مشاهده مطالب کاربر

تعداد مطالب : 1

تعداد نظرات : 0

زمان آخرین مطلب : 6615روز قبل

دانستنی های علمی

مدرسه هوشمند چیست؟مدرسه هوشمندبا گسترش فناوری های ارتباطی و توسعه امكانات تكنولوژیكی در عرصه ارتباط ، تمام سازمانی خود را به سمت مكانیزه كردن سوق دهند تا از این طریق بر سرعت و دقت انجام كارها افزوده و احتمال خطا توسط نیروی انسانی را كاهش دهند نظام آموزش و پرورش نیز به نوبه خود با وارد كردن فناوری های ارتباطی در این عرصه تلاش كرده تا حداكثر بهره برداری را از این دستاورد بشری داشته باشد . مدارس هوشمند در دنیا حاصل به كارگیری از این امكانات است . كشور مالزی در سال 1998 برای اولین بار به عنوان نخستین كشوری بود كه مدارس هوشمند را در نظام آموزش و پرورش راه اندازی كرد و با ارایه الگوی موفق توانست تجربه خود را به سایر كشورها نیز منتقل كند و امروزه علاوه بر مالزی دیگر كشورها نیز برای هوشمند كردن مدارس خود اقدام كرده اند كه بطور مثال می توان از فرانسه به عنوان كشوری موفق در این عرصه نام برد شورای عالی آموزش و پرورش كشورمان نیز در سال 1380 موضوع مدارس هوشمند را برای نخستین بار مطرح كرد كه با تایید و تصویب این شورا مقرر گردید از سال 81 این مدارس راه اندازی شوند اما به دلایلی كار متوقف شد تا اینكه با تامین اعتبار و تصویب مجدد مقرر شده است كه در سال تحصیلی جدید طرح مدارس هوشمند در 4 دبیرستان شهر تهران به اجرا گذاشته شود . لذا به همین دلیل ضمن تبیین این موضوع به اهداف و موانع آن اشاره خواهیم داشت تعریف مدرسه هوشمند مدرسه هوشمند مدرسه یی است كه علاوه بر استفاده از امكانات فیزیكی مدرسه و برنامه هایی مانند سایر مدارس تلاش دارد تا با تجهیز به امكانات رایانه یی و فناوری های مربوطه كنترل و مدیریت خود را بر این اساس مبتنی كند و محتوای اكثر دورس را الكترونیكی كرده و ارزشیابی و نظارت سیستم را هوشمند گرداند . در اینگونه مدارس سیستم بر روی كامپیوتر مركزی مدرسه نصب می شود و با اتصال به تعداد زیادی از خطوط تلفن در طول شبانه روز آماده ارایه خدمات است . این سیستم امكانی را فراهم می آورد تا دانش آموزان ، اولیا و معلمین و كادر مدرسه در تعامل همیشگی و پویا برنامه خود را به پیش برند . امكان اطلاع رسانی صوتی و تصویری ، ارتباط با مربیان ، ارایه انتقادات و پیشنهادات ، پرسش و پاسخ و سایر موارد ضروری از جمله كاركردهای مدارس هوشمند است . در این مدارس دانش آموزان با داشتن یك كامپیوتر در منزل همیشه با سیستم مدرسه خود در ارتباط خواهند بود لذا می توان گفت مدارس هوشمند هیچ وقت تعطیل نخواهد بود . البته لازم است این نكته یادآوری شود كه مدارس هوشمند بستر لازم برای مدارس مجازی نیز فراهم شود . از جمله مهمترین ویژگی های مدارس هوشمند این است كه دانش آموزان با تفكر مستقل و ابراز خلاقیت توانمندی خود را به كار می گیرند و فضای حاكم موجب به كارگیری توانمندی های مربیان ، معلمان و اولیا برای تقویت آموزش و پرورش می گردد و بطور كلی محیط مدرسه مشوق یادگیری و باعث ایجاد انگیزه و رغبت در مجموعه می شود . اهداف مدارس هوشمند مهمترینافزایش مشاركت عناصر مرتبط با سیستم مدرسه بویژه اولیا ، مربیان و دانش آموزان و فراهم كردن امكان تعادل بیشتر آنان با یكدیگر مهمترین هدف یك مدرسه هوشمند است . از طرفی دانش آموزان در چنین مدرسه یی با فناوری الكترونیكی آشنا می شوند و توانمندی فردی خود را از این طریق افزایش می دهند . رشد همه جانبه در این سیستم یكی دیگر از اهداف مورد نظر است چرا كه با تسلط به تمام مجموعه و بازخودگیری از روند پیشرفت توسط دانش آموزان آنان بخوبی نقاط قوت و ضعف خود را تشخیص می دهند و به یاری سیستم برای رفع آن تلاش می كنند . ایجاد تنوع و خارج شدن از شیوه یكنواخت و سنتی آموزشی از جمله اهدافی است كه در صورت اجرای دقیق طرح می تواند بازده كاری را در مدرسه افزایش دهد دانش آموز در این سیستم با اهمیت زمان آشنا شده و بخوبی می آموزند كه چگونه می توان در كمترین زمان به خواسته ها و نیازهای خود از طریق استفاده از فناوری ارتباطی نایل آمد موانع موجود بر سر راه مدارس هوشمنداولین و شاید بزرگترین مانع در مسیر طرح مدارس هوشمند باورهای فرهنگی جامعه ما بویژه اولیای دانش آموزان است . هنوز با توجه به گذشت چندین دهه از تولید اینگونه فناوری ها متاسفانه فرهنگ استفاده از آن چندان رونق نیافته و مقاومت های زیادی در این مسیر وجود دارد و در بسیاری از خانواده ها تلقی نادرستی از این مقوله موجب شده تا این تكنولوژی به عنوان یك نامحرم فرض شود و از ورود تجهیزات الكترونیكی به منزل خودداری شود لذا فرزندان چنین خانواده یی سخت با مشكل مواجه خواهند شد متاسفانه علی رغم پیشرفت قابل توجه این علم در دنیا به دلایل محدودی هنوز شبكه های ارتباطی كشور بسیار نامناسب است و برقراری تعاملات اینترنتی مخابراتی چندان آسان نیست . خطوط عادی تلفن جوابگوی نیازمندان نبوده و اخلال در این سیستم انگیزه كاری را از افراد سلب می كند ، بنابراین مسوولان مربوطه می بایست چاره یی اساسی برای رفع این معضل بیندیشند مشكل اقتصادی بسیاری از خانواده ها برای تامین حداقل یك دستگاه كامپیوتر یكی از مهمترین موانع موجود در مسیر موفقیت مدارس هوشمند است و این مساله زمانی بیشتر محسوس خواهد بود كه مدارس هوشمند در مناطق مختلف تعمیم داده شود حتی در حال حاضر درصد قابل توجهی از دانش آموزان مناطق برخوردار نیز امكان تهیه كامپیوتر در منزل را ندارند ضرورت مدرسه هوشمند

مدرسه هوشمند، یك ضرورت

سالها پیش با بروز ناكارآمدی روش‌های سنتی در آموزش، روش دانش‌آموز محوری به عنوان الگویی پیشرفته برای تحول نظام آموزشی، معرفی گردید اما هیچ‌گاه این روش، مطابق آن‌چه تجربه شده بود، در ایران به منصه ظهور نرسید. شاید یكی از دلایل این امر گرایش كلی نظام آموزشی به علوم انتزاعی و حتی تدریس علوم تجربی به شكل انتزاعی باشد كه مغایرت اساسی با روش‌های مبتنی بر تجربه فردی دانش‌آموز دارداكنون ابزار رایانه و اینترنت، تحولی را در نظام آموزشی جهان رقم زده كه بومی‌سازی آن در ایران نیز به سرنوشت روش دانش‌آموز محوری دچار شده است واضح است كه برای تحول در نظام آموزشی كشور، هرگز نمی‌توان از بنیان آغاز كرد و كل نظام آموزشی را با نظامی جدید عوض كرد، بلكه این تحول باید تدریجی و مبتنی بر واقعیات جامعه باشد مدرسه هوشمند، یك پیشنهاد عملی با هدفمندی اجرای پیشرفته‌ترین روش‌های آموزشی نوین و نگاه عملی به وضعیت كنونی نظام آموزشی كشور استدر یك نگاه كلی، اگر فرایند آموزش در مدرسه را به سه بخش تدریس معلم، انجام تكلیف و تمرین و برگزاری آزمون تقسیم كنیم، در می‌یابیم كه بدون دخالت مستقیم در بخش اول كه از ایستایی بیشتری در مقابل تحول برخوردار است نیز، می‌توان دست به بهبود نظام آموزشی زدهنگامی كه معلم یك درس را برای یك گروه دانش‌آموزان ارائه می‌دهد، فرایند آموزش به روش چهره به چهره با تمام مزایای این روش اتفاق می‌افتد. اما به محض آن كه معلم می‌پرسد كسی اشكال یا سؤالی ندارد، ابزارهای جدید آموزشی قابلیت خود را به نمایش می‌گذارند از این پس، دانش‌‌آموز قوی‌تر ، مبحث بعدی و نكته جدید می‌خواهد و دانش‌آموز ضعیف‌تر هنوز در فهم آن‌چه تدریس شده، مشكل دارد. صرف وقت معلم برای یك گروه با این تنوع در دریافت، نقطه آغازین ضعف نظام آموزشی استپس از رفع اشكال دانش‌آموزان، نیاز به لوازم كمك آموزشی برای تعمیق در تفهیم ظهور می‌كند و پس از آن، تكرار مطالب برای تثبیت و یا تجربه منجر به پایداری مطالب در ذهن دانش‌آموزان، ضروری می‌شود كه هر دو در مدرسه هوشمند مطابق برنامه‌ریزی دقیق پیش می‌روددر واقع از زمانی كه كار تدریس مقدماتی معلم پایان یافت، وظیفه ابزارهای جدید آغاز می‌شود. اگر هر دانش‌آموز یك رایانه مقابل خویش داشته باشد كه نرم‌افزار آن با رهبری نظام یافته به معلم یاری رساند، دقیقاً مانند تكثیر معلم به تعداد دانش‌آموزان، بهره‌وری محیط آموزشی افزایش می‌یابد پس از تدریس، نرم‌افزارهایی شامل متن، صوت، تصویر، پویانمایی (انیمیشن) و فیلم به دانش آموز عرضه و بازخورد فعالیت او ثبت می‌شوداین بخش‌ها به ویژه نرم‌افزارهایی كه برای تكرار مطالب و تثبیت و تعمیق مطالب طراحی شده‌اند، همگی به گونه‌ای هستند كه جایگاه دانش‌آموز در مسیر یادگیری را پیش‌بینی كرده و در همان نقطه به او كمك می‌كنند یعنی همان كاری كه معلم در كلاس، امكان و فرصت انجامش را ندارد. البته در واقع این خود دانش‌آموز است كه به كمك نرم‌افزار هوشمند، مسیر خودآموزی (self earning) خود را فراهم می‌آوردبه‌طور كلی، جهت‌گیری مدرسه هوشمند در مسیر تربیت دانش‌آموزانی است كه به تدریج به دانش‌جو بدل شوند، یعنی به جای فراگیری دانش‌های مختلف، روش فراگیری دانش‌ها را بیاموزند تا در مواجهه با علوم و معلومات جدید، دچار ایستایی نشوندابزار ویژه مدرسه هوشمند كه توانمندی دانش‌آموز نیز تلقی می‌شود، تسلط بر زبان انگلیسی به معنی درك مطلب و استفاده از كامپیوتر به معنی امكان استفاده از نرم‌افزارها و توانمندی ورود عالمانه و هدفمند به فضای اینترنت است. در واقع دانش‌آموز به این ابزارها مجهز می‌شود تا در آینده با مواجهه دفعی روبه‌رو نگرددگام بعدی در فرآیند آموزش، تمرین و تكرار است. در این مرحله، مدرسه هوشمند به‌طور مستقل و تنها با مدیریت كلی معلم، به انجام وظیفه می‌پردازد. یكی از ضعف‌های عمده نظام آموزشی سنتی، محدودیت انجام تمرین به دلیل محدودیت وقت و موانعی از قبیل اتلاف وقت در نوشتن و عدم اطمینان دانش‌آموز به انجام صحیح تمرین در حین انجام و اتلاف وقت فراوان و محدودیت در بررسی آن توسط معلم استدر مدرسه هوشمند، ضمن افزایش سرعت حل تمرین به تبع افزایش كمی حل تمرین، با اجرای سیستم هشدار و راهنمایی به دانش‌آموز حین انجام تمرین، كیفیت نیز افزایش می‌یابد. همچنین مجموعه اطلاعات ثبت شده در این بخش نظیر میزان دقت دانش‌آموز در حل تمرین، سرعت و میزان صرف وقت می‌تواند نظام آموزشی را در هدایت تحصیلی و ارزیابی وی یاری رساندگام بعدی، برگزاری آزمون است. نظام آموزش سنتی در این بخش هم دچار ضعف‌های كیفی و كمی است كه هر دو ضعف با تمهیدات نظام مدرسه هوشمند به راحتی مرتفع می‌شود
آزمون در مدرسه هوشمند یك اتفاق نادر و پر‌استرس و اتفاقی در گزینش معلومات و توانمندی‌های دانش‌آموز نخواهد بود. در واقع در مدرسه هوشمند، هر آنچه فراگرفته می‌شود، بارها در حداقل زمان و با بهترین راندمان می‌تواند مورد سؤال واقع شود و همه نتایج آن برای ارزیابی میزان موفقیت فرآیند آموزش ثبت شودهمچنین نظیر بخش اول یعنی ارائه مطالب، در بخش‌های تمرین و آزمون نیز، مجموعه دانش‌آموزان به‌طور فردی با فرآیند آموزش روبه‌رو می‌شوند و هر كس مطابق استعداد و توان و انرژی خود پیشرفت می‌كند و هرگز دانش‌آموزان پیشرو، برای دیگری متوقف نمی‌شوند. همان‌گونه كه دانش‌آموزان عقب‌تر مانده، به دلیل جا ماندن، مجبور به عبور سطحی از مطالبی كه هنوز به درستی فرا‌نگرفته‌اند، نخواهند شدبدیهی است تمامی آنچه در مساعدت ابزارها به فرآیند آموزش بیان شد، محدود به فضای مدرسه نمی‌شود و دانش‌آموز می‌تواند تمامی آن را در منزل داشته باشد و از نقل و انتقال دفتر و كتاب به مدرسه و منزل بی‌نیاز شودیكی از ضعف‌های پنهان نظام آموزشی سنتی، محدود كردن دانش‌آموزان به دایره خارج از محدوده علایق و انگیزه‌هایشان است. موضوعی كه هر معلمی با آن روبه‌رو شده است یك دانش‌آموز دوست دارد از یادگیری یك درس به صورت سطحی و در حد ضروری عبور كند و در یك زمینه كه مورد علاقه اوست، بسیار بیش از آنچه انتظار نظام آموزشی است، تعمق كنداین امكان در مدرسه هوشمند به راحتی در اختیار دانش‌آموز قرار می‌گیرد، بدون آن كه به فرآیند آموزشی او و گروه دانش‌آموزان صدمه‌ای وارد شودشاید به نظر برسد با افزایش تعامل دانش‌آموز با ابزار رایانه، تعاملات دانش‌آ‌موزان با یكدیگر و با معلمان خود رو به كاهش گذارد، همچنین از آنجا كه تجربه به جای حفظ كردن معلومات بیشتر بر علوم تجربی تطبیق دارد، علوم انتزاعی و علوم انسانی ممكن است به اندازه علوم تجربی از ابزار مدرسه هوشمند بهره‌مند نشوندمدرسه هوشمند این دو ضعف را با یكدیگر به نقطه قوت بدل كرده است. بدین معنی كه در مورد علوم انسانی و علوم انتزاعی، از مباحثه گروهی دانش‌آموزان بهره می‌گیرد تا هم جبران ضعف روابط انسانی شود و هم ابزار مناسبی برای فراگیری علوم غیر تجربی پدید آید تغییر ساختار و معماری زمان در مدرسه هوشمند موجب باز شدن زمان دانش‌آموزان و امكان فعالیت‌های جنبی را به آنها می‌دهد كه بستری مناسب برای پژوهش‌های گروهی و اداره سمینار و فضاهای علمی و تجربه تعاملات اجتماعی خواهد بودبدیهی است مدرسه هوشمند نیز با چالش‌هایی روبه‌روست كه به برخی اشاره می‌شود:1- عادت دانش‌آموزان به یادگیری سنتی و آزمون‌های سنتی و نیز عادت معلمان به همین روش‌ها 2- نگرانی معلمان از به خطر افتادن موقعیت شغلی به دلیل عدم امكان ارائه آموزش‌های لازم به ایشان و حتی عدم امكان اطلاع از مزایای واقعی مدرسه 3- فقدان الگوی بومی مدرسه هوشمند و نیاز به تجهیزات و سرمایه وسیع و مقاومت اولیای دانش‌آموزان البته سرمایه مورد نیاز برای تأمین تجهیزات مورد نیاز مدرسه هوشمند از هزینه‌هایی كه اكنون در بسیاری از مدارس غیردولتی صرف می‌شود، كمتر است اما اساسی‌ترین گام در راه نیل به این نظام آموزشی، پس از تحكیم باور عمومی نسبت به آن، تغییر نگرش اساسی در تعاریف اولیه آموزش و البته در فرایند اجرا، استفاده از نرم‌افزارهای كامل و دقیقی است كه امكان اصلاح و تكامل داشته باشد و بر نیازهای واقعی محیط‌های آموزشی كشور منطبق باشد هم اكنون این نرم‌افزارها به صورت محدود و آزمایشی طراحی شده و در حال اجراست، اما محدود به مدارسی است كه در ساختار خود از انعطاف و جسارت لازم برای تجربه روش های نوین و افزایش بهره‌وری آموزشی برخوردارند

کوراوغلی باشماست

سه شنبه 14/3/1387 - 21:8

[ نظر به این مطلب ] - [ نظرات این مطلب : 0 ]