آفت زبان : این قسمت گناه سخن چینی
سخن چینی از کارهای زشتی است که موجب بر پا شدن
فتنه و آشوبهای بزرگی در میان مردم می شود ویکی از گناهان کبیره می باشد که در
قرآن، برای سخن چینان وعده
عذاب داده شده است.
-خداوند می فرماید: وای برهر سخن چین بد گو (سوره 104 آیه1 )
-پیامبر اکرم(ص)فرمود: آیا شما را به بدترین
فرد از میان خودنان آگاه کنم؟ گفتند: بلی، ای پیامبر فرمود: آنان که
به سخن چینی کنند ومیان دوستان
جدایی افکنند وبرای پاکان عیب جویند.(الکافی، ج،ص369)
-پیامبر اکرم (ص) فرمودند: ای ابوذر سخن چین به بهشت نمی رود.
سخن چین در آخرت از عذاب خدا
آسایش نمی یابد.(وسائل الشیعه،ج12،ص307)
-پیامبر اکرم (ص) فرمودند:سه کس هستند که در
قیامت هم صحبت خدایند:
1-کسی که میان دوتن سخن چینی نکند.2-کسی که هیچ وقت به فکر زنا
نیفتاده باشد.3-کسی که کسب خود را به ربا آلوده نکند.(نهج الفصاحه،ص 257، ح1248)
-امام صادق(ع) فرمودند:خونریز، شرابخوار وسخن چین وارد بهشت نمی شوند.(وسائل الشیعه ج12،ص308)
-امام علی (ع)فرمودند:از سخن چینی بترس که این کار بذر
کینه می افشاند واز خدا دورت می کند.( وسایل الشیعه ج 12،ص308)
-پیامبر (ص) فرمودند:آیا می دانید سخن چینی چیست؟ سخن چینی آن است که سخنی را از کسانی نزد دیگران نقل کنند ومیان آنان را
به هم زنند.
-امام صادق (ع) فرمودند: کسی که در نزد تو نمّامی کند،از تو نیز پیش دیگران سخن چینی خواهد کرد.(بحار الانوار،ج75،ص229)
كیمیای سعادت(ج 2ص98تا101) با بیانی ساده:
-بدان که سخن چینی تنها
آن نیست که سخن یکی را به دیگری بگویی، بلکه هر کاری فرد آشکارا انجام دهد که کسی
از آن رنجور وناراحت شود وی نمّام است. چه
اینکه سخن چینی باشد چه عملی باشد و چیز
دیگر، حتی اگرسخن به آشکار بگوید ویا به
اشاره ویا به نوشتن باشد.در حقیقت پرده از چیزی برداشتن که باعث ناراحتی ورنجش کسی
شود روا وشایسته نمی باشد. مگر اینکه خیانتی در مال کسی بصورت پنهانی انجام شود که
روا باشد آن را افشا کنند.
شش چیز را از در مورد
فرد سخن چین انجام دهید:
1-حرفش را باور نکنید چرا که نمّام
فاسق است وخداوند می فرماید که سخن فاسق را نشنوید.
2-آنکه فرد را نصحیت کنید که این کار را انجام ندهد چرا که نهی
از منکر واجب است
3-آنکه فرد را دشمن خدا بداند. که دشمنی نمّام واجب است.
4-آنکه از کسی که نمّام
در باره اش می گوید گمان بد نبرد، که گمان بد حرام است.
5-آنکه تجسس نکند که درستی حرف
را بداند ، که خداوند متعال آنرا نهی کرده است
6-آن چه را که نمی پسندد، برای دیگری هم نپسندد و حرف نمّام را جای دیگری بازگو نکند.
-یکی به دیدار عالمی رفت وگفت: فلان کس در باره تو چینن گفته
است. عالم گفت: تو به دیدار من آمده ای وسه خیانت کردی:1-برادری را در دل من
ناخوش کردی2-دل مرا مشغول او کردی3- خودت را نزد من فاسق متهّم کردی
حضرت محمد (ص) فرمودند: نمّام
حلال زاده نیست.
و گویند یكی به دنبال حكیمی می گشت هفتصد فرسنگ راه پیمود تا از
وی بپرسد كه:آن چیست كه از آسمان فراختر است ، و آن چیست كه از زمین گرانتر است ،
وآن چیست كه از سنگ سخت تر است ، و آن چیست كه از آتش تیزتر است ، و آن چیست كه از
زمهریر سردتر است ، و آن چیست كه از دریا توانگرتراست ، و آن چیست كه از یتیم
خوارتر است؟
حكیم گفت: بهتان بر بی گناه از زمین گرانتر است ، وحق از آسمان
فراختر است ، و دل قانع از دریا توانگرتر است ، حسد از آتش تیزتر است ، و حاجت به
خویشاوند-كه وفا نكند-از زمهریر سردتر است ، و دل كافر از سنگ سخت تر است وسخن چین كه سخن را نپوشاند از یتیم خوارتر است.
-سعدی گوید:
سخن چـین ونمّام
دریک قفــس خلاف افـکـنند در میــان دوکـــس
ندیــــدم ز نمّام ســرگــشته
تــر نگــون طالــع وبخــت برگـشته تـر
میان دو کس جنگ چون آتش است سخن چین بد
بخت هیزم کش است
کننـــد این آن یکـــدگر بــاره دل وی
اندر میــان شــور بخت وخجــل
میــان دو کــس آتــش افـروختن نه
عقل است خـود در میـان سـوختن
-قا آنی گوید:
ای دل تـو چـو حالـی صفـت خویــش نـدانـی بیهوده سخن از صفت غیر چـه دانـی
با آنـکه تـو غایب نـشوی یک نفـس ازخویـش خود
را نشناسی که چینی یا کـه چنانی
تـا چـند سـرایی کـه چنین است وچنـان اسـت آن را
کـه به جز نام دگـر هیچ نـدانی
چون خود همه عیبی چه کنی عیب کسان فاش برغیرچه
خندی چو توخود بدتر از آنی
در هـر چـه ضرر بـود چـه ظلمـت چـه فـروغ وزآنچه زیان رسد،چه دوشاب چه دروغ
عاقـل سخنی کـه از سـخن چـین شـنود تکذیب کند چه راست باشـد چه دروغ
