شیطان برای نابودی بشر سلاحهای متعددی دارد . همان گونه که انسانها برای جنگ با دشمن ، سلاحهایشان متعدد می باشد . لکن آن سلاحی که از همه بیشتر قابل اعتماد برای شیطان در جنگ با انسان است و او را کاملا موفق کرده زنان بی تقوا هستند . از این حدیث معلوم می شود ( همان طوری که تاریخ بیانگر این موضوع است ) شیطان هر وقت از راههای مختلف برای از بین بردن انسانها مایوس می شود ، از وجود زنان هرزه و بی اعتقاد استفاده می کند .
زنانی که به غیر از خود آرایی به چیز دیگری فکر نمی کنند همانها که بازیچه دست مردان ظالم بوده اند . در روزگار ما نیز یکی از موثرترین عوامل استعارگران در ظلم و غارت مردم جهان بویژه کشورهای اسلامی زنان فاسد الاخلاق هستند .
خداوند سبحان می فرماید :
« زین للناس حب الشهوات من النساء و البنین و القناطیر المقنطره من الذهب و الفضه و الخیل المسومه و الانعام و الحرث ذلک متاع الحیوه الدنیا والله عنده حسن الماب »
محبت امور مادی ، از زنان و فرزندان و اموال هنگفت از طلا و نقره و اسبهای ممتاز و چهار پایان و زراعت ، در نظر مردم جلو داده شده است ( تا در پرتو آن آزمایش و تربیت شوند ولی ) اینها ( در صورتی که هدف نهایی آدمی را تشکیل دهند ) سرمایه زندگی پست ( مادی ) هستند ، و سرانجام نیک و زندگی عالیتر و جاودانه تر در نزد خدا هست .
این آیه و مشابه آن هیچ گاه علاقه معتدل نسبت به زن و فرزند و اموال را نکوهش نمی کند . زیرا پیشبرد اهداف معنوی بدون وسایل مادی ممکن نیست و از طرف دیگر دنیا و آنچه در آن است اعم از خوراکیها و پوشیدنیها و آنچه در آسمانها و زمین هست همه زیبا هستند زیرا اینها نعمت و نشانه های قدرت وعظمت خداوند قادر می باشند . آنچه در اسلام مذمت شده علاقه زیاد به اینها بگونه ای که انسان از هدف اصلی آفرینش باز ماند . برای آنکه در این کتاب سخن از شیطان فراوان به میان می آید بطور خلاصه مطالبی پیرامون شیطان لعنه الله علیه بیان خواهد شد .
بحثی مختصر پیرامون شیطان
شیطان در اصطلاح به هر موجود متمرد ، اختلاف افکن ، موذی ، ( مانند میکروب ) مفسد و منحرف کننده ، مضر ،زن بی تقوا ، منافق ، دروغگو ،گناهکار ، حیله گر و ... اعم از انسان ، جن و جنبندگان گفته می شود .
حضرت علی فرمود :
1- المکور شیطان فی صوره انسان .
کسی که مکرر و حیله زیاد می کند شیطانی است که به صورت انسان ظاهر شده است .
امام صادق فرمود :
2- لیس لابلیس جند اشد من النساء و الغضب .
سپاه و لشکری برای شیطان بهتر از زن و غضب نیست .
حضرت رسول خدا فرمود :
3-النساء حباله الشیطان .
زنان ( بی عفت و بد حجاب ) دام شیطان هستند .
اسلام شغل مادری را شغل انبیاء می داند. زیرا تربیت یک انسان خوب مساوی با زنده کردن اوست و طبق آیه 32 سوره مائده کسی که یک نفر را حیات معنوی بخشد مثل آن است که همه مردم را حیات معنوی بخشیده است حال اگر زن در مسیر پاکدامنی و تقوا گام بر نداشت ، و راه شیطان را پیمود چنین زنی بهترین سلاح و دام برای شیطان خواهد بود و شیطان به وسیله او به اهداف شومش که انحراف مردم است خواهد رسید .
حکمت وجود شیطان
قرار دادن دشمن از جانب حق تعالی برای انسان از کمالات نظام تکوین و تشریع است . زیرا وجود دشمن بد نیست ، آنچه بد است دشمنی او است .
اما در نظام تکوین و طبیعت ، اگر همه چیز برای انسان در طبیعت گوارا و بر طبق میل او باشد ، دیگر به دنبال مجهولات نمی رود و استعداد او شکوفا نخواهد شد و درعلوم مختلف پیشرفتی نخواهد داشت .
و اما در نظام تشریع و دین : اگر انسان دشمنی به نام شیطان و نفس اماره نداشت در راه تکامل رشدی نمی کرد . در مبارزه با شیطان است که انسان به خداوند تقرب می جوید . هیچ گاه کسی به پیروی کردن هوای نفس خود به خداوند تقرب می جوید . هیچ گاه کسی به پیروی کردن هوای نفس خود به خداوند نزدیک نشده است و منزلت معنوی کسب نکرده است .
پس آنچه سبب شد انسان مثل حیوان زندگی نکند و مثل حیوانات نمیرد و عالمانه و انسان گونه حیات وممات داشته باشد و به مقام خلیفه اللهی نائل گردد ، این مبارزات او با دشمنی به نام شیطان بود بطور کلی انسان و جامعه تا با دشمن و سختیها و تنگانا ها و تضاد روبرو نشود ، فکر و استعدادش شکوفا نخواهد شد و در ابعاد مختلف رشد نخواهد کرد . و اگر انبیاء و ائمه معصومین به آن د رجات بلند معنوی رسیدند که ما از درکش عاجزیم برای آن است که بر دشمنی همچون شیطان پیروز گشتند .
حتی اگر انسان بخواهد یک فاضل و محقق و دانشمند ماهری بشود در بین دوستان به جائی نمی رسد .آنچه به او رشد می دهد ایراد و اشکالات وانتقادات سازنده خواهد بود .
دشمن ناشناخته انسان
حضرت علی در نهج البلاغه می فرماید :
از آنچه خداوند سبحان با ابلیس رفتار می کرد درس عبرت بگیرید . با اینکه او اعمال و عبادات طولانی و کوششهای فراوانی در راه حق تعالی انجام داد ، به طوری که شش هزار سال از سالهای دنیا بوده یا سالهای آخرت ، ولی در اثر یک لحظه تکبر همه این زحمات را بر باد داد
براستی حال شیطانی که خداوند را می شناخت این همه او را عبادت کرد و از طرفی بهشت و جهنم را هم معتقد بود و با این وضع به خود رحم نکرد و زحمات شش هزار ساله خود را به باد داد آیا به ما رحم می کند ؟!
ما با چنین دشمنی روبرو هستیم که کسی جز انبیاء و ائمه معصومین و اولیای الهی و مخلص از کمند و دامش بیرون نمی روند .
راههای ورود شیطان
قال فبما اغویتنی لاقعدن لهم صراطک المستقیم ثم لاتینهم من بین ایدیهم ومن خلقهم و عن ایمانهم و عن شمائلهم و لا تجد اکثرهم شاکرین .
شیطان به خداوند سبحان گفت :
اکنون که مرا گمراهی ساختی ، من بر سر راه مستقیم تو ، برای بندگانت کمین می کنم . پس از پیش رو و از پشت سر واز طرف راست و از طرف چپ آنها ، به سراغشان می روم ( و چنان آنها را گمراهی می کنم که ) اکثر آنها را شکر گزار نیابی .
ممکن است اینکه شیطان می گوید از چهار طرف می آیم ، کنایه از این باشد شیطان انسان را به طور کامل محاصره می کند و به هر وسیله در وسوسه و گمراهی او می کوشد و این تعبیر در کلمات روزمره شنیده می شود که مردم می گویند : فلان کس از چهار طرف گرفتار شده است .
امام محمد باقر فرمود :
منظور از آمدن شیطان به سراغ انسان از پیش رو ، این است که آخرت و جهانی را که در پیش دارد ، در نظر او سبک و ساده جلوه می دهد . که همین امر موجب گنا ه در دنیا می شود .
و منظور از پشت سر این است که آنها را به گرد آوری اموال و تجمع ثروت ، و بخل از پرداخت حقوق ، به خاطر فرزندان و وارثان دعوت می کند . و منظور از طرف راست این است که امور معنوی را به وسیله شبهات و ایجاد شک و تردید ، ضایع می سازد . منظور از طرف چپ نیز این است که لذتهای مادی و شهوات را در نظر آنها نیک جلوه می دهد .
ابزار کار شیطان
شیطان چون می داند انسان بدون اراده و اندیشه کار نمی کند و بدون استدلال و مصلحت اندیشی نمی توان او را فریب داد ، از راه مغالطه وارد می شود یعنی انسان را به غلط وارد می شود یعنی انسان را به غلط می اندازد . و به جای راه ، چاه را نشانش می دهد . به طور ی که انسان خیال می کند تمام آنچه او القا می کند از روی استدلال و برهان است در حالی که براهین او سرابی بیش نیست و اصلا واقعیت ندارد و او با دخالت و ورود در افکار و ذهن انسان ، به باطل و گناه جلوه ای زیبا و حق گونه می دهد به طوری که انسان یقین میکند هر چه او میگوید حق است و چون حق است به دنبالش راه می افتد . وقتی به راه افتاد هر مقدار به دنبال شیطان برود به همان اندازه از خداوند بزرگ دور خواهد شد ، بطوری که بعداز مدتی اسیر شیطان خواهد شد .
بر همین اساس قرآن کریم می فرماید :
ان الذین ارتدوا علی ادبارهم من بعد ماتبین لهم الهدی الشیطان سول لهم و املی لهم .
کسانی که بعد از روشن شدن حق ، بازگشتند و ( به حق ) پشت کردند ، شیطان اعمال زشتشان ار در نظرشان زین ت داده و آنها را به آرزوهای دور و دراز فریفته است .
خلاصه آنکه : شیطان تجربه زیادی دارد و با همه ابزارها آشناست . او به سرعت می تواند در باطن و ذهن انسان
نفوذ کند و از طریق آنچه انسان به آنها علاقه دارد او را بفریبد .
ماموریت شیطان
باید توجه داشت که تا آدمی خود زمینه های پیروی از شیطان را فراهم نکرده باشد خداوند سبحان شیطان را بر او مسلط نمی کند زیرا :
اولا : طبق آیات متعدد قرآن کریم خدای بزرگ د رفطرت و سرشت انسان درمان همه خوبیها و بدیها را قرارداده است این طور نیست که روح و نفس آدمی هیچ چیزی نداند و مانند یک صفحه کاغذ سفید بی اطلاع باشد . بلکه فطرت انسان همه خوبیها و بدیها رابه صورت کلی درک می کند .
ثانیا : او را از عقل که بزرگترین نعمت برای تشخیص حق از باطل است بهره مند نموده است . به عبارت روشن تر انسان دارای روح و بدن است . روح انسان بر اساس فطرت به طرف حق می رود نه باطل . و تن و طبیعت انسان هم به لذات و شهوات مایل است نه حرام و این هم کار بدی نیست . یعنی میل طبیعت انسان به لذات و شهوات عیب نیست . آنچه عیب است حرام بودن آنها ست . اگر روح آدمی از پاکی برخوردار باشد خواسته های بدن و طبیعت نفس را از حلال تامین می کند و آن مقدار از لذات شهواتی که برای بدن لازم است شرع مقدس و اسلام نیز مباح دانسته است ، و اگر بیش از این نیاز داشت دین اجازه و توسعه می داد .
ثالثا : فرشتگان الهی که به طور دایم از طریق فطرت و عقل انسان را به طرف خداوند بزرگ سوق می دهند حجت دیگری از طرف حق تعالی می باشند .
رابعا : این همه پیامبران وائمه معصومین همراه باکتب آسمانیشان و اولیای الهی و علمای ربانی ، حقایق رابیان کرده اند . اگر کسی با این همه راهنماهای درونی و بیرونی باز به راه باطل رود ، خداوند بزرگ به او فرصت می دهد تا توبه کند و برگردد. و اگر توبه نکرد و به راه کفر و شرک ادامه داد خداوند قهار عذاب و بلای موقت برای بیداری از عذاب غفلت بر آنها نازل می کند و گاهی افراد منحرف و فاسد را غرق در نعمت مادی دنیا می نماید ، بعد یکدفعه همه چیز را همراه با عذاب از آنها می گیرند تا بیشتر بسوزند .
حق تعالی شیطان را بر چنین کسانی مسلط می کند . در حقیقت شیطان در عمل مستقل نیست بلکه او همچون سگ تربیت شده ای است که ماموریت د ارد چنین افرادی را بگزد و اسیرشان کند . بر همین اساس قران کریم می فرماید :
الم ترا انا ارسلنا الشیاطین علی الکافرین توزهم ازا .
آیا ندیدی که ما شیاطین را بسوی کافران فرستادیم تا آنها را در راه باطلشان تحریک و زیرو رو کنند ؟!
اما کسانی که تحت ولایت و پناه حق تعالی در آینده اگر گاهی گناهی کردند و از ته دل توبه کنند و ابزار الهی مانند فطرت ، عقل ، فرشتگان و دستورات ائمه معصومین و انبیاء استفاده کنند شیطان بر اینها نمی تواند تسلط یابد و در ذهن و فکر آنها نفوذ کند چون اینها از درون به فطرت و عقل فرشته و از برون به انبیاء و ائمه معصومین و کتب آسمانی و علما ربانی مسلط هستند .
جلسات مشورتی شیطان
معمولا افراد کاردان برای اقدامات خود دو کار انجام می دهند : اول تشکیل جلسه برای برنامه ریزی و تبادل افکار ، دوم چگونگی اجرای آن برنامه و نقشه . همچنین شیطان برای پیشبرد اهداف خود این دو کار عمده را انجام می دهد از آیه 121 سوره مبارکه انعام استفاده می شود که شیاطین جنی و انسی قبل از فریب دادن انسانها جلسه مشاوره دارند تا سخنان خود را مطرح کنند تا تصمیم جامع برای مقاصد شومشان بگیرند .
از آیه 14 آل عمران -119 نساء – 17و20و21 سوره اعراف استفاده می شود که شیاطین از راههای مختلف وارد می شوند و برای هر کس طبق هوی و هوسش طرح و برنامه ریزی می کنند .
و از آیه 14 آل عمران استفاده می شود که یکی از موثرترین کار در آلودگی انسانها مسائل جنسی است .
حضرت علی فرموده :
الشهوات مصائد الشیطان
شهوات ( گناهان و آلودگیها ) از دامهای شیطان است .
تنها راه نبرد با شیطان
خداوند عزیز در سوره اعراف آیه 27 می فرماید :
ای فرزند آدم هشیار باشید تا شیطان شما را فریب ندهد چنانچه پدر و مادر شما (حضرت آدم و حوا ) را فریب داد و از بهشت بیرون راند ... ( بدانید این دشمن شما با دیگر دشمنان فرق دارد .) او شما را می بیند در حالی که شما او را نمی بینید شیطان از جنس بسیار لطیفی آفریده شده است . و ما او را نمی بینیم در حالی که انسان در هر جنگی دشمن خود را می بیند و در صورتی که بخواهد حمله کند درصدد دفاع بر می آید . ولی ما انسانها این دشمن را نه تنها نمی بینیم بلکه نمی دانید کی و چگونه حمله می کند و از همه بدتر ، هر دشمنی از بیرون حمله می کند و به جسم آسیب وارد می سازد ، ولی شیطان از بیرون و هم از درون حمله می کند . او در ذهن و فکر ما نفوذ می کند و می تواند رهبری جسم و روح ما را به عهده گیرد اکنون که با چنین دشمنی روبرو هستیم بهترین ابزار برای مقابله با شیطان پناه آوردن به خداوند تبارک و تعالی و عمل به دستورات الهی است .
خداوند سبحان می فرماید :
ای پیامبر بگو: پناه می برم به پروردگاری که مربی و پرورش دهنده و مالک و صاحب اصلی نماز و معبود همه آنها است .
من شر الوسواس الخناس الذی یوسوس فی صدور الناس من الجنه و الناس
از شر وسوسه شیطان ، آن شیطانی که به طور دایم در دلها و افکار مردم اندیشه های بد را ایجاد می کند . ( از جمله یاران او ) شیاطین جنی و انسی باشند .
ای پیامبر ! بگو : پناه می برم به خداوندی که شکافنده صبح است از شر چیزهایی که خلق کردی و از شر موجودات موذی که در تاریکی شب بیرون می آیند .
و من شر النفاثات فی العقد ومن شر حاسد اذا حسد .
و نیز پناه می برم از شر زنان ساحری که در گره ها می دمند و از بدی و ( خطرهای ) حسودانی که حسادت ورزند .
وقل رب اعوذ بک من همزات الشیاطین
و بگو: پروردگارا ! از وسوسه های شیاطین به تو پناه می برم .
قرآن کریم می فرماید :
و ما ارسلنا من قبلک من رسول و لا نبی الا اذا تمنی القی الشیطان فی امنیته فینسخ الله ما یلقی الشیطان ...
ما هیچ رسول و پیامبری را پیش از تو نفرستادیم مگر اینکه هرگاه آرزو می کرد و طرحی را برای پیشبرد اهداف الهی خود پیش می کشید ، شیطان القائاتی در آن طرح می کرد ولی خداوند سبحان ( پیامبر خود را در برابر هجوم شیطانی تنها نمیگذاشت ) و آن القائات شیطان را از بین می برد . اینکه قرآن کریم فرمود در برابر هجوم شیاطین به خداوند قادر پناه ببرید معنایش این نیست که با گفتن ( اعوذ بالله من الشیطان الرجیم ) کار تمام و درست می شود و دیگر انسان از آسیب شیاطین در امان است ،بلکه انسان باید انجام و اجبات و ترک محرمات که وسیله دفاع از جانب خدای بزرگ می باشد خود را حفظ نماید.و تا انسان از ته دل پیوند خود را با پروردگارش بر قرار نکند واز عبادت و نماز و ... لذت نبرد و از تظاهر و ریاکاری دوری ننماید و خلاصه دل را از همه چیز غیر از خداوند سبحان نبرد نمی تواند در این نبرد پیروز شود . از آیه 5 سوره ناس و آیات دیگر استفاده می شود که وسوسه و اندیشه های باطل از طرف شیطان در وجود انسان به صورت دایم است . شیطان انسان را رها نمی کند ، نه در خواب و نه در بیداری . نه در شب و نه در روز ، نه در پنهان و نه در آشکار . اکنون که با چنین دشمنی روبه رو هستیم ، ما هم باید به طور دایم به یاد خداوند سبحان باشیم و چنان عبادت کنیم که در روح ما اثر گذارد و ما را متحول سازد و سعی کنیم مستحبات را حتی الامکان انجام دهیم و مکروهات را ترک کنیم . در سوره آل عمران آیه 36 می خوانیم که مادر حضرت مریم فرزندش مریم و دیگر فرزندانش او را از شر شیطان به خداوند سبحان سپرد و دعای خالصانه آن مادر پارسا و پاکدامن سبب که حق تعالی دختری همچون مریم نوه مبارکی مانند حضرت عیسی به او عنایت کند . آنچه ما از این آیه مبارک درس می گیریم این است که با کسب حلال ، دامنی پاک ، عبادت و راز و نیاز با حضرت احدیت و تربیت الهی ، زمینه را در خود و فرزندانمان آماده سازیم تا با لطف و عنایت خداوند قادر شیطان بر فرزندانمان تسلط نیابد ، همانگونه که مادر حضرت مریم این کار را کرد و موفق هم شد . و از خداوند بزرگ بخواهیم که او فرزندان پاک و با ایمانی بما بدهد تا به درد اسلام عزیز بخورند و ازشر شیاطین در امان باشند . بنا بر این والدینی که از دوران طفولیت و نوجوانی فقط به فکر خورد و خوراک ، پوشاک و مسکن ، تحصیل و مدرک و جهیزیه فرزندان خودشان باشند در حقیقت چنین پدر و مادرانی حیوان پرورش می دهند نه انسان ، زیرا حیوانات هم تمام کوششان این است که شکم بچه هایشان را سیر و آنها را از خطر حفظ نمایند .
