تبیان، دستیار زندگی

امام علی علیه السلام فرمود:

(( الا و انکم فی ایام امل من ورائه اجل ، فمن عمل فی ایام امله قبل حضور اجله نفعه عمله و لم یضره اجله ))

آگاه باشید که شما در روزهای آرزویی بسر می برید که پیامد آن مرگ است و هر کس که در روزهای آرزو و پیش از رسیدن مرگش کاری انجام دهد، آن کار او را سود دهد و مرگ زیانی به او نرساند.

به نام یگانه هستی بخش

با مقاله هفتم از سری مقاله های آسمان شب در خدمت شما هستیم.

چرخش آسمان

بسیاری از حرکات اجرام آسمانی در دوره های زمانی طولانی اتفاق می افتند و کمتر مورد توجه ما قرار می گیرند زیرا برخی از آنها نه تنها در طول یک شب ، بلکه در طول یک ماه هم قابل درک نیستند!

اما با این همه چرخش آسمان در طول یک شب را ( که علت آن حرکت وضعی سیاره خودمان در طول شب است نه حرکت ستارگان با این سرعت سرسام آور!! ) می توان با اندکی شکیبایی درک کرد – البته اگر به عکاسی های نجومی که با زمان نوردهی زیاد تهیه شده اند سری بزنید حتما کشیدگی ستارگان را به طور دایره وار حول ستاره قطبی دیده اید- .

در این عکس که با زمان نوردهی بالا ( حدود چندین ساعت ) تهیه شده است این مطلب به خوبی قابل مشاهده است.در زمینه این عکس یک آذرگوی (شهاب نورانی)قابل مشاهده است.

برای تهیه این نوع عکسها معمولا مرکز تصویر را ستاره قطبی (شمالگان ) قرار می دهند چون ستاره قطبی با تقریب خوبی بالای قطب شمال سیاره ما قرار گرفته است و در نتیجه با حرکت وضعی زمین احساس می کنیم که ستارگان در طول شب به دور ستاره قطبی در حال چرخش اند. امروزه ما علت واقعی این چرخش ظاهری را می دانیم چیزی که مردم سیاره ما تا قرن 16 میلادی نمی دانستند!

حرکت انتقالی

حرکت روزانه زمین به دور محور خودش را حرکت وضعی نامیدیم و گفتیم که این حرکت اسپینی است که باعث به وجود آمدن شب و روز و طلوع خورشید از مشرق و غروب آن در افق غربی است اما نوع دیگر از حرکات سیاره ما حرکت انتقالی و حرکت آن به دور خورشید در طول سال است.گفتیم تا قرن 16 میلادی تفکر غالب بر عوام و دانشمندان آن دوران نظریه زمین مرکز بود و اعتقاد بر این بود که کره زمین مرکز جهان و ثابت است و تمامی حرکاتی که دیده می شود ناشی از حرکت سایر اجرام به دور زمین است. در سال 1543 نیکلاس کوپرنیک لهستانی با این نظریه مخالفت کرد اما دلیل و مدرک قانع کننده ای که بر پایه ریاضیات استوار باشد ارائه نکرد ، دو نسل بعد از او اختر شناس مشهور ایتالیایی ، گالیله ، او این نظریه را بر پایه مشاهدات خود با تلسکوپ دست ساز خود از اهله زهره و اقمار مشتری استوار کرد و دلایل محکمی آورد اما این بار او به دلایل اعتقادی با کلیسا دچار مشکل شد و او را متهم به کفرگویی کردند در این شرایط جمله معروف اوست که: " اگر من توبه کنم و اعلام کنم که خورشید به دور زمین می چرخد ، خورشید توبه نخواهد کرد! ".

با ما همراه باشید ...

امام علی علیه السلام فرمود:

((الآجال تقطع الآمال ))

فرا رسیدن زمان مرگ ، آرزوها را قطع می کند و میان آدمی و آرزوهایش جدایی افکند.

به نام خدا

با ادامه مجموعه آموزشی آسمان شب در خدمت شما هستیم:

گفتیم قدر های ششگانه محدوده تئوری برای چشم برهنه (غیر مسلح ) را تشکیل می دهد.همانطوری که یادگیری مسائل مختلف نیاز به تمرین و ممارست دارد،یافتن و خوب "دیدن" ستارگان آسمان با وسایل اپتیکی و حتی با چشم غیرمسلح نیاز به تمرین دارد.شما باید یاد بگیرید که چگونه "مشاهده"کنید!

عجله نکنید! به چشم خود فرصت دهید که تصویر آسمان را در خود حک کند.اجرام سماوی مد نظر شما ممکن است کوچک باشند و اختلاف و تضاد ایجاد شده بین آنها و اطرافشان ممکن است کم بوده و تشخیص دادن آنها از هم کاری مشکل بنماید در تنیجه جزئیات مد نظر شما بدست نخواهد آمد.

ویلیام هرشل منجم آماتور معروف و کاشف سیاره "اورانوس" در این رابطه گفته است: "شما نباید از خود انتظار داشته باشید که تمامی جوانب و زوایا را ببینید! دیدن هنری است که باید آموخته شود و معلم آن خود شما هستید! تمام طول شب من در حال تمرین خوب دیدن هستم و هر کسی که این تمرین را انجام دهد قطعا به نوبه خود به نتایجی خواهد رسید."

حرکات زمین

به طور قطع حرکاتی در آسمان بالای سر ما صورت می گیرد. خورشید،ماه ،سیارات ،سیارکها و تمامی اجرام سماوی در آسمان شب حرکت می کنند،برای اثبات این مطلب آسمان ابتدای شب را با آسمان سحرگاهان مقایسه کنید تا به این تفاوت و در نتیجه حرکت این اجرام پی ببرید. برخی از این تغییرات بخاطر چرخش وضعی سیاره ما حول محور خودش ایجاد می شوند.همچنین برخی از این تغیرات بخاطر حرکت انتقالی زمین به دور خورشید در طول یکسال است که برای درک این مطلب هم کافیست صورتهای فلکی را که در هر فصل سال در آسمان شب مشاهده می کنید را با هم مقایسه کرده و به تفاوتهای آنها پی ببرید.

در مقالات بعدی به این مطلب مفصل تر خواهیم پرداخت و به ذکر علت های هرکدام می پردازیم.

امام علی علیه السلام فرمود:

((ما ظفر من ظفر الاثم به ))

پیروز نیست آن کس که گناه بر او چیره گشته است.

به نام خدا و با سلام

در یک شب بی ابر! به آسمان بالای سر خود چشم بدوزید.چه می بینید؟ ستاره ها، تعداد بیشماری ستاره(اگر شانس بیاورید و دور از انواع آلودگی های نوری شهر ها قرار بگیرید!).

از یک مکان تاریک انسان با بینایی مناسب می تواند 600 ستاره را در تمام آسمان بدون کمک از هیچ امکانات خاصی مشاهده کند.

اما مناسب است که سیستمی برای شناسایی میزان روشنایی نسبی این همه ستاره داشته باشیم تا آنها را از هم متمایز کنیم!اما سیستمی که هم اکنون در حال استفاده است مشابه همان سیستمی است که 150 سال قبل از میلاد مسیح به کار گرفته شده بود.آن زمان یک دانشمند ستاره شناس یونانی (1) یک طرح هوشمندانه ارائه کرد که امروزه نیز کاربرد دارد.

او برای این کار ستارگانی را که با چشم غیز مسلح در آسمان شب دیده می شد را به شش گروه اصلی تقسیم بندی کرد.در این تقسیم بندی به هر گروه از ستارگان که کمابیش نورانیت یکسانی داشتند شماره هایی نسبت داده شده است.ستارگان پر نورتر شماره کوچکتری داشتند.گروه اول از این گروه های ششگانه پرنورترین و گروه ششم کم فروغ ترین ستارگانی هستند که معمولا با چشم غیر مسلح دیده می شوند.اکنون پر فروغ ترین ستاره آسمان شب (البته اگر اقمار:ماه و ماهواره ها ، سیارات:زهره و مشتری و... صرفنظر کنیم.) شماره 1.4- را به خود اختصاص داده است.{از این پس بجای شماره های اقتصاص یافته از (قدر ) اشتفاده می کنیم.}. در این شماره گذاری قدر ماه در آسمان 12.6- و خورشید قدری برابر 26.7- دارد.

در آسمانی تاریک و البته صاف می توان در بهترین شرایط تمامی ستارگان تا قدر 6 را که آن دانشمند یونانی دیده است را یافت اما در آلودگی های نوری این رقم به شدت کاهش می یابد و فقط ستارگان پرنور را می توان دید.

پس با چشم غیر مسلح ستارگان تا قدر 6 را می توان به زحمت دید، با استفاده ازیک تلسکوپ آماتوری ساده تا قدر 14 (قدر پلوتو) و با تلسکوپ فضایی هابل این رقم به قدر 30 افزایش یافته است.

باز هم با ما همراه باشید با ادامه مجموعه آموزشی آسمان شب.

از نظرات خوبتون هم تشکر می کنم.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پاورقی:

(1)

Hipparchus

or Hipparchos

born , Nicaea, Bithynia
died after 127 BC, Rhodes?

Greek astronomer and mathematician.

He discovered the precession of the equinoxes (see equinoxes, precession of the), calculated the length of the year to within 6.5 minutes, compiled the first known star catalog, and made an early formulation of trigonometry. His observations were painstaking and extremely accurate. He rejected all astrology but also Sun-centred views of the universe; his views had a profound influence on Ptolemy. His star catalog logged the positions of the stars in terms of celestial coordinates, listed about 850 stars, and specified their brightnesses by a system of six magnitudes similar to today"s. He adequately accounted for the irregularities in the Moon"s motion that are due to its elliptical orbit. His main contribution to geography was to apply rigorous mathematical principles to the determination of places on Earth"s surface, and he was the first to do so by specifying latitude and longitude.

© 2005 Encyclopædia Britannica, Inc.

به نام خدا

در مقاله قبل گفتیم از یک یا چند صورت فلکی مشهور کار خود را آغاز کنید. همچنین گفتیم که با پیدا کردن این صور فلکی بقیه را نیز به راحتی پیدا خواهید کرد.

هرگز توقع نداشته باشید آسمان را یک شبه بشناسید ، این فرایندی است که باید به مرور زمان اتفاق بیفتد.یک تکته جالب درباره صورتهای فلکی این است که اگر یک بار آنها را یاد بگیرید هرگز فراموششان نخواهید کرد! مثل دوچرخه سواری.

وقتی صورتهای فلکی را بشناسید آسمان هرگز برای شما ناشناخته باقی نخواهد ماند و هرجا که باشید کافیست تا به بالای سر خود بنگرید و دانسته های خود را مرور کنید!!

در مورد صورتهای فلکی توضیحات کامل تری در مقالات بعدی خواهیم داد اما اکنون به ادامه بحث خود به صورت خلاصه می پردازیم.

سیستم های مختصاتی:

برای اختر شناسان صرفا بیان این که جرم سماوی مورد نظر در کدام صورت فلکی قرار گرفته است برای پیدا کردن مکان دقیق آن کافی نیست. برای اینکه این مختصات دهی کامل باشد به پارامتر های دیگری نیاز است. برای این منظور از ارتفاع (نسبت به سطح افق) استفاده می شود. که ارتفاع هر جسم بالای سطح افق از 0 تا 90 درجه متغیر است. که یک جسم با زاویه 0 درجه نسبت به افق در امتداد افق واقع می شود و جسمی با زاویه 90 درجه نسبت به افق دقیقا بالای سر ناظر واقع خواهد شد (که به آن سمت الراس یا سرسو گفته می شود.)

دانستن زاویه میل هریک از اجرام سماوی (سیارگان ، ستارگان ، سیارکها ، دنباله دارها و...) در زمان های متفاوت به شما کمک می کند تا زمان های رصدی خود را تنظیم کنید.فراموش نکنید که بهترین زمان برای مشاهده یک جسم سماوی وقتی است که در زاویه میل بین 20 و 60 درجه قرار گرفته باشد.چرا که ممکن است اجسامی که نزدیک به افق قرار گرفته اند (مخصوصا سیارات) تحت تاثیر شرایط جوی محو و نامشخص به نظر آیند از طرفی اجسامی که در زاویه های مزبور قرار گرفته اند را بدون فشار آوردن به گردن خود به راحتی می توانید تماشا کنید!!

همچنین مختصات دیگری در عرض افق داریم که در نجوم سمت خوانده می شود.

این مختصات هم مثل ارتفاع با درجه بیان می شود با این تفاوت که گفتیم زاویه برای ارتفاع نسبت به افق بیان می شود اما در مورد سمت این زاویه نسبت به شمال گزارش می شود . که طبق این فرض جهت شمال دقیقا 0 درجه و  در جهت شرق 90 درجه و ... گزارش خواهند شد.

برای افزایش اطلاعات نجومی خود ما را همراهی کنید با مجموعه مقالات آموزشی نجوم به زبان ساده (آسمان شب)

بیرون رفتن از خانه در یک شب به سمت مکانی تاریک دور از آلودگی نوری شهرها باعث خواهد شد از تعداد بیشمار ستارگانی که می بینید متعجب شوید!

ستارگان ، ستارگان همه جا هستند! تا آنجا که چشم کار می کند! این خارق العاده نیست؟

اما کدام یک از این ستارگان نورانی ستاره شمالی (ستاره قطبی) است؟

آیا آن نقطه ی قرمز رنگ سیاره مریخ است یا یک ستاره نسبتا خنک!!

آیا ایستگاه فضایی بین المللی امشب با چشم غیر مسلح دیده می شود!!

در این مواقع برای جلوگیری از سر در گم بودن بهتر نیست نقشه ای به همراه داشته باشیم؟!در واقع قبلا آسمان به صورت نقشه در آمده است ! منجمان از گذشته های دور برای شناخت بهتر ستارگان ، آسمان را به قسمت های کوچکتر و قابل مطالعه تقسیم بندی کرده اند. امروزه اخترشناسان آسمان را به 88 بخش تقسیم کرده اند. این بخشهای مجزا صورت های فلکی نام دارند. شما می توانید صور فلکی را به عنوان کشور های موجود در سطح یک نقشه جغرافیا تصور کنید. هر صورت فلکی بخشی از سطح آسمان را تشکیل می دهد. در واقع یک صورت فلکی از به هم وصل کردن چند ستاره پدید می آید که هر ستاره دیگری که درون این خطوط قرار می گیرد بخشی از این صورت فلکی میباشد.

در هر صورت فلکی ستارگان پر نور تر نقش مهمی بازی می کنند چون ما از آنها برای یافتن هر صورت فلکی استفاده می کنیم. برای اینکه این کار راحت تر صورت بگیرد اختر شناسان در طول زمان نقطه ها (ستارگان پر نور تر) را به هم وصل کردند تا از آنها شکلهای قابل فهم تری درست کنند و نامی بر هر کدامشان نهادند که انروزه هر صورت فلکی با نام آن شناخته می شود. گاهی اوقات این طرح ها واقعا به اسمشان شبیه بودند (!!) اما معمولا اینگونه نیست!! به نقشه های آسمان و نام های صور فلکی مختلف مراجعه کنید تا بیشتر متوجه این نکته شوید.

اگر بتوانید یکی از این صور فلکی را به خوبی در آسمان بیابید بقیه را نیز پیدا خواهید کرد.پس کافیست با تکرار و تمرین صور فلکی مشهور را به راحتی پیدا کنید. یکی از مشهور ترین صور فلکی و شاید از بزرگترین آنها دب اکبر است . حتما اسمش را شنیده اید که به آن آبگردان ،  گویند.               ursa major

با ما در مقاله های بعدی آسمان شب همراه باشید...

با سلام

آسمان بی انتها، بزرگ و پر از چیزهای پر رمز و راز است و به هیچ کدام از چیزهایی که در زندگی روزمره با آنها سر و کار داریم شبیه نیست!

بی تردید حرکت و تغییر در آسمان وجود دارد، اما در واقع این تغییرات برای ما بسیار آرام اتفاق می افتند. برای بسیاری از افراد ، آسمان ترس آور است! شاید آسمان برای برخی غیر قابل دسترس جلوه کند اما به شدت اغوا کننده است!

دو حقیقت انکار ناپذیر درباره آسمان عبارتند از:

1.تغییرات در آن با سرعت کم به وقوع می پیوندند.

2.ما نی توانیم باعث تغییر در آن شویم!

( ما نمی توانیم کائنات را بچرخانیم و به آن با زاویه ای جز آنچه که الان میبینیم ، بنگریم.)

باید قبول کنیم که ما نمی توانیم حرکت وضعی زمین را سرعت ببخشیم . نمی توانیم موجب وقوع خورشید گرفتگی شویم. نمی توانیم حدس بزنیم در گذشته های دور آسمان چگونه بوده یا در آینده دور به چه صورتی در خواهد آمد. ما به اینجا و این زمان خاص چسبیده ایم!!

در مقاله های بعدی به ابعاد جدیدی خواهیم پرداخت و شناخت آسمان شب ، این طبیعت فراموش شده را از سر خواهیم گرفت ، با ما همراه باشید...

این شبها خوابهای عجیبی می‌بینم، خوابهایی گاهی وحشتناك، گاهی خنده‌دار و گاهی غم‌انگیز.

دیشب خواب دیدم روز 23 خرداد ماه است. تلویزیون بعد از اعلام نتایج انتخابات، بیانیه آقای موسوی را خواند كه در آن آقای موسوی از 40 هزار ناظرش در صندوقها و نیز همه هوادارانش خواست گزارش تخلفات انتخابات را با مدارك و اسناد مربوطه به ستادهای شهرستانی ایشان بدهند تا به ستادهای استانی و ستاد مركزی ارسال شود و پس از دسته‌بندی، شكایت ایشان در مهلت قانونی به شورای نگهبان داده شود. بعد از بیانیه آقای موسوی تلویزیون بیانیه آقای احمدی‌نژاد را هم خواند كه در آن ایشان از همه رای دهنده‌ها تشكر و اعلام كرد در دوره جدید سعی می‌كند به انتقادات كارشناسان و نخبه‌ها و رقبای انتخاباتی توجه كند تا در چهار سال آینده انتقادات كمتری متوجه دولت باشد.

بعد خواب دیدم از همان ظهر روز شنبه 23 خرداد تلویزیون از آقایان موسوی و كروبی دعوت كرد تا در برنامه های مختلف تلویزیونی حرفها و اعتراضاتشان را بگویند. آنها هم بدون اینكه شرطی بگذارند، پذیرفتند و از آن شب شبكه‌های مختلف از بس قیافه موسوی و كروبی را نشان می‌داد، مردم حرصشان در می‌آمد می‌رفتند سراغ ماهواره.

بعد خواب دیدم آقای موسوی از وزارت كشور رسما درخواست برگزاری تجمع كرد. وزارت كشور هم استادیوم آزادی را پیشنهاد داد و آقای موسوی پذیرفت.

عده زیادی در بعدازظهر 24 خرداد در استادیوم آزادی جمع شدند. در ورودی استادیوم به شركت‌كننده‌ها مانتو یا تی‌شرت سبز و آبمیوه خنك می‌دادند اما كسی نمی‌گرفت چون همه می‌گفتند ممكن است اینها را از پول توتال و استات اویل خریده باشند و پوشیدنی و خوردنی شبهه ناك نپوشیم و نخوریم بهتر است. بعد آقای احمدی‌نژاد با هماهنگی آقای موسوی در جمع حاضر شد و پشت تریبون قرار گرفت. اول همه سوت می‌زدند و هو می كردند اما احمدی‌نژاد جو را به دست گرفت و گفت من مخلص همه شما هستم. اگر آقای موسوی نتوانست تقلب گسترده در انتخابات را اثبات كند، به ایشان پیشنهاد می كنم یك حزب قوی مخالف دولت درست كنند همه شما هم در حزب ایشان فعال باشید ونقاط ضعف و اشتباهات احتمالی دولت را بمن بگویند. من قول می‌دهم به خواسته‌ها و انتقادهای شما اگر در چارچوب قانون باشد، فورا ترتیب اثر دهم. بعد هم جمعیت احمدی‌نژاد را تشویق كردند.

دیشب باز خواب دیدم آقای احمدی‌نژاد به آقای هاشمی نامه نوشته و بخاطر حرفهایش در مناظره با آقای موسوی حلالیت خواسته در آخر نامه هم تاكید كرده مداركم درباره آقازاده‌های شما را می‌دهم دادگاه تا بررسی و حكم صادر كند. آقای هاشمی هم جواب داده اولا كه خدا ببخشد ثانیا كار خوبی می‌كنید اتفاقا یكبار برای همیشه این حرفهایی كه پشت سر مهدی و فائزه می‌زنند روشن شود، خیلی هم خوب است.

بعد خواب دیدم مجلس عروسی ندا آقاسلطان با كاسپین ماكان برقرار شده و سر یك میز چهار نامزد انتخابات نشسته اند مهمانها هم جمع‌ شده‌اند و با موبایل‌هایشان از این چهار نفر هی عكس می‌گیرند. من هم رفتم جلو تا عكس بگیرم. آقای احمدی‌نژاد موبایلش را در‌آورد و گفت: بگذارید چند تا جوك احمدی‌نژادی واسه‌تون بخونم بخندین. موسوی پرسید مگه اس ام اس‌ها وصل شده؟! رضایی گفت: بیاین از وقت استفاده كنیم مساله فدرالیسم اقتصادی رو براتون باز كنم. كروبی گفت: تو رو خدا ول كن. بعدا با كارشناسام جلسه می‌گذارم بیا براشون توضیح بده. ‌آقای احمدی‌نژاد گفت: راستی آقای كروبی بالاخره نگفتی اون 300 میلیون تومان رو برای چی از شهرام جزایری گرفتی؟ موسوی گفت: تو رو خدا بس كن تو كه ...

برگرفته از سایت ( الف)