همانطور كه میدانیم یماری پوكی استخوان سلامت و كیفیت زندگی بسیاری از
سالمندان جهان را با خطر روبرو كرده است.
در كشورهایی كه دچار فقر تابیدن آفتاب هستند، نیمی از زنان و بیست درصد
از مردان سالمند به خاطر ابتلا به پوكی استخوان دچار شكستگی استخوان میشوند.
استخوانهای بدن دائماً در حال تغییر هستند.
هر روزه، سلول های استخوانی بنام استئوبلاست ها، كلسیم را به داخل استخوان حمل
كرده و باعث قوی شدن آنها می شوند. سلول های استخوانی دیگری بنام استئوكلاست ها،
باعث خروج كلسیم از استخوان شده و آنها را ضعیف و شكننده می سازند. انسان در سن 20
سالگی قوی ترین استخوانها را دارد.
ولی با افزایش سن، فعالیت استئوكلاست ها(
استخوان خوارها) بیشتر از استئوبلاست ها ( استخوانسازها) می شود و باعث كمبود
كلسیم در استخوان می شود.
بعضی افراد به شدت دچار پوكی استخوان می
شوند، طوری كه با كوچكترین ضربه استخوانشان شكسته و عوارض ناشی از آن باعث مرگشان
می شود.
در بیماری پوكی استخوان یا استئوپروز،توانایی سلولهای استخوان ساز "استئوبلاست"
كاهش می یابد و سلولهای استخوان خوار "استئوكلاست" كه در افراد طبیعی بصورت
متعادل فعالیت می كنند،بیش فعال می شوند.
دو استراتژی مختلف برای درمان پوکی استخوان وجود دارد که عبارتند از :
1-درمان ضد تحلیل رفتن استخوان .
2- درمان تحریک کننده تشکیل استخوان.
هدف ازدرمانهای ضد تحلیل استخوان ، پیشگیری از کاهش توده
استخوانی در آینده است و چهار گروه دارو شامل: بی
فسفونات ها، SERMها(فعال كننده گیرنده های استروژن) ، کلسی تونین و HRT (هورمون
درمانی)را شامل می شود. با این داروها پزشک
تلاش می کند تا از فعالیت سلولهایی موسوم به استخوان خوار (استئوکلاست) جلوگیری کند.
داروهای تحریک کننده تشکیل
استخوان نیز عمدتا عبارتند از استرونیوم و تری پاراتید.
گفتنی است، بالارفتن تراکم معدنی استخوان در یک دوره
طولانی، حداقل 1 یا 2 سال، نشانگر موفقیت آمیز بودن دوره درمان است.
در این میان بی فسفونات ها نتایج بهتری از خود نشان می دهند. داروهای بی فسفونات جلوی فعالیت استئوكلاست ها را گرفته، در نتیجه مانع خروج
كلسیم از استخوان می شوند. اگر فقط استئوبلاست ها فعال باشند، كلسیم وارد استخوان
شده و باقی می ماند.
گرچه نسل اول دارو مناسب نبود اما اخیرا استفاده از نوع تزریقی آن
بسیار مناسب عمل می كند.
“زولدرونیك اسید” (كه نام تجاری آن آكلاستاست) از گروه داروهایی است كه بی فسفونات نام
دارند و به تقویت استخوان ها كمك می كنند.
این دارو فقط یك بار در سال باید تزریق شود و
تزریق آن نیز پانزده دقیقه طول میكشد.
مطالعه ای در مجله پزشكی نیوانگلند ( New England ) بیان می كرد كه " تزریق داخل وریدی
دارویی به نام زولدرونیك اسید با دوز بالا، استخوان ها را خیلی قوی و
محكم می كند.
در پایان ذكر كنیم در صورت دارا بودن شرایط زیر، در معرض خطر ابتلاء به پوكی استخوان هستید و
بهتر است با پزشك خویش برای پیشگیری مشورت كنید:
لاغری، موهای بور، چشمان آبی، نوشیدن الكل،
كشیدن سیگار، ورزش نكردن، خوردن گوشت به مقدار زیاد و در خانم ها یائسگی قبل ازسن
52 سالگی.
با این وصف می توان امیدوار بود كه در سال های آتی پیشرفت بزرگی در
زمینه درمان این بیماری بدست آید.با این حال پیشگیری همواره ما را از چشم براه
داروهای جدید بودن بی نیاز می كند.
