد مطرح شده است ، بفرمائید:
1ـ منظور از مسلمات چیست ؟
2ـ آیا با وجودنظرات مخالف و لوشاذ، در مساله یا امکان مناقشه در آن ، میتوان این موضوع را از مسلمات دانست ؟
3ـ در مقایسه با قول مشهور و اجماع چه جایگاهی دارد؟آیا بالاتر از اجماع یا رتبه آن بعد از اجماع است ؟
پاسخ:
<!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->1ـ یعنی مسائلی که آنها که آشنا با فقه هستند در آن شک ندارد .
<!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->2- با وجود نظر مخالف از فقهاء نمیتوان مساله را از مسلمات فقه دانست .
<!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->3ـ مسلمات از اجماع و مشهور بالاتر است .
83
سؤال: لهو چیست و مصادیقش کدام است ؟
پاسخ: لهو در موسیقی مثلا اینست که کیفیت نواختن ان مناسب با لهو و عیاشی باشد مطلق لهو حرام نیست.
84
سؤال: منظور از یک دینار شرعی چیست و همچنین 9 نخود طلا بصورت مبلغ ریالی ؟
پاسخ: یک دینار شرعی برابر با 51/3 گرم طلاست و 9 نخود برابر با نصف یک دینار شرعی است.
85
سؤال: فرق حرام است و جایز نیست چه چیزی می باشد ؟
پاسخ: یک معنی است .
86
سؤال: در مورد غیبت از فاسق لطفا فاسق را معرفی کنید به صورت کامل ؟
پاسخ: فاسق کسی است که مرتکب معصیت بشود و غیبت هر فاسقی جایز نیست مگر متجاهر به فسقی باشد که در خصوص همان امر غیبت او اشکال ندارد .
87
سؤال: منظور از عورتین کجاست ؟
پاسخ: آلت وبیضتین ودُبُر .
88
سؤال: بلاد کفر به چه جایی گفته می شود ؟
پاسخ: کشورهائی که اکثر مردم آنجا غیر مسلمان هستند بلاد کفر گفته می شود .
89
سؤال: مراد از ارباح اثناء سال چیست ؟
پاسخ: هر گونه پول یا فایده ای که به دست می اورد وسال خمس اوهنوز نرسیده ارباح اثناء سال است . سال خمسی از روزی شروع می شود که شروع به کار یا کسب کرده است .
تنظیم: سید سعید میرباقری
جمعه 1/11/1389 - 19:44
عقاید و احکام
سوالات و پاسخ ها، شماره سوم
41
سؤال: فتنه نوعى چیست؟
پاسخ: امرى كه مردم را نوعاَ گرفتار مى سازد و در حرام مى افكند .
42
سؤال: فى حدّ ذاته یعنى چه؟
پاسخ: یعنى قطع نظر از عناوین دیگر كه چه بسا موجب حكمى مغایر حكم اصلى شود .
43
سؤال: فسخ چیست؟
پاسخ: نقض و به هم زدن معامله و داد و ستد را گویند .
44
سؤال: قصد بدلیّت و تعویض یعنى چه؟
پاسخ: كسى بخواهد چیزى را به جاى چیز دیگر قرار دهد .
45
سؤال: كافر ذمّى كیست؟
پاسخ: آن است كه ولى امر مسلمین با او عقد ذمه مى بندد كه امروز وجود خارجى ندارد.
46
سؤال: كافر معاهد كیست؟
پاسخ: آن كس كه با مسلمانان و یا با جمعى از ایشان پیمان عدم تعرض مى بندد .
47
سؤال: كافرى كه مال او محترم است یعنى چه؟
پاسخ: آن كس كه نوعى از سوى مسلمانان امان دارد (مستأمن، ذمّى، معاهد).
48
سؤال: لحیان چیست؟
پاسخ: دو استخوان فك كه صورت را در بر گرفته و ریش بر آنها مى روید .
49
سؤال: مثقال صیرفى یعنى چه؟
پاسخ: مقدارى از طلا كه در بازار، متعارف و شناخته شده است و فروشندگان طلا، اندازه آن را مى دانند .
50
سؤال: مجهول المالك چیست؟
پاسخ: مال و دارایى كه صاحب آن شناخته نیست هر چند كه از او گم نشده است .
51
سؤال: محاذات میقات یعنى چه؟
پاسخ: اگر دو خط متقاطع فرض كنیم كه زاویهً قائمه نود درجه تشكیل دهند و یكى از آن دو خط در مكه و دومى از میقات گذرد وقتى انسان در نقطه تقاطع رو به قبله و مكه مكرمه بایستد او در واقع در محاذات و برابر میقات قرار گرفته است و اعتبار در چنین محاذاتى، صدق عرفى است و دقّت عقلى لازم نمى باشد .
52
سؤال: ملاك چیست؟
پاسخ: مصلحت و مفسده اى كه احكام بر آن اساس، تشریع شده است .
53
سؤال: مشهور چیست؟
پاسخ: یعنى حكم مزبور، احتیاط وجوبى است .
54
سؤال: موسیقى متناسب با مجالس لهو ولعب كدام است؟
پاسخ: آنچه كه مردمان لاابالى در مجالس بزم و عیاشى مى نوازند و یا مى خوانند .
55
سؤال: نشوز یعنى چه؟
پاسخ: رعایت نكردن حق دیگرى و غالباً میان زوجین و زن و شوهر مطرح مى شود .
56
سؤال: نیت قربت مطلق چیست؟
پاسخ: عملى كه به قصد تقرب به خدا به جا آورده مى شود بدون تعیین ادا و قضا بودن آن و یا هر خصوصیت دیگر .
57
سؤال: وطى شبهه یعنى چه؟
پاسخ: اقدام به عمل جنسى و همخوابى با كسى كه حلال نیست اما به توهم حلیّت و بدون تعمّد گناه صورت گرفته باشد و یا وطى به خیال صحت عقدى كه در واقع باطل بوده و داراى اثر شرعى نبوده است، واقع گردیده است .
58
سؤال: ولىّ به چه كسى گفته مى شود؟
پاسخ: كسى كه امور طفل صغیر و یا شخص كوتاه فكر و سفیه و یا به طور كلى شئون جامعه اى را مطابق شریعت، سرپرستى و اداره مى كند .
59
سؤال: واجب مى شود با اشكال یعنى چه؟
پاسخ: به هر حال انجام آن بر مكلف واجب و لازم است. پس فتواى وجوبى است .
60
سؤال: واجب مى شود با تأمل یعنى چه؟
پاسخ: آن نیز فتواى به وجوب شىء است .
61
سؤال: واجب مى شود به كفایت یعنى چه؟
پاسخ: همه باید آن را انجام دهند اما با قیام جمعى از عهده دیگران ساقط مى شود ولى اگر همه ترك كنند، سزاوار كیفر مى شوند .
62
سؤال: به چه مجالسى مجالس لهو ولعب اطلاق مى شود ؟
پاسخ: مجالس عیاشان و فسّاق است .
63
سؤال: مراد از معامله شخصیه در قبال شراء فى الذمه چیست ؟
پاسخ: معامله شخصى این است كه چیزى را با عین مال مبادله كنند و معمولا در خرید و فروش چنین نیست . بلكه معامله بر اساس مقدار معینى از پول تمام مى شود و سپس آنچه در ذمه است معین مى كند حتى در معاملات نقدى .
64
سؤال: قرض الحسنه یعنى چه ؟
پاسخ: قرض الحسنه كه در قرآن آمده است در مورد قرض دادن به خداوند است كه قرآن آنرا در مورد صدقه به كار برده است و منظور از آن قرضى است كه چند برابر خود نزد خدا ثواب دارد . و اما بمعنائى كه اكنون استعمال مى شود و مرا د قرض بدون ربا است و در قرآن بكار نرفته است .
65
سؤال: زوال به چه معناست؟
پاسخ: زوال یعنى نصف روز از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب.
66
سؤال: فرق بین جایز نیست و حرام است چیست؟
پاسخ: فرقى ندارد.
67
سؤال: لطفا فرق بین حرام و باطل را توضیح دهید؟
پاسخ: مثلاً دروغ گفتن حرام است ولى به بطلان متصف نمى شود و خرید و فروش بچه باطل است ولى به حرمت موصوف نمى شود و گاهى هم حرام است و هم باطل مثل خرید و فروش ربوى.
68
سؤال: بلاد کفر به چه جایی گفته می شود ؟
پاسخ: کشورهائی که اکثر مردم آنجا غیر مسلمان هستند بیلاد کفر گفته می شود .
69
سؤال: مراد از ارباح اثناء سال چیست ؟
پاسخ: هر گونه پول یا فایده ای که به دست می اورد و سال خمس او هنوز نرسیده ارباح اثناء سال است . سال خمسی از روزی شروع می شود که شروع به کار یا کسب کرده است.
تنظیم: سید سعید میرباقری
جمعه 1/11/1389 - 19:42
عقاید و احکام
سوالات و پاسخ ها، شماره دوم
21
سؤال: تقصیر در نماز چیست؟
پاسخ: دو ركعت خواندن نمازهاى چهار ركعتى را در سفر، تقصیر گویند .
22
سؤال: جاهل قاصر به چه شخصى مى گویند؟
پاسخ: كسى را گویند كه در ندانستن حكم معذور است زیرا در فعل و یا ترك چیزى به دلیل و حجتى استناد داشته هرچند كه خطاى آن آشكار گردیده .
23
سؤال: جاهل مقصّر كیست؟
پاسخ: كسى را گویند كه در ندانستن حكم معذور نیست مانند كسى كه در آموختن مسائل دینى ، سستى و اهمال كرده است .
24
سؤال: جاهل به حكم كیست؟
پاسخ: كسى را گویند كه حكم شرعى را مى داند اما انطباق آن را با موضوع معینى نمى داند و آن دو قسم است:
اوّل: منشأ جهل گستردگى دامنه موضوع است و آن را شبهه موضوعى گویند مانند كسى كه معناى دقیق غنا را نمى داند و لذا در حرمت برخى موضوعات غنایى تردید پیدا مى كند .
دوم : آنكه حال مصداق خارجى معین را نمى داند مایع موجود در پیش روى او شراب است یا نه ؟ و آن را شبه مصداقیه نامند .
25
سؤال: جایز است با اشكال یعنى چه؟
پاسخ: كارى كه انجام آن جایز مى باشد هرچند احتیاط مستحبى ترك آن است .
26
سؤال: جایز است با تأمل یعنى چه؟
پاسخ: كارى كه انجام آن جایز مى باشد هرچند احتیاط مستحبى ترك آن است .
27
سؤال: جرم حایل چیست؟
پاسخ: ماده اى كه در رسیدن به آب به پوست بدن و یا هر جسمى مانع شود .
28
سؤال: حرج یعنى چه؟
پاسخ: تنگنایى، مشقت و زحمت فوق العاده .
29
سؤال: حق اختصاص چیست؟
پاسخ: حق شخصى نسبت به چیزى كه مالیّت و یا ملكیّت آن را شارع مقدس براى احدى نپذیرفته است .
30
سؤال: دیه یعنى چه؟
پاسخ: مالى است كه باید به فرد جنایت شده پرداخت شود .
31
سؤال: ردّ مظالم چیست؟
پاسخ: انفاق بر فقراء به نیابت از سوى كسى كه او بر انفاق كننده حق مالى داشته است اما شناسایى او و دفع مال به وى، ممكن نمى باشد و حتى به كسان و وارثان شرعى او هم دسترسى ندارد .
32
سؤال: شبهه مفهومى یعنى چه؟
پاسخ: ندانستن انطباق عنوانى را بر یك موضوع خارجى بدین سبب كه حدود موضوع را نمى دانیم، شبهه مفهومى گویند. مثل اینكه ندانیم عنوان غنا بر صداى معینى صدق مى كند یا نه؟ زیرا حدود و مفهوم غنا را نمى دانیم .
33
سؤال: شرط و یا تعهد ضمنى چیست؟
پاسخ: چیزى كه در عرف عقلا و خردمندان در داد و ستدها مندرج است هرچند كه تصریح نشود و در واقع معامله بر آن اساس واقع مى شود مثل اینكه قیمت و ارزش كالاها باید به هم نزدیك باشند پس اگر خریدار و یا فروشنده بفهمند كه ارزش جنس فروخته و یا خریدارى شده خیلى كمتر و یا بیشتر از آن بوده كه معامله روى آن انجام یافته است او مى تواند ادعاى غبن كند و معامله را به هم بزند زیرا چنان چیزى در ارتكاز عقلا هست كه تفاوت مالیت ها نباید زیاد باشد .
34
سؤال: شك یعنى چه؟
پاسخ: تردید و دو دلى در امرى كه هر دو احتمال یكسان و مورد توجه عقلا و خردمندان باشد و یكى را بر دیگرى ترجیح نباشد .
35
سؤال: شأن در همسر چیست؟
پاسخ: آنچه شایسته یك زن و مناسب با وضع شوهر است و به عكس وضع و شئون شوهر نسبت به همسر .
36
سؤال: صورت نوعیه یعنى چه؟
پاسخ: مالیت و شكل ووضع هر چیزى كه مردم به آن سبب به آن چیز رغبت مى كنند و در برابرش بها مى دهند .
37
سؤال: ضرر معتدّ به چیست؟
پاسخ: ضرر و زیانى كه عقلاى بشر به اجتناب از آن، اهتمام مى ورزند .
38
سؤال: ضرورت برطرف كننده تكلیف یعنى چه؟
پاسخ: واقع شدن در تنگناى ضرر و زیان قابل توجّه و افتادن در مخمصه اى كه عادتاَ تحمل پذیر نیست .
39
سؤال: عدّه چیست؟
پاسخ: زمانى كه یك زن به سبب طلاق و یا مرگ شوهرش و یا در اثر وطى شبهه، باید انتظار بكشد و جایز نیست با دیگرى ازدواج كند .
40
سؤال: غساله یعنى چه؟
پاسخ: آبى كه از شىء متنجس پس از شستن و آب كشیدن آن جدا مى شود .
تنظیم : سید سعید میرباقری
جمعه 1/11/1389 - 19:39
