تبیان، دستیار زندگی

آموزش پاسکال ( قسمت چهارم )



دستورات زیر را در نظر بگیرید:


Var y1,y2:real;
St1,st2 : string;
Y1:=352.768
Y2:=476.395
Str(y1:7:2,st1);
Str(y2:3:1,st2);



با اجرای دستور str اول مقدار 352.768 به رشته "352.768" تبدیل میشود و در st1 قرار میگیرد و با اجرای دستورstr دوم مقدار 476.395 به رشته "476.395"تبدیل میشود و در st2 قرار میگیرد.
جدا كردن زیررشته ای از رشته:
زیررشته بخشی از رشته است و برای جدا كردن زیررشته از رشته از تابع copy استفاده میشودتابع copy به صورت زیر به كار میرود.


Copy (source,index,size)
S:="I am learning pascal ";
S1:=copy(s,15,6);



دستور copy باعث میگردد تا با شروع از محل 15 تعداد 6 كاراكتر از رشته s استخراج شود و در s1 قرار گیرد. بنابراین محتویات رشته s1 برابر است با "pascal".
الحاق رشته ها :
منظور از الحاق رشته ها اتصال رشته ها به یكدیگر است به عنوان مثال اگرs1:="ab" و s2:="cde" الحاق دو رشته (s1,s2) به صورت "abcde" خواهد بود برای الحاق رشته ها از تابع concat استفاده میشود:
(اسامی رشته ها)concat
دستورات زیر را در نظر بگیرید:


S1:="pascal";
S2:="is a ;
S3:="language";
S4:=concat(s1,s2,s3);



با اجرای این دستور s3 به انتهای s2 متصل میشود و رشته نتیجه به انتهای s1 متصل میگردد و در نتیجه رشته s4 عبارت است از"pascal is a language": . اگر طول رشته حاصل بیش از 255 باشد بقیه كاراكترها حذف میشوند.
جستجوی رشته ای در رشته دیگر:
برای این كار از تابع pos استفاده میشود كاربرذ این تابع به صورت زیر است:
Pos(s1,s2)
S1 رشته ای است كه باید در s2 وجود داشته باشد محل اولین وقوع آن برگردانده میشود و گر نه مقدار صفر برگردانده میشود دستورات زیر را در نظر بگیرید:


S1:="learning"
S2:="I am learning pascal";
S3:="english"
X:=pos(s1,s2)
y:=pos(s3,s2)



چون رشته s1 در s2 وجود دارد دستور pos اول مقدار 6 را در x قرار میدهد و معنایش این است كه رشته "learning" در محل 6 رشته s2 وجود ندارد مقدار صفر در y قرار میگیرد.
محاسبه طول رشته :
برای محاسبه طول رشته از تابع length به صورت زیر استفاده میشود:
(رشته)length
دستورات زیر را در نظر بگیرید:


S1:="xymn"
X:=length(s1)



چون طول رشته s1 برابر 4 است مقدار x برابر 4 خواهد بود.
حذف و درج زیررشته:
زیر رشته ای را میتوان از رشته ای حذف كرد و یا زیررشته ای را میتوان در رشته ای درج كرد برای حذف زیر رشته از زیربرنامه ها به صورت زیر به كار میروند:


Delete(source,index,size)
Insert(pattern,destination,index)



در زیربرنامه delete زیررشته ای به طول size با شروع از محل index از رشته source حذف میشود و در زیربرنامه insert زیررشته pattern با شروع از محل index در رشته destination درج میشوددستورات زیر را در نظر بگیرید:


S1:=pas***cal
Delete(s1,4,3)
S2:="paal";
S3:="sc";
Insert(s3,s2,);



دستور delete باعث میشود تا با شروع از محل 4 رشته s1 حذف شده و رشته s1 به pascalتبدیل شود دستور insert موجب میشود تا رشته s3 در s2 درج شود و در نتیجه رشته s2 به "pascal" تبدیل شود.
مثال : برنامه ای بنویسید كه یك اسم را از ورودی دریافت و آنرا بر عكس چاپ كند


Readln(name);
For i:=length(name) downto 1 do
Write (name[ i])



مثال : برنامه ای بنویسید كه كه یك نام را از ورودی دریافت و به ما بگوید كه آیا این نام با حرف a شروع میشود یا خیر؟


Readln(name);
If name[1]="a" then
Writeln("ok")
Else
Writeln("not ok");



مثال : برنامه ای بنویسید كه یك نام را از ورودی دریافت و حروف آنرا یك در میان چاپ كند.


Readln(name);
For i:=1 to length(name) do
If I mod 2 = 0 then
Writeln(name[ i]);
روش دیگر:"
For i:=1 to int(length(name)/2) do
Writeln(name[ i*2]);



مثال : برنامه ای بنویسید كه یك رشته را از ورودی دریافت و متقارن بودن آنرا چك كند.
1 2 3 4 5 5 4 3 2 1


var
N:string;
Begin
Readln(n);
For i:=1 to int(length(n)/2) do
Begin
If n[i ] <> n[length(n) -i+1] then
K:=0;
End;
If k=1 then
Writeln ("ok")
Else
Writeln("no");
End.



مثال : برنامه ای بنویسید كه تعداد حروف a موجود در یك رشته ورودی را بشمارد.


Var st:string;
Begin
Readln(st);
C:=0;
For i:=1 to length(st) do
If st[ i]="a" then ?if st[ i] in ["a","A"] then
C:=c+1;
Writeln(c)



مثال : برنامه ای بنویسید كه تعداد اسامی alireza موجود در رشته را بشمارد.


Begin
Readln(st);
C:=0;
While pos("alireza",st) <> 0 do
Begin
C:=c+1;
J:=pos("alireza",st);
Delete(st,pos("ali",st),3);
End;
Write ( c );
End.



مثال : برنامه ای بنویسید كه دو رشته را از ورودی دریافت و بعد از كاراكترمساوی كه در رشته اول وجود دارد رشته دوم را چاپ كند.


Readln(st,st1);
J:=pos("=",st);
Writeln(copy ((st,1 j) , st1, copy (st,j+1,100));



تكلیف : برنامه ای بنویسید كه با دریافت سه حرف و قرار دادن آنها در یك آرایه سه تایی كلیه تركیبات ممكن را كه سه حرف تركیباتشان به هم نخورد چاپ كند.
W a x
A x w
W a x
مثال : برنامه ای بنویسید كه یك رشته را از ورودی دریافت و كلیه كلمات موجود در آن را بشمارد.


Readln(st);
S:=0;
St:=st+" "
While pos(" ",st) <> 0 do
Begin
S;=s+1;
Delete(st,1,pos(" ",st));
While st[1]=" "do
Delet (st,1,1);
End;
End.



تكلیف : برنامه ای بنویسید كه 100 رسته را از ورودی دریافت و در یك آرایه به طول 100 از نوع string بریزید و به سؤالات زیر جواب دهد.
1- تعداد كل كلمات
1- تعداد كل حروف
2- تعداد حروف صدا دار

ذخیره اطلاعات :
Log file : فایلی است كه تمام تغییرات مربوط به یك محیط را ثبت میكند
فایلها :
1- متنی text
2- ركوردی typed
3-بدون نوع
4-untyped

معرفی فایلهای متنی :
Var

Text : نام فایل

نسبت دادن فایل :
; ("نام خارجی ,"نام فایل ) assign
مثال :


Assign(f,"c:\a1.dat.ddd");



باز كردن جهت خواندن
;( نام فایل)reset
باز كردن جهت نوشتن
; ( نام فایل)rewrite
) ___,نام فایل)readln
) ___,نام فایل)writeln
) نام فایل)close
تا close انجام نشود data ذخیره نمیشود .
نكته بسیار مهم : در هر یك از مسائلی كه در مورد فایلها مطرح میشود می بایستی به نحوی از یكی از تكنیكهای نگهداری اطلاعات در حافظه اصلی استفاده نمود این تكنیكها ممكن است استفاده از متغیرها و آرایه ها و ماتریسها و ودرختهاو...استفاده نمود ولی تنها با دو عمل خواندن و نوشتن به روی فایل كار انجام میشود
Update : میخوانیم ولی دوباره میریزیم سر جاش
Append : بهش یك چیزی اضافه میكنیم
نكته : عمل rewrite باعث میگردد چنانچه فایل وجود نداشته باشد ایجاد و چنانچه وجود دارد اطلاعاتش به طور كامل پاك شود.
مثال : برنامه ای بنویسید كه100 اسم را از ورودی دریافت و آنها را در یك فایل به نام a1.dat))بنویسد.


Var
F:text;a:string;
Begin
Assign(f,"a1.dat");
Rewrite(f);
For i:=1 to 100 do
Readln(a);
Writeln(f,a);
End;
Close(f);
End.



مثال : برنامه ای بنویسید كه فایل a1.dat را خوانده و به ما بگوید چند بار اسم ali تكرار شده است؟


Var
A:text;
B:string;
Begin
Assign(a,"a1.dat");
Reset(a);
Sum:=0;
For i:=1 to 00 do
Begin
Readln(a,b);
If b="ali" then
Sum:=sum+1;
End;
Close(a,b);
End;



مثال : برنامه ای بنویسید كه تعدادی اسم را كه آخرین آنها end است از ورودی دریافت و در یك فایل به نام aa.dat بریزد آنگاه فایل را بسته و قسمتهای زیر را به طور جداگانه انجام دهد.
1- تعداد حسنها بیستر است یا علی ها
2- چند اسم وجود دارد كه با حرف z شروع میشود.


Var
f:text;
Name:string;
Begin
Assign(f,"aa.dat");
Rewrite(f);
Readln(name);
While name<> "end" do
Begin
Writeln(f,name);
Readln(name);
End;
Close(f);
H:=1;
A:=1;
Z:=1;
Reset(f);
While not eof (f) do
Begin
Readln(f,name);
If name="ali" then
A:=a+1;
If name ="hassan" then
H:=h+1;
End;
Close(a);
If h>a then writeln("h>a");
If h If h=a then writeln("h=a");
End;
Close(f);
Reset(f);
While not eof (f) do
Begin
Readln(f,name);
If name[ i]="z" then
Z;=z+1;
End;
Close(f);
Writeln("sum of z is :"z);
End.



تكلیف : برنامه ای بنویسید كه تعدادی نام را از ورودی دریافت و در یك فایل بریزد سپس فایل تشكیل شده را باز كرده و از روی این فایل دو فایل دیگر تشكیل دهید كه در یكی از آنها اسامی كه بین a تا z قرار گرفته اند ریخته و در فایل دوم كلیه اسامی كه از v تا z هستند را بریزد.


Program test;
Var
Name : string;
F,f1,f2:text;
Begin
Assign(f,"a.dat");
Rewrite(f);
Writeln("enter a name ");
Readln(name);
While length(name)>0 do
Begin
Writeln(f,name);
Writeln("enter a name");
Readln(name);
End;
Close(f);
Reset(f);
Assign(f1,"a1.dat");
Assign(f2,"a2.dat");
Rewrite(f1);
Rewrite(f2);
While not eof (f) do
begin
Readln(f,name);
Case name[1] of
"a".."u":writeln(f1,name);
"v".."z":writeln(f2,name);
end;
end;
close(f2);
close(f1);
close(f);
end.



تكلیف : برنامه ای بنویسید كه نام دو فایل را از ورودی دریافت و از اطلاعات داخل این دو فایل فایل سومی تشكیل دهد كه حاصل تركیب دو فایل قبل باشد.


var
h,f,g:text;
a:string;
begin

writeln("enter first filename") ;
readln(a);
assign(h,a);
writeln("enter second filename") ;
readln(a);
assign(f,a);
reset(h);
reset(f);
assign(g,"out.dat");
rewrite(g);
while not eof(h) do
begin
readln(h,a);
writeln(g,a);
end;
while not eof(f) do
begin
readln(f,a);
writeln(g,a);
end;
close(f);
close(h);
close(g);
End

مثال : برنامه ای بنویسید كه دو عدد را از ورودی دریافت و طبق جدول زیر نسبت به مقدار آن واكنش نشان دهد


3 2 1 a
B+...+3+2+1 1..b b..1 واكنش
Begin
Writeln (" enter a,b :");
Readln(a,b);
Case a of
1:begin
for i:=1 to b do
write(i);
end;
2:begin
or I;=b downto 1 do
write(i);
end;
3:begin
sum:=0;
for i:=1 to b do
sum:=sum+I;
write(sum);
end;
end.



آرایه ها :
آرایه ها به عناصری اتلاق میشود كه با یك نام تعدادی محل از حافظه را كنترل كند برای تشخیص محلها از اندیس استفاده میشود
انواع آرایه ها :
1- آرایه های یك بعدی
2- عناصر دو بعدی
3- آرایه های سه بعدی

تعریف آرایه ها :
var
نوع of ]اندیس پایان..اندیس شروع: array [ نام آرایه
نوع متغیر آرایه : متغیر آرایه
خواندن آرایه :
مثال : برنامه ای بنویسید كه نمرات 100 دانش آموز را از ورودی دریافت و در یك آرایه بریزد.


Var
A:array[1..100] of real;
Begin
For i:=1 to 100 do
Readln(a[i ]);



مثال : برنامه ای بنویسید كه نمرات 100 دانش آموز را از ورودی دریافت و 50 تای اول را چاپ كند سپس تعداد نمرات 20 را مشخص كند.


Var
A:array[1..100] of real;
Begin
For I;=1 to 100 do
Writeln("enter no(",I,")");
Readln(a[ i]);
For i:=1 to 50 do
Writeln(a [ i]);
S:=0;
For i:=1 to 100 do
If i:=1 to 100 do
If a[ i]=20 then
S:=s+1;
Writeln(s);
End.



پیدا كردن max,min
عنصر اول =min
حلقه برای گردش در آرایه
Min < عنصر فعلی if
عنصر فعلی min :=
Write(min);
مثال : برنامه ای بنویسید كه با دریافت نمرات 100 دانش آموز بالاترین و پایین ترین نمره را در بین این 100 نفر پیدا كند.


Var
A:array[1..100] of real;
I:integer;
Begin
For i:=1 to 100 do
Readln(a[ i ] );
Min:=a[1];
Max:=a[1];
For i:=2 to 100 do
Begin
If a[1]< min then
Min:=a[ i];
If a[ i]>max then
Max := a[i ];
End;
Writeln("max is :",max,"min is :",min);
End.



مثال : برنامه ای بنویسید كه با دریافت 100 اسم به ما بگوید تعداد تكرار اسم ali چند بار است وآیا اسم hassan بیشتر ذكر شده یا اسم reza ؟


Var
A:array [1..100] of string;
Begin
For i:=1 to 100 do
Readln(a[ i ]);
Ali:=0;
Reza:=0;
Hassan:=0;
For i:=1 to 100 do
Begin
If a[ i]="ali" then
Ali:=ali+1;
If a[ i]="reza" then
Reza:=reza+1;
If a[ i]="hassan" then
Hassan:=hassan+1;
Endd
Writeln(ali is :",ali);
If reza>hassan then
Writeln("reza")
Else
Writeln("hassan");
End.



مثال : برنامه ای بنویسید كه با دریافت نام و نمره 100 دانش آموز تنبل ترین فرد كلاس را مشخص كند.


Var
Name:array[1..100] of string;
No:array[1..100] of real;
Begin
For i:=1 to 100 do
Begin
Readln(name[ i]);
Readln(no[ i]);
End;
Min:=no[1];
Namemin:=name[1];
For i:=2 to 100 do begin
If no[ i]
Begin
Min:=no[ i];
Namemin:=name[ i];
Writeln(namemin);
End.



آرایه های دو بعدی:
وقتی از آرایه دوبعدی استفاده میكنیم باید از دو حقه for استفاده كنیم.
مثال : برنامه ای بنویسید كه نمرات 4 كلاس كه هر یك 20 دانش آموز دارد را از ورودی دریافت وتنبل ترین فرد را در این 4 كلاس مشخص كند.


Var
A:array[1..20,1..4] of real;
Begin
For i:=1 to 4 do
Begin
For j:=1 to 20 do
Readln(a[j, i]);
End;
Min:=a[1,1];
For i:=1 to 4 do
For j:=1 to 20 do
If a[j,i]< min then
Min:=a[j,i];
Writeln(min);
End.



مثال : در یك آرایه 100*20دوهزار كاراكتر نگهداری میشود برنامه ای بنویسید كه تعداد تكرار حرف A را با a مقایسه كند و همچنین به ما بگوید آیا كاراكتر z در این ماتریس وجود دارد ؟


Var
A:array[1..20,1..100] of character;
Bool:Boolean;
B,b1:integer;
Begin
For i:=1 to 100 do
For j:=1 to 20 do
If a[I,j]="A" then
B:=b+1;
If a[I,j]="a" then
B1:=b1+1;
If a[I,j]="z" then
Bool:=true;
End;
If b>b1 then writeln("A>a");
If bIf b=b1 then writeln("A=a");
If true then writeln("""z""exist");
End.



تكلیف : میخواهیم نام و نمره تعدادی دانش آموز یك كلاس را از ورودی دریافت كنیم و مشخص كنیم كه تنبل ترین و زرنگ ترین فرد كلاس كیست.چند نفر نمره زیر 10 گرفتند؟نام كسانی كه نمره آنها در بازه 17 تا 15 می باشد ب همراه نمره آنها چاپ شود آخرین نفر نامش end است حداكثر تعداد دانش آموزان 100 نفر است.


Var

a:array [1..100] of string ;
b:array[1..100] of real;
begin
i:=1;
read(a[ i]);
while a[ i]<>"end" do begin
readln(b[ i]);
i:=i+1;
readln(a[ i]);
end;
j:=i-1;
min:=a[1];
max:=a[1];
for i:= 2 to j do
begin
if b[ i] >max then
begin
max:=b[ i];
name:a[ i];
end;
end
writeln(name);
count:=0;
for i:=1 to j do
if b[i ]<=10 then
count:=count+1;
writeln(count);
for i:=1 to j do
if (b[ i]<17) and (b[ i]>15) then
write(b[ i],a[ i]);
end.



تكلیف : برنامه ای بنویسید كه حاصل این عبارت را حساب كند.


i/i!=1/1!+2/2!+3/3!+4/4!+5/5!
N!= 1*2*3*4*…*n
Begin
Sum:=0;
For n:=1 to 5 do
Begin
For m:=1 to n do
F:=f*m;
Sum:=sum+n/f;
End;
Writeln(sum);
End.



تكلیف : برنامه ای بنویسید كه نمرات 80 دانش آموز را كه در چهار كلاس دسته بنده شده اند را از ورودی دریافت كند سپس به سوالات زیر جواب دهد.
1- معدل هر یك از كلاسها
2- نمره تنبل ترین و زرنگترین شخص در هر كلاس به طور جداگانه


Var
A:array [1..4,1..20] of real;
Begin
For i:=1 to 4 do
For j:=1 to 20 do
Begin
Writeln("please enter nomreh");
Readln(a[I,j]);
End;
For i:=1 to 4 do
Begin
Sum:=0 ;
For j:=1 to 20 do
Begin
Sum:=a[I,j]+sum;
End;
Writeln(sum/20,"average of this class");
End;
For i:=1 to 4 do
Begin
Max :=a[1,1];
Min:=a[1,1];
For j:=2 to 20 do
Begin
If a[I,j]>max then
Max :=a[I,j];
End;
Writeln(I,min,max);
End;
End.




- String :

String آرایه ای از كاراكترهاست .اغلب لازم است كاراكترهایی در رشته موجود درج شوندو یا كاراكترهایی به جای بخشی از رشته نوشته شوند , زیررشته ای در رشته جستجو گردد و یا دو رشته با هم الحاق شوند.
رشته تهی : طول رشته ثابت نیست و با داداه هایی كه در آن ذخیره شده است مشخص می گردد.كاراكترهایی كه در رشته قرار می گیرد از حداكثر طولی كه برای آن تعیین میشود بیشتر نخواهد بود. اگر name رشته كاراكتری باشد دستور زیر name را به رشته تهی تبدیل میكند:
Name:="";
تبدیل رشته به اعداد :
در پاسكال زیر برنامه هایی وجود دارند كه به آسانی میتوانند رشته ها را پردازش كنند. زیربرنامه val رشته عددی را گرفته به مقدار عددی تبدیل میكند.
رشته عددی رشته ای است كه حاوی كاراترهای "0" تا "9" و نقطه ممیز باشد مثل "12.5" و"13.5" زیربرنامه val به صورت زیر به كار میرود.
Val (st,number,error)
St رشته ای است كه باید به عدد تبدیل شود و number متغیری است كه رشته تبدیل شده به عدد در آن قرار میگیرد. چنانچه در رشته st كاراكتر نا معتبری (كاراكترهای غیر از( "0" تا "9" و"." ) , محل وجود آن كاراكتر در پارامتر error قرار میگیرد. اگر error برابر با صفر باشد معنایش اینست كه كاراكتر نا معتبری وجود ندارد. اگر number از نوع صحیح باشد st به مقدار صحیح و اگر number از نوع اعشاری باشد st به مقدار اعشاری تبدیل میشود .
مثال زیر را در نظر بگیرید:


Var st :string;
Num,e:integer;
St:="352";
Val (st,num,e);



مقدار 352 در متغیر num ومقدار صفر در متغیر e قرار میگیرد اكنون دستورات زیر را در نظر بگیرید :


St:="35#"2;
Val (st,num,e);



با اجرای دستور val به دلیل وجود كاراكتر" # " كه كاراكتر نامعتبری در اعداد است عدد 2 در متغیر e قرار میگیرد و معنایش اینست كه كاراكتر شماره 2 ( شماره گذاری از صفر شروع میشود) نامعتبر است و عمل تبدیل صورت نمیگیرد و مقدار num تعریف نشده است.
تبدیل عدد به رشته :
برای تبدیل مقدار عددی به رشته عددی از زیربرنامهstr استفادهمیشود و به صورت زیر به كار میرود:
Str (number : format,numstring)
با این دستور مقداری كه در number قرار دارد به رشته ای به طول format تبدیل میشود و در رشته numstring قرار میگیرد . دستورات زیر را در نظر بگیرید:


Var x:integer;
St:string;
X=352;
Str(x:5,st);



با اجرای این دستور مقدار 352 به رشته "352" تبدیل شده در st قرار میگیرد

زبان پاسكال یكی از زبانهای برنامه سازی است كه ویژگیهای آموزشی آن بسیار بالاست یعنی زبان خوبی برای آموزش برنامه نویسی منظم و دقیق است.قابلیت خوانایی و درك برنامه های این زبان بالاست ومیتوان برنامه هایی نوشت كه احتمال خطاهای آنها بسیار اندك باشد علتش این است كه یك زبان ساختار یافته (structed) است .

ساختار كلی برنامه چیست؟
1-تعریف
2-به وسیله procedure و functionقسمتهای تكراری را از بین ببریم
3-بدنه
فرم كلی پاسكال:
اسم Program
; تعریف ثابت const
; تعریف نوع type
; تعریف متغیرها var
)پارامترها ) نام procedure


begin
____
____
____
end ;
; ( پارامترها ) نام نوع تابع function
begin
____
____
____
end ;
begin
____
____
____
end .
متغیر : محلی است كه دارای یك اسم می باشد و می توان مقداری را در آن ذخیره كرد

انواع متغیرها در پاسكال:
Integer :انواع عددی صحیح شامل اعداد بدون نقطه ممیز است
نوع مقادیری كه می پذیرند طول(بایت)
byte 0 تا 255 1
Shortint 128- تا 127 1
integer 32768- تا 32767 2
Word 0 تا 65535 2
Longint 2147483648- تا 2147483647 4



اعداد اعشاری:
انواع عددی اعشاری شامل اعدادی با نقطه ممیز است

نوع مقادیری كه میپذیرند ارقام با معنی طول(بایت)
single 1.5e-45 تا3.4e38 7 تا 8 4
real 2.9e-39 تا 1.7e38 11 تا 12 6
Double 5.0e-324تا 1.7e308 15 تا 16 8
extended 1.9e-4951تا 1.1e493 19 تا 20 10
انواع داده های اعشاری

-Char :
نوع داده كاراكتری كه با كلمه char مشخص می شود میتواند یك كاراكتر را در خود نگهداری كند بنابراین كاراكترها در یك بایت از حافظه كامپیوتر ذخیره می شوند

String - :
این نوع داده ها برای ذخیره رشته ها مثل اسامی افراد به كار می رود و با كلمه كلیدی string مشخص ی گردد
برای هر رشته باید طول معلوم كنیم اگر طولی تعریف نشود به طور پیش فرض 80 در نظر گرفته میشود(مقدار طول حداكثر 255 است)
- Boolean :
نوع دیگری از داده ها در پاسكال وجود دارند كه داده های بولی خوانده می شوند مقادیر بولی دارای دو ارزش درستی یا نادرستی اند كه در پاسكال با صفر و یك نمایش داده می شوند صفر به معنی نادرستی و یك به معنی درستی به كار میرود این نوع داده ها با كلمه Boolean تعریف میشوند.
دستورات ورودی در پاسكال:
دستور Readlnبرای خواندن اطلاعات از ورودی به كار میرود.
فرمت آن به صورت مقابل است:
(اسامی متغیرها)read/ln
اسامی متغیرها باید با كاما از یكدیگر جدا شوند..
برای چاپ اطلاعات در خروجی از دستور write/ln استفاده میكنیم.
فرمت آن به صورت مقابل است:
" یك پیام "
( متغیر ) write/ln
عبارت محاسباتی
انتساب متغیرها:
مقدار ثابت
( متغیر )=: متغیر
عبارت محاسباتی

مثال : برنامه ای بنویسید كه دو عدد را از ورودی دریافت و حاصلجمع آن دو را چاپ كند .
Program add;
Var
a,b:integer;
begin
writeln("enter 2 num");
readln(a,b);
c:=a+b;
writeln("result is =",c);
end.

تكلیف : چرا برنامه باید ادب داشته باشد ؟
مثال : برنامه ای بنویسید كه حقوق پایه وتعداد فرزندان یك كارگر را از ورودی دریافت و مبلغ حقوق وی را بر اساس فرمول زیر حساب كنید.
10*تعداد فرزندان + حقوق پایه =حقوق كل
Program test;
Var
Salary:longint;
Child:byte;
kole:integer
Begin
Writeln("enter salary and number of child);
Readln(salary,child);
Kole := salary + child *10
Writeln("kole is ",kole);
END.
اولویت عملگرها:
/ *
- +
شرط:
then شرط if
Begin
____
____
____
end
else
begin
____
____
____
end;
نكته : دستورالعمل قبل از IF سمی كالن نمی گیرد
عناصر شرط:
< > <= >= = <>
اپراتورها :
AND OR NOT XOR
NOT A
1 0
0 1

XOR OR AND B A
0 1 1 1 1
1 1 0 0 1
1 1 0 1 0
0 0 0 0 0
مثال : برنامه ای بنویسید كه با دریافت دو عدد بزرگترین آنها را چاپ كند.
Program test;
Var
a,b:integer;
if a>b then
begin
writeln(a);
end
else
writeln(b);
end.

مثال : برنامه ای بنویسید كه با دریافت سه عدد به عنوان ضرایب y=ax2+bx+c معادله درجه دو را حل كند(این برنامه را با یك If بنویسید).
Var
A,b,c:integer;
D,x1,x2:real;
Begin
Writeln("enter a,b,c");
Readln(a,b,c);
D:=b*b-4*a*c;
If (d >=0 ) then
Begin
X1:=(-b+sqrt(d))/2*a);
X1:=(-b-sqrt(d))/2*a);

مثال : برنامه ای بنویسید كه تعداد فرزندان وحقوق پایه و رتبه یك كارگر را از ورودی دریافت و حقوق كل وی را بر اساس فرمول زیر حساب كند.
كسریها - مزایا +بیمه = حقوق كل
5*رتبه +1000* تعداد فرزند = مزایا
مالیات + بیمه = كسریها

بیشتر كمتر یا مساوی 2 تعداد فرزند
تعداد فرزندان 1000 بیمه
هر چیزی دیگر 20 تا 0 رتبه
حقوق پایه حقوق پایه*100/10 مالیات
begin
writeln("enter salary and grade and number of child");
readln(salary ,num,grade);
if num<=2 then
bimeh:=100
else
bimeh :=num*500;
if (grade>=0) and (grade<=20)then
net := 10/100*salary
else
if grade >20 then
begin
net:=20/100*salary;
mazaya:=num*1000+grade*50;
kasry:=bimeh+net;
kol :=salary + mazaya-kasry;
end;
writeln(kol);
end.

تكلیف : در یك تركیب شیمیایی 4 عنصر شركت دارند مقدار مجاز برای تهیه ماده ای به نام asxd به این صورت است.
A 0 ~ 50
S 0.5 ~ 0.83
X 81 ~ 92 or 824 ~ 901
D -100 ~ 100
با دریافت مقادیر a,s,x,d از ورودی به ما بگوید كه آیا می توان این ماده را تولید كرد یا نه ؟
Begin
Num:=0;
Writeln("please enter a s x d");
Readln(a,s,x,d);
If (a>0) and(a<50) then
Num:=num+1;
If (s>0.5)and (s<0.83) then
Num:=num+1;
If ((x>81)and(x<92))or ((x>824)and(x<901))then
Num:=num+1;
If (d>-100) and (d<100) then
Num:=num+1;
If num=4 then
Writeln("yes can")
Else
Writeln("you can not");
End.
تكلیف : برنامه ای بنویسید كه با دریافت سه عدد و با فرض اینكه عدد دوم وتر میباشد به ما بگویید كه آیا این سه عدد تشكیل یك مثلث قایم الزاویه می دهد یا خیر؟

CASE:
CASE میتواند تعدادای شرط را بگیرد و انتخاب كند.
مقادیری كه دستور CASE میپذیرد ORDINAL است مقادیری كهORDINAL هستند دارای تركیب نیستند و همچنین قابل شمارش هم هستند مثل INTEGER,CHARACTER,BYTE,BOOLEAN,LONGINT,…
پسREAL,STRING ORDINAL<---- نیستند
CASE تنها دستوری است كه BEGIN ندارد ولی END دارد
مقدارها میتوانند شامل یك مقدار یا چند مقدار كه از یكدیگر با كاما جدا شده اند باشند و یا یگ سری شمارشی باشند مثل:
1:------
1,10,28:------
1..100,150..243:---------
"A".."Z":---------

Of متغیر Case
Begin : مقدار1
-------
-------
End;
Begin : مقدار2
-------
-------
End;
Begin :Else
-------
-------
End;
End.
مثال : برنامه ای بنویسید كه یك عدد را از ورودی دریافت ( (0<=x<3وتلفظ آنها را چاپ كند.
BEGIN
READLN(X);
CASE X OF
0:WRITELN("ZERO");
1:WRITELN("ONE");
2:WRITELN("TWO")
ELSE
WRITELN("ERROR");
END;
END.