مِهبانگ یا انفجار بزرگ یک نظریه علمی است، و لحظه آغازین هستی را گویند که کل هستی (شامل زمان و هر سه بعد) از آن هنگام، بر طبق این نظریه، شروع شده‌است.

بر طبق این نظریه، جهان فعلی ما از ذره بسیار کوچک تر از کوچک‌ترین ذرات بنیادی بوجود آمد. البته علم فیزیک در آن لحظه وجود نداشت، و به این حالت تکینگی گویند. در واقع بر طبق این نظریه، از این تکینگی جهان منفجر شد و از این ذره همهٔ ذرات بنیادی به وجود آمدند و شروع کردند از مرکز آن دور شدن، که میلیاردها کهکشان و از جمله همین کهکشان راه شیری خودمان به وجود آمدند.

این انفجار باعث انبساط جهان به صورت بادکنکی می‌شود. البته نیروی دیگری که در این انبساط و کند شدن سرعت انبساط ان تأثیر دارد نیروی جاذبه‌است و خمیدگی‌های فضا زمان نسبیتی و در این صورت سه حالت متصور است

1. انبساط دائم
2. رسیدن به یک حالت ثابت و پایدار
3. انقباض بعد از انبساط

‍‌مقدمه پژوهش های انجام شده در سالهای پیش نشان می‌دهد که جهان افزون بر آنکه در حال بزرگ شدن است، این انبساط دارای شتاب نیز می‌باشد. یعنی همچنان که کهکشانها در حال دور شدن از یکدیگر هستند، افزون بر تندی (سرعت( دارای شتاب نیز می‌باشد . هنگامی که بحث انبساط جهان مطرح شد، برای توجیه آن باید یک نظریه منطقی و نو ارائه می‌شد تا بتواند بزرگ شدن جهان را توجیه کند. این نظریه باید توضیح می‌داد که بزرگ شدن جهان از کجا و چه زمانی آغاز شده است؟ برای توجیه بزرگ شدن جهان نظریه "مهبانگ" -(انفجار بزرگ-(( Big Bang) مطرح شد که بر پایهٔ آن جهان از انفجار یک تودهٔ فوق العاده متراکم و با حجم ناچیز آغاز شده است . پس از آنکه شتاب جهان مطرح شد، باید یک دلیل منطقی برای توجیه آن ارائه می‌شد. همچنانکه می دانید طبق قوانین فیزیک شتاب ناشی از اعمال نیرو یا انتقال انرژی صورت می‌گیرد. بنابراین باید نیرویی به جهان اعمال شود یا انرژی وجود داشته باشد تا بتواند شتاب جهان را توجیه کند. براین پایه بحث انرژی تاریک یا Dark Energy مطرح شد که هنوز سرچشمه و چرایی آن ناشناخته است. البته در این زمینه نظریه‌های گوناگونی مطرح شده است، اما هیچ کدام نتوانسته پاسخی پذیرفتنی به آن بدهد .

فهرست مندرجات [نهفتن] ۱ چکیده ۲ نام ۳ نظریه‌های مخالف ۴ ماده متراکم ۵ تاریخچه ۶ نظریهٔ CPH و انرژی تاریک ( CPH Theory and Dark Energy ) ۷ - نگاهی به چگونگی ایجاد و گسترش کیهان ۸ نظریهٔ مهبانگ (انفجار بزرگ) ۹ عناصر پیدایش زندگی زمینی ۱۰ اجزای سازندهٔ کیهان ۱۱ اثبات نظریه مهبانگ ۱۱.۱ انبساط جهان ۱۱.۲ فراوانی هلیم و دتریم در کیهان ۱۱.۳ تابش پس زمینه ی کیهانی ۱۲ مشخصات جهان ۱۲.۱ عمر جهان(Age of universe) ۱۲.۲ شعاع جهان(Radius of universe) ۱۲.۳ حجم جهان (Volume of universe) ۱۲.۴ چگالی چهان(Density of universe) ۱۲.۵ جرم جهان(Mass of universe) ۱۳ تداوم انبساط کیهان ۱۳.۱ سیاه چاله مطلق ۱۴ نتیجه ۱۵ پانویس ۱۶ پیوند به بیرون ۱۷ منابع

[ویرایش] چکیده

در این مقاله ابتدا به تعریف CPH که همه ی ماده های جهان از آن تشکیل شده اند می پردازیم سپس به نخستین لحظات یدایش کیهان رفته که چگونه پس از انفجار بزرگ کیهان تشکیل شد و چگونه هلیم و دتریم با همجوشی هم هیدروژن که عنصر اصلی تشکیل ستارگان وسیارات هست را بوجود آوردند سپس نگاهی به مقادیر تقریبی مشخصات کیهان پرداخته وبا توجه به انبساط همیشگی کیهان , فراوانی هلیم و دتریم و تابش پس زمینه ی کیهانی حادثه ی انفجار بزرگ را اثباط میکنیم و در آخر میبینیم که کیهان همواره در حال انبساط خواهد بود.

[ویرایش] نام

در زبان پارسی «مِه» یعنی «بزرگ» و بانگ به معنای صدای بلند است.

[ویرایش] نظریه‌های مخالف

این نظریه با وجود شهرتی که دارد، مخالفانی داشته^[۱] که نظریه مهبانگ را مردود دانسته اند^[۲][۳]، و نظریه‌های رقیبی (بطور نمونه بر اساس Redshift quantization) دارد.^[۴][۵][۶]

[ویرایش] ماده متراکم

تئوری تراکم عالم قبل از انفجار بزرگ را می‌توان با مطالعه در چیستی سیاهچاله‌های فضایی بهتر دریافت. در سیاهچاله‌های فضایی، اتم هابه اجزای سازنده شان تجزیه شده و فضای میان آنها از بین می‌رود. به این ترتیب ماده شدیدا متراکم و چگال می‌شود. این عکس اتفاقی است که در هنگام انفجار بزرگ روی داده‌است.

[ویرایش] تاریخچه

ایده و تئوری مهبانگ (انفجار بزرگ) با نگرش بر ساختار کیهان ایجاد شد . در سال 1912 میلادی (1291 ه.ش) وستو اسلیفر این تحقیق آغاز شد .

[ویرایش] نظریهٔ CPH و انرژی تاریک ( CPH Theory and Dark Energy )

طبق نظریهٔ CPH همهٔ ذرات موجود در جهان از CPH تشکیل شده اند و CPH همواره با مقدار سرعت ثابت حرکت می کنند و هنگامیکه یکدیگر را جذب می کنند مقداری از این سرعت ثابت به حرکت دورانی تبدیل می‌شود که آن را اسپین می نامند به طوری که طبق نظریه CPH پس از مهبانگ CPHها به همهٔ اطراف جهان پراکنده شدند که با سرعت ثابت Vc>c به حرکت خود ادامه می‌دادند. بتدریج CPH ها یکدیگر را جذب کردند و به انرژی تبدیل شدند و انرژی نیز به ماده و پاد ماده تبدیل شد. بتدریج غبارهای آسمانی تشکیل گردید و ستارگان و کهکشانها پدید آمدند. از آنجایی که همهٔ اجسام و ذرات موجود در جهان از CPH تشکیل شده اند و این CHP ها در ساختمان ماده دارای حرکت دورانی یا اسپین هستند، لذا هر انفجاری که در جهان صورت گیرد، مقداری از حرکت دورانی یا اسپین CPH ها به حرکت انتقالی تبدیل می‌شود .^[۷] چون بیشتر مادهٔ موجود در جهان در ستارگان در حال انفجار است، لذا بطور مداوم حرکت دورانی CPH ها به حرکت انتقالی تبدیل می‌شود و این امر موجب انبساط و در عین حال شتاب جهان می‌شود ^[۸]

.

[ویرایش] - نگاهی به چگونگی ایجاد و گسترش کیهان

همه چیز در حال گردش است. زمین به گرد خورشید می چرخد و ماه به گرد زمین. زمین و همهٔ سیاره‌ها ی منظومه خورشیدی نیز به دور ستاره بزرگ خورشید می چرخند. منظومه خورشیدی ما که در یکی از بازوهای کهکشان راه شیری قرار دارد به گرد هسته مرکزی راه شیری می چرخد. کهکشان راه شیری در خوشه‌ای به نام گروه محلی قرار دارد. همگی کهکشان های گروه محلی نیز به دور مرکز گروه محلی می چرخند^[۹]

از گرد هم آمدن گروه‌ها و خوشه‌های بسیاری همچون گروه محلی، مجموعه بسیار بزرگ تری به نام «ابر خوشه» تشکیل می‌شود. جهانی که ما در آن زندگی می کنیم از میلیون ها ابر خوشه تشکیل شده است. اکنون می خواهیم از زمین کوچکمان که در این جهان بزرگ، حتی به اندازه یک نقطه کوچک هم نیست بیرون رویم و به سوی نخستین لحظه‌های تشکیل کیهان برویم . بیش از 13 میلیارد سال پیش همهٔ انرژی های دنیا، یعنی همهٔ آن چیزی که هم اکنون وجود دارد به صورت اصلی ترین ماده تشکیل دهندهٔ انرژی در یک نقطه وجود داشت. (در طول مقاله واژه‌های کیهان و عالم به کار برده شده است که هر دو به یک معنا است. ) این نقطه با انفجاری بزرگ گسست و انرژی خود را به هر سو پخش کرد. ^[۱۰]

این لحظه را «مهبانگ» -(انفجار بزرگ –(( Big Bang ) می‌گویند. پس از انفجار بزرگ همهٔ انرژی های جهان که در یک نقطه جمع شده بود به هر سو پخش و گسترده شد که اکنون نیز ادامه دارد. به زبان ساده جهان از زمان مهبانگ تا اکنون در حال انبساط (باز شدن) ات. پس از دو دقیقه با همجوشی پروتون ها و نوترون ها، دوتریوم درست شد. پس از سه دقیقه، هلیم از همجوشی دوتریوم، پروتون ها و نوترون ها پدیدار شد. در آن هنگام چگالی جرمی ماده از چگالی ماده معادل انرژی فوتون ها کمتر بوده است، در حالی که هم اکنون چگالی جرمی ماده از چگالی ماده معادل انرژی فوتون ها بیشتر است. در آغاز ساخته شدن کیهان نوترون ها، پروتون ها و الکترون ها تنها سهم ناچیزی از مقدار ماده را داشتند و این فوتون ها بوده اند که انحنای فضا- زمان را به وجود می‌آوردند.

صدهزار سال پس از تشکیل عالم، دمای کیهان هشت هزار کلوین بود در حالی که نهصد هزار سال بعد دمای جهان به سه هزار درجه کلوین کاهش یافت. در این زمان به دلیل افت دما و خنکی نسبی ای که به وجود آمده بود پروتون ها و الکترون ها با یکدیگر درهم آمیخته شدند تا این که اتم های خنثای هیدروژن را به وجود آوردند. کیهان در این زمان (یک میلیون سالگی) برای نخستین بار شفاف شد که با وقوع شفافیت فوتون های زمینه میکرو موجی کیهانی در تمام عالم گسترش یافتند. در این هنگام بخش هایی از کیهان که مقداری از میانگین چگال تر بودند تبدیل به خوشه ها، ابرخوشه‌ها و کهکشان ها شدند و بخش های کوچک و کم تراکم تر باقیمانده تبدیل به فضای میان ابرخوشه‌ها شدند.

طی یک دوره چند میلیون ساله ابر های گازی به وجود آمدند که هسته آغازین تشکیل ستارگان بودند. کهکشان راه شیری در یک ابر چرخنده کم سرعت از هیدروژن و هلیوم که در حدود 100 کیلو پارسک (326 سال نوری) پهنا دارد تشکیل شد. البته هنوز معلوم نیست که کهکشان ما از یک ابر بزرگ گازی تشکیل شده یا آن که شماری از ابرهای کوچک که با یکدیگر درهم آمیخته شده اند. در راه تکمیل و گسترش کیهان در مرکز کهکشان راه شیری دو مرکز بسیار پرانرژی که سیاه چاله هستند به وجود آمد که به نوعی نقطه تعادل و جاذبه گردشی کهکشان است. بیش از 5/4 میلیارد سال پیش منظومه خورشیدی ما در درون یکی از ابرهای گازی کهکشان راه شیری زاده شد. در آغاز بخش هایی از این ابر بزرگ شروع به متراکم شدن کرد و بر اثر کشش گرانشی فشرده شد تا به صورت یک توده کروی شکل درآمد. پس از صد هزار سال خورشید به صورت یک کره بسیار کوچک زاده شد. خورشید کوچک پیاپی داغ تر و گرم تر می‌شد و به سرعت به گرد خود می چرخید و از خود ماده در فضا رها می کرد. پس از مدتی خورشید به دوران بلوغ خود رسید. در این دوره نخستین انفجارهای هسته‌ای خورشید آغاز شد که سبب درخشش این ستاره بزرگ می‌شد. خورشید از آغاز پیدایش خود تاکنون پیاپی در حال تبدیل ماده به انرژی است. ^[۱۱] حلقه‌هایی از موادی که از خورشید جدا می‌شدند کم کم به صورت اجرام کوچکی درآمدند و پس از مدتی بر اثر گرانش بسیار بالای خورشید در مدار هایی متفاوت شروع به چرخیدن کردند. این اجرام که توده‌های کوچک چرخانی در میان توده‌های بزرگی از گاز و غبار بودند پس از طی چندین میلیون سال تبدیل به سیاره‌های بزرگ و کوچکی شدند که امروزه به نه نام مختلف همچنان به دور خورشید بزرگ در حال گردش هستند. هر نه سیاره منظومه خورشیدی در نه مدار مختلف و در فاصله‌های معینی از خورشید قرار دارند که به ترتیب از اولین سیاره نزدیک به خورشید عبارتند از " تیر (عطارد)، ناهید (زهره)، زمین، بهرام (مریخ)، برجیس (مشتری)، کیوان (زحل)، اورانوس، نپتون و پلوتو " ^[۱۲] یوهان کپلر قانون های سه گانه‌ای را کشف و برای حرکت سیاره‌ها وضع کرده است که شامل مواد زیر است:

1. همه سیاره‌ها در یک مدار بیضی شکل به گرد خورشید می چرخند
2. هر سیاره‌ای که در گردش خود نزدیک به خورشید می‌رسد، سرعتش بیشتر می‌شود
3. بین مسافت و دوری سیاره از خورشید با زمانی که مدار خود را می پیماید، نسبت خاصی برقرار است^[۱۳]

جهان پهناور ما همچون بادکنکی که در حال باد شدن است مدام در حال بزرگ شدن است و هر روز بر پهنای آن افزوده می‌شود. بر طبق قانون هابل کهکشان های دوردست با سرعتی به تناسب دوریشان از ما فاصله می‌گیرند، بنابراین کیهان به طور یکنواخت در حال انبساط است. البته بایستی بدانید که کهکشان ها خود در حال انبساط و بزرگ شدن نیستند بلکه این فضا- زمان است که باز می‌شود و کهکشان ها را با خود می‌برد. بر پایهٔ این قانون اگر کیهان باز باشد، انبساط تا بی نهایت ادامه دارد و اگر بسته باشد انبساط متوقف شده و کیهان شروع به رمبش (انقباض) می کند. چون گرانش از سرعت انبساط عالم می کاهد ممکن است که روزی پیروز شود و موجب توقف گسترش کیهان و در نتیجه فروریختن کیهان در خود شود. برای درک بهتر آن نمونه‌ای می آوریم: سرعت گریز از زمین 4/11 کیلومتر بر ثانیه است. حال اگر موشکی با سرعت کمتر بخواهد از جو زمین خارج شود گرانش زمین این اجازه را به او نمی‌دهد و موشک به سوی زمین باز می‌گردد. پس اگر سرعت سبی دو کهکشان از سرعت گریزشان کمتر باشد روزی انبساط پایان یافته و کیهان آغاز به انقباض می کند و اگرسرعت گریزشان بیشتر باشد انبساط عالم ادامه خواهد داشت. برای رسیدن به پاسخی قطعی درباره رنوشت کیهان ما ، در آغاز بایستی به چگونگی پیدایش آن پی برد. هم اکنون گروهی از دانشمندان فیزیک در حال بررسی زمان صفر انفجار بزرگ از راه «نظریه ریسمان ها» هستند. نظریه ریسمان ها فرضیه‌ای نوین است که هنوز به صورت تجربی ثابت نشده است. بر طبق این نظریه، کیهان در رده‌ای بنیادی تر از رشته‌ها یا ریسمان هایی ساخته شده که با فرکانس های مختلف ارتعاش می کنند. پژوهش درباره ماهیت انفجار بزرگ به ظاهر تنها از طریق نظریه ریسمان ها امکان دارد اما زمان پاسخ به چنین پرسشی سخت و دشوار که بزرگ ترین معمای عالم است مشخص نیست^[۱۴]

[ویرایش] نظریهٔ مهبانگ (انفجار بزرگ)

شرح گام به گام تاریخ کیهان از دید نظریهٔ "مهبانگ" : آشکار است برای آگاهی از چگونگی نخستین ثانیه‌ها و یا بهتر بگوییم نخستین اجزای ثانیه‌های پس از انفجار آغازین نباید از ستاره شناسان پرسید بلکه در این مورد باید به فیزیکدان های متخصص در امر فیزیک ذره‌ای مراجعه کرد که در مورد تشعشعات و ماده در شرایط کاملا سخت و غیر عادی جستجو و تجربه می کنند. تاریخ کیهان معمولا به 8 مقطع کاملا متفاوت و نا مساوی بخش می‌شود:

مرحله نخست ( صفر تا10 به توان 43- ثانیه) این مساله هنوز برایمان کاملا روشن نیست که در این نخستین اجزای ثانیه‌ها چه چیزی تبدیل به گلوله آتشینی شد که کیهان باید بعدا از آن ایجاد گردد . هیچ معادله اندازه گیری برای دمای بسیار بالا و تصورناپذیری که در این زمان حاکم بود در دست نمی‌باشد.

مرحله دوم ( از10 به توان 43- تا 10 به توان 32- ثانیه ( نخستین سنگ بناهای ماده مثلا کوارک ها و الکترون ها و پاد ذره‌های آنها از برخورد پرتوها با یکدیگر به وجود می‌آیند. بخشی از این سنگ بناها دوباره با یکدیگر برخورد می کنند و به صورت تشعشع فرو می پاشند. در لحظه‌های بسیار بسیار اولیه ذره‌های فرا سنگین - x نیز می‌توانسته اند به وجود آمده باشند. این ذره‌ها دارای این ویژگی هستند که هنگام فروپاشی ماده بیشتری نسبت به پاد ماده و مثلا کوارک های بیشتری نسبت به آنتی کوارک ها ایجاد می کنند. ذره‌های x که تنها در همان نخستین اجزای بسیار کوچک ثانیه‌ها وجود داشتند برای ما میراث مهمی به جا گذاردند که عبارت بود از : " افزونی ماده در برابر پاد ماده "

مرحله سوم ( از10 به توان 32- ثانیه تا 10 به توان 6- ثانیه ( کیهان از مخلوطی از کوارک ها - لپتون ها - فوتون ها و ذره‌های دیگر تشکیل شده که متقابلا به ایجاد و نابودی یکدیگر مشغول بوده و همچنین خیلی سریع در حال از دست دادن دما هستند.

مرحله چهارم ( از 10 به توان 6- ثانیه تا 10 به توان 3- ثانیه ( کمابیش همگی کوارک ها و پاد کوارک ها به صورت پرتو ذره‌ها به انرژی تبدیل می‌شوند. کوارک های جدید دیگر نمی‌توانند در دماهای رو به کاهش به وجود آیند ولی از آن جایی که کوارک های بیشتری نسبت به پاد کوارک ها وجود دارند برخی از کوارک ها برای خود جفتی پیدا نکرده و به صورت اضافه باقی می مانند. هر 3 کوارک با یکدیگر یک پروتون با یک نوترون می سازند. سنگ بناهای هسته اتم های آینده اکنون ایجاد شده اند.

مرحله پنجم( از 10 به توان 3- ثانیه تا 100 ثانیه ( الکترون ها و پاد الکترون ها در برخورد با یکدیگر به اشعه تبدیل می‌شوند. شماری از الکترون ها باقی می ماند زیرا که ماده بیشتری نسبت به پاد ماده وجود دارد. این الکترون ها بعدا مدارهای اتمی را می سازند.

مرحله ششم ( از 100 ثانیه تا 30 دقیقه ( در دماهایی که امروزه می‌توان در مرکز ستارگان یافت نخستین هسته‌های اتم های سبک و به ویژه هسته‌های بسیار پایدار هلیم در اثر همجوشی هسته‌ای ساخته می‌شوند. هسته اتم های سنگین از قبیل اتم آهن یا کربن در این مرحله هنوز ایجاد نمی‌شوند. در آغاز آفرینش عملا تنها دو عنصر بنیادی که از همه سبکتر بودند وجود داشتند : هلیم و هیدروژن

مرحله هفتم ( از 30 دقیقه تا 1 میلیون سال پس از آفرینش ) پس از گذشت حدود 300000 سال گوی آتشین آنقدر دما از دست داده که هسته اتم ها و الکترون ها می‌توانند در دمایی در حدود 3000 درجه سانتی گراد به یکدیگر بپیوندند و بدون اینکه دوباره بی درنگ از هم بپاشند اتم ها را تشکیل دهند . در نتیجه آن مخلوط ذره‌ای که قبلا نا مرئی بود اکنون قابل دیدن می‌شود.

مرحله هشتم ( از یک میلیون سال پس از آفرینش تا امروز ( از ابرهای هیدروژنی دستگاههای راه شیری، ستارگان و سیاره‌ها به وجود می‌آیند. در درون ستارگان هسته اتم های سنگین از قبیل اکسیژن و آهن تولید می‌شوند. که بعد ها در انفجارهای ستاره‌ای آزاد می‌گردند و برای ساخت ستارگان و سیاره‌ها و زندگی جدید به کار می‌آیند^[۱۵] .

[ویرایش] عناصر پیدایش زندگی زمینی

برای زمین با توجه به گوناگونی زندگی که در آن وجود دارد 3 چیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است:

1. از همان ابتدای خلقت همیشه ماده بیشتری نسبت به ضد ماده وجود داشته و بنابراین همواره ماده برای ما باقی می ماند
2. در مرحله ششم هیدروژن به وجود آمد این ماده که سبک ترین عنصر شیمیایی می‌باشد سنگ بنای اصلی کهکشان ها و سیاره‌ها می‌باشد. هیدروژن همچنین سنگ بنای اصلی موجودات زنده‌ای است که بعدا روی زمین به وجود آمدند و احتمالا روی میلیاردها سیاره دیگر نیز وجود دارند
3. در مرکز ستارگان نخستین هسته اتم های سنگین از قبیل اکسیژن و یا کربن یعنی سنگ بناهای اصلی مورد نیاز برای زندگی به وجود آمدند^[۱۶]

 

[ویرایش] اجزای سازندهٔ کیهان

تنها حدود 4 درصد کیهان از ماده ، به شکلی که ما می شناسیم تشکیل شده است ، یعنی ماده معمولی که ما می شناسیم و در آزمایشگاه وجود دارد، تنها 4درصد همهٔ عالم را می سازد. 23درصد کیهان را ماده تاریک سرد تشکیل داده که دانشمندان داده‌های خیلی کمی درباره اش دارند و 73 درصد مانده را انرژی تاریک شگفت انگیز تشکیل می‌دهد که تقریبا تنها چیزی که در موردش می دانیم ، این است که وجود دارد!^[۱۷]

[ویرایش] اثبات نظریه مهبانگ

نتایج 3 رصد مهم طی قرن گذشته به ستاره شناسان کمک کرد تا اطمینان حاصل کنند که جهان با بیگ بنگ آغاز شده است . اولین آنها این است که جهان در حال انبساط است – بدین معنی که فضای میان کهکشان ها در حال بزرگ و بزرگتر شدن است - این مشاهده منجر به این حدس شد که قبل ازانبساط همه چیز در جایی کنار هم قرار داشته است . دوم اینکه این نظریه به خوبی قادر به توضیح فراوانی هلیم و دتریم ( ایزوتوب هیدروژن ) در جهان است . دما و چگالی و محیط منبسط شونده جهان اولیه شرایط خوبی برای تولید این هسته‌ها با فراوانی که امروز شاهد آن هستیم می‌باشد . دلیل سوم اینکه ستاره شان موفق به رصد تابش پس زمینه کیهانی – نابش بس از انفجار اولیه - از هر سمت کیهان شده اند . تابش پس زمینه کیهانی دلیل قاطعی بر تایید آغازی این چنین – با یک انفجار- برای جهان است . آفای استفان هاوکینگ در این مورد می‌گوید : این اکتشاف بی نظیر ، اکتشاف قرن است .^[۱۳]

[ویرایش] انبساط جهان

همزمان با این ایده که جهان در حال انبساط است ، ستاره شناسی یه اسم وستو سلیفر (Vesto Slipher) متذکر شد که تعداد کهکشان هایی که از ما دور می شوند بیشتر از آنهایی هستند که به ما نزدیک می شوند .ستاره شناسان با استفاده از نور دریافتی از یک کهکشان قادرند دریابند که یک کهکشان به ما نزدیک یا از ما دور می شود . اگر طیف نوری کهکشان به سمت طول موج کوتاه تر اتقال یابد - انتقال به آبی – کهکشان در حال نزدیک شدن به ماست ، مثال معروف این مطلب تغییر طول موج صدای یک آمبولانس در حال نزدیک شدن به ما است . اگر طیف نوری کهکشان به سمت طول موج بلند تر انتقال یابد - انتقال به سرخ – کهکشان در حال دور شدن از ماست ، همان طور که طول موج صدای یک آمبولانس که در حال دور شدن از ما است افزایش می یابد . میزان اتقال به سرخ یا آبی بستگی به سرعت دور شدن یا نزدیک شدن کهکشان دارد . بنابراین وستو سلیفر مشاهده کرد که بیشتر کهکشان ها دارای انتقال به سرخ هستند تا اتقال به آبی . ^[۱۸]

درسال 1929 ، ادوین هابل (Edwin Hubble) کشف کرد کهکشان هایی که در فاصله ی بیشتری از ما قرار دارند با سرعت بیشتری از ما دور می شوند ، این سرعت متناسب با فاصله است . به عبارت دیگر کهکشان هایی که در فاصله دورتری نسبت به ما هستند دارای اتقال به سرخ بیشتری نیز می باشند . کهکشان های دور دست فاصله ای در ابعاد میلیون و میلیارد سال نوری با ما دارند و این به این معناست که ما به گذشته ای در ابعاد میلیون یا میلیارد سال نوری نگاه می کنیم . در حین سفر نور کهکشان ها به سمت ما طیف نور ازطول موج های کوتا هتر به سمت طول موج های بلند تر - انتقال به سرخ – اتقال می یابد . این انتقال به سرخ در اثر انبساط ساختار فضا است. اگر طول موج دو برابر شود ، جهان می باید با ضریب 2 منبسط شود. بنابراین کشف هابل این بود که عامل انبساط به نحوی با مسیر طی شده توسط نور در ارتباط است ، معادل با اینکه شما به چه میزان به گذشته نگاه می کنید . این مطلب بیان گر این است که هر چه در زمان به عقب و عقب تر برگردیم جهان کوچک و کوچکتر است . با سفر به گذشته ی یک جهان منبسط شونده خواهیم دید که فاصله ی میان کهکشان ها در حال کاهش و چگالی جهان در حال افزایش است .

این روند تا جایی ادامه پیدا می کند که تمامی ماده جهان در حجمی بسیار کوچک متراکم می شود ، که نتیجه این روند چگالی باور نکردنی جهان اولیه - لحظه بیگ بنگ – است . با تقسیم فاصله ی کهکشان بر سرعت ذاتی آن قادر به تخمین طول عمر جهان خواهیم بود . با این روش می توانیم تخمین بزنیم که در چه زمانی فاصله ی ما تا دیگر کهکشان ها صفر بوده است . محاسبات نشان می دهند که بیگ بنگ در حدود 10 تا 15 میلیون سال قبل - 3 برابر عمر زمین – اتفاق افتاده است . ^[۱۹]

یکی از راه های تست کردن این تخمین این است که به ذنبال کهن ترین جسم در کیهان باشیم این جسم می باید سنی در حدود 10 تا 15 میلیارد سال داشته باشد نه بیشتر . روش دیگر بررسی فعالیت های رادیو اکتیوی ایزوتپ های اورانیوم است . می دانیم که کهن ترین ایزوتوپ های تشکیل شده توسط فعالیت های هسته ای ابر –نو اخترها 10 میلیارد سال سن دارند . با استفاده از مدل های امروزی تحول ستاره ای می دانیم که کهن ترین ستارهای موجود در کهکشان را شیری در حدود 10 میلیارد سال سن دارند . سنین به دست آمده با تخمین -های ما مطابقت دارند ^[۲۰]

[ویرایش] فراوانی هلیم و دتریم در کیهان

با توجه به این که در ابتدای کیهان دما بسیار زیاد بوده است می تواند دلیل خوبی برتائید این مطلب باشد که هلیم و دتریم پیش از تشکیل هر ستاره ای در جهان بوجود آمده اند . این عناصر در همجوشی های هسته ای تولید می شوند. همجوشی یک پروتون با یک نترون منجر به تولید دتریم - هیدروژن سنگین - می شود . این فرایند تنها در دماهای بسیاربالا مثل دمای هسته ی ستاره‌ها امکان پذیر است . در سال 1946 ، جورج گاموو(George Gamow) یکی ازدانشجویان فریدمن پیشنهاد داد که همجوشی هسته ای می بایست در کیهان اولیه زمانی که دما بسیار بالا بود اتفاق افتاده باشد . این فرآیند سنتز هسته ای نام دارد ، که منجر به تولید هلیم و دتریم (همچنن مقداری لیتیم و بریلیوم) از دریای انبوه پروتون ها و نترون های پر انرژی کیهان اولیه شده است .در اوایل دهه ی 1960 طیف سنجی ستاره های محلی نشان داد که هلیم 20 تا 30 در صد از جرم ستاره‌ها را تشکیل می دهد . و بقیه جرم ستاره را غالبا ازهیدروژن تشکیل شده است . تنها دو منبع در جهان حاضر فادر به تولید هلیم هستند که یکی ستاره های آسمانند و دیگری بمب های اتمی . هر دو این ها با استفاده از همجوشی هسته ای و در آمیختن هسته های هیدروژن ، هلیم تولید می کنند که انرژی فراوانی نیز از این فرایند تولید می شود .ستاره شناسان بر این اعتقادنند که اگر تمامی هلیم موجود در جهان توسط ستاره‌ها تولید شده است درنتیجه روشنایی آسمان باید بیشتر از حال حاضر باشد . بنابراین هلیوم موجود می باید قبل از ستاره‌ها تولید شده باشد .

برپایه تئوری سنتز هسته ای مدل بیگ بنگ فیزیکدان ها در اواسط دهه ی 1960 تخمین زدند که در حدود یک چهام جرم کیهان در ابتدا به هلیم تبدیل شده است ، در حالی که باقیمانده جرم به هیدروژن تبدیل شده. این مقدار با اندازه گیری های اولیه 20 تا 30 درصد فراوانی هلیم ، که امروزه مشاهده می کنیم - که توسط بیگ بنگ ، قبل از اینکه در ستاره ای تولید شود، تولید شده است - سازگار است . در اوایل دهه ی 1970 با مطالعه طیف دیگر کهکشان ها مشخص شد که اکثریت هلیم مشاهده شده قبل از شکل گیری ستاره ای در کیهان وجود داشته است .

مقدار اکسیژن موجود در ستاره میزان سنتز هسته ای ستاره را نشان می دهد زیرا این ستاره‌ها هستند که توسط همجوشی هسته ای هیدروژن عناصر سنگین تری مثل : اکسیژن ، نیتروژن ، کربن و هلیوم را تولید می کنند . اگر همانند اکسیژن تمامی هلیوم موجود در کیهان توسط ستاره‌ها تولید شده باشد انتظار نمی رود در کهکشان هایی که اکسیژن ندارند هلیوم یافت شود زیرا کهکشان ها قبل از شکل گیری عناصرسنگین در ستاره‌ها شکل گرفته اند . برای شکل گیری یک کهکشان مقدار اولیه هلیوم مورد نیاز در حدود 24 درصد است و این مطلب تاییدی بر وجود تئوری سنتز هسته ای بیگ بنگ است . به این معنا که باید در جهان اولیه هلیوم تولید شده باشد . نتایج رصدی از این تئوری - که در جهان اولیه یک چهارم جرم کیهان توسط سنتز هسته ای به هلیوم تبدیل شده است - دفاع می کنند .

شاهد دیگری برای تایید سنتز هسته ای در کیهان اولیه دتریوم می باشد . دتریم بر خلاف هلیوم هرگز در مرکز ستاره‌ها تولید نمی شود .دتریم تولید شده در ستاره‌ها در دمای بالا و فشار زیاد بلا فاصله یا تجزیه می شود- در دمایی بالاتر از یک میلیون درجه کلوین دتریم به یک پروتون و یک نترون تجزیه می شود- و یا اینکه به هلیوم تبدیل می شود . ستاره شناسان در اوایل دهه 1970 پی بردنند که عاملی نا مشخص در کیهان حاضر منجر به تولید دتریم می شود . مطالعات انجام گرفته در سال 1973 بر روی طیف جذبی ستاره های نزدیک شان داد که ماده ی میان ستاره ای حاوی مقدار کمی دتریوم می باشد . و از آنجا که ستاره‌ها قادر به تولید دتریوم نمی باشد ، در نتیجه دتریوم موجود می بایستی درابتدای شکل گیری کهکشان ها یا حتی قبل از آن تولید شده باشد . با وجود اینکه در کیهان اولیه دما به شدت بالا بوده است ولی به دلیل انبساط عالم چگالی و فشار به سرعت کاهش یافته طی این مدت دتریوم تولید شده فرصتی برای تجزیه پیدا نکرده است . بر این اساس فراوانی هلیوم و دتریوم موجود در جهان شاهد دیگری است بر آغازی با دمای بالا، برای کیهان که این انفجار نیرومند با مدل بیگ بنگ سازگاری دارد ^[۱۸]

[ویرایش] تابش پس زمینه ی کیهانی

دلیل سوم و نهایی برای مدل بیگ بنگ تابش پس زمینه ی کیهانی است . در سال 1948 آقای گاموو پیش بینی کرد که تابش حاصل از سنتز هسته ای کیهان اولیه هنوز فابل آشکار سازی است . او دمای لازم برای تشکیل هلیوم در کیهان اولیه را محاسبه کرد و بر اساس آن دمای تابش های به جا مانده از آن فرآیند را در جهان امروز حدود 5 درجه ی کلوین تخمین زد . اغلب فیزیکدان های تئوری و حتی خود او بر این باور بودند که این دما برای ردیابی بسیار ضعیف است.

به هر حال در سال 1964 دو ستاره شناس رادیویی به نام های آرنو پنزیاس (Arno Penzias) و رابرت ویلسون (Robert Wilson) می کوشیدند تا سیگنال های مزاحم پس زمینه را از سیگنال های دریافتی آنتن رادیویی خود حذف کنند . آنها بر این باور بودند که عامل این نویز مزاحم پس زمینه فضله ی کبوترانی است که در آنتن رادیویی آنها لانه کرده اند و با پاک کردن این فضله‌ها می توانند این نویز مزاحم را حذف کنند اما پس از یک سال آنها همچنان این نویز مزاحم را دریافت می کردنند ، و قادر به حذف آن نبودند . آن دو متوجه شدن که این نویز در تمام جهات به صورت یکسان دریافت می شود - چه آنتن رادیویی آن ها به سمت خورشید هدفگیری شده باشد یا به سمت مرکز کهکشان و یا حتی محدوده های خالی آسمان- این بدان معنا بود که این سیگنال می بایستی از ورای کهکشان منشاء داشته باشد ، در غیر این صورت نمی توانست در تمام جهات آسمان به صورت یکسان دریافت شود . همگرایی شدید این سیگنال نشان می داد که منبع این سیگنال در فاصله ی دوری از ما قرار دارد به عبارت دیگر در اوایل عمر کیهان اتفاق افتاده است .همچنین منبع این سیگنال می بایستی پر قدرت باشد که در حال حاضر ما قادر به آشکار سازی آن هستیم . سرانجام فیزیکدان ها پی بردند که این تابش ها از انفجار اولیه کیهان منشاء گرفته اند - همان طور که آقای گاموو پیش بینی کرده بود - . اما آن ها چگونه می توانستند مطمئن شوند که کشف پنزیاس و ویلسون همان تابش پس زمینه ی کیهانی است ؟

اگر این تابش حاصل بیگ بنگ باشد باید از طیف جسم متعارفی که جسم سیاه نامیده می شود پیروی کند. جسم سیاه جسمی است که تمام تابش دریافتی را جذب می کند . بر اساس مدل بیگ بنگ کیهان اولیه تجمعی فشرده شده از ذره و نور بوده است ، و دمایی بسیار بالا داشته است . در یک چنین محیطی ذره دائما با نور در برخورد بوده است ، آن را جذب می کرده و دوباره آن را تابش می کرده است . نور در یک چنین شرایطی دارای طیف جسم سیاه می باشد ، و این مشخصه نور در طول سفرش در فضای منبسط شونده ثابت می ماند . در طیف جسم سیاه هر طول موج دارای شدت خاصی است . و این شدت در طول موج های مختلف تنها تابع دمای جسم است . بنابراین ستاره شناسان با اندازه گیری شدت تابش در طول موج های مختلف میتوانند نتیجه یگیرند که این تابش با تابش جسم سیاه مطابقت دارد یا خیر.

در دهه ی 1970 گروه های مختلفی شدت تابش را در امواج ماکرو ویو و فروسرخ اندازه گیری کردند . تمامی این مشاهدات تایید کرد که تابش پس زمینه ی کیهانی یک تابش جسم سیاه می باشد و دمای آن در حدود 3 درجه ی کلوین است . در سال 1991 رصد خانه فضایی COBE اندازه گیری دقیقی از تابش پس زمینه ی کیهانی انجام داد و نتیجه بسیار شگفت آور بود . در 43 مورد اطلاعات اندازه گیری شده همخوانی کاملی با طیف جسم سیاه داشتند . این اطلاعات چنان با طیف جسم سیاه هم خوانی داشتند که نمودار طیف جسم سیاه به طور کامل در پس آن ها مهو می شد . این مورد ، آخرین نمونه از یکسان بودن فیزیک تئوری و مشاهدات انجام گرفته شده توسط نجوم بود .

بر اساس اندازه گیری های ماهواره COBE دمای تابش پس زمینه ی کیهانی می بایستی 0.010±2.726باشد . این مقدار اندازه گیری شده به اندازه قابل توجهی از مقدار اصلی تابش کمتر است ودلیل این امر انبساط عالم می باشد -عالم منیسط شونده منجر به افزایش طول موج تابش شده و انرژی موج را کاهش می دهد - این موج به اندازه سن عالم در راه بوده تا به ما برسد . امروزه ستاره شناسان می دانند که عالم منبسط شونده طول موج تابش پس زمینه ی کیهانی را با ضریب 1000 افزایش می دهد . درخش پس از بیگ بنگ در زمانی اتفاق افتاده است که عالم تنها 000/500 هزار سال عمر داشته است در نتیجه تابش پس زمینه ی کیهانی قدیمی ترین سوژه رصد شده تا کنون است .در حقیقت ما اتفاقات حاصل از بیگ بنگ را نظاره می کنیم . ^[۱۹]

[ویرایش] مشخصات جهان

[ویرایش] عمر جهان(Age of universe)

T=13.7x10^12 years =4.3x10^20 s

[ویرایش] شعاع جهان(Radius of universe)

R=1.6x10^26 m

[ویرایش] حجم جهان (Volume of universe)

V=17.1x10^78m3

[ویرایش] چگالی چهان(Density of universe)

D=10-18 kg/m3

 

[ویرایش] جرم جهان(Mass of universe)

M=(density)x(volume), so;

M= 17.1x10^60 kg

توجه شود که ارقام فوق تقریبی است، اما نتیجه ای که از آنها می خوهیم بگیریم، عمیقتر از اهمیت درستی یا نادرستی ارقام فوق است^[۱۴]

[ویرایش] تداوم انبساط کیهان

جنبش انبساطی یا به عبارت دیگر از همدیگر دور شدن کهکشان ها به هر حال رو به کند شدن است. زیرا جزایر جهانی متعدد در واقع به سمت یکدیگر جذب می‌شوند و در نتیجه حرکت انبساطی آن ها کند تر می‌شود. اکنون پرسش این است که آیا زمانی همهٔ این حرکت ها متوقف خواهد گردید و این عالم در هم فرو خواهد پاشید؟ این مساله بستگی به تراکم ماده در جهان هستی دارد. هر چه این تراکم بیشتر باشد نیرو های گرانش میان کهکشان ها و دیگر اجزای گیتی بیشتر بوده و به همان نسبت حرکت آن ها با شدت بیشتری متوقف خواهد شد. هم اکنون چنین به نظر می‌رسد که تراکم جرم بسیار کمتر از آن است که زمانی عالم در حال انبساط را به توقف در آورد. به هر روی این امکان وجود دارد که هنوز جرم های بسیار بزرگ ناشناخته‌ای از قبیل ( سیاه چاله‌های اسرار آمیز) یا ( ابرهای گازی شکل تاریک) وجود داشته باشند و یا نوترینو ها که بدون جرم به شمار می‌آیند جرمی هرچند کوچک داشته باشند. اگر این طور باشد در این صورت حرکت کیهانی زمانی شاید 30 میلیارد سال دیگر متوقف خواهد شد. در آن زمان کهکشان ها با شتابی زیاد حرکت به سوی یکدیگر را آغاز خواهند کرد تا در پایان به شکل یک گوی آتشین بزرگ یکپارچه شوند. آن زمان شاید می باید روی یک انفجار اولیه جدید دیگر و زاده شدن یک کیهان دیگر حساب کنیم. با توجه به سطح کنونی دانش آدمی و میزان پژوهش های انجام شده باید اینطور فرض کرد که کیهان تا ابدیت انبساط خواهد یافت. برای یک لحظه شتاب جهان و انبساط جهان را فراموش کنید. حالا فرض کنید جهان در حال فرو ریختن در خود است. چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در این حالت تمام شواهد نشان می دهد که جهان در حال انقباض است.نخست نور دریافتی از ستارگان به طرف آبی جابجا می شوند.فاصله بین اجسام در حال کاهش است. بنابراین فاصله بین زمین و ماه کاهش می یابد، ماه به زمین وصل می شود. زمین و سایر سیارات در خورشید سقوط می کنند. فشار گرانش افزایش می یابد. خورشید وستاره ی آلفا قنطورس (نزدیکترین ستاره به خورسید) یکدیگر را جذب می کنند. فاصله‌ها به سرعت کاهش می یابد. حجم جهان کاهش می یابد و شدت گرانش و فشار آن افزایش می یابد. چه اتفاقی برای اتمها می افتد؟^[۲۰] شعاع مدار اتمها کاهش می یابد. الکترونها در هسته سقوط می کنند. بنابراین تنها هسته‌ها باقی می مانند. همچنین ممکن است حجم هسته‌ها نیز کاهش یابد. اما ما هیچگونه شاهدی بر این امر نداریم. لذا اجازه بدهید با توجه به چگالی هسته بحث را ادامه دهیم^[۱۴]

چگالی هسته 2x10^17 kg/m3 فرض کنیم جهان کاملاً درهم فرو ریزد. بنابراین با توجه به چگالی هسته حجم جهان را حساب می کنیم حجم جهان Vo=M/D=8.5x10^43 m3 آنگاه شعاع جهان برابر خواهد شد با Ro=2.7x10^14 m و این یک سیاه چاله ی مطلق است^[۸]

[ویرایش] سیاه چاله مطلق

با توجه به نظریه سی. پی. اچ. همه چیز از سی. پی. اچ. ساخته شده است. همچنین هسته‌ها نیز از سی. پی. اچ. ساخته شده اند. سی. پی. اچ. ها در هسته اتم اسپین دارند و در کنار یکدیگر حرکت می کنند. سی. پی. اچ. دارای اسپین و حرکت انتقالی است. بطوریکه gradVc=0 in all inertial frames and any space فرض کنیم یک سی. پی. اچ. دارای سرعت انتقالی و اسپین v, sهنگامیکه سرعت انتقالی آن به سمت صفر میل می کند، اسپین آن به ماکزیمم می رسد. هنگامیکه فشار گرانش خیلی افزایش یابد، فاصله بین سی. پی. اچ. ها کاهش می یابد. هیچ جسم یا ذره ای حتی نور و سایر امواج الکترمغناطیسی نمی تواند از میدان گرانش آن بگریزد. شکل زیر

در این حالت سرعت انتقالی سی. پی. اچ. نزدیک به صفر است. مهبانگ (بیگ بنگ ) از سیاه چاله ای نظیر آن بوجود آمده است. با توجه به معادله زیر ما می توانیم درک خوبی از مهبانگ داشته باشیم

فرض کنیم شدت گرانش به قدری باشد که اسپین سی. پی. اچ. ها در سطح یک سیاه چاله به حداکثر ممکن برسند، یعنی سرعت انتقالی آنها بسمت صفر میل کند. چنین سیاه چاله ای یک سیاه چاله ی مطلق است. در این حالت سیاه چاله حالت بحرانی خواهد داشت و با افزایش شدت میدان گرانشی آن، سی. پی اچ. از نیروی خارجی تبعیت نمی کند و سیاه چاله ی مطلق منفجر می شود

در لحظات اولیه سی. پی. اچ. ها با سرعت Vc می گریزند و اثر گرانش در همه جا گسترش می یابد. با توجه به اینکه شعاع جهان در این حالت از رابطه زیر به دست می آید Ro<<2.7x1014 m و با توجه به سرعت سی. پی. اچ. جهان در چند ثانیه شدیداً منبسط می شود. اما در آنجا ماده و انرژی وجود ندارد. در این وضعیت تنها سی. پی. اچ. است که با سرعت انتقالی Vc در فضا منتشر می شود. اما سی. پی . اچ. ها با یکدیگر دارای کنش متقابل هستند و یکدیگر را جذب می کنند. سی. پی. اچ. ها اسپین می گیرند و کوانتوم های کوچک انرژی شکل می گیرند. آنگاه امواج الکترومغناطیسی ظاهر می شوند. این مرحله در یک مدت زمان بسیار طولانی اتفاق می افتد. بتدریج انرژی در مدت های کوتاه تری تولید می شود. و مقدار زیادی کوانتوم های بزرگ انرژی ظاهر می شود حال به مرکز انفجار توجه فرمایید. مرکز سیاه چاله مطلق نظیر مرکز سایر اجسام بزرگ است و فشار گرانش در آنجا تقریباً صفر است. بنابراین هنگامیکه جهان (سیاه چاله مطلق) منفجر می شود، مرکز آن تحت فشار شدید از همه ی اطراف قرار می گیرد. شکل زیر

در ثانیه اول انفجار کنش و واکنش ها در مرکز جهان بسیار شدید است. مقادیر متنابهی انرژی تشکیل می شود و به ماده و پاد ماده تبدیل می شوند. بتدریج گرد وعبار و اجسام ظاهر می شوند. با انبساط جهان اندازه اتمها نیزافزایش می یابد.و این تاریخ واقعی جهان ما است . ^[۷]

[ویرایش] نتیجه

در قرن بیستم ما نظاره گر جهش بزرگی در درک و شناخت کیهان بودیم . از زمانی که معتقد به جهانی پایدار بودیم چندی نمی گذرد . کهکشان های دوردست که از ما دور می شوند ما را متوجه ساختند که جهان در حال انبساط است . با سفری به گذشته این جهان منبسط شونده ما به کیهان اولیه ای چگال و داغ می رسیم . در میانه های قرن بیستم به این مطلب پی بردیم که واکنش های هسته ای در کیهان اولیه رخ داده اند دلیلی بر فراوانی نسبی هلیوم و دتریوم می باشند . با حرکت به جلو توانستیم درخش پس از بیگ بنگ را که میلیارد ها سال پیش اتفاق افتاده است ، آشکار سازی کنیم . در نهایت کشف این که جهان با بیگ بنگ آغاز شده است ممکن است مانند سایر اکتشافات انسان ثابت و پا بر جا باقی بماند . اگر چه بیگ بنگ به عنوان تنها تصور جهانی از جهان است . اما امروزه فیزیکدان های ذره ای در حال تدارک تئوری در مورد تاریخ جهان در چند ترلیونیوم ثانیه پس از بیگ بنگ هستند . آنها قادرند که نظری های خود را با استفاده از شتاب دهنده های ذرات امتحان کنند و وقایع را ( حتی با انرژی های بالا ) همانند جهان اولیه شبیه سازی کنند . برای درک اینکه جهان چگونه آغاز شده است تئوری باید تدوین شود که شامل نظریه نسبیت عام (به دلیل جاذبه باور نکردنی جهان اولیه) و مکانیک کوانتومی (به دلیل چگال و فشرده بودن جهان اولیه) باشد . هدف فیزیک امروزه ارتقا بخشیدن نظریه کوانتومی جاذبه است تا جایی که روزی ما به این حقیقت پی ببریم که چه چیزی در لحظه ی تولد جهان اتفاق افتاده است .

بَهرام یا مریخ چهارمین سیاره در سامانه خورشیدی است که در مداری طویل‌تر از زمین و با سرعتی کمتر از زمین حرکت می‌کند. هر یک باری که به بدور خورشید میچرخد معادل ۶۸۷ روز (روز زمین) طول می‌کشد و شب و روز کمی طولانی‌تر از کره زمین است.

بزرگی بهرام حدوداً نصف زمین است و قطر آن ۶۷۹۰ کیلومتر می‌باشد (مقایسه کنید با قطر زمین: ۱۲۷۵۶ کیلومتر).^[۱]

جو بهرام سرخ‌فام است و در آسمان شب از زمین نیز سرخی آن دیده می‌شود. کره بهرام دو ماه کوچک به نام‌های فوبوس و دِیموس دارد که شکلی نامنظم دارند. این دو ماه احتمالاً شهاب‌سنگ‌هایی هستند که در مدار بهرام به دام افتاده‌اند.اگر شخصی در کرهٔ مریخ باشد مشاهده خواهد کرد که فوبوس سه بار در یک روز طلوع و غروب می‌کند. دیموس نصف فوبوس بوده و چنانچه از مریخ به آن نگاه کنیم این ماه بیشتر شبیه به یک ستاره خواهد بود تا یک قمر.

بهرام، سیاره سرخ‌فام منظومه خورشیدی، نصف زمین قطر دارد و مساحت سطح آن برابر با مساحت خشکی‌های روی زمین است. همانند زمین، یخ‌های قطبی، دره‌های عمیق، کوه، غبار، طوفان و فصل دارد. در دشت‌های آن مانند ماه، گودال‌هایی حاصل از برخورد سنگ‌های آسمانی دیده می‌شود. با وجود اندازه کوچکش، بلندترین قلهٔ سامانهٔ خورشیدی یعنی کوه المپوس و بزرگ‌ترین دره سامانهٔ خورشیدی در این سیاره پیدا شده‌است.

فرسوده بودن بیشتر دهانه‌های برخوردی سیاره بهرام نشان‌دهندهٔ فعالیت زیاد زمین‌شناختی در این سیاره است.^[۲]

روزهای بهرام ۲۴ ساعت و ۳۷ دقیقه طول می‌کشد. از آن‌جا که محور سیارهٔ بهرام همانند زمین ۲۴ درجه کج است در این سیاره نیز فصل‌های سال وجود دارند. اما هر سال بهرامی تقریباً‌دو برابر سال زمینی یعنی ۶۷۸ روز به‌درازا می‌کشد.^[۳]

فهرست مندرجات ۱ ویژگی‌های فیزیکی ۲ خاک ۳ جو ۴ افسانه ۵ خروج از مرکز ۶ برنامه‌های اکتشاف ۷ جدول مشخصات مریخ[۷] ۸ جستارهای وابسته ۹ منابع

 ویژگی‌های فیزیکی

مریخ شعاعی در حدود نصف شعاع زمین دارد. همچنین مریخ از زمین کم چگال تر است، طوری که حجمی برابر ۱۵٪ و جرمی برابر ۱۱٪ زمین دارد. مساحت سطح آن تنها اندکی کم تر از مجموع سطوح خشکی‌های زمین است. مریخ نسبت به عطارد بزرگتر و دارای جرم بیشتر و در نتیجه چگال تر است. این موضوع سبب شده‌است نیروی گرانش بیشتری در سطح عطارد وجود داشته باشد.

مریخ از نظر اندازه، جرم و جاذبه سطح، حالتی بین زمین و ماه (ماه زمین) دارد; ماه قطری برابر نصف قطر مریخ دارد، در حالیکه قطر زمین دو برابر قطر مریخ است، زمین دارای جرمی در حدود ده برابر جرم مارس است، در حالیکه جرم ماه ده برابر کم تر از مریخ است. ظاهر سرخ فام-نارنجی رنگ مریخ در اثر وجود آهن(III) اکسید، که بیشتر به هماتیت یا زنگ آهن مشهور است، به وجود آمده‌است.

 خاک

در ژوئن 2008، اطلاعات به دست آمده توسط کاوشگر فینیکس ثابت کرد که خاک مریخ دارای اندکی خاصیت بازی (قلیایی) و همچنین حاوی موادی مانند منیزیم، سدیم، پتاسیم و کلر، که وجود همه آنها برای حیات و رشد موجودات زنده ضروری است، می‌باشد. محققان خاک به دست آمده از منطقه‌ای نزدیک قطب شمال مریخ را با مقداری خاک باغچه زمینی مقایسه کردند و به این نتیجه رسیدند که خاک مریخ برای رشد گیاهانی چون مارچوبه (آسپاراگوس) مناسب است.

در آگوست 2008، کاوشگر فینیکس با انجام آزمایشات ساده شیمیایی، مثل مخلوط کردن آب زمین با خاک مریخ، با هدف تعیین pH خاک مریخ، نشانه‌هایی از نمک پرکلرات پیدا کرد، که این موضوع نئوری دانشمندان بسیاری را که ادعا کرده بودند خاک مریخ به طور قابل ملاحظه‌ای دارای خاصیت بازی است، تایید می‌کرد. pH خاک مریخ 8.3 اندازه گیری شد.

وجود پرکلرات بر سطح مریخ، البته در صورتی که قطعی شود، خاک مریخ را بیش از آن چیزی که تاکنون از آن شناخته شده است عجیب و متفاوت می‌کند. البته آزمایشها و بررسی های بیشتری در این مورد لازم است، چرا که این احتمال وجود دارد که پرکلرات یافت شده بر سطح مریخ ناشی از منبعی زمینی، مثلا خود کاوشگر(چه در نمونه‌ها و چه در تجهیزاتش)، بوده باشد.

 جو

جوّ زمین شامل ۷۷ درصد نیتروژن و ۲۱ درصد اکسیژن است. درحالی که در جو مریخ ۹۵ درصد دی اکسید کربن، ۳٪ نیتروژن، ۱٫۶٪ آرگون و فقط مقدار ناچیز اکسیژن و آب وجود دارد. جو سیاره سرخ بسیار رقیق است، به طوری که فشار جوی سطح آن، معادل یک صدم فشار جو زمین در سطح دریاست. علاوه بر این جو مریخ محافظ خوبی در برابر تابش‌های مرگبار فضایی نیست.

بیشتر مناطق بهرام بسیار سرد است. دمای هوا در قطب‌های آن می‌تواند تا ۱۳۰ درجه زیر صفر پایین برود.^[۴]

به دلیل رقیق بودن «هوای» بهرام، دمای هوا به سرعت تغییر می‌کند. مثلاً فقط لحظاتی پس از طلوع خورشید دما در سطح بیش از ۲۰ افزایش می‌یابد. در هر لحظه دمایی که پای شما احساس می‌کند (هوای نزدیک سطح) با دمای هوای اطراف سر شما ممکن است تا ۲۰ درجه اختلاف داشته باشد. به این ترتیب اگر روی استوای بهرام باشید، دمای سطح ۲۰ درجه سلیسیوس و دمای اطراف سر شما صفر درجه‌است.

در بهرام بادهایی با سرعت زیاد (متجاوز از ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت) می‌وزد که سبب می‌شود غبارها در ارتفاع ۴۰ کیلومتری معلق بمانند علت ایجاد این بادها غالباْ اختلاف دما توام با اختلاف فشار است^[۵]

 افسانه

مریخ. نام ستارهٔ فلک پنجم از ستاره‌های خنس و آن را بهرام نیز گویند، منحوس و دال بر جنگ و خصومت و خونریزی و ظلم است. (منتهی الارب). کوکبی است از جملهٔ سبعهٔ سیاره و در آسمان پنجم است. (برهان). ستاره‌ای است از خنس، گویند سبب تسمیهٔ آن سرعت سیرش است و برخی گویند بسبب رنگ زرد و سرخ آن است که شبیه مرداسنج (مردار سنگ) باشد. (از اقرب الموارد). چهارم کوکب سیار در عالم شمسی که بهرام نیز گویند و به اعتقاد بطلمیوس کوکب سیاری که در آسمان پنجم واقع شده‌است. (ناظم الاطباء). از کواکب سبعهٔ سیاره‌است و مأخوذ از مرخ و آن درختی است که از چوب آن آتش‌زنه سازند و سبب تسمیهٔ آن تشبیه به آتش است از نظر سرخی، و گویند مریخ در لغت عبارت از تیر بدون پر است که در حرکت خود پیچ و تاب می‌خورد و ستارهٔ مذکور نیز بسبب به چپ و راست رفتن در حرکت بدین نام خوانده شده مریخ در فلک پنجم است و فاصلهٔ آن از زمین سه هزار هزار و نهصد هزار و دوازده هزار و هشتصد و شصت و شش میل است. (از صبح الاعشی ج ۲). از کلدانی مَرداخ، و شاید اصل مرداخ نیز فارسی باشد، یا فارسی و کلدانی از مرد (رجل) و آک به‌معنی اسب به فارسی یا به کلدانی. یکی از پیکرهایی که یونانیان باستان برای مریخ می‌پنداشتند اسب بود، و واژه مارس از همین مریخ آمده‌است یعنی مرداخ و مرداس نامی است که به پدر ضحاک می‌داده‌اند و این نام در میان عرب بسیار است.

نام فارسی این سیاره بهرام و نام عربی آن مریخ است. در کتاب‌های قدیمی فارسی آن را فلک شحنهٔ پنجم و سایس رواق پنجم نیز نامیده‌اند.

خروج از مرکز

خروج از مرکز مریخ متغیر است و از ۰٫۰۰۹ درجه تا ۰٫۱۰۴ درجه تغییر می‌کند اکنون خروج از مرکز ۰٫۰۹۳ درجه‌است مدت زمان این تغییر صدها سال تا هزاران سال تغییر می‌کند^[۶]

 برنامه‌های اکتشاف

[نمایش] ن . ب . و مأموریت‌های ناموفق به سیاره مریخ ناموفق در پرتاب برنامه مارسنیک · اسپوتنیک ۲۲ · اسپوتنیک ۲۴ · مارینر ۳ · مارس ۱۹۶۹آ · مارس ۱۹۶۹بی · مارینر ۸ · کاسموس ۴۱۹ · مارس ۹۶ ناموفق در راه مارس ۱ · زوند ۲ · مارس ۶ · مارس ۷ · فوبوس ۱ · مریخ‌نگر · نوزومی · مدارگرد اقلیمی مریخ · قطب‌نشین مریخ · اعماق فضا ۲ · بیگل ۲ لغوشده وویجر · مریخ‌نشین نقشه‌بردار ۲۰۰۱ · نت‌لندر · مدارگرد مخابرات مریخ

 جدول مشخصات مریخ^[۷]

مشخصات مداری (ژانویه ۲۰۰۰)
نیم‌قطر بزرگ	۲۲۷، ۹۳۶، ۶۳۷ کیلومتر ۱۴۱، ۶۳۲، ۹۷۶ مایل ۱٫۵۲۳، ۶۶۲، ۳۱ واحد نجومی
پیرامون مدار	۱، ۴۲۹، ۰۰۰، ۰۰۰ کیلومتر ۸۸۷، ۹۰۰، ۰۰۰ مایل ۹٫۵۵۳ واحد نجومی
خروج از مرکز	۰٫۰۹۳، ۴۱۲، ۳۳
حضیض	۲۰۶، ۶۴۴، ۵۴۵ کیلومتر ۱۲۸، ۴۰۲، ۹۶۷ مایل ۱٫۳۸۱، ۳۳۳، ۴۶ واحد نجومی
اوج	۲۴۹، ۲۲۸، ۷۳۰ کیلومتر ۱۵۴، ۸۶۳، ۵۵۳ مایل ۱٫۶۶۵، ۹۹۱، ۱۶
تناوب مداری	۶۸۶٫۹۶۰۰ روز ۱٫۸۸۰۸ سال
تناوب هلالی	۷۷۹٫۶۹ روز ۲٫۱۳۵ سال
سرعت مداری: ~میانگین ~بیشینه ~کمینه	۲۴٫۰۷۷ کیلومتر در ثانیه (۵۳٫۸۵۹ مایل در ساعت) ۲۶٫۴۹ کیلومتر در ثانیه (۵۹٫۲۷۷ مایل در ساعت) ۲۱٫۹۷۲ کیلومتر در ثانیه (۴۹٫۱۵۰ مایل در ساعت)
تمایل نسبت به: ~صفحه مداری زمین ~صفحه استوایی خورشید	۱٫۸۵۰، ۶۱ درجه ۵٫۶۵ درجه
طول دایره البروجی اعتدال بهاری	۴۹٫۵۷۸، ۵۴ درجه
شناسه حضیض	۲۸۶٫۴۶۲، ۳۰ درجه
تعداد ندیم‌های طبیعی	۲
مشخصات فیزیکی (ژانویه ۲۰۰۰)
قطر استوایی	۶٬۸۰۴٫۹ کیلومتر ۴، ۲۲۸٫۴ مایل ۰٫۵۳۳ برابر قطر زمین
قطر قطبی	۰٫۵۳۳ برابر قطر زمین ۴، ۱۹۷٫۲ مایل ۰٫۵۳۱ برابر زمین
پخی	۰٫۰۰۷، ۳۶
مساحت سطح	۱۴۴، ۷۹۸، ۴۶۵ کیلومتر مربع ۵۵٬۹۰۶٬۷۷۱ مایل مربع ۰٫۲۸۴ برابر زمین
حجم	۱٫۶۳۱، ۸‎×۱۰۱۱ کیلومتر مکعب ۰٫۱۵۱ برابر زمین
جرم	۶٫۴۱۸، ۵‎×۱۰۲۳ کیلوگرم ۰٫۱۰۷ برابر زمین
چگالی متوسط	۳٫۹۳۴ گرم در سانتیمتر مکعب
گرانش استوایی	۳٫۶۹ متر در مجذور ثانیه ۰٫۳۷۶ برابر زمین
سرعت فرار	۵٫۰۲۷ کیلومتر در ثانیه ۱۱٫۲۴۵ مایل در ساعت
تناوب گردش	۱٫۰۲۵، ۹۵۷ روز ۲۴٫۶۲۲، ۹۶۲ ساعت
تمایل محور	۲۵٫۱۹ درجه
بعد سرسو در قطب شمال	۳۱۷٫۶۸۱، ۴۳ درجه ۲۱:۱۰:۴۴
بازتاب	۰٫۱۵
دمای سطحی: ~کمینه ~متوسط ~بیشینه	۱۴۰- درجه سانتی‌گراد (۱۳۳ درجه کلوین) ۶۳- درجه سانتی‌گراد (۲۱۰ درجه کلوین) ۲۰ درجه سانتی‌گراد (۲۳۹ درجه کلوین)
مشخصات جوی
فشار جوی	۰٫۷ تا ۰٫۹ کیلو پاسکال
دی اکسید کربن	۹۵٫۷۲ درصد
نیتروژن	۲٫۷ درصد
آرگون	۱٫۶ درصد
اکسیژن	۰٫۱۳ درصد
مونو اکسید کربن	۰٫۰۷ درصد
بخار آب	۰٫۰۳ درصد
اکسید نیتریک	۰٫۰۱ درصد
نئون	۰٫۰۰۰۲۵ درصد (۲٫۵ ذره در هر میلیون)
کریپتون	۰٫۰۰۰۰۳ درصد (۳۰۰ ذره در هر میلیارد)
زنون	۰٫۰۰۰۰۰۸ درصد (۸۰ ذره در هر میلیارد)
ازن	۰٫۰۰۰۰۰۳ درصد (۳۰ ذره در هر میلیارد

قطر استوایی	۳۴۷۶ کیلومتر
پختگی یا فشردگی قطبین	۰.۰۰۲ کیلومتر
ثقل سطحی در مقایسه با زمین(۱)	۰.۱۶۵
سرعت گریز	۲.۳۷ کیلومتر بر ثانیه
تمایل محور نسبت به سطح مدار آن	۱.۵۳ درجه
سطح	۳۸ میلیون کیلومتر مربع
حرارت	منفی ۱۷۳ (شب) مثبت ۱۱۷ (روز)
زمان گردش دور زمین	۲۷ روز و ۷ ساعت و ۴۳ دقیقه
مرتفع ترین قله	۱۱۳۵۰ متر

ماه تنها قمر سیارهٔ زمین است. میانگین فاصله ماه تا زمین ۳۸۴٬۴۰۳ کیلومتر و قطر ماه ۳٬۴۷۶ کیلومتر است. کره ماه نزدیکترین جرم آسمانی به زمین محسوب می‌شود. مهتاب نوری ست که از خورشید آمده و از سطح ماه رو به کره زمین بازتابانده شده. نور تقریباً در مدت ۱٫۳ ثانیه فاصله بین زمین تا ماه را طی می‌کند. نشانهٔ نجومی ماه ☾ است.

در سال ۱۹۶۹ سازمان ناسا اعلام كرد كه نخستین فضانوردان به نام‌های نیل آرمسترانگ و باز آلدرین در قالب پروژه آپولو بر سطح ماه فرود آمدند.

نیم‌کره‌ای از ماه به طور دائمی رو به زمین قرار دارد که سمت پیدای ماه نامیده می‌شود. نیمه پنهان ماه را سمت پنهان ماه می‌نامند.هر سال 2سانتیمتر ماه از ما دور می شود

شرایط ماه

بر خلاف زمین، ماه نه دارای آب است، نه هواکره، نه زندگی و نه میدان مغناطیسی. نمی‌توان گفت که ماه کاملاً غیر فعال است، زیرا «ماه لرزه» را باید نشانه‌ای از وجود نوعی حرکت در درون آن دانست. قطعاً ماه در دوران گذشته، آتشفشانهایی داشته است؛ اما غالب حفره‌هایی را که در آن می‌بینیم، نتیجه اصابت سنگهای آسمانی در اولین روزهای شکلگیری آن است. بعضی از این حفره‌ها عظیم اند عمق حفره نیوتون ۸٬۰۰۰ متر است. هنگامی که سفینه فضایی شوروی به نام لونا ۳ از پشت ماه عکس گرفت، دانشمندان دیدند که روی پنهان ماه درست مانند روی آشکار آن نیست. در آنجا، تعداد حفره‌ها بسیار بیشتر بود؛ اما به طور کلی، از حفره‌های روی آشنای ماه کوچک‌تر بودند.

[ویرایش] تاثیرات ماه بر زمین

ماه و در کل کیهان بر آب و بویژه آب دریاها و اقیانوسها (جزر و مد) و حتی آب درون بدن جانوران و انسان و گیاهان تاثیرات ویژه‌ای دارند. که این تاثیرات در برخی روزها کم و زیاد می شوند.

[ویرایش] شکل گیری ماه

ماه و زمین بطور هم‌زمان و حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش شکل گرفتند. اینکه ماه دقیقا چگونه بوجود آمده هنوز معلوم نشده‌است. ممکن است همراه با زمین در اوایل شکل گیری منظومه شمسی شکل گرفته باشد، یا اینکه بعدها جذب میدان جاذبه شده و در مدار قرار گرفته‌است. نظریه‌ای که بیش از سایر نظریه‌ها پذیرفته شده این است که ماه از برخورد یک سیارک به اندازه مریخ به زمین بوجود آمده‌است. اثرات متقابل جاذبه‌های زمین و ماه بر همدیگر باعث افزایش مدت حرکت وضعی هر دو جسم شده‌است. به‌عنوان مثال ، زمانی مدت حرکت وضعی زمین (طول شبانه روز) فقط ۱۰ ساعت بود، اما این زمان به ۲۴ ساعت کنونی افزایش یافته‌است. اگر این روند همچنان ادامه پیدا کند، طول ماهها به ۴۷ روز خواهد رسید. اما مقیاس زمانی این روند بسیار طولانیتر از طول عمر خورشید بوده ، بنابر این منظومه شمسی عمر کافی برای رسیدن به آن زمان را نخواهد داشت. قطر خورشید ۴۰۰ برابر قطر ماه و فاصله آن از زمین نیز ۴۰۰ برابر فاصله ماه از زمین است. این اتفاق باعث می‌شود تا هم ماه و هم خورشید به یک اندازه به نظر رسیده و در هنگام کسوف تمام سطح خورشید گرفته شود.

[ویرایش] چرا ماه به روی زمین سقوط نمی‌کند

زمین با نیروی گرانش ماه را به سوی خود می‌کشد. اگر انسان ماه را که در حقیقت بی وقفه به دور سیاره ما می‌چرخد، از گردش باز می‌داشت، ماه فقط برای مدت کوتاهی ثابت می‌ایستاد، آنگاه با سرعتی فزاینده به سمت زمین می‌شتافت و در نهایت با آن برخورد می‌کرد. البته این عمل میسر نیست. ماه از همان زمانهای اولیه با سرعتی برابر ۳۶۵۹ کیلومتر در ساعت به دور زمین در حال گردش بوده‌است. در اثر این حرکت گردشی ، یک نیروی گریز از مرکز به سمت خارج ایجاد می‌شود، که درست به اندازه نیروی گرانش زمین که به سمت داخل کشش دارد، است. این دو نیروی مخالف ، اثر یکدیگر را بطور متقابل خنثی می‌کنند، به نحوی که ماه هموراه بر مدار خود باقی می‌ماند.

[ویرایش] دهانه‌ها و دریاوارها

بیش از ۳.۵ میلیارد سال پیش ، سطح ماه به شدت توسط شهاب‌سنگ‌ها بمباران شد و گودال‌های زیادی به نام دهانه در سطح آن بوجود آمدند. وسعت بعضی از این دهانه‌های برخوردی به ۳۰۰ کیلومتر (۱۸۵ مایل) می‌رسد که توسط دیواره‌هایی از کوههای سنگی که بر اثر برخورد شهاب سنگها بوجود آمده‌اند، محصور شده‌اند. بعضی از گودالها ، دیوارهای تراس دار یا حلقه‌های کوهستانی هم مرکز داشته و در اکثر آنها قله‌هایی نیز وجود دارند. دهانه‌هایی که رگه‌های بزرگ و درخشان توف نام دارند، بسیار تماشایی هستند. تعدادی از گودالهای بزرگ‌تر از گدازه آتشفشانی پر شده و دریاهایی در سطح ماه بوجود آورده‌اند.

سوی رو به زمین کره ماه (سوی نزدیک)، ظاهری بسیار متفاوت نسبت به سوی دور آن دارد. علت آن اینست که پهنه‌های زیادی از این سوی ماه بر اثر فعالیت‌های آتشفشانی با گدازه‌های تیره‌رنگ پوشیده شده‌اند و آبگیروارهای گوناگونی را بوجود آورده‌اند ولی سوی دور ماه همچنان به شکل قدیم یعنی آکنده از گودال باقی مانده‌است.^[۱]

[ویرایش] هلال و بدر چگونه تشکیل می‌شود

خورشید خود می‌درخشد، ماه را از این رو می‌بینیم که خورشید به آن می‌تابد. اگر آن روی ماه که به سوی ماست، بطور کامل مورد تابش خورشید قرار گیرد، ما ماه را بصورت قرص کامل و به عبارت دیگر در حالت بدر مشاهده می‌کنیم. اگر نور خورشید فقط قسمتی از آن روی ماه را که بسوی ماست در بر گیرد، ما ماه را بر حسب میزان تابش نور بصورت هلال باریک نوری ، نیم قرص و یا به صورت یک گلوله تقریباً گرد نورانی می‌بینیم. این پدیده‌های نوری را فازها یا صورتهای مختلف ماه می‌نامند.

هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمی‌شود، زیرا در تابش شدید خورشید محو می‌گردد و علاوه بر این ، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد. این وضعیت را ماه نو می‌نامیم. اکنون ماه بر روی مدار خود به حرکت ادامه می‌دهد و پس از چند روز به طور محسوسی در سمت چپ و یا در شرق خورشید واقع می‌شود. در این وضعیت قسمت کوچکی از نیمه رو به زمین ماه ، تحت تابش نور خورشید قرار می‌گیرد. در این دوران ماه را در اوایل شب بصورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده می‌شود، مشاهده می‌کنیم، زیرا در این وضع ماه بعد از خورشید غروب می‌کند.

تقریباً یک هفته پس از ماه نو ، از دید ناظر زمینی ، ماه دقیقا از پهلو مورد تابش نور خورشید واقع می‌شود. در این حالت انسان نیمی از ماه را تاریک و نیم دیگر را روشن می‌یابد؛ این وضعیتیک‌چهارم نخست نامیده می‌شود. دوباره یک هفته بعد ، ماه از دید این ناظر ، دقیقا در مقابل خورشید قرار می‌گیرد. در این حالت ماه به صورت قرص کامل نورانی می‌شود ، که به آن بدر (یا در اصطلاح عامیانه ماه شب چهاردهم) می‌گویند.

از این حالت به بعد از قطر قسمت نورانی ماه کاسته می‌شود. تقریباً هفت روز پس از بدر ، دوباره یک‌چهارم دوم حادث می‌شود. ماه در این حالت از دید ناظر زمینی اکنون در سمت راست یا در غرب خورشید قرار دارد و به عبارت دیگر قبل از طلوع خورشید در آسمان صبحگاهی پدیدار می‌شود، تا بالاخره دوباره به وضعیت ماه نو می‌رسد.

[ویرایش] گام‌های ماه

همیشه ۵۰ درصد سطح ماه در معرض نور خورشید قرار دارد. میزان ناحیه روشن ماه ، به موقعیت ماه نسبت به زمین و خورشید بستگی دارد. اندازه ناحیه قابل رویت ، از کاملاً تاریک تا ماه کامل متغیر است. این دوره کامل هشت مرحله دارد که اهله ماه نامیده می‌شوند. چرخه گام‌های ماه، هر ۲۹.۵۳ روز کامل می‌شود.

[ویرایش] برنامه‌های اکتشافی

از آنجا که ماه نزدیکترین جرم آسمانی به ماست، و از آنجا که تا به حال چندین بار فضانوردان آمریکایی بر سطح آن فرود آمده‌اند و در نواحی کوچکی از آن به کاوش پرداخته‌اند، اطلاعات زیادی درباره آن داریم. برنامه‌های فضایی آپولو که در دههٔ ۱۹۶۰ بسیار موفق آمیز بودند، دیگر تکرار نشدند؛ زیرا پر خطر و پر هزینه بودند. وقتی در قسمت فرماندهی آپولو ۱۳ انفجاری رخ داد و سفینه فقط توانست سریع به زمین باز گردد، هیچ کس در مخاطره آمیز بودن آن برنامه‌ها شک نکرد.

در سال 2009 ناسا یك موشك سایوز را از زمین به سمت ماه شلیك كرد و مواد تشكیل دهنده ماه بر اثر برخورد به ارتفاع 150 متری بلند شد. با این آزماش مشخص شد در ماه مقدار بسیار زیادی آب وجود دارد.

[ویرایش] پروژه‌های ماه در ایران

ایرانی‌ها اگرچه توان ارسال فضاپیما به ماه را ندارند، لیکن بیکار هم نبوده‌اند. تصویر برداری از ماه آن هم با زمینه‌های هنری و نجومی از طرفداران زیادی در ایران برخوردار است. گروه دیگری ماه را هموراه زیر نظر دارند و هر رویدادی را که به نحوی با آن در ارتباط باشد از نظر دور نمی‌دارند. تعداد بسیار زیادی هم هلال اول و آخر ماه را برای تصحیح تقویمهای اسلامی به صورت دائم رصد می‌کنند(پایگاه رویت هلال). در این میان رصدخانه کوثر.1 هم با همکاری ماه شناسان داخلی و خارجی کاوشگر مجازی ماه را به زبان فارسی به عنوان دائره المعارف تصویری ماه اجرا نموده‌است.

منبع ویکی پدیا

تلسکوپ فضایی هابل (به انگلیسی: Hubble Spapce Telescope) تلسکوپی است که در آوریل سال ۱۹۹۰ میلادی به فضا فرستاده شد. هابل در طول این سالها با نمایان کردن جلوه‌های شگفت‌انگیزی از عالم، به سوالات بسیاری پاسخ گفته‌است.

پیشینه و تعمیرات

اگرچه چندسال اول ماموریت هابل به دلیل وجود پاره‌ای از مشکلات اپتیکی در ابزارهایش، خیلی درخشان نبود، ولی با انجام اولین ماموریت تعمیر و رسیدگی، این تلسکوپ به وضعیت مطلوب رسید و در خدمت دانشمندان دنیا قرار گرفت.که چند سالی است که باز نشسته شده‌است...

آخرین ماموریت تعمیراتی هابل (ماموریت تعمیر ۳B) در سال ۲۰۰۲ میلادی انجام شد. در این ماموریت با تعویض بخش‌هایی از تلسکوپ فضایی، کارایی آن به میزان زیادی افزایش یافت. در این ماموریت صفحات خورشیدی تلسکوپ فضایی که آسیب دیده بودند، تعویض شدند. منبع تغذیهٔ نیروی الکتریکی که انرژی تلسکوپ را فراهم می‌کرد به کلی تعویض شد و برای این کار برق تلسکوپ فضایی برای اولین بار در فضا قطع شد و ارتباطش با مرکز کنترل و فرماندهی روی زمین هم همینطور. همچنین در این مأموریت، دوربین فروسرخ NICMOS که به دلیل مشکل سیستم خنک‌کننده بلااستفاده مانده بود، تعمیر و راه‌اندازی شد.

علاوه بر همهٔ این اصلاحات مهندسان ناسا (NASA: سازمان فضایی ایالات متحده آمریکا) دوربین بسیار قوی جدید خود را موسوم به «دوربین پیشرفتهٔ نقشه برداری» (Advanced Camera for Surveys) را روی تلسکوپ فضایی نصب کردند. عکسهای خارق العادهٔ این دوربین، تا مدتها مورد بحث مجامع علمی جهان بود.

تلسکوپ فضایی هابل هم مانند بسیاری از ماموریتهای فضایی موفق دیگر بیشتر از آنچه که پیش‌بینی می‌شد، کار کرده‌است و زمزمه‌ها دربارهٔ بازنشستگی‌اش به گوش می‌رسد. در مورد زمان پایان کار هابل و چگونگی پایان کارش حرفها متفاوت است. اما چیزی که آشکار است این است که تا تلسکوپ فضایی بعدی آمادهٔ رفتن به فضا نباشد، این اتفاق نمی‌افتد.

در روز شنبه ۱۶ مه ۲۰۰۹ تلسکوپ فضایی هابل تعمیر اساسی شد. این اولین تعمیر یک شی فضایی است شامل تعویض برخی باطری‌های آن و همچنین دوربین اصلی آن است. انتظار می‌رود پس از این تعمیر این تلسکوپ بتواند ۸ سال دیگر نیز کار کند^[۱].

پروژه تلسکوپ فضایی بعدی به نام «تلسکوپ فضایی جیمز وب» با اندازه‌ای بزرگ‌تر و قدرتی بالاتر و البته هدفهایی متفاوت در دست طراحی است.

 کیفیت تصاویر هابل

گرفتن عکس‌های رنگی با تلسکوپ فضایی هابل بسیار پیچیده تر از گرفتن این عکس‌ها با دوربین معمولی است. در اولین تفاوت آن است که هابل هرگز از فیلم رنگی استفاده نمی‌کند بلکه با استفاده از آشکارسازهای الکترونیکی خود نور را از فضا جمع آوری و ثبت می‌کند. این آشکارسازها عکس‌های کیهانی را به صورت رنگی تولید نمی‌کنند و عکس‌ها در مرحله اول سیاه و سفیداند. عکس‌های نهایی از ترکیب چند عکس سیاه و سفید که رنگ آنها در زمان پردازش به آنها اضافه شده‌است، به وجود می‌آیند.

رنگها در عکس‌های هابل، که به دلایل مختلف به وجود می‌آیند، همواره همانچیزی نیستند که ما از نزدیک می‌دیدیم(اگر می‌توانستیم آن اجرام را در سفینه فضایی و از نزدیک ببینیم.) ما بعضی مواقع از رنگ به عنوانیک ابزار استفاده می‌کنیم به این دلیل که یا باعث بهتر دیدن جزئیات می‌شوند و یا تصور و دیدن آن‌ها رنگ‌ها از عهده چشم انسان خارج است.

یک عکس نوعی هابل از ترکیب چند عکس سیاه و سفید به نمایندگی رنگ‌های مختلف نور به وجود می‌آید. هابل از چه ابزارهایی برای تهیه عکس‌ها سود می‌برد؟

پنج ابزار دقیق تلسکوپ هابل – دوربین‌ها، طیف نگارها و حسگرهای رهنمایی بسیار دقیق – به طور هماهنگ و یا مجزا از هم کار می‌کنند تا عکس‌های عالی را از دورترین نقاط هستی به ما برسانند. هر کدام از ابزارها برای مشاهده جهان از راهی منحصر به فرد در نظر گرفته شده‌اند.

 تجهیزات هابل

در اینجا تعدادی از ابزارهای مهم هابل در حال و گذشته، و کار آن‌ها را به طور مختصری بررسی می‌کنیم:

• دوربین پیشرفته نقشه برداری (Advanced Camera for Surveys) که در مارس سال ۲۰۰۲ میلادی نصب شده‌است، نشانگر نسل سوم ابزارهای دقیق، که روی هابل نصب شده می‌باشد. این دوربین در کنار دیگر وضایف به مشاهده و بررسی آب و هوا در روی دیگر سیارات منظومه شمسی، مشاهده و نقشه برداری از کیهان و همچنین مطالعه نوع و چگونگی توزیع ستارگان می‌پردازد.
• دوربین میدان باز و سیاره‌ای هابل (Wide Field and Planetary Camera) زحمت کش ترین ابزار در تهیه مشهورترین عکس‌های هابل است. این دوربین مانند دوربین اصلی هابل برای مشاهده همه چیز به کار می‌رود. در زیر دو عکس از عکس‌های بسیار پر تعداد آن را می‌بینیم.
• دوربین فروسرخ و طیف نگار آن که می‌تواند چند هدف را هم‌زمان طیف نگاری کند، آشکارساز گرمای هابل است (Near Infrared Camera and Multi-Object Spectrometer) حساسیت آن به امواج فروسرخ باعث شده‌است که این دوربین برای مشاهده اجرام مبهم آسمانی مانند گازها و غبار میان ستاره‌ای و همچنین مشاهده دقیق ژرفترین قسمت‌های جهان بسیار کارآمد باشد.
• طیف نگار عکاسی تلسکوپ فضایی (Space Telescope Imaging Spectrograph) ابزار گردانی بود که تا حدودی مانند یک منشور، نوری که از اجرام آسمانی به تلسکوپ می‌رسد را به رنگهای به وجود آورنه آن تجزیه می‌کند. در سال ۲۰۰۴ مشکلی برای آن پیش آمد و از ادامه فعالیت آن جلوگیری کرد البته این ابزار قابل تعمیر است و می‌تواند در ماموریت‌های بعدی تعمیر شود.
• حسگرهای راهنمایی دقیق هابل (Fine Guidance Sensors) ابزارهای هدف گیری هستند که به سوی ستارگان رهنما قفل می‌شوند و موقعیت نسبی آنها را نسبت به سوژه در حال مشاهده می‌سنجند. کار تنظیمی که این ابزارها انجام می‌دهند باعث می‌شود هابل در حالت نشانه گیری درست بماند. همچنین این حسگرها برای انجام اندازه گیری‌های آسمانی به کار می‌روند.
• دوربین سوژه‌های کم نور (Faint Object Camera) دستگاه تله فوتو (مخابره عکس) هابل بود. عکس‌هایی که از میدان‌های دید بسیار کوچک گرفته شده بودند با تمام جزئیات ضبط می‌کرد. این ابزار در سال ۲۰۰۲ جای خود را به دوربین پیشرفته نقشه برداری داد.

 کنترل زمینی هابل

تمام فعالیت‌های تلسکوپ فضایی هابل توسط پایگاه‌های زمینی کنترل می‌شوند. نقطه مرکزی تمام عملیات‌ها تیم عملیات پرواز است که در مرکز پرواز فضایی گودارد واقع در مریلند، قرار دارد.

در اینجا نمایشگرهای وضعیت، بر سالم بودن هابل و بخش‌های آن در موقع حرکت و فعالیت‌های علمی نظارت می‌کنند. آنها حرکت‌های هابل را با ارسال فرمان‌هایی از راه ماهواره به کامپیوتر تلسکوپ کنترل می‌کنند. ارتباط آن‌ها با فضاپیما به هابل می‌گوید که چه کاری را کی انجام دهد.

اتاق کنترل هابل

وظایف قسمت عملیات پرواز:

• کنترل وضعیت سیستم ها(ی مکانیکی، الکتریکی و مدیریت داده‌ها) و بخش‌های کوچکتر.
• جستجو برای هر چیز غیرعادی در رفتارهای هابل.
• تعیین برنامه و مسیر کاری اجزای مختلف.
• مدیریت ارتباطات.
• استفاده سیستم راهنمایی ستاره‌ای (نشانه روی تلسکوپ)

کار قسمت عملیات پرواز هابل به صورت شبانه روزی و هفت روز هفته می‌باشد. مهندسان و تکنیسین‌های مخصوص آموزش دیده که تیم عملیات پرواز را تشکیل می‌دهند در شیفت‌های چرخشی با سه یا چهار نفر در هر نوبت کار می‌کنند. یک روز کاری به کنترل، نشانه روی تلسکوپ، نظارت بر رفتار آن پشت میز فرمان و جستجوی هر چیز غیر عادی در کارهای فنی می‌گذرد.

کنترل کنندگان زمینی حتی از مدت ماموریت‌های سرویس همیشگی نیز مشغول تر می‌شوند. کمی پس از پرتاب شاتل کنترل کننده‌ها ماموریت‌های علمی هابل را متوقف می‌سازند. برای آماده کردن تلسکوپ بزرگ برای گرفتن آن (با شاتل) و بودن در مکان مقرر، آنها دهانه هابل را می‌بندند و آنتن تقویت بلند آن مخفی می‌گردد. بعد از گرفتن هابل ونصب تجهیزات جدید روی آن توسط فضانوردان، کنترل کننده‌ها فورا آنها را آزمایش می‌کنند. بعدا، کنترل کننده‌ها وارسی و آزمایش‌های جزیی تری روی آن انجام می‌دهند. بعد از هر ماموریت سرویس، تیم عملیات پرواز آنتن تقویتی و دریچه اصلی را باز می‌کنند. آنها سپس تمام ابزارهای قبلی و جدید را دوباره راه اندازی می‌کنند.

 دید هابل و کیفیت آیینه آن

چه چیزی به هابل چنین بینایی خوبی داده است؟ چه چیزی عکس‌های اجرام دور را چنین با کیفیت می‌کند؟ مکان هابل بالا جو زمین است. اگر جه این مکان دارای برتریهای زیادی است، اما این فقط قسمتی از جواب این سوال است. بدون دید قوی هابل نمی‌توانست چنین عکس‌های مفیدی را از مکان‌های بی همتا بگیرد.

چشم‌های هابل در حقیقت سیستمی هستند که مجموعه نوری تلسکوپ نام دارند. این سیستم از دو آینه تشکیل می‌شود. سیستم نوری هابل یک طرح درست نوری موسوم به Ritchey-Chretien گاسگرین است که در آن شکل و طراحی مخصوص دو آینه عکس‌هایی از بزرگ ترین میدان دید ممکن را کانونی می‌کنند.

آیینه‌های هابل بسیار صاف هستند و سطحی به دقت شکل داده شده برای بازتاب نور دارند. آنها با تراش شیشه با ساینده‌ها به وجود آمده‌اند بطوری که سطحشان بیشتر از یک هشتصد هزارم در یک اینچ از شکل منحنی انحراف ندارد. اگر آینه اصلی هابل قطری هم اندازه با قطر زمین داشت، ارتفاع بزرگ ترین برآمدگی آن تنها شش اینچ می‌شد.

کمی پس از ساخت و نصب هابل در سال ۱۹۹۰ دانشمندان دریافتند تراش منحنی آینه اصلی اشتباه بوده، باعث کجنمایی(ابیراهی) کروی آینه می‌شده‌است. خوشبختانه اصلاح نورشناسی قادر به حل این مشکل بود.

آینه‌های هابل از جنس شیشه‌ای با ضریب انبساطی کم هستند و در اطاقی با دمای تقریبا ثابت (در ۷۰ درجه فارنهایت) نگاه داشته شده‌اند تا از تاب خوردن آنها جلوگیری شود. سطح بازتابنده آینه‌ها با لایه‌ای ۳میلیونم اینچی از جنس آلومینیوم خالص پوشانده شده و با یک لایه ۱میلیونم متری از منیزیم فلوئورید حفاظت شده‌است.منیزیم فلوئورید باعث می‌شود آینه نور فرابنفش را بهتر منعکس کند.

نقل شده : یکی از اصحاب امیر مؤمنان ( ع ) به نام همام

 که مردی عابد و پرهیزکار بود به آنحضرت عرض کرد : ای امیر مؤمنان پرهیزکاران را برایم آن چنان توصیف کن که گویا آنان را با چشم می نگرم اما امام ( ع ) در پاسخش درنک فرمود: آن گاه فرمود : ای همام از خدا بترس و نیکی کن که خداوند با کسانی است که تقوا پیشه کنند و با کسانیکه نیکوکارند ولی همام باین مقدار قانع نشد [ و در این باره اصرار ورزید ] تا اینکه امام تصمیم گرفت صفات متقین را مشروحا برایش بازگو کند . پس از آن خدای را ستایش و ثنا نمود و بر پیامبرش درود فرستاد . سپس فرمود : [2] اما بعد خداوند سبحان مخلوق را آفرید [3] در حالیکه از اطاعتشان بی نیاز و از معصیت آنان ایمن بود زیرا نه نافرمانی گناهکاران به او زیان می رساند [4] و نه اطاعت مطیعان به او نفعی می بخشد . روزی و معیشت آنان را بینشان تقسیم کرد و هر کدام را در دنیا به جای خویش قرار داد [5] اما پرهیز کاران در دنیا دارای این صفات برجسته اند : گفتارشان راست [6] پوشش آنان میانه روی و راه رفتنشان تواضع و فروتنی است . چشمان خویش را از آن چه خداوند بر آنها تحریم نموده پوشیده اند [7] و گوش های خود را وقف شنیدن علم و دانش سودمند ساخته اند . [8] در بلا و آسایش حالشان یکسان است [ و تحولات آنها را دگرگون نمیسازد ] [9] و اگر نبود اجل و سرآمد معینی که خداوند برای آن ها مقرر داشت . روحهای آنان حتی یک چشم بر هم زدن از شوق پاداش و از ترس کیفر در جسمشان قرار نمی گرفت [10] خالق و آفریدگار در روح و جانشان بزرگ جلوه کرده [ بهمین جهت ] غیر خداوند در نظرشان کوچک است . آنها به کسی می مانند که بهشت را با چشم دیده [11] و در آن متنعم است و همچون کسی هستند که آتش دوزخ را مشاهده کرده و در آن معذب است [12] قلب هاشان پر از اندوه و [ انسان ها ] از شرشان در امان بدن هاشان لاغر و نیازمندی هایشان اندک 000 [1] و ارواحشان عفیف و پاک است برای مدتی کوتاه در این جهان صبر و استقامت ورزیدند و راحتی بس طولانی بدست آوردند [2] تجارتی است پر سود که پروردگارشان برایشان فراهم ساخته دنیا [ با جلوه گریهایش ] خواست آنها را بفریبد ولی آنها فریبش را نخوردند و آنرا نخواستند [3] دنیا [ با لذاتش ] آنها را اسیر خود سازد ولی آنها با فداکاری خویشتن را آزاد ساختند . [ پرهیزکاران ] در شب همواره بر پا ایستاده اند [4] قرآن را شمرده و با تدبر تلاوت می کنند با آن جان خویش را محزون می سازند و داروی درد خود را از آن می گیرند [5] هر گاه به آیه ای برسند که در آن تشویق باشد با علاقه فراوان به آن روی آورند [6] و روح و جانشان با شوق بسیار در آن خیره شود و آن را همواره نصب العین خود می سازند [7] و هر گاه به آیه ای برخورد کنند که در آن بیم باشد . گوشهای دل خویشتن را برای شنیدن آن باز می کنند [8] و صدای ناله و به هم خوردن زبانه های آتش با آن وضع مهیبش در درون گوششان طنین انداز است [9] آنها در پیشگاه خدا به رکوع می روند و جبین و دست و پا به هنگام سجده بر خاک می سایند [10] و از او آزادی خویش را از آتش جهنم درخواست میکنند . [11] و اما در روز دانشمندانی بردبار و نیکوکارانی با تقوا هستند ترس و خوف بدنهای آنها را همچون چوبه تیری لاغر ساخته [12] چنانکه ناطران آنها را بیمار می پندارند اما هیچ بیماری در وجودشان نیست [13] بیخبران می پندارند آنها دیوانه اند [14] در حالی که اندیشه های بس بزرگ آنان را به این وضع در آورده . از اعمال اندک خویش خشنود نیستند [15] و اعمال فراوان خود را زیاد نمی بینند آنان خویش را متهم می سازند و از کردار خود خوفناکند . [16] هر گاه یکی از آنها ستوده شوند از آن چه درباره اش گفته شده در هراس می افتد و میگوید : [17] من از دیگران نسبت بخود آگاه ترم و پروردگارم به اعمالم از من آگاه تر است 000 [می گوید] [1] بار پروردگارا ما را در مورد گناهانی که به ما نسبت می دهند مؤاخذه مفرما و نسبت به نیکی هائی که درباره ما گمان می برند ما را از آن برتر قرارده و گناهانی را که نمیدانند بیامرز [2] از نشانه های آنان این است : در دین نیرومند نرمخو و دوراندیش [3] با ایمانی مملو از یقین حریص در کس ب دانش و دارای علم توام با حلم میانه رو در حال غنا [4] در عبادت خاشع در عین تهیدستی آراسته در شدائد بردبار [5] طالب حلال در راه هدایت با نشاط از طمع دور [6] اعمال نیک را انجام می دهد اما باز هم ترسان است روز را شام میسازد و همش سپاسگزاری است شب را به روز می آورد و تمام فکرش یاد خدا است [7] می خوابد اما ترسان است و برمیخیزد شادمان است ترس او از غفلت [8] و شادمانی او به خاطر فضل و رحمتی است که به او رسیده . [9] هرگاه نفس او در انجام وظائفی که خوش ندارد سرکشی کند او هم از آنچه دوست دارد محرومش می سازد . [10] روشنی چشمش در چیزی است که زوال در آن راه ندارد و بی علاقه گی و زهدش در چیزی است که باقی نمی ماند علم و حلم را به هم آمیخته و گفتار را با کردار هم آهنگ ساخته [11] آرزویش را نزدیک می بینی لغزش ش را کم قلبش را خاشع نفسش را قانع [12] خوراکش را اندک امورش را آسان دینش را محفوخ شهوتش را مرده و خشمش را فروخورده است [13] همگان به خیرش امیدوار و از شرش در امانند اگر در میان غافلان باشد جزو ذاکران محسوب می گردد [14] و اگر در میان ذاکران باشد جزو غافلان محسوب نمی شود . [15] ستمکار [ پشیمان ] را می بخشد و به آنکه محرومش ساخته عطا می کند با آنکس که پیوندش را قطع کرده می پیوندد [16] از گفتار زشت و ناسزا بر کنار است گفته هایش نرم بدیهایش پنهان و نیکیهایش آشکار است . [1] نیکی هایش رو کرده و شرش رخ برتافته است . در شدائد و مشکلات خونسرد و آرام در برابر ناگواریها شکیبا و بردبار [2] و در موقع نعمت و راحتی سپاسگزار است نسبت به کسی که دشمنی دارد ظلم نمی کند و به خاطر دوستی با کسی مرتکب گناه نمی شود [3] پیش از آنکه شاهد و گواهی بر ضدش اقامه شود خود به حق اعتراف می کند آنچه را به او سپرده اند ضایع نمی کند [4] و آنچه را به او تذکر داده اند به فراموشی نمی سپارد مردم را با نامهای زشت نمی خواند به همسایه ها زیان نمی رساند [5] مصیبت زده را شماتت نمی کند در محیط باطل وارد نمی گردد و از دائره حق بیرون نمی رود [6] اگر سکوت کند سکوتش وی را مغموم نمی سازد و اگر بخندد صدایش به قهقهه بلند نمی شود [7] و اگر به او ستمی [ از دوستان ] شود صبر می کند تا خدا انتقام وی را بگیرد . خود را در سختی قرار می دهد [8] اما مردم از دستش در آسایشند خود را بخاطر آخرت به زحمت می اندازد و مردم را در راحتی قرار می دهد [9] کناره گیری او از کسانی که دوری می کند از روی زهد و به خاطر پاک ماندن است و معاشرتش باآنان که نزدیکی دارد توام با مهربانی و نرمش است [10] دورکشی اش از روی تکبر و خودبرتربینی نیست و نزدیکیش بخاطر مکر و خدعه نخواهد بود . [11] راوی می گوید : هنگامی که سخن به اینجا رسید ناگهان همام ناله ای از جان برکشید که روحش همراه آن از کالبدش خارج شد . [12] امیرمؤمنان ( ع ) فرمود : آه من از این پیشامد می ترسیدم . [13] سپس فرمود : مواعظ و پند و اندرزهای رسا به آنان که اهل موعظه اند چنین می کند [14] کسی عرض کرد : پس شما چطور ای امیرمؤمنان ؟ [ یعنی توصیف پرهیزکاران با همام چنین کرد پس خود شما چطور ؟ ] [15] امام ( ع ) فرمود : وای بر تو هر اجلی وقت معینی دارد که از آن نمی گذرد و سبب مشخصی که از آن تجاوز نمی کند [16] آرام باش دیگر چنین سخن مگوی این حرفی بود که شیطان بر زبانت نهاد .

امیرالمؤمنین با خوارج در منتهى درجه آزادى و دموكراسى رفتار كرد . او خلیفه است و آنها رعیتش , هر گونه اعمال سیاستى برایش مقدور بود اما او زندانشان نكرد و شلاقشان نزد و حتى سهمیه آنان را از بیت المال قطع نكرد , به آنها نیز همچون سایر افراد مى نگریست . این مطلب در تاریخ زندگى على عجیب نیست اما چیزى است كه در دنیا كمتر نمونه دارد . آنها در همه جا در اظهار عقیده آزاد بودند و حضرت خودش و اصحابش با عقیده آزاد با آنان روبرو مى شدند و صحبت مى كردند , طرفین استدلال مى كردند , استدلال یكدیگر را جواب مى گفتند . شاید این مقدار آزادى در دنیا بى سابقه باشد كه حكومتى با مخالفین خود تا این درجه با دموكراسى رفتار كرده باشد . مىآمدند در مسجد و در سخنرانى و خطابه على پارازیت ایجاد مى كردند . روزى على امیرالمؤمنین بر منبر بود . مردى آمد و سئوالى كرد . على بالبدیهة جواب گفت . یكى از خارجیها از بین مردم فریاد زد : قاتله الله ما افقهه ( خدا بكشد این را , چقدر دانشمند است ) , دیگران خواستند متعرضش شوند اما على فرمود رهایش كنید او به من تنها فحش داد .

 

خوارج در نماز جماعت به على اقتدا نمى كردند زیرا او را كافر مى پنداشتند . به مسجد مىآمدند و با على نماز نمى گذاردند و احیانا او را مىآزردند . على روزى به نماز ایستاده و مردم نیز به او اقتدا كرده اند .

 

یكى از خوارج به نام ابن الكواء فریادش بلند شد و آیه اى را به عنوان كنایه به على بلند خواند : و لقد اوحى الیك و الى الذین من قبلك لئن اشركت لیحبطن عملك و لتكونن من الخاسرین  .

 

این آیه خطاب به پیغمبر است كه به تو و همچنین پیغمبران قبل از تو وحى شد كه اگر مشرك شوى اعمالت از بین مى رود و از زیانكاران خواهى بود . ابن الكواء با خواندن این آیه خواست به على گوشه بزند كه سوابق تو را در اسلام مى دانیم , اول مسلمان هستى , پیغمبر تو را به برادرى انتخاب كرد , در لیلة المبیت فداكارى درخشانى كردى و در بستر پیغمبر خفتى , خودت را طعمه شمشیرها قراردادى و بالاخره خدمات تو به اسلام قابل انكار نیست , اما خدا به پیغمبرش هم گفته اگر مشرك بشوى اعمالت به هدر مى رود , و چون تو اكنون كافر شدى اعمال گذشته را به هدر دادى .

 

على در مقابل چه كرد ؟ ! تا صداى او به قرآن بلند شد سكوت كرد تا آیه را به آخر رساند . همین كه به آخر رساند , على نماز را ادامه داد . باز ابن الكواء آیه را تكرار كرد و بلا فاصله على سكوت نمود .

 

على سكوت مى كرد چون دستور قرآن است كه :

 

اذا قرىء القرآن فاستمعوا له و انصتوا .

 

( هنگامى كه قرآن خوانده مى شود گوش فرا دهید و خاموش شوید(.و به همین دلیل است كه وقتى امام جماعت مشغول قرائت است مأمومین باید ساكت باشند و گوش كنند .

 

بعد از چند مرتبه اى كه آیه را تكرار كرد و مى خواست وضع نماز را به هم زند , على این آیه را خواند :

 

فاصبر ان وعد الله حق و لا یستخفنك الذین لا یوقنون  .

 

( صبر كن وعده خدا حق است و خواهد فرا رسید . این مردم بى ایمان و یقین , تو را تكان ندهند و سبكسارت نكنند( .

 

دیگر اعتنا نكرد و به نماز خود ادامه داد

نزدیک مغرب است خدایا چه می شود؟

کشتی شکست خورده دریا چه می شود؟

از لاله های خون جراحات زخم عشق

مقتل ز عمق فاجعه دریاچه می شود

با چکمه های بند نبسته رسیده شمر

با زخمهای سینه بابا چه می شود

قاتل ز بس برید از نفس فتاد

ای سر بریده بعد تو با ما چه می شود

نزدیک مغرب است چه باد مخالفی

نزدیک مغرب است ندا داد هاتفی

ای کشته فتاده به صحرا حسین من

ای میوه رسیده زهرا حسین من

آن کهنه پیرهن که خودم بافتم چه شد...

 

کشتی شکست خورده دریا چه می شود؟

از لاله های خون جراحات زخم عشق

مقتل ز عمق فاجعه دریاچه می شود

با چکمه های بند نبسته رسیده شمر

با زخمهای سینه بابا چه می شود

قاتل ز بس برید از نفس فتاد

ای سر بریده بعد تو با ما چه می شود

نزدیک مغرب است چه باد مخالفی

نزدیک مغرب است ندا داد هاتفی

ای کشته فتاده به صحرا حسین من

ای میوه رسیده زهرا حسین من

آن کهنه پیرهن که خودم بافتم چه شد

ای بانی قیامت کبرا حسین من

یادش به خیر شانه زدن های موی تو

ای صاحب شفاعت عظما حسین من

چشمت زدند عاقبت این هرزه چشم

قربانی حسادت دنیا حسین من

مغرب شد و گذشت وَِ حالا شب آمده

بعد از تمام حادثه ها زینب آمده

زینب رسید و خاطره ها را مرور کرد

از بین نیزه های شکسته عبور کرد

آهی کشید و گفت «أأنت اخی»حسین

اینجا گریز روضه ی ما جفت و جور کرد

بشنید یا «اخی الیً»صبور باش

دل را به امر حنجر پاره صبور کرد

در آخرین دقایق گودال قتلگاه

هر نیزه ای به گونه ای عرض حضور کرد

قلب ز شعله دلخورش آتش گرفته است

ناگاه دید چادرش آتش گرفته است

درود بر تو :
فیلمی در مورد اتفاقات احتمالی در سال 2012 را در اینترنت دیدیم.البته برایم خیلی سخت بود از بین رفتن دنیای خوبمون را تصور کنم, ولی یه جورایی هم بهتره که این همه مصیبت ادامه نداشته باشد و از بین رفتن بیخود مردم جوان و این همه بیماریِ بدون”درد بی درمون” درمان به همین زودی ها پایان بپذیرد، هر چند که همکان زمان نابودی زمین هم پول و مقام حرف اول را میزند، چون مربوط به ما آدمهاست این فیلم یا داستان کذایی… (البته این گزارش از خبر گزاری مهر است)

هشدار ناسا :سال 2012 تمام دنیا خاموش می شود توفان خورشیدی در راه است!؟

 

مقدمه
اینترنت قوی ترین ابزاری است كه تا كنون برای مبادله ی اطلاعات اختراع شده است . این مجموعه به هم پیوسته رایانه ها كه به واسطه ی خطوط تلفنی با هم مكالمه می كنند ، به وژه از چند سال پیش بعد از شگفت آوری رشد كرده است . با مطالعه ی این تحقیق خوانده هم با تاریخچه ی پدید آممدن اینترنت آشنا می شوید و هم به دلایل گسترش سریع آن پی خواهیم برد و در همین قدم اول در خواهیم یافت كه چرا این پدیده كه وجودش را مدیون پیشرفت تكنلوژی است امروزه در حوزه های كاملاً متفاوتی همچون سیاست ، اخلاق ، آزادی ، عقیده ، و بیان و حتی امنیت ملی و بین المللی مبانی جدی را دامن زده است و شما با مطالعه ی این مطالب می توانید به راحتی وارد دنیای اینترنت شوید . اینترنت چیست ؟ اینترنت شی ء ای مادی و قابل لمس كردن نیست . اینتنت یك اشتراك است . موجودی دیجیتالی كه به درخواست تجربه ی انسان حركت می كند و می تواند انواع اطلاعات و دانستنی ها را در دسترس ما قرار دهد . از ساختار اتم كربن گرفته تا نتایج مسابقات اسب دوانی . اینترنت چیزهایی مانند نرم افزار ، موسیقی ، تصاویر چند رسانه ای فیلم و متن را در شكل ابزارهای الكترونیكی در اختیار ما می گذارد . اینترنت امكان ارتباط پویا و باز را برای مكالمه ی تعداد زیادی از مردم در یك زمان فراهم می كند .

صرف مفهوم اینترنت می تواند ذهن ما را دچار سردرگمی كند اما شجاع باشید به اینترنت مانند بی نهایتی كه باید آن را فتح كنید نگاه نكنید به آن عنوان یك راه حل ارزان برای ارسالنامه هایتان نگاه كنید یا یك راه ساده برای رزرو بلیط تئاتر یا وسیله ی بی زحمتی برای رسیدن به یك معامله ی مطلوب یا به اصطلاح شیرین . اینترنت مجموعه ی لایه لایه هایی از فن آوری و خدمات است كه برای ایجاد چیزی كه همه می توانند از آن استفاده كنند به تدریج روی هم جمع شده است . ویژگی فرهنگی اینترنت باز بودن فضای آن و نبود موانع معمول و ضرورت های تجاری است . اینترنت یك ساختار بی پایان ، عملی ، آزاد و غیر قابل محدود كردن است . اما موضوعاتی هستند كه پیش از اینكه بخواهید وارد این فضای خالی دیجیتالی بشوید باید مورد توجه قرار بگیرند ، آنچه كه بهترین اهمیت را دارد زمان است . اینترنت یك اجتماع شگفت آور از انسانها ست : دانشمندان ، برنامه نویسان ، رایانه ، سازمانهای دولتی ، گروه های سیاسی ، گروه های خود یاری ، افرادی كه دارای نقض عضو هستند ، طراحان لباس ، موسیقی دانان ، هنرمندان و هر كس دیگری كه فكرش را بكنید . این بدان معناست كه شما می توانید هر جور و با هر كسی و تحت هر شرایطی و هر عنوانی كه بخواهید ، صحبت كنید ، بحث كنید ، كنجكاو باشید ، گستاخ باشید یا دوست داشتنی ؛ و نیز تحقیر آمیز و یا تحریك آمیز رفتار كنید البته اگر می خواهید این كارها را بكنید ، لازم است كه زمان و مسئولیت های اجتماعی خود را د نظر بگیرید زمان در دنیای كنونی ، بر خلاف اینترنت نا محدود نیست .

زبان اینترنت به یاد داشته باشید كه همانند دانشی ، زبان نیز توانایی است و اگر شما بخواهید زبان معمولی خود را حفظ كنید هضم زبان اینترنتی و دنیای رایانه می تواند بسیار مشكل باشد ماننده همه ی انواع ارتباطات شما باید زبان آن را بدانید به خوبی ارتباط برقرار كنید اما با دانستن اندكی از آن نیز احتمالاً موفق به انجام این كار خواهید شد . صورت عظیمی اصطلاحات ، معادل ها و اختصاراتی وجود دارد كه ممكن است كاملاً شما را گیج كند . اینترنت فرهنگ لغت خود را دارد . در عین حال وقتی شما مقصود و نقطه نظر آن را بفهمد متوجه خواهید شد كه این فرهنگ لغت به هیچ وجه ترسناك نیست . بخش عمده ی زبان اینترنت توضیح معادل های دیجیتالی مطالبی است كه ما در طی سالها در دنیای معمول خودمان كه دنیای پیوسته است انجام داده و می دهیم اینترنت آخرین سیستم ارتباطی دیجیتالی است خودمان كه دنیای پیوسته است انجام داده و می دهیم بازدهی یك برنامه به متناسب بودن زبان برنامه نویسی با كاری كه آن برنامه باید انجام دهد بستگی دارد خوبی شكه این است كه شما می توانید از منابع و خدماتی كه در هر یك از اجزای سازنده ی شبكه موجود است استفاده نید این پدیده جدیدی نیست شما می توانید هر سیستم بین شبكه ای را اینترنت بنامید اما خود اینترنت چیز دیگری است اینترنت یك سیستم بین شبكه ای است برای ارتباطات جهانی كه از خطوط تلفن و انواع شبكه های رایانه ای ساخته شده است این شبكه های متصل به هم به دلیل اینكه عوامل مشتركی دارند و به شبكه های متفاوت اجازه ی همكاری با یكدیگر را می دهند تبدیل به یك سیستم بین شبكه ای شده اند IMP یعنی رابطه های پردازشگر شیغام وسیله ای اختصاص برای قرار كردن ارتباط بود كه رایانه را به خط تلفن وصل می كرد و می توانست از راه دور این اتصال را ممكن سازد . اختراع اینترنت زمینه را برای موقعیت های جدید تجاریی متعددی بوجود آورد . از كابلی گرفته تا فرستنده ها و همه نوع جعبه های سیاه .

قلمرو سرویس دهنده ها همه ی خدمات اینترنت بر پایه ی سرویس دهنده گیرنده كار می كنند البته لزوماً همه از قوانین مشابهی برای دسترسی به فایل ها استفاده نمی كنند تعدادی از قلمرو های خصوصی را تصور كنید كه تصمیم گرفته اند با هم كار كنند اما هر كدام از رسم و رسوم خود پیروی می كند ، در اینترنت با رجوع به بخش توصیف منابع همیشه می توانید فهمید كه مشغول استفاده از كدام سرویس دهنده ی مشخص هستید آیا از GOPHER سرویس می گیرید یا از FTP یا HTT نام سرویس دهنده ، راهی را كه از طریق آن یك رایانه كارش را انجام می دهد مشخص می كند . وجود همین نام در رشته اطلاعات مبادله شده باعث می شود كه رد و بدل اطلاعات به درستی انجام گیرد .

دزدان رایانه ای و ویروس ها دزدان رایانه ای از وارد شدن در سایت های خصوصی لذت می برند . این سایت ها اغلب توسط نرم افزارهای پیچیده ای به نام دیوار آتشین محافظت می شوند . كلیدهای دسترسی به سرویس دهنده های خصوصی ماهواره رمزدار هستند و سرگرمی دزدان ایانه ای نیز شكستن همین رمزهاست . برای آنكه نشان دهند كه موفق به شكستن رمز شده اند این دزدان از خود ردپایی به جا می گذارند بعضی اوقات این ردپا ها با مزه اند ولی بعضی وقت ها نیز خیلی جدی هستند شبیه به دیوار نویس ها اما از نوع دیجیتالی متأسفانه خرابكاری در اینترنت به سرشكنان محدود نمی شود اینترنت یك راه عبور و مرور برای پخش برنامه های نرم افزاری بدخیمی كه به قصد آسیب زدن نوشته شده اند است اینكه یك برنامه عملاً چقدر آسیب می رساند ، چندان مهم نیست مهم این است كه باید از ویروسها بیشتر از آنچه باید باشد است اما به هر حال این ماجرا خیلی خیلی آزاردهنده است . دو نكته درباره ی اسامی : در اینترنت هم اسم وجود دارد و هم منابع ویژه . نشانگرهای منابع یكسان چیزهایی را مثل گروه های خبری یا یك فایل را مشخص می كنند بر روی وب ( web ) كا اینها بیشتر شبیه به آدرس هایی است كه برای مقصدهای ارتباطی تعبیه شده است چیزی شبیه به نقشه ی جاده ها از اینكه دو شیوه ی مختلف برای بازگو كردن یك چیز وجود دارد تعجب نكنید این نامگذاری دو گانه بعضاً ناشی از مسائل زبانی است و بعضاً نیز به تاریخ بر می گردد . به یاد بیاورید اغلب شما می توانید چیزهای زیادی را درباره ی یك سایت در اینترنت از روی اسم قلمرو آن یاد بگیرید این اطلاعات به شما می گویند كه به چه نوع سایتی دسترسی دارید برای مثال http شروع آدرسی در شبكه مربوط به سرویس دهنده های جهانی وب است برای همه ی آدرس های اینترنتی یك اسم قلمرو وجود دارد كه قسمتی است كه پس از علامت a در یك آدرس پست الكترونیكی می آید و اشاره به اسم سرویس دهنده دارد پس از ن كد یك قلمروی رده ی بالاتر به همراه یك نقطه و یك كد و یا سه حرفی می آید اغلب در انتها یك كد دو حرفی مربوط به كشور اضافه می شود . نه قلمروی رده ی بالا وجود دارد كه مشخص كننده ی نوع میزبان ها هستند gov یعنی دولتی int به معنی بین المللی ، net یعنی سازمان شبكه ای ، co مشخص كننده ی یك شركت یا مؤسسه تجاری است ، com یك شركت آمریكایی است . mil ارتشی است edu یا ac معرف مؤسسه ها دانشگاهی هستند و org كه ناظر بر انواع سازمان های غیر تجاری است قلمروهای بین المللی دو حرف از اسم كشورها هستند مثل pl برای لهستان و uk برای انگلستان zw برای زمیباوه و یا kz برای قزاقستان و ir برای ایران .

اسم ها می توانند به نظر ساده باشند مثل این abc.com و www یا وحشتناك باشند در كنار اسم قلمروها آدرس های دیگری هم هستند در یك پست الكترونیكی برای مثال قسمت چپ علامت ( a ) اسم استفاده كننده است . رایانه محلی مسئول تحویل دادن نامه در این بخش است . خود اینترنت اداره كننده تحویل پیام یا فایل به بخش از آدرس است كه سمت راست علامت a قرار دارد و دو طرف (a) همه نوع جزئیات مربوط به یك آدرس می تواند وجود داشته باشد و به همین دلیل بعضی از آدرس های اینتنت می توانند به نظر خیلی بلند و پیچیده بیایند . جزئیات آدرس مشخص كننده ی راهی است كه رایانه به وسیله ی آن شما را مستقیماً به آنچه بخواهید پیدا كنید راهنمایی می كند این موضوع كمی شبیه ه یك سیستم فهرست در یك كتابخانه است با طبقه بندی ها و زیر گروه ها درست مثل یك سیستم قابل رایانه ای بزرگ به همین دلیل بعضی از آدرس ها شامل یك چنین رشته ای از مطالب است . سیستم های عامل ، بسیار خوب ، یك سیتم پیچیده و گستردع از رایانه ها داریم كه می توانند با استفاده از یك رشته كوه های عبور بر روی خطوط تلفن با هم ارتباط برقرار كنند همه ی اینها با هم یك گنجینه ی عظیم دانش و اطلاعات را ایجاد می كنند كه هر كس می تواند به آن دسترسی پیدا كند . اینترنت فقط به این دلیل كه ساده نیست نمی تواند ساده باشد اما كار با آن ساده است . تنوع زیاد مطالب و وسایل بر روی اینترنت به مرور زمان مجموعه ای را تشكیل داده كه با هم كار می كنند اما باز هم ضروری است كه شما با تجهیزات اینترنیت بهتر آشنا شوید .

اسامی میزبان ایستگاه های كار unix رایج ترین شكل خدمات رسان میزبان بر روی اینترنت هستند unix به بزرگی یا كوچكی حروف حساس است ( یعنی برای یونیكس B با b فرق دارد ) و با حروف بزرگ و كوچك مثل دو حرف متفاوت رفتار می كند . این سیستم عامل اغلب اشكالات عجیب و غریب زیادی را باعث می شود فكر نكنید چون چیزی را نوشته اید بی غلط است . حتماُ كارتان راه می افتد همیشه بزرگی یا كوچكی حروف را وقتی كه یك اسم فایل میزبان را مشخص می كنید بررسی كنید .

ورودی های سیستم شخصی در ادارات عموماً كسانی را پیدا می كنید كه از دستگاه های خود با اسم كاربر یا عنوان آن بخشی از اداره به علاوه ی یك شماره یا نام های توافق شده ی دیگری نام می برند . اگر این ریانه ها به هم متصل شوند و تشكیل یك شبكه محلی را با ساختار سرویس دهنده / گیرنده بدهند سرویس دهنده از این اسامی برای فهمیدن این كه چه چیزی كجاست و كی چه كسی است استفاده می كند البته رایانه ها از اسامی واقعی استفاده نمی كننده اما اسم ها را به رشته های كاملاً ملال آور اعداد تبدیل می كنند در اینجا نیز نكته ی اصلی آن است كه اسامی و در نتیجه اعداد برای هر دستگاه و كاربر مشخص و منحصر به فرد هستند .

وقتی به اینترنت متصل می شوید دستگاه شما به پردازش هایی مشغول می شود تا شما را به سرویس دهنده و از طریق آن به اینترنت وصل كند .

شما به یك رایانه احتیاج دارید .

اینترنت مجموعه ای از سرویس دهندهها و وسایل سرویس گیرنده است كه در یك سیستم اشتراكی با استفاده از مودم ها و خطوط تلفن معمولی یا خطوط تلفن دیجیتالی اختصاصی مثل ISDN كار می كنند بزرگ ترین مشكل این اینترنت آن است كه هنوز هم به یك رایانه برای استفاده از آن احتیاج دارید این متأسفانه چیزی است كه شما باید بپذیرید مسلماً روزی خواهد رسید كه دستگاههای تلویزیون نیز بتوانند این كار را انجام دهند اما اگر تا آن موقع صبر كیند دیگر به احتمال زیاد نخواهید توانست از آن استفاده كنید و نه خیلی به دردتان خواهد خورد اما چه نوع رایانه ای كدام رایانه برای اینترنت بهترین رایانه است ؟ پاسخ این است : رایانه ی دیگران این ارزان ترین و مناسب ترین نوع رایانه ای است كه می شود برای اینترنت از آن استفاده كرد . از این طریق شما می توانید از سر و كله زدن ووارد شدن به جزئیات خسته كننده دوری و در ضمن در قبض تلفن خود صرفه جویی كنید در حقیقت بیشتر استفاده كنندگاه اینترنت از این روش استفاده می كنند . یعنی در محل كار خود یا در دانشگاه از اینترنت استفاده می كنند این بهترین روش برای شروع كار است مقدار زیادی RAM بگیرد .

اگر برای وارد شدن به اینترنت فقط می توانید روی امكانات خودتان حساب كنید به مقداری پول یا یك كارت اعتباری احتیاج دارید چزی حدود یك میلیون تومان البته اگر امكان خرید تجهیزات بهتری دارید لذت بیشتری خواهید برد چه مقدار RAM و دیسك گردان .

وقتی روی وب هستید قادر خواهید بود چندین سند وب را كه پر از تصاویر تمام رنگی و جذاب هستند باز كرده و به سادگی چاپ كنید اگر 32 مگا بایت RAM داشته باشید اگر 16 مگا بایت RAM دارید زندگی در اینترنت بسیار خسته و افسرده كننده و یكنواخت خواهد شد در نتیجه تا جایی كه می توانید RAM بیشتری تهیه كنید .

كدام سیستم عامل سیستم عامل (OS) كنترل كننده رفتار رایانه است همان چیزی كه به رایانه می گوید پس از اینكه روشنش كردید چه كار كند . كنترل سر و وضع صفحه ی نمایش دسترسی به یك دیسك گردان و مانند اینها همه به عهده ی سیستم عامل است سسم عامل همچنین طریقه ذخیره ی فایل ها بر روی دیسك گردان ها را كنترل می كند و برای شما امكان پیدا كردن آن چیزی كه دنبالش هستید را فراهم می آورد .

نرم افزارهای كاربردی
نرم افزارهای كاربردی برنامه های رایانه هستند كه تحت سیستمعامل عمل می كنند و كار مشخصی راانجام می دهند یك رایانه و سیستم عاملش می توانند بدون برنامه كاربردی به راه بیفتند اما برنامه های كاربردی نمی توانند بدون سیستم عامل اجرا شوند برنامه های كاربردی ممكن است كارپردازش متن ، كارهای بانكی ، طراحی صفحه آرایی ، فرستادن و گرفتن پیام های الكترونیكی را انجام دهند یا به شما یاد بدهند كه چگونه باید تایپ كرد آنها به سیستم عامل برای كنترل رایانه و اطمینان حاصل كردن از وجود همه ی چیزهایی كه برای كاركردن لازم دارند وابسته اند . اگر می خواهید نرم افزار اضافه ای بخرید اول مطمئن شوید كه آن نرم افزار برای سیستم عامل رایانه ی شما نوشته شده است اگر كامپیوتر شما mac است خریدن نرم افزار word for windows فقط پول دور ریختن است اگر یك mac كهنه دارید دنبال خریدن photoshop5.5 نروید زیرا مسلماً این نرم افزار روی رایانه ی شما كار نخواهد كرد زیرا برنامه های كاربردی و سیستم عامل ناسازگار هستند شبیه به این كه یك تلویزیون را در آمریكا بخرید و انتظار داشته باشید كه در اروپا كار كند یا ر موتور دیزل بنزین بریزید .

وارد شدن به اینترنت
چیزی كه به آن احتیاج دارید وسیله ای است كه با آن بتوانید وارد اینترت شوید شما می توانید این كار را از طریق یكی از این سه راه انجام دهید راحت ترین روش این است كه شركت خود را وادار كنید برای شما این كار را بكند كه همچنین ارزان ترین راه نیز هست .

راه دیگر آن است كه شما یك ISDN برای خودتان اجاره كنید كه البته به طرز شگف انگیزی سریع و نیز گران قیمت است و می توانید به طور دائم به یك نقطه ی دسترسی به اینترنت متصل باشید در این صورت شما دیگر نیازی به مودم ندارید اما به یك كار ISDN نیاز دارید كه به محتویات رایانه شما اضافه شود یا می توانید از یك مودم برای اتصال به یك فراهم كننده ی سرویس اینترنت كه دارای نقطه ی دسترسی است استفاده كنید هر راهی را كه انتخاب كنید مجبورید كه هزینه ی اجاره ی دسترسی به اینترنت رابپردازید .

اجاره ی یك خط ISDN فقط هنگامی موجه است كه مشا وظیفه داشته باشید .

دسترسی به اینترنت را برای خانواده ها هظیم تجاری فراهم آورید و یا اگر خیال دارید عمر خود را در اینترنت سپری كنید .

نقاط دسترسی به اینترنت نقاط دسترسی به اینترنت در تعداد دسترسی هایی كه می توانند در یك زمان ایجاد كنند متفوتند و همچنین كارآیی آنها را كنترل ترافیك ورودی ها و خروجی ها با یكدیگر متفاوت است .

POP به رایانه ای موبوط می شود كه فراهم كننده دسترسی شما به اینترنت است و شما می توانید با آن تماس بگیرید و از آن طریق به اینترنت وارد شودید این یكی از واژه های كوچكی است كه شما باید سعی در فهمیدن آنها داشته باشید چرا كه این كلمه بخشی از فرهنگ لغت اینترنت است نقاط دسترسی بع اینترنت رایانه هایی هستند كه معمولاً خیلی قوی تر از رایامه ی شما بوده و یك نقطه ی ارتباط عمومی بین بخش هایی از یك شبكه محلی و شبكه های دیگر در محل های دیگر ایجاد می كنند در سرتاسر دنیا هزاران نقطه ی دسترسی وجود دارد از یك نقطه ی كوچك وضعیت گرفته تا نقاط عظیم همه این نقاط می توانند از TCP / ip یك ضرورت مهم فن آوری است كه مانند تپش قلب اینترنت را حفظ می كند و همهی جنبه های محاسبه و ارتباط را در كنار هم نگاه می دارد .

به انداره ی كافی POP بگیرید : كاركردن با ك ارائه كننده ی سرویس اینترنت ( Isp ) كه نقاط حضور زیاد یا یك شماره چند تایی ندارد اگر شما در شیراز زندگی می كنید و مشترك یك isp از كرج كه فقط دو تا pop دارد زیرا همه چیز كند و خسته كننده خواهد بود .

یك ISP چه جیزی را باید فراهم كند .

یك ارائه كننده ی سرویس اینترنت دارای رایانه ها مردم ها و خطوط تلفن است افرادی را كه در استخدام دارد كه از رایانه سر در می آورند ISP برای شما یك محدوده ی زمانی ( عموماً بر پایه ماه ) برای دسترسی به اینمنابع تعریف می كند و همچنین تعدادی نرم افزارهای تنظیم رایگان نیز به شما می دهد . دست كم ISP های خوب این كارها را انجام می دهند یك ارائه كننده ی سرویس خوب باید دست كم دسترسی به اطلاعات را با سرعت 28800 PPS را فراهم كند رایانه ی شما و رایانه های ISP به وسیله ی خطوط تلفن با یكدیگر صحبت می كنند و هر كدام از یك مودم ، برای ارتباط پیام های بین خودشان استفاده می كنند یك ضریب كابر به مودم ها در حدود 12 به یك حداقل چیزی است كه باید به شما ارائه دهند در غیر این صورت شما زندگی خود را با سبز شدن علف زیر پای خودتان سپری خواهید كرد و هر وقت مودم شما شماره POP را می گیرد فقط صدای بوق اشغال را خواهید شنید این هم دلیل هم دلیل دیگری است كه مردم فكر می كنند اینترنت پرسد و صدا و كند است مثل خیلی چیزهای دیگر این مشكلات ناشی از فن آوری نیست بلكه نتیجه ی كمبود فن آوری است نقش ISP در پیكر بندی : پیكر بندی یا تنظیم نرم افزار ICP / IP به شكلی بالا كه برای رایانه ی شما قابل فهم باشد و تنظیم مودم و مشاره تلفن ISP از اصلی ترین كارها برای موفقیت آمیز بودن ماجرا جویی شما در اینترنت است .

اگر شما یك رایانه ی آثاری یك Amiga یا یك acorn دارید انتخاب سرویس بسیار مهم است نرم افزارهای اینترنت كه به درد این ماشین ها بخورد خیلی زیاد نیستند در واقع برای آنتكه بتوانید از این رایانه ها برای دسترسی به اینترنت استفاده كنید ارائه دهنده ی سرویس شما باید تقریباً به یك معجزه ی دیجیتالی دست بزند .

ارائه دهنده های سرویس های بین الملی علاوه بر ارائه كنندگان معمولی سرویس شركتهایی نیز هستند كه در عین حالی كه شما را به اینترنت وصل می كنند سرویس ویژه ای نیز ارائه می دهند آنها به خصوص برای دسترسی بین المللی بسیار مفید هستند چون pop های بسیاری دارند . كامپیوتر سرور AOL شناخته ترین سرویسهای بین المللی كامپیوتر سرور AOL هستند سروسیهای منطقه ای بیشتری نیز مثل شبكه ی مایكرو.سافت وجود دارند و دیگر شبكه های كوچكتری كه به گروهای خیلی خاص سرویس می دهند . هر ارائه كننده ای سرویس هزینه ماهیانه ای از شما می گیرد وهمچنین ممكن است هزینه ای نیز بابت تنظیم سیستم از شما طلب كند ببینید در قبال این هزینه چه خواهید گفت توجه داشته باشید مدت مجاز شما برای استفاده از نقطه حضور محدود نباشد . همینطور اگر به سرویسهای كامپیوتر سرور یا AOL احتیاج ندارید ارائه كننده ی سرویس را انتخاب كنید كه شما دسترسی نامحدود به شبكه با یك نرخ ثابت ماهیانه می دهد . البته اگر ارائه دهنده های سرویس این نوع سرویس این نوع سرویس را به شما پیشنهاد می دهند تعداد زیادی از ارائه كنندگان سرویس نرخ پیشنهادی دسترسی بسیارارزانی دارند اگر شما قصد ندارید فقط هر جمعه در میان آن هم فقط ساعت 5/3 صبح حق دسترسی به اینترنت را داشته باشید كه نرخ خها هم خیلی ارزاننیست همچنین باید پشتیبانی های ممكن را هم بررسی كنیم اگر شما می توایند اطمینان داشته باشید كه پس از یك تنظیم اولیه دیگر به مشكلی برای ورود به اینترت بر نخواهید خورد دیگر برای پدرئداخت هزینه ی تنظیم كار درستی نیست .

اگر به ارائه دهنده ی سرویس پول می دهید بهتنظیم سیستم شما را به طور مستمر كنترل كند برای این است كه او دسترسی شفاف و فارغ از نگرانی ای برای شما فراهم كند البته پس از آن شما باید در وابستگی طولانی به آن ارائه كننده ی سرویس به سر ببرید ولی متوانید به راحتی به این نتیجه برسید كه پس از مدتی خودتان از عهده ی این كار بر خواهید آمد وقتی با دنیای جدیدتان آشنا شدید ممكن است كه دیگر هیچ وقت به كمك احتیاج پیدا نكنید شما ارائه دهنده های سرویس یك دوره ی آزمایش رایگان را برای یكی دو ماه عرضه می كنند .

منابع اینترنت آشنایی با منابع اینترنت قدم بعدی است آنها پروتكل های سیستم خاص زیادی هستند كه tcp / IP وظیفه انتقال دادنشان را دارد .

شبكه آرا هیچ گاه به عنوان یك ابزار به كار گرفته نشد بلكه به عنوان زمینه ای برای انجام سایر كارها مورد استفاده قرار خواهد گرفت وقتی طراحان ابزار و ادوات رایانه ای مطمئن شدند كه اساس این شبكه به خوبی كار می كند شروع به استفاده از شبكه برای چیزهای دیگر كردند مثل فرستادن پیام ها از یك نقطه به نقطه دیگر این ابتدای پست الكترونیكی بود كار دیگری كه آنها سعی در انجام آن داشتند استفاده از رایانه ها به عنوان شبیه ساز پایانه ها برای بعضی از دستگاههای كنترل از راه دور بود .

درباره ی Telnet

پس از یانكه شبیه ساز پایانه شكل گرفت قدم بعدی كار كردن با همه ی رایانه های متصل شده به طور یكسان بود تا بتوان فایلهای دیجتالی را به سهولت رد وبدل كرد یادمان نرود كه رایانه ها از سیستم های عامل متفاوتی استفاده می كردند بنابراین این كار ابداً پیش پا افتاده نبود برای انجام این كار بود كه ftp متولد شد اما قبل از آن لازم است به telnet یكی از لایه های اساسی اینترنت بپردازیم بعد از پست الكترونیكی telnet قدیمی ترین سرویسهای بر روی اینترنت است امروزه telnet یك پروتكل است كه به شما اجازه می دهد تا با استفاده از اینترنت وارد رایانه ی دیگران شوید بنابراین شما هزینه ی تماس مستقیم را نمی پردازید و درست مثل دیگر كاربران پایانه ای كه به آن ماشین وصل شده اند به حساب می آیند این بسیار مفید است زیرا اگر باهوش باشید می توانید از telnet استفاده كنید تا محدویت ها را نادیده بگیرید و به جاهایی مانند گروه های خبری شخصی وارد شوید telnet رابطی است شبیه یك تابلوی خبری كه هم در دسترس عموم است و هم سیستم های شخصی می توانند از آن استفاده كنند.

چگونگی استفاده از telnet

telnet برای اتصال از برنامه های كاربردی استفاده می كند زیرا اساساً نوعی شبیه ساز پایانه است و روزهایی را به یاد می آورد كه كاربران با پایانه های گنگی كار می كردند كه تنها چشم اندازی از درون رایانه ای كه در جای دیگری قرار داشت بود اگر به كلمه ی عبور نیاز باشد ، قاعدتاً آدرس پست الكترونیكی به جای كلمه ی عبور كفاف خواهد داد كه باید یك اجازه و یك كلمه ی عبور بگیرید وقتی موفق شدید به یك سایت وارد شوید می توانید از ftp برای پیاده كردن و بازیابی فایل ها استفاده كنید شما اكنون می توانید به وسیلة جستجوگر وب خود سایت های telnet دسترسی پیدا كنید .

MuD ها

telnet یكی از شیوه های معمولی برای متصل شدن به آن چیزی است كه ابعاد چند كاربر MuD نام دارد . منشأ MuD ها را باید در بازی های رایانه ای جستجو كرد و بیشتر آنها از بازی سیاه چاله واژدها مشتق شده اند اینها بازی های دو سویه هستند لزوم ایجاد MuD از اینجا ناشی شد كه طراحان بازی های رایانه ای درصدد ساختن بازی هایی بر آمدند كه در آن واحد چند بازیكن داشت MuD ها همچنین برای تحصیل و آموزش مفید هستند اما هنوز به طور گسترده از آنها برای این كار استفاده نشده است .

سرویس دهنده های ftp

قدمت ftp چنیدن سال بیشتر از وب است و بخش عمده ای از هسته ی مركزی اینترنت به شمار می آید اولین وسیله های اشتراكی در سیستم های بین شبكه ای گسترده از یك پروتكل انتقال فایل استفاده می كردند تا از ایمنی انتقال فایلها از یك ماشین به یك ماشین دیگر اطمینان حاصل كنند ftp هنوز هم گسترده ترین روش برای جابجایی فایلهای بزرگ در اینترنت است اگر چه كمترین میزان توجه عمومی را به خود جلب كرده است در آنجا خزانه ای از گنجینه های متعدد و با ارزش از سایت های ftp وجود دارد كه در كنار هزاران چیز دیگر انواع امكانات نرم افزاری به صورت رایگان یا به شرط در اختیار گذاشتن نتایج حاصل از استفاده از آنها قابل دسترسی است البته مراقب ویروس ها و خطا ها باشید سایت های ftp توسط كلمه رمز محافظ شده اند و نیاز به اسم ورود رمز دارند اما خیلی از آنها نیز باز هستند و می توانید همچون یك كاربر ftp گمنام وارد آنها شوید با این كار می توانید با استفاده از آدرس پست الكترونیكی خود به جای كلمه رمز فایل های خود را جابجا كنید اما در اكثر موارد حتی احتیاج به این حداقل اسم ورود و كلمه ی رمز هم ندارید برای مثال دانشگاه ها در طول روز و عصر مقدار زیادی ترافیك كاربری دارند اما در نیمه شب این مقدار تراكم كمتر است اگر همه ی كار های شما وقت گذرانی است این كار را هنگامی انجام دهید كه مزاحم كسی نیستید .

جسجو كردن در سایتهای ftp

شما به یك نرم افزار سرویس دهنده ی ftp نیاز دارید روان ورود از یك بسته ی نرم افزاری به بسته ای دیگر متفاوت است بنابراین تا وقتی مطمئن نشده اید كه می خواهید زحمت دسترسی مستقیم را بكشید با استفاده از جسجو گر وب خود از سایت ftp دیدن كنید از روال ورود به سایت های ftp پیروی كنید و منتظر باشید كه با دیدن یك چنین منظره هایی بر روی رایانه ای خود متحیر و وحشت زده شوید شما با مجموعه ای از زیر شاخه ها با هزاران فایل روبرو خواهید شد و برای پیدا كردن آن چیزی كه می خواهید باید به جستجو بپردازید یك شروع خوب می تواند بازدید از همه ی فایل های كمكی فایل های فهرستی و چیزهایی باشد كه شبیه به اطلاعات در مورد سایت هستند این كار به شما كمك می كند كه زمانم جستجو را كوتاه كنید و مكن است كه شما ایده های خوبی برای استفاده از منابع خوبی برای استفاده ا اینمنابع سایت نشان می دهد بسیاری از فایل های ftp به صورت فایل های فشرده انبار شده اند به همین علت ممكن است هنگامی است كه آنها از حالت فشرده خارج كردید با فایل های بزرگی مواجه می شوید مطمئن شوید كه فضای دیسك كافی برای این كار را دارید همچنین خیلی از سایت های ftp زمان دسترسی و تعدا افرادی را كه در آن واحد از آن استفاده می كنند محدود كرده اند