مشاهده مطالب کاربر

تعداد مطالب : 1

تعداد نظرات : 2

زمان آخرین مطلب : 5867روز قبل

كودك

از کجا آمده ام ، آمدنم بهر چه بودبه کجا می روم آخر ، ننمایی وطنممرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاکچند روزی قفسی ساخته اند از بدنم

( مولوی )

مراحل رشد در کودکی

فلسفۀ کودکی : در اروپای قرون وسطی ( قرن ششم تا پانزدهم ) ، کودکی به صورت دوره ای مجزا از بزرگسالی در نظر گرفته می شد . نقاشان قرون وسطی اغلب کودکان را در لباسهای شل و راحت در حال بازی کردن و نگاه کردن به بزرگسالان ترسیم می کردند . کتابها حاوی اصطلاحاتی بودند که کودکان را از سایر افراد متمایز می کردند و کتابهای راهنمایی که توصیه هایی را دربارۀ مراقبت از کودک ، از جمله سلامتی ، تغذیه ، پوشاک و بازی ارایه می دادند ، در قرن چهاردهم متداول بودند ( الکساندر-بیدون و لت ، 1997) . قوانین اعلام می کردند که باید از کودکان در برابر کسانی که ممکن است با آنها بدرفتاری کنند ، محافظت شود و دادگاهها در مورد کودکان قانون شکن به خاطر سالهای حساس آنها ، نرمش نشان می دادند. با این حال ، نوشته های مذهبی ، دربارۀ ماهیت اساسی کودکان عقاید متضادی را در برداشتند و گاهی کودکان را به صورت موجوداتی که شیطان بر آنها غالب شده و باید پالایش شوند و زمانی آنها را به صورت موجودات بی گناهی که به فرشتگان نزدیک هستند ، توصیف می کردند ، ( هاناوالت ، 2003 ) . هردو عقیده از دیدگاههای بعدی دربارۀ کودکی خبر می دادند . درقرن شانزدهم ،عقیدۀ پیوریتانها (خشکه مقدسها) به گناهکاری ذاتی به این دیدگاه منجر شد که کودکان به طور فطری شرور و لجوج هستند . برای رام کردن کودک منحرف،روشهای فرزندپروری خشن و محدودکننده ای توصیه شدند.با اینکه روش تنبیهی فلسفۀ متداول فرزند پروری بود ، اما عطوفت اغلب والدین خشکه مقدس به فرزندانشان مانع از آن می شد که از روشهای بسیار سرکوبگرانه استفاده کنند . در عوض ، آنها سعی کردند به پسرها و دخترهای خود یادبدهند برای تشخیص درست از غلط از عقل و منطق استفاده کنند(کلارک– استوارت، 1998).هنگامیکه والدین خشکه مقدس ، متکی به نفس بودن و خویشتنداری را به فرزندان خود آموختند، به تدریج بین شدت عمل به خرج دادن و آسان گیر بودن نوعی تعادل برقرار کردند.( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد – از لقاح تا کودکی( جلد اول ) – تألیف : لورا برک – ترجمه : یحیی سید محمدی – صفحه 20 ) مراحل روانی – جنسی فروید : دهانی ( تولد تا 1 سالگی ) – مقعدی ( 1 تا 3 سالگی ) : کودکان نوپا و پیش دبستانی از نگهداشتن و رها کردن ادرار و مدفوع لذت می برند . آموزش استفاده از توالت ، مسئلۀ مهمی بین والد و فرزند می شود . اگر والدین اصرار داشته باشند که کودکان قبل از اینکه آمادگی داشته باشند آموزش ببینند ، یا چنانچه آنها توقع خیلی کم داشته باشند ، تعارض های مربوط به کنترل مقعد ممکن است به شکل نظم و پاکیزگی بیش از حد یا شلختگی و بی نظمی آشکار شوند . آلتی ( 3 تا 6 سالگی ) : هنگامی که کودکان پیش دبستانی از تحریک اندام تناسلی لذت می برند ، تعارض ادیپ در مورد پسرها و تعارض الکترا در مورد دخترها ایجاد می شود : کودکان نسبت به والد جنس مخالف احساس جنسی می کنند . آنها برای اجتناب از تنبیه، این میل را رها کرده و خصوصیات و ارزشهای والد هم جنس را می پذیرند . در نتیجه ، فراخود شکل می گیرد ، و کودکان هربار که از این معیارها تخلف کنند ، احساس گناه میکنند . نهفتگی ( 6 تا 11 سالگی ) : غرایز جنسی خفته هستند و فراخود بیشتر رشد میکند.کودک از بزرگسالان و همسالان هم جنس خارج از خانواده ، ارزشهای اجتماعی تازه ای را کسب می کند . تناسلی ( نوجوانی ) . ( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد – از لقاح تا کودکی( جلد اول ) – تألیف : لورا برک – ترجمه : یحیی سید محمدی – صفحه 26 ) مراحل روانی– اجتماعی اریکسون همراه با مراحل روانی– جنسی متناسب باآنها :اعتماد در برابر بی اعتمادی ( دهانی ) تولد تا 1 سالگی – خودمختاری در برابر شرم و تردید ( مقعدی ) 1 تا 3 سالگی : کودکان با به کارگیری مهارت های ذهنی و حرکتی ، می خواهند خودشان انتخاب کنند و تصمیم بگیرند . خودمختاری زمانی پرورش می یابد که والدین امکان انتخاب آزاد را فراهم کرده و به کودک فشار نیاورند یا او را شرمنده نکنند . ابتکار عمل در برابر احساس گناه ( آلتی ) 3 تا 6 سالگی : کودکان از طریق بازی وانمود کردن ، نوع آدمی را که می توانند بشوند کاوش می کنند . ابتکار عمل – احساس بلندپروازی و مسئولیت – زمانی شکل میگیرد که والدین از درک جدید هدف و مقصود در فرزند خود حمایت کنند . در صورتی که والدین زیاد توقع داشتند باشند که فرزند آنها خود را کنترل کند، موجب احساس گناه دراو میشوند.سخت کوشی دربرابر احساس حقارت ( نهفتگی ) 6 تا 11 سالگی:کودکان در مدرسه ، توانایی کارکردن و همکاری کردن با دیگران را پرورش می دهند.احساس حقارت در صورتی ایجاد میشود که تجربیات ناگوار در خانه،در مدرسه ، یا با همسالان به احساس بی کفایتی منجر شوند.هویت دربرابرسردرگمی هویت (تناسلی) نوجوانی– صمیمیت دربرابر انزوا اوایل بزرگسالی (جوانی) – زایندگی در برابر رکود ،میانسالی– انسجام خود در برابر نا امیدی اواخر بزرگسالی ( پیری ) . ( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد – از لقاح تا کودکی(جلد اول )– تألیف:لورا برک – ترجمه : یحیی سیدمحمدی– صفحه 28 )مراحل رشد شناختی پیاژه : حسی – حرکتی ( تولد تا 2 سالگی ) – پیش عملیاتی ( 2 تا 7 سالگی ) : کودکان پیش دبستانی برای بازنمایی کشفیات حسی – حرکتی قبلی خود از نمادها استفاده می کنند . رشد زبان و بازی وانمود کردن صورت میگیرند.با این حال ، تفکر فاقد منطق دو مرحلۀ بعدی است.عملیات عینی ( 7 تا 11 سالگی ) : استدلال کودکان منطقی میشود.کودکان دبستانی میفهمند که مقدار لیموناد یا خمیربازی حتی بعد از اینکه شکل آنها تغییر یافته است ، ثابت می ماند . آنها همچنین اشیا را در طبقات و زیر طبقات سازمان می دهند . با این حال ، تفکر آنها هنوز انتزاعی نیست . عملیات صوری(11سالگی به بعد).( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد – از لقاح تا کودکی(جلد اول)– تألیف: لورا برک – ترجمه:یحیی سید محمدی – صفحه 33 )دوره های اصلی رشد انسان : پیش از تولد ( لقاح تا تولد ) – نوباوگی و نوپایی ( تولد تا 2سالگی ) –اویل کودکی ( 2تا6سالگی ) : در طول (سالهای بازی)، مهارتهای حرکتی اصلاح میشوند ، تفکر و زبان با سرعت حیرت انگیزی گسترش می یابند ، درک اصول اخلاقی آشکار میشود ، و کودکان برقرار کردن روابط با همسالان را آغاز میکنند. اواسط کودکی ( 6تا11سالگی ) : سالهای دبستان با پیشرفت هایی در توانایی های ورزشی؛ فرایندهای تفکر منطقی ؛مهارتهای سوادآموزی ؛ درک کردن خویشتن، اصول اخلاقی ، و روابط دوستی؛ وعضویت در گروه همسالان مشخص میشود. نوجوانی ( 11تا18سالگی ) – اوایل بزرگسالی (جوانی)(18تا40سلگی) – میانسالی ( 40 تا 65 سالگی ) – اواخر بزرگسالی (پیری ) (65سالگی تا مرگ).( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد – از لقاح تا کودکی ( جلد اول ) – تألیف : لورا برک – ترجمه : یحیی سید محمدی – صفحه 13 )رشد در اوایل کودکی : سن :2 سالگی . رشد جسمانی : قد و وزن کندتر از دوره نوپایی افزایش می یابند . رشد سیناپسی و میلین دار شدن سریع در مغز ، مخصوصا در قطعه های پیشانی ادامه می یابد . به صورت موزون تر راه می رود ؛ می دود . می پرد ، لی لی می کند ، پرتاب می کند ، و با قسمت بالاتنه می گیرد . لباس های ساده را بر تن می کند و در می آورد . به نحو مؤثری از قاشق استفاده می کند . رشد شناختی : بازی وانمود کردن کمتر به اسباب بازی های واقعی وابسته می شود ، کمتر خود محور شده و پیچیده تر می شود . در موقعیتهای ساده می تواند دیدگاه دیگران را درک کند . حافظۀ بازشناسی کاملا رشد کرده است . نشان می دهد که از تفاوت بین رویدادهای درونی ذهنی و رویدادهای بیرونی مادی آگاه است . رشد زبان : واژگان به سرعت افزایش می یابد . می تواند از ساختار جمله و نشانه های اجتماعی به معانی کلمات پی ببرد . جملات از ترتیب کلمۀ زبان بومی تبعیت می کنند .مهارت های محاوره ای کارآمدی را نشان میدهد. رشد هیجانی / اجتماعی : پرورش دادن خودپنداره و عزت نفس را آغاز می کند . همکاری و پرخاشگری وسیله ای پدیدار می شوند . علت ها ، پیامدها ، و علایم رفتاری هیجان های اصلی را درک می کند . همدلی افزایش می یابد . عقاید و رفتار کلیشه سازی شده جنسیتی افزایش می یابند . سن : 3 تا 4 سالگی . رشد جسمانی : رشد سیناپسی سریع و میلین دار شدن رشته های عصبی در مغز ، مخصوصا در قطعه های پیشانی ادامه می یابد . دویدن ، پریدن ، لی لی کردن ، پرتاب کردن ، و گرفتن بهتر هماهنگ می شوند . راه رفتن سریع و جهیدن یک پایی پدیدار می شود . سه چرخه را رکاب می زند و هدایت می کند . بدون کمک می تواند خود را تغذیه کند . از قیچی استفاده می کند و اولین تصویر انسان را نقاشی می کند . رشد شناختی : بر بازنمایی دوگانه تسلط می یابد . به دگرگونی ها توجه می کند ، می تواند تفکر را برگرداند ، و در موقعیت های آشنا از علیت آگاهی دارد .اشیای آشنا را در طبقاتی که به صورت سلسله مراتبی سازمان یافته اند دسته بندی می کند . ظاهر را از واقعیت تشخیص می دهد . از گفتار خصوصی برای هدایت کردن رفتار در تکالیف دشوار استفاده می کند . توجه ، ادامه دار و هدفمند می شود . از متن ها برای یادآوری تجربیات آشنا استفاده می کند . می فهمد که عقاید و امیال می توانند رفتار را تعیین کنند . رشد زبان : بر ساختارهای دستوری پیچیده تسلط می یابد . گاهی قواعد دستوری را به موارد مستثنی بیش از حد گسترش می دهد . گفتار را برای متناسب شدن با سن ، جنسیت ، و جایگاه اجتماعی سخنگویان و شنوندگان تنظیم می کند . رشد هیجانی / اجتماعی : خودگردانی هیجانی بهبود می یابد . هیجان های خودآگاه را بیشتر تجربه می کند . بازی تعاملی ( مشترک و ارتباطی ) افزایش می یابد . پرخاشگری وسیله ای کاهش می یابد ،در حالی که پرخاشگری خصمانه ( کلامی و رابطه ای ) افزایش مییابد. اولین روابط دوستی را برقرار میکند . راستگویی را از دروغگویی تشخیص میدهد . قواعد اخلاقی را از قراردادهای اجتماعی و مسایل انتخاب شخصی تشخیص میدهد . ترجیح دادن همبازی های هم جنس نیرومند می شود .سن : 5 تا 6 سالگی . رشد جسمانی : مغز به 90 درصد وزن بزرگسالی آن می رسد . بدن ترکه ای تر و پاها درازتر می شوند . اولین دندانهای دایمی پدیدار می شوند . به صورت موزون تر می دود و به پریدن واقعی می پردازد . حالت های پرتاب کردن و گرفتن پخته ای را نشان میدهد . بند کفش را میبندد . تصاویر پیچیده تری را ترسیم میکند،برخی اعداد و کلمات ساده را کپی میکند. رشد شناختی : توانایی تشخیص دادن ظاهر از واقعیت بهبود می یابد . توجه بازهم بهتر می شود . بازشناسی ، یادآوری ، و حافظه زندگینامه ای بهبود می یابند . آگاهی از عقیده غلط بهبود مییابد. شمارش و شمارش معکوس میکند ، جمع و تفریق ساده را انجام میدهد . رشد زبان : واژگان به تقریبا 10000کلمه میرسد . از قواعد دستوری پیچیده استفاده میکند . میفهمد که حروف و صداها به صورت منظم با هم ارتباط دارند.ازهجی کردن ابداعی استفاده میکند. رشد هیجانی / اجتماعی : توانایی تعبیر کردن و پیش بینی کردن واکنش های هیجانی دیگران بهبود می یابد . برای ابراز همدلی بیشتر به زبان اتکا میکند . قواعد و مقررات اخلاقی زیادی را اکتساب میکند. عقاید و رفتار کلیشه سازی شده جنسیتی کماکان افزایش می یابند . از ثبات جنسیت آگاه است . ( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد – از لقاح تا کودکی(جلد اول)– تألیف: لورا برک – ترجمه:یحیی سید محمدی – صفحه 492-493-494 )رشد در اواسط کودکی : سن : 6 تا 8 سالگی . رشد جسمانی : افزایش آهسته قد و وزن تا جهش رشد نوجوانی ادامه می یابد . جانبی شدن قشر مخ تقویت می شود ؛ انعطاف پذیری مغز کاهش می یابد . دندانهای دایمی به تدریج جایگزین دندانهای شیری می شوند . نگارش کوچکتر و خواناتر می شود . نقاشی ها سازمان یافته تر و مشروح تر می شوند و نشانه های عمق را در بر می گیرند . بازی طبق مقررات و بازی جنگ و دعوا متداول می شوند . سلسله مراتب سلطه ، مخصوصا در پسرها ، باثبات تر می شود . رشد شناختی : تفکر منطقی تر می شود ، به طوری که توانایی انجام دادن مسئله های پیاژه ای نگهداری ذهنی ، گنجاندن در طبقات ، و ردیف کردن آن را نشان می دهند . آگاهی از مفاهیم فضایی بهبود می یابد ،به طوری که توانایی آدرس دادن منظم و روشن و کشیدن و خواندن نقشه آن را نشان می دهند . توجه انتخابی تر ، سازگارانه تر و برنامه دار می شود . از راهبردهای حافظه مرور ذهنی و سازمان دهی استفاده می کند . ذهن را به صورت عامل فعال و سازنده در نظر می گیرد که می تواند اطلاعات را تغییر شکل دهد . آگاهی از راهبردهای حافظه و تأثیر عوامل روان شناختی ( مانند متمرکز کردن توجه ) بر انجام دادن تکالیف بهبود می یابد . رشد زبان : واژگان در طول اواسط کودکی به سرعت افزایش می یابد و سرانجام به 40000کلمه می رسد . تعریف کلمات دقیق می شود و به کارکردها و ظاهر اشاره دارند . آگاهی از زبان بهبود می یابد . رشد هیجانی / اجتماعی : خودپنداره ، صفات شخصیت و مقایسه های اجتماعی را شامل می شود . عزت نفس متمایز می شود ، به صورت سلسله مراتبی سازمان می یابد و به سطح واقع بینانه تری کاهش مییابد . هیجان های خود آگاه غرور و گناه تحت تأثیر مسئولیت شخصی قرار میگیرند . تشخیص میدهد که افراد میتوانند در هر لحظه بیش از یک هیجان را تجربه کنند.هنگام تعبیر کردن احساس های دیگران به نشانه های صورت و موقعیتی توجه دارد . می فهمد که افراد ممکن است دیدگاههای متفاوتی داشته باشند زیراکه به اطلاعات متفاوتی دسترسی دارند . مسئول تر و مستقل تر میشود . استدلال عدالت توزیعی از برابری به احسان و نیکوکاری تغییر می یابد . تعامل همسالان نوعدوستانه تر شده و پرخاشگری کاهش می یابد .سن : 9 تا 11 سالگی . رشد جسمانی : جهش رشد نوجوانی در دخترها دو سال زودتر از پسرها آغاز می شود . مهارت های حرکتی درشت دویدن ، پریدن ، پرتاب کردن ، گرفتن ، لگد زدن ، ضربه زدن ، و دریبل کردن سریع تر و هماهنگ تر می شوند . زمان واکنش بهتر می شود و به رشد مهارت حرکتی کمک می کند . نشان دادن عمق در نقاشی ها گسترش می یابد . رشد شناختی : تفکر منطقی کماکان به موقعیت های عینی وابسته است . به تسلط یافتن بر تکالیف پیاژه به صورت گام به گام ادامه می دهد . راهبردهای حافظه مرور ذهنی و سازمان دهی کارآمدتر میشوند ؛ استفاده از گسترش را آغاز میکند . در یک زمان می تواند از چند راهبرد حافظه استفاده کند. خودگردانی شناختی بهبود می یابد . رشد زبان : تعریف کلمات بر مترادف ها و روابط طبقاتی تأکید دارند . استفاده از ساختارهای دستور زبان دشوار بهبود می یابد . پیام ها را با نیازهای شنوندگان در موقعیتهای ارتباطی چالش انگیز ، هماهنگ میکند . نقل داستان از لحاظ ساختار، جزدیات ، و بیانگری افزایش مییابد. رشد هیجانی / اجتماعی : عزت نفس بالا میرود. توانایی ، تلاش ،و شانس را در انتسابهای مربوط به موفقیت و شکست تشخیص میدهد.برای تنظیم کردن هیجان ، یک رشته راهبردهای سازگارانه دارد . میتواند ( پا تو کفش دیگری بگذارد ) و خود را از دیدگاه آن فرد در نظر بگیرد . بعدا میتواند رابطه بین خود و دیگری را از دیدگاه شخص ثالث درنظربگیرد.قواعد اخلاقی و میثاق های اجتماعی را مرتبط میکند.آگاهی از حقوق فردی گسترش مییابد.گروه های همسال نمایان میشوند.روابط دوستی بر اعتماد متقابل استوار هستند.از کلیشه های جنسی بیشتری آگاه می شود ولی در مورد اینکه مردان و زنان چه کارهایی میتوانند انجام دهند ، درک انعطاف پذیری دارد. رقابت خواهر – برادرها افزایش مییابد. ( برگرفته از کتاب روانشناسی رشد– از لقاح تا کودکی(جلد اول)– تألیف: لورا برک – ترجمه:یحیی سید محمدی – صفحه 598-599 )

دوشنبه 31/3/1389 - 12:29

[ نظر به این مطلب ] - [ نظرات این مطلب : 2 ]