تبیان، دستیار زندگی

حتما برای شما هم اتفاق افتاده که هر روز صبح را پر انرژی شروع کرده و تمام کارهای منزل و محیط کار را به خوبی انجام داده باشید بعد ناهار را در منزل یا پشت میز اداره میل کنید و دوباره بخواهید برنامه کاری خود را دنبال کنید، اما در ساعت ۲ بعد از ظهر حس ‌کنید تمرکزتان کم شده و شدیدا دلتان می‌خواهد چرت بزنید.

در این شرایط چطور می‌توان به سرعت نیروی خود را تقویت کرد؟ به نوشابه‌های انرژی‌زا فکر نکنید! راه‌های طبیعی هم برای افزایش سطح انرژی وجود دارد.

به‌نظر می‌رسد احساس خستگی به ریتم طبیعی و تنظیم بدن مربوط باشد. بسیاری از مردم حدود ساعت ۲ تا۳ بعد از ظهر احساس خواب آلودگی می‌کنند. در بعضی فرهنگ‌ها خواب نیمروز وجود دارد و افراد معتقدند بعد از آن قدرت بازدهی آنها بیشتر می‌شود.

متخصصان معتقدند در خواب آلودگی نیمروز همان اتفاقی می‌افتد که درست قبل از خواب شب می‌بینیم؛ یعنی دمای مرکزی بدن افت می‌کند و به مغز پیغام می‌دهد که هورمون ملاتونین را ترشح کند. درست همین اتفاق در مقیاس کوچک در ساعت ۲ تا ۴ بعد از ظهر رخ می‌دهد و مغز احساس خواب آلودگی را تجربه می‌کند.

البته همه تقصیرها را نباید بر گردن ریتم درونی بدن انداخت. درست است که شما توسط این ریتم خواب‌آلوده می‌شوید اما عادات غذاخوردن شما هم خستگی ایجاد می‌کند طوری که میزان انرژی دریافتی با روندی صعودی زیاد می‌شود. متأسفانه اکثر مردم در آغاز روز سوخت کافی به بدنشان نمی‌رسانند.

اگر اغلب بعد ازظهرها احساس سستی و کسالت می‌کنید این سؤالات را از خودتان بپرسید: آیا صبحانه خورده‌ام؟ چه خورده‌ام؟ (یک فنجان چای صبحانه به حساب نمی‌آید) ناهار چه خورده‌ام؟ فست فود یا پیراشکی و هله هوله؟! پاسخ شما مشخص می‌کند مشکل کار کجاست.

یک فنجان چای یا قهوه برای صبحانه و یک تکه شکلات برای ناهار ممکن است انرژی شروع و ادامه کار را فراهم کند اما سوخت طولانی مدتی که در طول روز به آن احتیاج دارید، تامین نمی‌کند و تاثیر آنها کوتاه مدت است.

غذاهایی که انرژی را تقویت می‌کنند
برای اینکه به خواب آلودگی و کسالت نیمروز دچار نشوید اولین اقدام صرف صبحانه‌ای با کیفیت بالاست. اکثر آدم‌ها در این مورد برای بچه‌ها موعظه و سخنرانی می‌کنند اما خودشان رعایت نمی‌کنند.

مقدار انرژی دریافتی در صبحانه برای خانم‌ها ۳۰۰ تا ۴۰۰ کالری و در آقایان حدود ۵۰۰ کالری است. برای صبحانه این منوها پیشنهاد می‌شود:

۱ -غذاهایی که از غلات (گندم، جو و..) تهیه شده و با شیر مصرف می‌شوند که البته شیر باید کم چرب باشد.
۲ - نان سبوس دار، کره بادام‌زمینی و موز
۳ - کلوچه‌خانگی، املت، نان و پنیر کم چرب
۴ - یک لیوان آبمیوه یا یک عدد میوه تازه هم پیشنهاد خوبی است.

شما برای ادامه فعالیت در طول روز به کربوهیدرات‌ها احتیاج دارید؛ چون سوخت اصلی مغز و عضلات به حساب می‌آید. اما تحقیقات نشان می‌دهد افزودن پروتئین به کربوهیدرات، تمرکز را افزایش می‌دهد و از نظر ذهنی و جسمی احساس بهتری پیدا می‌کنید.

حالا ممکن است فکر کنید چون صبحانه کافی مصرف شده پس می‌توان از خیر ناهار گذشت یا به یک ظرف سالاد اکتفا کرد و معمولا دلیل آن نداشتن وقت کافی یا کاهش وزن ذکر می‌شود. این بزرگ‌ترین اشتباه ممکن است، چون سالاد حاوی پروتئین نیست و افت انرژی و کسالت در بعد از ظهر به سراغتان می‌آید. اگر هم مایلید برای ناهار سالاد میل کنید، حتمادر آن از تخم مرغ، حبوبات یامرغ خرد شده استفاده کنید.

برای ناهار از غذاهای پرچرب بپرهیزید؛ چون مدت زیادی در دستگاه گوارش می‌مانند تا هضم شوند و احساس پری به شما دست می‌دهد. این غذاها اگرچه پرکالری هستند اما باز هم حس می‌کنید انرژی کافی ندارید چون آنقدر حس پری و سنگینی آنها زیاد است که شما را کسل و بی‌حال می‌کند.

وقتی دیر شده…
گاهی برای اقدامی اساسی دیر شده است: صبحانه نخورده اید، ناهار را با یک سالادگذرانده‌اید و حالا قراراست گزارش کاری بنویسید یا به تکالیف بچه‌ها رسیدگی کنید و حسابی هم خوابتان گرفته است.

لطفا اشتباهتان را تکرار نکرده و به سراغ نوشابه گاز دار و یا قهوه نروید. به این توصیه‌ها عمل کنید:

۱ -حرکت کنید. اگرامکان دارد در هوای آزاد قدمی بزنید و یا اگر در اداره هستید ۵ یا ۶ بار از پله‌ها بالا و پایین بروید تا پمپاژ قلبتان بیشتر شده وبدنتان گرم شود. ضمنا چند دقیقه ذهنتان را از موضوع کاری به سمت یک موضوع دیگر منحرف کنید. این‌کار شمارادوباره شارژ می‌کند.

۲ - مایعات فراموش نشود. یک لیوان آب سرد بنوشد.اگر کمی آبلیموی تازه هم به آن اضافه کنید، خوب است.

۳ - به‌خودتان سوخت برسانید! اگر صبحانه و ناهار خوبی نخورده‌اید یک میان وعده غذایی لازم و ضروری است. بهترین انتخاب، این موارد را شامل می‌شود:میوه تازه، مغزها( گردو، پسته، بادام، فندق و..) نان حاوی غلات کامل و سبوس.

این توصیه را هم به یاد داشته باشید: از نور و روشنایی غافل نشوید. تحقیقات نشان داده است مواجهه کوتاه مدت (حدود ۲۰ دقیقه) با نور سفید و روشنایی سطح هشیاری را افزایش داده و پاسخ مغز را تقویت می‌کند. در مواجهه با نور، ملاتونین ترشح نمی‌شود و خواب به سراغتان نمی‌آید اما اگر درب اتاق را بسته و چرت کوتاهی بزنیم چه می‌شود؟ چرت کوتاه به‌خصوص در شرایطی که شب بیخوابی کشیده باشید، راهکار خوبی است.

البته شواهد نشان می‌دهد زمان این چرت کوتاه بسیار مهم است و روی خواب شب تاثیر می‌گذارد. نباید بعداز ۳ عصر باشدو حدود ۲۰ دقیقه کافی است.بیشتر از این مقدار شما را کسل‌تر می‌کند

هشت پدیده ای که بشر از توضیح آنها ناتوان است
برخی از پدیده ها در جهان وجود دارند که انسان تاکنون موفق به ارائه توضیحات مناسبی در خصوص آنها نشده است. در گزارشی به معرفی هشت پدیده ای می پردازیم که بشر از توضیح آنها ناتوان است.

با وجود پیشرفتهای بشر در توسعه علم و فناوری به ویژه در نخستین سالهای هزاره سوم هنوز بسیاری از پدیده ها باقی مانده اند که هیچ توضیحی برای آنها وجود ندارد. مجله Scientific American در وب سایت خود به معرفی برخی از این پدیده ها پرداخته است.

:: فصلی بودن آنفلوآنزا

هرچند ویروسهای آنفلوآنزا در تمام فصول سال وجود دارند اما دانشمندان هنوز موفق نشده اند توضیح دهند که چرا آنفلوآنزا تنها در مناطق معتدل و تنها در فصول زمستانی و سرد ظهور پیدا می کند.

:: تولد زبان

از لحظه ای که انسان خلق شد شروع به سخن گفتن کرد. اما از آنجا که در فسیلهای باقی مانده از این جاندار بقایایی از اندامهای مرتبط با زبان مثل تارهای صوتی، نای و زبان باقی نمانده است بنابراین دانشمندان نمی دانند که انسان نخستین به چه روشی این توانایی را توسعه داده است. همچنین روشی که به کمک آن کودکان صحبت کردن را می آموزند هنوز ناشناخته باقی مانده است.

:: توسعه دو جنس

جانداران اولیه زمین به روش تک جنسی تولید مثل می کردند اما در حدود یک میلیارد سال قبل دو جنس نر و ماده ظاهر شدند. پرسش بسیاری از دانشمندان این است: چرا جنس نر وجود دارد در حالی که جنس ماده برای تولید مثل کافی است؟ در حقیقت به نظر می رسد که حضور دو جنس نر و ماده نوعی رفتار سازگار با تکامل باشد.

:: ابر رساناهای دمای بالا

در حالی که پیش از این تصور می شد هدایت الکتریکی می تواند تنها در دمای بسیار پایین نزدیک به ۲۷۳- سانتیگراد رخ دهد، در حدود دهه ۸۰ کشف شد که برخی آلیاژهای محتوی مس می توانند در دمای بالاتر در حدود ۱۹۶- درجه سانتیگراد نیز هادی جریان الکتریسته باشند. به هر حال هنوز تئوری که بتواند در خصوص این رفتار فیزیکی پاسخ دهد ارائه نشده است.

:: مواد و ضد مواد

بیگ بنگ انفجاری که در پی آن جهان متولد شد از مقدار برابری ماده و ضد ماده ساخته شده است. به این ترتیب در کنار ستارگان، سیارات و کهکشان هایی که با کمک تلسکوپ های پر قدرت قابل رصد هستند، ضد ستارگان، ضد سیارات و ضد کهکشان هایی هم وجود دارند که ممکن است در بخش هایی از جهان پنهان شده باشند. به اعتقاد محققان، ضد ماده وجود دارد اما هنوز ماهیت آن به صورت یک راز باقی مانده است.

:: پرتوهای کیهانی با انرژی بالا

به اعتقاد دانشمندان پرتوهای کیهانی با انرژی بالا به شدت به زمین آسیب می رسانند و اعتقاد بر این است که از سیاه چاله ها و یا از ابرنواختران کهکشانهای نزدیک ساطع شده اند اما هنوز جزئیات این پرتوها ناشناخته مانده است.

:: خصلت کایرالى مولکولها

در طبیعت، اغلب مولکولهای آلی دو شکل آینه ای دارند اما این دو شکل همانند دستهای انسان روی هم منطبق نمی شوند. تنها یکی از این دو شکل فعال بوده و در طبیعت رایج است. اینکه چرا تنها یک شکل از مولکول در توسعه حیات اهمیت دارد هنوز یک راز است.

:: چرخش پروتونها

توانایی پروتونها چرخیدن است که با اصطلاح “چرخش”( spin) شناخته می شود. این چرخش، فعل و انفعالات مغناطیسی میان ذراتی که اساس رزونانس مغناطیسی تصاویر را می سازند کنترل می کند. تاکنون آزمایشاتی برای محاسبه چیزی که منجر به خاصیت چرخشی پروتونها می شود انجام شده و نشان داده است که این چرخش کاملا به کوارکها وابسته است. کوارکها ذرات سازنده پروتونها هستند. به همین دلیل دانشمندان در تلاش برای کشف فاکتورهای دیگری هستند که منجر به بروز اثر چرخش پروتونها می شود.

غذاهایی که باعث تحریک میگرن می شود

بعضی از غذاها باعث تحریک میگرن افراد می شود . آیا این غذاها را می شناسید ؟ 

 خیلی از افراد که سابقه دردهای میگرنی دارند میتوانند با دقت بیشتر به غذاهایی که می‌خورند رابطه ای بین نوع غذا و عادات تغذیه ای با میگرن را بیابند.
این مقاله سعی دارد برای افرادی که گاهگاهی مبتلا به حمله میگرنی میشوند راهکارهایی را ارایه دهد.در حقیقت این مطالب برای این افراد مفید است و غذاهایی که نام میبریم برای افرادی که حمله میگرنی ندارند ایجاد مشکل مشابه نمی کند.
معمولا درک این رابطه در افراد مختلف متفاوت است ولی به هرحال بعضی از غذا ها در ایجاد حمله های میگرنی بیشتر مطرح هستند .

* شاید باورنکنید ولی غذاهای مانده در یخچال ،بعضی از انواع پنیر ها کافئین از این جمله اند.
 
* گاهی گرسنگی و قطع یک وعده غذایی ممکن است یک حمله میگرنی را موجب شود .
 
* آنهایی که عادت به مصرف قهوه و شکلات دارند باید بدانند کم کردن یا اضافه کردن مقدار آنها نیز ممکن است موجب اغاز حمله شود .
 
* غذاهای حاوی تیرامین Tyramin که یک آمین است و در اغلب غذا ها وجود دارد خود باعث آغاز حمله می شود .وقتی پروتئین ها یا اسید های آمینه می‌شکنند به تیرامین و تیراسین تبدیل میشوند که موجب گشادشدن عروق شده و موجب آغاز حمله می‌شوند. 
 
* علت اینکه غذاهای مانده در یخچال (۲۴ تا ۴۸ ساعت) مشکل را تشدید می‌کنند بدلیل ایجاد تیرامین است .
 
* گوشت ،ماهی ،مرغ و تخم مرغ اگر بصورت تخمیر شده ، خشک شده ، نمک سود شده و یا فراوری شده مصرف کنیم به دلیل همین تیرامین در ایجاد حمله میگرنی مقصرند جگر های فراوری شده ،پنیر های کهنه، پپرونی ،انواع سوسیس و کالباس ، سس های سالاد سویا سس و کلیه محصولات تخمیری سویا ،انواع ترشی ها و زیتون فراوری شده و حتی آجیل های شور و مانده. سوپ های آماده ، چیپس،ماهی دودی، خامه ترش ، آناناس و کیوی، آسپارتام و شیرین کننده های مصنوعی جزو غذاهای هستند که توصیه شده مورد توجه قرار گیرند و کمتر مصرف شوند و یا برای بعضی ها که خودشان رابطه مثبتی بین مصرف آن و شروع حمله پیدا کردند مصرف نکنند .
 
* لیستی از غذاها هم جزو گروهی هستند که توصیه می‌شود با احتیاط مصرف شوند مثل میوه های خشک شده، قارچ، مرکبات ، شورها ، موز رسیده، آواکادو .
 
 
* وقتی به این لیست غذاهای ممنوعه نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم که پیام جالبی برای افراد مستعد حملات میگرنی دارد.
این پیام چیست ؟
 
* مصرف غذاهای تازه ، و دوری از غذاهای آماده.
 
* رعایت تغذیه متعادل استفاده از انواع غذاهای خانگی که با مواد تازه تهیه شده اند و بنابراین کمتر استفاده کردن از غذاهای مانده در یخچال پرهیز از غذاهای فراوری شده
 
* از طرف دیگر بعضی از انواع غذاها هستند که در بعضی از افراد مفید هستند از جمله زنجبیل ،ماهی تازه و روغن ماهی غذاهای حاوی کلسیم و منیزیم مثل بروکلی و اسفناج .
 
نکته مهم دیگر اینکه افت میزان سروتونین یکی از دلایل حمله های میگرنی است .بنابراین تمام عادات که ممکن است سروتونین را کاهش دهد باید مورد توجه قرار گیرد مصرف منظم غذا ،استفاده از میوه و سبزی کافی ، دوری از استرس ها و تنش ها ، پرهیز از حذف یک وعده غذا که موجب افت قند خون میشود باید مورد توجه قرار گیرد.
 
 
* گاهی خود فرد بهتر از هرکس میتواند مراقب باشد و متوجه رابطه نوع غذا با شروع میگرن باشد مثلا بعضی از افراد با خوردن شکلات و حتی موز دچار سردرد میگرنی میشوند.
 
* با توجه به اهمیت میزان تیرامین در بروز حمله های میگرنی و سایر عوارض آن تولید کنندگان مواد غذایی را موظف می کنند که میزان تیرامین را روی بسته های غذا درج کنند تا افراد مستعد به انواع الرژی و میگرن بتوانند غذاهای کم تیرامین را انتخاب کنند.
 
* علاوه بر تیرامین یک ماده دیگر به نام MSG ( منو سدیم گلوتامات) نیز متهم است که علاوه بر تشدید بیماریهایی مانند آسم ، سردرد های مزمن ، نامنظم کردن ضربان قلب ، تاثیر روی خلق و حتی پارانویا میتواند حمله های میگرنی را تشدید و فاصله حمله ها را کم کند این ماده نروتروپیک متاسفانه بعد از نمک و فلفل سومین ادویه ایست که به عنوان خوش طعم کننده در صنایع غذایی و انواع غذاهای چینی مصرف میشود که در مقالات بعدی بیشتر به آن خواهم پرداخت.